Viết bài văn phân tích đặc điểm nhân vật trong một tác phẩm văn học

Yêu cầu: - Giới thiệu được nhân vật cần phân tích; - Trình bày được ý kiến của người viết về các đặc điểm của nhân vật.. Mở bài: Giới thiệu nhân vật cần bàn luận và thể hiện ý kiến của

VIẾT BÀI VĂN PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM NHÂN VẬT

TRONG MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC

TRÒ CHƠI “HỎI XOÁY ĐÁP XOAY”

Tìm hiểu bài văn nghị luận

Câu hỏi Nội dung câu hỏi Yêu cầu trả lời

Câu 2 Một số yếu tố cơ bản trong

I Tìm hiểu kiểu bài văn nghị luận

1 Khái niệm

Văn bản nghị luận là loại văn bản chủ yếu dùng để thuyết phục người đọc (người nghe) về một vấn đề

2 Một số yếu tố cơ bản trong văn nghị luận

- Để văn bản thực sự có sức thuyết phục, người viết (người nói) cần sử dụng

3 Kiểu bài phân tích đặc điểm nhân vật trong TPVH

a Kiểu bài:

- Thuộc thể nghị luận văn học (đưa ra ý kiến bàn về đặc điểm nhân vật trong TPVH)

b Yêu cầu:

- Giới thiệu được nhân vật cần phân tích;

- Trình bày được ý kiến của người viết về các đặc điểm của nhân vật

- Đưa ra lí lẽ rõ ràng, thuyết phục để làm sáng tỏ ý kiến;

- Đưa ra bằng chứng là các chi tiết, sự việc, lời nói, trích dẫn từ VB để làm sáng tỏ lí lẽ

c Bố cục:

A Mở bài: Giới thiệu nhân vật cần bàn luận và thể hiện ý kiến của người

viết về đặc điểm của nhân vật

- Khẳng định lại ý kiến của người viết về đặc điểm của nhân vật;

- Nêu cảm nghĩ của người viết về nhân vật

II Hướng dẫn thực hành viết theo quy trình

Đề bài: Em hãy viết bài văn (khoảng 400 đến 500 chữ) phân tích

đặc điểm một nhân vật văn học mà em có ấn tượng sâu sắc.

Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết

- Xác định đề tài

- Thu thập tư liệu

Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý

- Tìm ý

- Lập dàn ý

Mở bài - Giới thiệu nhân vật cần phân tích

- Nêu ý kiến của người viết về đặc điểm của nhân vật

Thân bài

1 Phân tích đặc điểm thứ nhất của nhân vật:

- Ý kiến về đặc điểm thứ nhất của nhân vật:…

- Lí lẽ 1:…

- Bằng chứng:…

2 Phân tích đặc điểm thứ hai của nhân vật:

- Ý kiến về đặc điểm thứ hai của nhân vật:…

Bước 3: Viết bài

*Cần chú ý:

- Cần có những câu văn nêu rõ ý kiến của người viết và sử dụng từ

có chức năng chuyển ý để bài viết mạch lạc, rõ ràng.

- Trao đổi với những ý kiến khác về nhân vật để tạo sự hấp dẫn cho bài viết.

- Triển khai bằng chứng, cần tránh kể lại truyện, chú ý phân tích, nêu ý nghĩa của bằng chứng.

Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm

- Sau khi viết xong, em có thể tự chỉnh sửa bài văn dựa vào bảng kiểm.

- Tiếp tục chỉnh sửa nếu bài văn chưa thể hiện đầy đủ các yêu cầu đối với bài văn phân tích đặc điểm một nhân vật văn học mà em ấn tượng sâu sắc.

- Chỉnh sửa lỗi chính tả, ngữ pháp.

I Mở bài: Giới thiệu về truyền thuyết Thánh Gióng, dẫn dắt để

giới thiệu chung về nhân vật Thánh Gióng.

