Bài giảng kinh tế vĩ mô ( combo full slide 8 chương ) Bài giảng kinh tế vĩ mô ( combo full slide 8 chương ) Bài giảng kinh tế vĩ mô ( combo full slide 8 chương ) Bài giảng kinh tế vĩ mô ( combo full slide 8 chương ) Bài giảng kinh tế vĩ mô ( combo full slide 8 chương ) Bài giảng kinh tế vĩ mô ( combo full slide 8 chương )
Trang 1BÀI GIẢNG
KINH TẾ VĨ MÔ
Trang 2NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH
Phần 3:
Nền kinh tế thực trong ngắn hạn
Trang 3NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH
Phần 3:
Nền kinh tế thực trong ngắn hạn
Trang 4NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH
Phần 1
Chương 1: Tổng quan về kinh tế học vĩ mô
Chương 2: Đo lường tổng
sản phẩm quốc gia
Trang 5NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH
Trang 6NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH
Trang 8TẠI SAO PHẢI HỌC ?
1 Đối với việc học tập: giúp trang bị CÔNG CỤ tư
duy, kiến thức làm nền tảng cho các môn học
khác (kinh tế phát triển, kinh tế công cộng, …).
2 Đối với thực tế: hiểu thông tin kinh tế, có tư duy
phân tích, đánh giá, xem xét, lựa chọn các
phương án cho thực tiễn cuộc sống.
Trang 9CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KINH TẾ
VĨ MÔ
1 Giới thiệu chung về kinh tế học
2 Phương pháp nghiên cứu của kinh tế
học vĩ mô
Trang 101.1 Giới thiệu chung về kinh tế học
môn học nghiên cứu hành vi của con người trong sản xuất và tiêu dùng hàng hóa dịch vụ.
Trang 11Hành vi của con người???
Các thông tin về thực phẩm bẩn, ngộ độc thực phẩm v.v Hành vi của người sản
xuất, người tiêu dùng đối với thông tin
này như thế nào?
Trang 12Người bán
Trang 13Người tiêu dùng
Quy trình SX
rau an toàn
Trang 141.1 Giới thiệu chung về kinh tế học
Khái niệm phổ biến: kinh tế học là môn khoa học nghiên
cứu những sự lựa chọn mà các cá nhân, doanh nghiệp, chính phủ và toàn xã hội đưa ra khi phải đối mặt với sự khan hiếm về nguồn lực
Thế nào là nguồn lực?
Thế nào là lựa chọn?
Trang 151.2 Phân ngành kinh tế học
Kinh tế vĩ mô: nghiên cứu hành vi của nền
kinh tế với tư cách là một tổng thể
Kinh tế vi mô: nghiên cứu việc các hãng và
cá nhân ra quyết định và tương tác với nhau trên những thị trường cụ thể
Trang 16Hỏi: Kinh tế vĩ mô hay Kinh tế vi mô?
1 Chợ này bán rất nhiều ngao vì ở đây gần nhiều cửa hàng hải sản.
2 Lượng tiêu thụ hàng hóa ở chợ này rất lớn Tổng giá trị hàng hóa bán
ra hàng ngày lên tới vài trăm tỷ.
3 Tỷ lệ thất nghiệp ở TPHCM thấp hơn tỷ lệ thất nghiệp cả nước.
4 Tỷ lệ thất nghiệp ngành may mặc đang tăng lên.
5 Khi thu nhập của người dân tăng lên, lượng tiêu dùng tivi đen trắng sẽ
giảm xuống, lượng tiêu dùng tivi màn hình LCD sẽ tăng lên.
6 Khi thu nhập của người dân tăng lên thì lượng hàng hóa dịch vụ tiêu
dùng cũng sẽ tăng lên.
Trang 17Hỏi: Kinh tế vĩ mô hay Kinh tế vi mô?
7 Quyết định của một hộ gia đình về việc tiết kiệm bao nhiêu thu nhập
8 Ảnh hưởng của mức tiết kiệm quốc gia cao hơn đối với tăng trưởng
kinh tế
9 Quyết định của một doanh nghiệp về việc thuê bao nhiêu công nhân
10 Thông báo về tỷ lệ lao động có việc làm theo quý của cả nước.
Trang 18Hỏi: Kinh tế vĩ mô hay Kinh tế vi mô
Trang 19Hỏi: Kinh tế vĩ mô hay Kinh tế vi mô
Trang 20Hỏi: Kinh tế vĩ mô hay Kinh tế vi mô
Trang 21Hỏi: Kinh tế vĩ mô hay Kinh tế vi mô
Trang 22Hỏi: Kinh tế vĩ mô hay Kinh tế vi mô
Trang 23Kinh tế vĩ mô và Kinh tế vi mô
Kinh tế vĩ mô: các mục tiêu về tăng trưởng, lạm
phát, việc làm, tỷ giá, lãi suất v.v.
