PowerPoint Presentation VIẾT BÀI VĂN PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM NHÂN VẬT TRONG MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC HOẠT ĐỘNG 1 KHỞI ĐỘNG Nhân vật văn học nào đã để lại trong em ấn tượng sâu sắc? Vì sao? Em hãy nêu những đặc[.]
Trang 1VIẾT BÀI VĂN PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM
NHÂN VẬT TRONG MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC
Trang 2em vừa học?
Trang 3HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
VÀ THỰC HÀNH
Nhân vật tôi
chọn viết là:….
Một nhân vật có tính cách đa dạng, thú vị……….
Một nhân vật có tính cách phát triển trong câu chuyện…………
Một nhân vật có vai trò quan trọng trong cốt truyện………
Một nhân vật mang thông điệp sâu sắc………
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 6
Trang 4I Tìm hiểu kiểu bài văn nghị luận
Nêu định nghĩa văn nghị luận;
1 Khái niệm
Văn bản nghị luận là loại văn bản chủ yếu dùng
để thuyết phục người đọc (người nghe) về một vấn đề.
Trang 5Nêu các đặc điểm của văn nghị luận:
- VB nghị luận viết/nói nhằm mục đích gì?
- Những yếu tố cơ bản trong văn nghị luận.
- Những yếu tố ấy có vai trò gì?
2 Một số yếu tố cơ bản trong văn nghị luận
- Để văn bản thực sự có sức thuyết phục, người viết
Trang 63 Kiểu bài phân tích đặc điểm nhân vật trong
TPVH
Bài phân tích đặc điểm nhân vật trong một tác phẩm văn học thuộc thể văn gì, viết về điều
gì?
a Kiểu bài:
- Thuộc thể nghị luận văn học (đưa ra ý kiến bàn về đặc điểm nhân vật trong TPVH).
Trang 7Khi viết bài phân tích đặc điểm nhân vật trong một TPVH, em cần chú ý những yêu cầu nào?
b Yêu cầu:
- Giới thiệu được nhân vật cần phân tích;
- Trình bày được ý kiến của người viết về các đặc điểm của nhân vật.
- Đưa ra lí lẽ rõ ràng, thuyết phục để làm sáng tỏ ý kiến;
- Đưa ra bằng chứng là các chi tiết, sự việc, lời nói, trích dẫn từ VB để làm sáng tỏ lí lẽ.
Trang 8Trình bày bố cục bài
viết. c Bố cục:
A Mở bài: Giới thiệu nhân vật cần bàn luận và thể hiện ý
kiến của người viết về đặc điểm của nhân vật.
- Các lí lẽ và bằng chứng được sắp xếp theo trình tự hợp lí.
C Kết bài: - Khẳng định lại ý kiến của người viết về đặc
điểm của nhân vật;
- Nêu cảm nghĩ của người viết về nhân vật
Trang 9II Hướng dẫn phân tích kiểu văn bản
HS thảo luận
theo cặp bàn
Bài văn viết về nhân
vật nào? Người viết
đã trình bày ý kiến
về những đặc điểm
nào của nhân vật?
Khi trình bày lí lẽ, bằng chứng để làm rõ đặc điểm nhân vật, cần chú ý điều
gì?
Trang 10Ở phần kết bài, tác giả bài viết đã trình bày những nội dung gì?
- Bài văn viết về nhân vật cụ Bơ-mơn.
- Người viết đã trình bày ý kiến về những đặc điểm của nhân vật cụ Bơ-mơn là:
+ Sự nhân hậu;
+ Một họa sĩ với khao khát nghệ thuật đáng trân trọng.
- Khi trình bày lí lẽ, bằng chứng để làm rõ đặc điểm nhân vật, cần chú ý trình bày rõ ràng, thuyết phục để làm sáng
tỏ ý kiến, đồng thời đưa ra các chi tiết, sự việc, lời nói, trích dẫn từ văn bản để làm sáng tỏ lí lẽ.
- Ở phần kết bài, tác giả bài viết đã trình bày những nội dung:
+ Khẳng định lại ý kiến về đặc điểm nhân vật;
+ Nêu cảm nghĩ về nhân vật.