GỢI Ý PHÂN TÍCH NHÂN VẬT THÁNH GIÓNG

II Thân bài: Phân tích nhân vật Thánh Gióng

a Sự ra đời kì lạ của Thánh Gióng

- Đời Vua Hùng thứ sáu, ở làng Gióng, có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn nổi tiếng là sống phúc đức nhưng vẫn chưa có một mụn con

- Một hôm, bà lão đi ra đồng trông thấy một bàn chân to, liền ướm thử vào

để xem thua kém bao nhiêu Không ngờ về nhà bà lão mang thai, sau mười hai tháng thì sinh ra một câu bé

- Cậu bé lên ba tuổi mà vẫn không biết nói, biết cười, đặt đâu thì nằm đấy

=> Sự ra đời không giống với bất kỳ đứa trẻ bình thường nào, trái với quy luật của tự nhiên Điều đó như một lời báo hiệu cuộc đời phi thường của cậu bé làng Gióng

b Sự sinh trưởng phi thường của Gióng

- Bấy giờ có giặc Ân xâm lược nước ta, nhà vua bèn sai sứ giả đi khắp nơi tìm người tài giỏi cứu nước

- Cậu bé nghe tiếng giao của sứ giả thì liền cất tiếng nói đầu tiên: “Mẹ mời

sứ giả vào đây”

- Gióng yêu cầu sứ giả về nói với nhà vua chuẩn bị “một con ngựa sắt, một chiếc roi sắt và một tấm áo giáp sắt” với lời hứa sẽ phá tan lũ giặc này

=> Câu nói đầu tiên là câu nói với lòng mong muốn xin đi đánh giặc cứu nước cứu dân Câu nói mang tấm lòng yêu nước của một cậu bé mới ba tuổi nhưng đã có trách nhiệm với đất nước nhân dân

- Từ khi gặp sứ giả, Gióng lớn nhanh như thổi: “Cơm ăn mấy cũng không no, áo vừa mặc xong đã căng đứt chỉ”.

- Hai vợ chồng làm bao nhiêu không đủ, phải chạy nhờ bà con, làng xóm Cả làng vui lòng góp gạo nuôi cậu bé, ai cũng mong cậu giết giặc cứu nước.

=> Sức mạnh của tinh thần yêu nước, tinh thần đoàn kết của nhân dân ta Gióng lớn lên trong vòng tay chăm sóc nuôi nấng của nhân dân.

c Gióng đánh giặc anh dũng và bất tử

*Gióng đánh giặc:

- Giặc đến gần bờ cõi, chàng Gióng vươn vai trở thành tráng sĩ, mình cao hơn trượng, oai phong lẫm liệt

- Chàng Gióng chuẩn bị ra trận:

 Mặc áo giáp, cầm roi, nhảy lên ngựa

 Thúc ngựa phi thẳng đến nơi có giặc, đón đầu chúng đánh giết hết lớp này đến lớp khác, giặc chết như rạ

 Roi sắt gãy, Gióng nhổ những cụm tre cạnh đường quật vào giặc Giặc tan vỡ và chạy trốn

=> Hình ảnh một con người oai phong, lẫm liệt, tràn đầy sức mạnh

=> Đúng với sự ra đời kì lạ đã dự báo trước về cuộc đời của một con người phi thường, chàng Gióng chính là biểu tượng cho sức mạnh của dân tộc Việt Nam

*Sự ra đi của Gióng:

- Thánh Gióng một mình một ngựa, lên đỉnh núi, cởi áo giáp sắt bỏ lại, rồi cả người lẫn ngựa bay lên trời.

=> Con người phi thường nên sự ra đi cũng trở nên phi thường Thánh Gióng đã trở về với cõi bất tử Đó chính là lòng tôn kính mà nhân dân ta dành cho một con người có công với đất nước.

d Sự tưởng nhớ công ơn Thánh Gióng, tương truyền về làng Gióng

- Vua nhớ công ơn phong là Phù Đổng Thiên Vương, và lập đền thờ

ở quê nhà, nay là làng Phù Đổng, tục gọi là làng Gióng.