Kinh tế vi mô: doanh nghiệp tối đa hóa lợi nhuận,
người tiêu dùng tối đa hóa lợi ích v.v.
Trang 24Mục tiêu vĩ mô
Chiến lược phát triển KTXH 2011 –
2020:
Mục tiêu chủ yếu về phát triển kinh tế:
“”Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng
sản phẩm trong nước (GDP) bình quân
7 - 8%/năm GDP năm 2020 theo giá so
sánh bằng khoảng 2,2 lần so với năm
2010; GDP bình quân đầu người theo
giá thực tế đạt khoảng 3.000 USD”.
Trang 25Mục tiêu vĩ mô
Mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ:
…NHNN xác định mục tiêu và các giải pháp trọng tâm về điều hành chính sách tiền tệ năm 2016 như sau: Thực hiện chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra (dưới 5%), bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức hợp lý (khoảng 6,7%) Điều hành lãi suất, tỷ giá phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát, thị trường tiền tệ trong nước và quốc tế Phấn đấu chỉ tiêu tổng phương tiện thanh toán tăng khoảng
16-18%, chỉ tiêu dư nợ tín dụng tăng khoảng
18-20% so với cuối năm 2015 và căn cứ vào diễn biến,
Trang 26Mục tiêu vi mô
Doanh nghiệp tối đa hóa lợi nhuân
Trang 27Mục tiêu vi mô
Người tiêu dùng tối đa hóa lợi ích
Trang 28Một số chỉ tiêu kinh tế vĩ mô (báo cáo UBKTQH 2014)
Nguồn: Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Trang 291.2 Phân ngành kinh tế học
Căn cứ vào mục tiêu nghiên cứu:
Kinh tế học thực chứng: thực hiện những nghiên cứu mô tả nền
kinh tế Nó trả lời những câu hỏi: cái gì? Bao nhiêu? Như thế nào?
Sẽ như thế nào?
Kinh tế học chuẩn tắc: thực hiện những nghiên cứu tư vấn cho
hoạt động của nền kinh tế Nó trả lời cho những câu hỏi như: nên làm gì? Nên làm như thế nào?
(Nguồn: theo giáo trình Bài giảng nguyên lý Kinh tế vĩ mô – Nguyễn
Văn Ngọc – ĐH KTQD)
Trang 30Kinh tế học thực chứng hay chuẩn tắc
1 Lạm phát ở Việt Nam năm 2010 lên tới hơn 11%
2 Sang năm 2011, Chính phủ cần ưu tiên hàng đầu cho mục tiêu
kiểm soát lạm phát.
3 Năm 2015, NHNN đã linh hoạt điều chỉnh tăng 3% tỷ giá bình
quân liên ngân hàng và nới biên độ tỷ giá từ ±1% lên ± 3.
4 Năm 2007: tổng lượng ngoại tệ đổ vào Việt Nam lên tới trên dưới
25 tỉ USDđe dọa tăng giá đồng nội tệ xuất khẩu giảm, nhập khẩu tăng thất nghiệp tăng cần làm cách nào đó để duy trì tỷ giá hối
đoái VNĐ/USD NHTƯ cần mua USD vào tăng cung VNĐ lạm
phát tăng cần tìm cách giảm cung VNĐ…
Trang 312 Phương pháp nghiên cứu của kinh
tế vĩ mô
4 giai đoạn:
Quan sát Thu thập số liệu Tổng hợp
thành xu thế Phân tích vấn đề Rút ra kết luận và đối chiếu với thực tế
Chú ý: phương pháp phân tích vấn đề
Trang 322 Phương pháp nghiên cứu của kinh
tế vĩ mô
Một phương pháp quan trọng: phương pháp
trừu tượng hóa.