Trang 11Nhân vật cụ Bơ-Mơn trong truyện Chiếc lá
cuối cùng
Trang 12III Hướng dẫn quy trình viết
Đề bài: Em hãy viết bài văn (khoảng 400 đến 500 chữ) phân tích đặc điểm một nhân vật văn học
Phiếu học tập số 06.
Trang 13Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết
- Xác định đề tài
- Thu thập tư liệu
Trang 14HS tìm ý và lập dàn ý dựa vào sơ đồ trong SGK
Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý
- Tìm ý
- Lập dàn ý
Trang 15Mở bài - Giới thiệu nhân vật cần phân tích
- Nêu ý kiến của người viết về đặc điểm của nhân vật
Thân bài 1 Phân tích đặc điểm thứ nhất của nhân vật:
- Ý kiến về đặc điểm thứ nhất của nhân vật:…
- Lí lẽ 1:….
- Bằng chứng:….
2 Phân tích đặc điểm thứ hai của nhân vật:
- Ý kiến về đặc điểm thứ hai của nhân vật:…
- Lí lẽ:…
- Bằng chứng:…
Kết bài - Khẳng định lại ý kiến của người viết.
- Nêu cảm nghĩ về nhân vật.
Trang 16- Cần có những câu văn nêu rõ ý kiến của người viết và
sử dụng từ có chức năng chuyển ý để bài viết mạch lạc, rõ ràng.
- Trao đổi với những ý kiến khác về nhân vật để tạo sự hấp dẫn cho bài viết.
- Triển khai bằng chứng, cần tránh kể lại truyện, chú ý phân tích, nêu ý nghĩa của bằng chứng.
Trang 17HS trao đổi bài, dùng bảng kiểm để góp ý cho nhau
Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm
- Sau khi viết xong, em có thể tự chỉnh sửa bài văn dựa vào bảng kiểm.
- Tiếp tục chỉnh sửa nếu bài văn chưa thể hiện đầy đủ
các yêu cầu đối với bài văn phân tích đặc điểm một nhân vật văn học mà em ấn tượng sâu sắc.
- Chỉnh sửa lỗi chính tả, ngữ pháp.
Trang 18BÀI VIẾT THAM KHẢO
“Em bé thông minh” là một trong những truyện cổ tích nổi
tiếng trong kho tàng truyện cổ tích Việt Nam Tác phẩm đã đề
cao trí tuệ nhân dân thông qua nhân vật em bé thông minh
Nhân vật em bé trong truyện được đặt vào rất nhiều các thử thách Lần thứ nhất là câu đố của viên quan đưa ra câu hỏi: “Trâu một ngày cày được mấy đường - câu trả lời của cậu bé: “Ngựa của ông một ngày đi được mấy bước” Tiếp đến, vua đưa ra câu
đó với dân làng “Phải nuôi ba trâu đực để chúng thành chín con”, thì cách giải quyết của cậu bé là khóc lóc, trình bày với vua rằng cha không chịu đẻ em bé Mục đích là để cho vua thừa nhận yêu cầu của mình là vô lí Lần thứ ba, vua lại đặt ra thử thách phải sẻ một con chim sẻ làm thành ba mâm cỗ - câu trả lời: một chiếc
kim may làm thành con dao xẻ thịt chim Cuối cùng là câu đố
của sứ giả nước láng giềng: phải xâu được một sợi chỉ qua con
ốc
Trang 19Cậu bé đã giải quyết bằng cách hát một bài đồng dao có câu trả lời: buộc sợi chỉ vào con kiến, một bên bịt lại, bôi mỡ một
bên, kiến sẽ mang sợi chỉ sang
Việc tạo ra thử thách để nhân vật bộc lộ được tài năng, phẩm
chất và trí thông minh của mình Đây là một yếu tố không thể
thiếu với truyện cổ tích kiểu nhân vật thông minh Đồng thời, các thử thách cũng nhằm tạo tình huống cho sự phát triển tính cách của nhân vật cũng như sự phát triển của cốt truyện
Với mỗi thử thách, em bé đều có cách giải quyết của cậu bé đầy thú vị Đó là dùng cách “gậy ông đập lưng ông”, để người đưa ra câu đố tự cảm thấy phi lý Cách giải quyết thể hiện kinh nghiệm đời sống phong phú Có thể thấy rằng cách giải quyết của cậu bé đầy thú vị: dùng cách “gậy ông đập lưng ông”, để người đưa ra câu đố tự cảm thấy phi lý Cách giải quyết thể hiện kinh nghiệm đời sống phong phú