- Dấu tích còn lại ngày nay: những bụi tre ngà ở huyện Gia Bình vì ngựa phun mới vàng óng như thế, những vết chân ngựa thành những ao hồ liên tiếp, ngựa thét ra lửa thiêu cháy một làng gọi là làng Cháy…

=> Niềm tin bất diệt của nhân dân vào sức mạnh thần kì của dân tộc.

Truyền thuyết Thánh Gióng nằm trong hệ thống các truyền

thuyết thời kì Hùng Vương, nói về quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Trong truyền thuyết nổi bật lên là hình tượng người anh hùng Thánh Gióng với sức mạnh đã kiên cường, anh dũng đánh giặc ngoại xâm Nhân vật này cũng đại diện cho tinh thần đấu tranh quật khởi của dân tộc ta trước giặc ngoại xâm.

BÀI VIẾT THAM KHẢO

Là một người anh hùng với sức mạnh phi thường bởi vậy sự ra đời của Thánh Gióng cũng thật khác thường Không phải được mẹ mang thai chín tháng mười ngày mà Gióng được mẹ sinh sau một lần ướm thử vào vết chân

lạ, mang thai đến mươi hai tháng sau mới hạ sinh Gióng Không dừng lại ở đó, Gióng sinh ra khôi ngôi, tuấn tú nhưng đã lên ba mà vẫn đặt đâu ngồi đó, không biết nói cũng chẳng biết cười Có lẽ đây chính là dấu hiệu của một con người phi thường Tiếng nói đầu tiên của Gióng cho thấy ý thức và trách nhiệm của một công dân trước vận mệnh dân tộc ấy là tiếng nói đòi đi đánh giặc Qua tiếng nói của Gióng các tác giả dân gian đồng thời gửi gắm tinh thần

ý thức đánh giặc, cứu nước của dân tộc ta

Thánh Gióng ăn không biết no, quần áo vừa mặc xong đã chật Gia đình Gióng không còn đủ sức nuôi con, bởi vậy, bà con hàng xóm đã góp gạo cùng gia đình Gióng để nuôi lớn cậu bé Gióng lớn lên bằng sức mạnh, bằng tình yêu thương và sự đoàn kết của dân làng Sức mạnh của Gióng là sự tổng hợp sức mạnh của dân tộc ta Thế giặc ngày càng mạnh, khi giặc đến gần, Gióng vươn vai biến thành tráng sĩ oai phong, lẫm liệt, Gióng mặc áo giáp sắt, cầm roi sắt và nhảy lên mình ngựa phi đến chỗ giặc Với sức mạnh phi thường của mình Gióng đã đánh dẹp hết lớp này đến lớp khác Dù roi sắt gãy cũng không làm Gióng nản chí, Gióng nhổ ngay những bụi tre bên đường để đánh đuổi giặc Trước sức mạnh Gióng, giặc hồn tan phách lạc, chẳng mấy chốc đã bị dẹp hết.

Người anh hùng Thánh Gióng đã làm nên chiến công thần kì, đó

là đem lại tự do, hòa bình cho dân tộc Ở đó còn sáng ngời về nhân cách, không tham lam danh vọng bổng lộc, sau khi dẹp giặc Gióng bay về trời Đồng thời chi tiết này cũng thể hiện sự bất tử của Gióng trong lòng mọi người, Gióng về trời cũng là về cõi vô biên, bất tử mãi mãi trường tồn cùng đất nước, dân tộc.

Nhân vật được xây dựng bằng sự kết hợp giữa yếu tố thần kì và yếu tố anh hùng ca Yếu tố thần kì được thể hiện ngay từ cách thụ thai, sự ra đời của Gióng, không chỉ vậy Gióng còn có sức mạnh kì diệu, lớn nhanh như thổi, vươn vai thành tráng sĩ để đánh đuổi giặc xâm lược Gióng còn là hình tượng mang đậm dấu ấn anh hùng với

vẻ đẹp kì vĩ (sinh ra từ vết chân lớn, vươn mình thành tráng sĩ,…)

Sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố đó đã khái quát hóa, lí tưởng hóa hình tượng Gióng để Thánh Gióng trở thành biểu tượng bất tử cho lòng yêu nước, sức mạnh của dân tộc ta trong cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm.