Nội dung: bóc tách các nhân tố không định
nghiên cứu, coi các nhân tố đó là cố định để chỉ xem xét mối quan hệ giữa những (hai) biến số định nghiên cứu
Bản chất: Tính vi phân từng phần của hàm số
Trang 332 Phương pháp nghiên cứu của kinh
tế vĩ mô
Phương pháp trừu tượng hóa:
VD1: Xét hàm số:
y = Ax1 + Bx2 + Cx3 +…+Zxn
Tính đạo hàm của y theo từng biến số: x1, x2,…,xn
VD2: Xây dựng hàm số từ định nghĩa sau:
Tổng cầu (ký hiệu là AD) là tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ mà các tác nhân trong nền kinh tế sẵn sàng và có khả năng mua tại mỗi mức giá chung, trong điều kiện thu nhập và các biến số kinh tế khác không đổi
Q = f(P)
Tổng chi tiêu (ký hiệu là AE) là tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ mà các tác nhân trong nền kinh tế sẵn sang và có khả năng mua tại mỗi mức thu nhập, trong điều kiện mức giá
Trang 34Những khái niệm then chốt
10 Phương pháp trừu tượng hóa/ Phương pháp vi phân
từng phần/ Phương pháp phân tích cân bằng tĩnh.
Trang 35Hãy cho biết:
1 Kinh tế vĩ mô nghiên cứu:
a Tổng sản lượng hàng hoá và dịch vụ
b Mức giá chung và lạm phát
c Tỷ lệ thất nghiệp và cán cân thanh toán
d Tất cả các phương án trên
2 Vấn đề nào sau đây liên quan tới kinh tế học vi mô?
e Ảnh hưởng của tăng cung tiền đối với lạm phát
f Ảnh hưởng của công nghệ đến tăng trưởng kinh tế
g Ảnh hưởng của thâm hụt ngân sách đối với tiết kiệm quốc dân
Trang 36Hãy cho biết
3 Nhận định nào dưới đây có tính chuẩn tắc?
a Việc phát hành quá nhiều tiền sẽ gây ra lạm phát
b Mọi người làm việc chăm chỉ hơn nếu tiền lương cao hơn
c Cần cắt giảm tỷ lệ thất nghiệp
d Thâm hụt ngân sách chính phủ quá lớn làm cho nền kinh tế tăng trưởng
chậm
4 Nhận định nào dưới đây có tính thực chứng?
e Cắt giảm trợ cấp thất nghiệp sẽ làm giảm tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên
f Nên cắt giảm tỷ lệ thất nghiệp vì thất nghiệp gây mất ổn định xã hội.
g Nên cắt giảm tỷ lệ lạm phát vì nó làm giảm thu nhập của người dân.
h Nhà nước cần tăng trợ cấp cho các trường đại học vì tương lai của đất
nước phụ thuộc vào trình độ và kỹ năng của lực lượng lao động.
Trang 37Đúng hay sai? Giải thích
1 Các nhà kinh tế học vĩ mô được phân biệt với các nhà kinh tế
học vi mô vì các nhà kinh tế học vĩ mô quan tâm nhiều hơn đến cầu về than đá so với cầu về lao động ở Việt Nam.
2 Khan hiếm là khái niệm chỉ sự vô hạn của các nguồn lực.
3 Kinh tế vĩ mô hướng đến các mục tiêu tối đa hoá lợi nhuận, tối
thiểu hoá chi phí.
4 “Tăng trưởng GDP quý 1/2017 chỉ đạt 5,1% thấp nhất so 2 năm
gần đây…” là một nhận định mang tính chuẩn tắc.
5 Kinh tế học là môn khoa học nghiên cứu hành vi của con người
nói chung.
Trang 38CHƯƠNG 2: TỔNG SẢN
PHẨM VÀ THU NHẬP
QUỐC GIA
Trang 39NỘI DUNG CHÍNH
1.Tổng sản phẩm trong nước (GDP)
2.Tổng sản phẩm quốc dân (GNP) và
các chỉ tiêu có liên quan
3.Chỉ số giá tiêu dùng (CPI)
Trang 421 Tổng sản phẩm trong nước (GDP)
GDP là gì???
Trang 431 Tổng sản phẩm trong nước (GDP)
1.1 Khái niệm:
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) là tổng giá trị bằng tiền
của tất cả các hàng hóa và dịch vụ cuối cùng
được sản xuất ra trong phạm vi lãnh thổ của một quốc gia trong một thời kỳ nhất định (thường là 1 năm)
Trang 441 Tổng sản phẩm trong nước (GDP)
(1)…tổng giá trị bằng tiền…
Tại sao phải quy tất cả ra tiền:
10 quả cam + 5 quả bưởi = ?
100 ô tô + 200 xe máy =?