Trang 20BẢNG KIỂM BÀI VĂN PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM NHÂN VẬT
TRONG MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC
Trang 21Phương
diện
Nội dung kiểm tra Đạt Chưa
đạt
Mở bài Giới thiệu nhân vật cần bàn luận và thể
hiện ý kiến của người viết về đặc điểm nhân vật
Thân bài Giới thiệu tác giả tác phẩm
Khẳng định ý kiến về các đặc điểm của nhân vật, đưa ra lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ ý kiến
Các lí lẽ và bằng chứng được sắp xếp theo trình tự hợp lí
Kết bài Khẳng định lại ý kiến của người viết về
đặc điểm của nhân vật
Nêu cảm nghĩ của người viết về nhân vật
Trang 22HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP-VẬN DỤNG
Đề bài: Em hãy viết bài văn (khoảng 400 đến 500 chữ) phân tích
nhân vật văn học mà em có ấn tượng sâu sắc
1) Với đề tài này, em sẽ viết đoạn văn cho ai, nhằm mục đích gì? 2) Với đối tượng và mục đích ấy, em dự định sẽ chọn cách viết như thế nào?
3) Em sẽ chọn viết về đề tài gì
4) Em sẽ thu thập tư liệu như thế nào?
Trang 23HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP-VẬN DỤNG
*Bước 1: Chuẩn bị viết
+ Đối tượng: người đọc là những người những nhân
vật trong tác phẩm văn học nổi tiếng.
+ Mục đích: chia sẻ quan điểm, ý kiến của mình về
một nhân vật văn học để lại ấn tượng sâu sắc cho bản thân với người đọc.
+ Đề tài: viết bài văn (khoảng 400 đến 500 chữ) phân
tích nhân vật văn học mà em có ấn tượng sâu sắc.
+ Thu thập tư liệu: (bảng mẫu của giáo viên đưa ra
cho học sinh tham khảo)
Trang 24PHT SỐ 1 Nhân vật cần phân tích: Sọ Dừa
Truyện cổ tích: Sọ Dừa
Phương tiện Biểu hiện trong truyện
Ngoại hình xấu xí, dị dạng: không chân, không tay, tròn như một quả dừa.
Lời nói: - Mẹ ơi, con là người đấy, đừng vứt con mà tội nghiệp.
- Gì chứ chăn bò thì con chăn cũng được mẹ cứ nói với phú ông cho con đến ở chăn bò.
Hành động, suy nghĩ - Xin mẹ không bỏ mình đi.
- Chăn bò cho phú ông.
- Thổi sáo khiến cô gái út cảm động.
- Chủ động bảo mẹ xin cưới con gái phú ông và tự lo liệu mọi thứ
lễ vật.
- Lo đèn sách thi đỗ trạng nguyên.
- Chuẩn bị vật phòng thân cho vợ trước khi đi sứ.
- Đưa vợ từ trong buồng ra trước mặt hai cô chị.
Mối quan hệ với các
nhân vật khác - Với mẹ: Rất lễ phép, tự lập không cần mẹ lo cho bản thân.- Với phú ông: Chăn bò chăm chỉ, thông minh, giỏi giang.
- Với vợ: Thủy chung, cẩn thận đề phòng xa cho tình huống xấu.
- Với 2 bà chị: Nghiêm khắc, thẳng thắn trừng trị thói xấu.
Trang 25HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP-VẬN DỤNG
*Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý
- Sản phẩm là sơ đồ tìm ý, dàn ý của HS.
*Bước 3: Viết bài
Sản phẩm bài viết phân tích nhân vật văn học của HS.
Trang 26HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP-VẬN DỤNG
*Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm
(1) Sửa bài viết cho hoàn chỉnh và công bố.
(2) Chọn một đề tài khác để viết bài mới và công bố.
Trang 27Hướng dẫn về nhà
- Hoàn thiện lại bài viết theo bảng kiểm.
- Chuẩn bị bài nói thảo luận nhóm về vấn đề gây tranh cãi.