Thánh Gióng là một hình tượng đẹp đẽ của dân tộc ta Qua hình tượng Thánh Gióng các tác giả dân gian đề cao truyền thống yêu nước bất khuất và sức mạnh của dân tộc trong cuộc đấu tranh bảo

vệ Tổ quốc.

1 Mở bài: Giới thiệu tác giả O Hen-ri và tác phẩm “Chiếc lá cuối

cùng” Giới thiệu chung về nhân vật Giôn-xi.

GỢI Ý PHÂN TÍCH NHÂN VẬT GIÔN-XI

2 Thân bài: Phân tích nhân vật Giôn-xi

- Là một cô gái tội nghiệp, bệnh nặng và nghèo khó đã bào mòn hết sự kiên trì níu giữ cuộc sống bên trong tâm hồn cô

- Giôn-xi đã đặt hết niềm tin cũng như sự sống của mình vào cái dây thường xuân đang rụng lá trước cửa sổ

- Chuẩn bị tâm thế sẵn sàng để thần chết tới mang mình đến bên kia thế giới

mà không màng tới sự đau khổ, buồn rầu của người bạn, cũng như sự tức giận của cụ Bơ-men về cái suy nghĩ ngớ ngẩn của mình

- Trong lần đầu tiên, Giôn-xi giục Xiu kéo mành lên:

+ Chuẩn bị sẵn sàng cho việc từ bỏ thế gian, giọng nói lạnh lùng lùng, cương quyết, mặc cho sự chần chừ sợ hãi của người bạn

+ Khi phát hiện còn sót lại một chiếc lá sau đêm mưa cô vẫn lạnh lùng quả quyết rằng "hôm nay nó sẽ rụng thôi và lúc đó thì em sẽ chết"

- Lần thứ hai kéo mành:

+ Giôn-xi vẫn tàn nhẫn quyết tâm bắt Xiu kéo tấm màn chắn lên, nhưng chiếc lá vẫn còn, và chỉ trong một khoảnh khắc đó, có cái

gì đã vỡ ra trong tâm trí của cô gái trẻ.

+ Cô đã tỉnh ngộ nhận thức được mình đã tàn nhẫn với bản thân

và mặc kệ sự đau đớn của người bên cạnh, thật ích kỷ biết bao nhiêu Giôn-xi nhận thức được cái suy nghĩ tệ hại của bản thân

"muốn chết là một tội".

- Sự hồi sinh của Giôn-xi:

+ Cô muốn ăn cháo, uống sữa pha rượu vang đỏ sau bao ngày không thiết tha gì

+ Khao khát làm đẹp dung nhan khi nhờ Xiu đưa cho chiếc gương, và lòng quan tâm đến cuộc sống khi nhờ Xiu xếp gối xung quanh để xem chị nấu nướng

+ Tạo dựng lại cho mình tình yêu đối với nghệ thuật, thứ mà cô bỏ ngỏ kể

từ khi bệnh tật, Giôn-xi mong muốn một ngày nào đó sẽ được vẽ vịnh plơ

Na-→ Cuối cùng hai cô gái đã cùng nhau chiến thắng bệnh tật Như vậy có thể nói rằng mạng sống của Giôn-xi đã được kéo lại nhờ tấm lòng nhân ái của

cụ Bơ-men, sự chăm sóc của Xiu, sự kiên cường kỳ lạ của chiếc lá và cuối cùng chính là ý chí sống còn mạnh mẽ của chính bản thân cô

3 Kết bài: Khái quát giá trị nghệ thuật và nội dung; nêu cảm nhận

của em về nhân vật.