10cam x 8000đ/quả + 5 bưởi x 12000đ/quả = 140000đồng
100ô tô x 400trđ/xe + 200xe máy x 20trđ/xe = 44 tỷ đồng
1
n
Trang 451 Tổng sản phẩm trong nước (GDP)
(2)…của tất cả…
GDP tính toán hết tất cả các hàng hóa và dịch vụ được sản xuất ra và BÁN HỢP PHÁP trên thị trường
Những hàng hóa dịch vụ không được bán hợp
pháp thì như thế nào?
Những hàng hóa dịch vụ không được bán trên thị
trường như thế nào?
Trang 461 Tổng sản phẩm trong nước (GDP)
(2)…của tất cả…
Xét ví dụ: Cô Lan giúp việc nhà cho gia đình ông Tính và mỗi tháng nhận 1.5 triệu VND cho dịch vụ nội trợ của mình Một năm sau cô Lan kết hôn với con trai ông Tính Cô vẫn đảm nhận công việc nội trợ trong gia đình nhưng không được nhận tiền công như trước nữa
GDP thay đổi thế nào trong ví dụ trên?
Tuy nhiên: với nhà ở do chủ nhà tự xây dựng, GDP được tính dựa trên giả định cho rằng người chủ sở hữu trả tiền thuê nhà cho chính họ, do vậy tiền thuê nhà nằm trong chi tiêu của anh
ta và được tính vào GDP.
Trang 47- Mua hộp nhựa để đựng bánh, trị giá 200.000 VND;
- Trong năm 2015, bạn An sử dụng hết số nguyên vật liệu và hộp
nhựa trên để sản xuất và bán hết được 1000 hộp bánh quy, giá
Trang 48trong quá trình sản xuất ra những hàng hóa khác như nguyên vật liệu và bán thành phẩm
giá trị của nó được chuyển trọn vẹn vào giá trị của hàng
hóa khác
Trang 49- Nếu bạn An chỉ bán hết 900 hộp bánh trong số 1000 hộp
bánh đã sản xuất ra trong năm 2015?
thành phẩm chưa được sử dụng vào sản xuất trong kỳ
Trang 501 Tổng sản phẩm trong nước (GDP)
(3)… cuối cùng …
Cuối cùng của quá trình sản xuất : hàng hóa và dịch vụ cuối cùng của quá trình sản
xuất (giá trị của nó không nằm trọn vẹn trong hàng hóa khác nữa)
VD: cơm để ăn, quần áo để mặc, , sách để đọc, xe để đi, nhà để ở, máy móc để sản xuất, nhà xưởng, đường giao thông, dịch vụ y tế, giáo dục.
Cuối cùng về mặt thời gian : Hàng hóa và dịch vụ cuối cùng của thời kỳ đo lường GDP (giá trị của những hàng hóa này không nằm trọn vẹn trong bất kỳ hàng hóa nào tính đến cuối cùng của thời kỳ đo lường GDP)
VD: nguyên vật liệu, bán thành phẩm tồn kho sang năm 2015 thì được coi là hàng hóa cuối cùng của năm 2014.
Cuối cùng về mặt không gian : Hàng hóa và dịch vụ cuối cùng khi qua biên giới lãnh thổ (giá trị hàng hóa này không nằm trọn vẹn trong bất kỳ hàng hóa nào cho đến khi
nó được xuất khẩu ra ngoài biên giới)
VD: nguyên vật liệu, bán thành phẩm xuất khẩu từ VN sang Singapore thì được coi là hàng hóa cuối cùng của VN.
Trang 511 Tổng sản phẩm trong nước (GDP)
Tóm lại:
GDP quan tâm đến có bao nhiêu hàng hóa dịch vụ
được sản xuất ra trong một vùng lãnh thổ trong một thời kỳ nào đó.
Nó cố gắng không tính lại 2 lần giá trị của một sản
phẩm nào đó
Trang 521 Tổng sản phẩm trong nước (GDP)
GDP không bao gồm những hàng hóa không do con người sản xuất
ra: tài nguyên đất, nước, những khoáng sản chưa được khai thác…
VD: Nước khoáng ở mạch ngầm: không tính vào GDP
Nước khoáng đã khai thác và đóng chai bán trên thị trường: tính vào GDP
GDP chỉ quan tâm đến thời điểm và địa điểm sản phẩm được sản
xuất ra, không quan tâm đến việc sản phẩm đó được bán ra khi nào
Trang 531 Tổng sản phẩm trong nước (GDP)
giá trị của tất cả các hàng hóa được sản xuất ra trong phạm vi lãnh thổ của Việt Nam đều được tính vào GDP của Việt Nam, bất kể do
- Cà phê do Công ty Trung Nguyên của Việt Nam sản xuất tại Mỹ;
- Giày do Công ty giày Thượng Đình sản xuất tại Ma- rốc?
Trang 551 Tổng sản phẩm trong nước (GDP)
Hãy liệt kê những khoản mục hàng hóa được tính vào GDP năm 2012? Tại sao?
1 Giá trị dịch vụ tư vấn luật mà một gia đình thuê năm 2012;
2 Sợi bông sản xuất năm 2012 được công ty Dệt Thành Công mua để dự trữ phục vụ việc
kéo sợi dệt vải trong năm 2013;
3 Công ty Dệt Thành Công nhập khẩu một dây chuyền sản xuất mới từ Đài Loan năm 2012;
4 Công ty Dệt Thành Công đầu tư xây mới một kho chứa sợi trong năm 2012;
5 Công ty Dệt Thành Công mua lại một ô tô tải được sản xuất năm 2010 từ cty Hanosimex;
6 Năm 2012, Công ty Dệt Thành Công may quần áo để bán ở trong nước trong vụ hè năm
2012;
7 Công ty Dệt Thành Công may quần áo năm 2012 để bán ra nước ngoài trong vụ đông
Trang 56Trắc nghiệm
Câu 10: Tổng sản phẩm quốc nội GDP là:
a Giá trị hàng hóa và dịch vụ sản xuất ra trong một thời kỳ nhất định;
b Tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ cuối cùng sản xuất ra trong lãnh thổ kinh tế của một nước trong một thời kỳ nhất định;
c Tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ cuối cùng do công dân một nước sản xuất ra trong một thời kỳ nhất định;
d Tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ tạo ra trên lãnh thổ của một nước trong một thời kỳ nhất định
Câu 11: Khoản mục nào dưới đây được tính vào GDP năm nay:
a Một chiếc ô tô mới được nhập khẩu từ nước ngoài
b Máy in được sản xuất ra trong nước trong năm được một công ty xuất bản mua
c Một chiếc máy tính sản xuất ra năm trước năm nay mới bán được
d Một ngôi nhà xây trước đây 10 năm được bán trong năm nay
Trang 57Trắc nghiệm
Câu 12: Hàng hóa trung gian được định nghĩa là hàng hóa mà chúng:
a Được mua trong năm nay nhưng sử dụng cho những năm sau
b Đã được sử dụng trong quá trình sản xuất ra hàng hóa và dịch vụ khác
c Được tính trực tiếp vào GDP
d Được bán cho người sử dụng cuối cùng
Câu 20: Giá trị của hàng hóa trung gian không được tính vào GDP:
a Nhằm tránh tính nhiều lần giá trị của chúng và do vậy không phóng đại giá trị của GDP
b Bởi chúng chỉ bán trên thị trường các nhân tố sản xuất
c Nhằm tính những hàng hóa làm giảm phúc lợi xã hội
Trang 58Trắc nghiệm
Câu 37: Trong năm 2000 ông T đã bán chiếc xe máy với giá 20 triệu đồng Hai năm trước ông đã
mua chiếc xe đo với giá 23 triệu đồng Để bán được chiếc xe này ông T đã phải trả cho người môi giới 100 ngàn đồng Việc bán chiếc xe này của ông T làm GDP năm 2000:
a Tăng 20 triệu đồng
b Tăng 100 ngàn đồng
c Tăng 23 triệu đồng
d Giảm 3 triệu đồng
Câu 38: Giả sử người nông dân trồng lúa mì và bán cho người sản xuất bánh mì với giá 1 triệu
đồng, người sản xuất bánh mì làm bánh mì và bán cho cửa hàng với giá 2 triệu đồng, và cửa hàng bán cho người tiêu dùng với giá là 3 triệu đồng Các hoạt động này làm tăng GDP:
a 6 triệu đồng
b 1 triệu đồng
c 2 triệu đồng
d 3 triệu đồng
Trang 591 Tổng sản phẩm trong nước (GDP)
Làm thế nào để đo lường
GDP???
Trang 60Biểu đồ luồng chu chuyển
Hộ gia đình Hãng kinh doanh
Chi tiêu vào HHDV
HH và DV (HHDV được mua và bán)
Xét tổng thể nền kinh tế:
Thu nhập = Chi tiêu