“Chiếc lá cuối cùng” là một truyện ngắn nổi tiếng của nhà văn người Mỹ O Henry được xuất bản lần đầu vào năm 1907 trong tập truyện “The Trimmed Lamp and Other Stories” Giôn-xi, nhân vật yếu đuối, tuyệt vọng trước bi kịch cuộc đời nhưng đã vượt qua tất

cả, hồi sinh cuộc sống nhờ niềm tin, sự hi sinh và tình cảm cao đẹp giữa con người với con người

BÀI VIẾT THAM KHẢO

Truyện lấy bối cảnh ở khu Greenwich Village, Manhattan, thành phố New York, Hoa Kì khi Xiu và Giôn-xi là 2 nữ họa sĩ trẻ sống trong 1 khu nhà trọ Cùng với cụ Bơ-men, là một họa sĩ già cũng sống ở đó, cả đời cụ khao khát

vẽ được một kiệt tác nhưng chưa thực hiện được Mùa đông năm ấy,

Giôn-xi bị bệnh sưng phổi rất nặng Bệnh tật khiến cô tuyệt vọng và nghĩ rằng khi chiếc lá thường xuân cuối cùng rụng xuống là sẽ là lúc mình lìa đời Xiu vô cùng lo lắng và hết lòng chạy chữa cho bạn nhưng vô ích, Giôn-xi vẫn bi quan như vậy Cô gái tội nghiệp âm thầm đếm từng chiếc lá Biết được ý nghĩ điên rồ đó của Giôn-xi, cụ Bơ-men rất giận, la mắng Giônxi, nhưng cuối cùng cụ Bơ-men đã làm ra một việc thật sự vô cùng vĩ đại và cao cả

Cụ âm thầm thức suốt đêm mưa gió bão bùng để vẽ chiếc lá thường xuân

Chiếc lá cuối cùng giống như thật Nó đã không rụng trong đêm bão lớn khiến Giôn-xi suy nghĩ lại, cô hi vọng và muốn được sống, được sáng tạo Giôn-xi từ cõi chết trở về nhưng cụ Bơ-men lại chết

vì bệnh sưng phổi sau đêm sáng tạo kiệt tác chiếc lá cuối cùng để cứu Giôn-xi Xiu lặng lẽ đến bên Giôn-xi báo cho bạn về cái chết của cụ Bơ-men và bí mật của chiếc lá cuối cùng.

Trước kia Giôn-xi cũng là một cô gái có nghị lực sống rất mạnh mẽ Giôn-xi từng mơ ước sẽ vẽ một bức tranh về vịnh Na-plơ nhưng rồi ước mong bình

dị ấy của cô lại không được thực hiện khi căn bệnh sưng phổi khiến cô nghèo nàn cả về vật chất lẫn tinh thần Tâm lý cô bất ổn, cô rơi vào trạng thái tuyệt vọng vô cùng, mất hết nghị lực sống, chờ đón cái chết một cách bình thản Hằng ngày cô ngồi trên giường bệnh đếm những chiếc lá của cây leo bám bên kia tường, nghĩ rằng mình sẽ như chúng, cũng sẽ không cưỡng lại được với mùa đông lạnh lẽo Khắp con người Giôn-xi, chỉ còn đôi mắt có tia hy vọng của sự sống, nhưng đôi mắt ấy cứ trân trân nhìn cái đầu hồi nhà gạch bên cạnh Cái nhìn trân trân, bất động khiến cho mọi hoạt động như ngừng lại, màu sắc của bức tranh cuộc sống của cô trông càng ảm đạm hơn

Mất hết ý chí, nghị lực, Giôn-xi có những suy nghĩ lạ lùng, bi quan

Cô chắc mẩm rằng, sự sống đối với cô giờ đây là một điều xa xỉ Hơn thế

cô lại bị ám ảnh bởi suy nghĩ chiếc lá cuối cùng ngoài kia rơi xuống cũng

là khi cô bắt buộc phải rời bỏ thế giới này khiến tâm bệnh của cô còn trầm trọng hơn thực bệnh Đối với Giôn-xi, chiếc lá là biểu tượng của thước đo thời gian, thước đo cuộc đời cô Đó là một suy nghĩ điên rồ, bi quan nhưng với tình cảnh của Giôn-xi thì nó lại rất hợp lý Giôn-xi là một họa sĩ có tâm hồn nhạy cảm Cô bị giày vò bởi sự bất lực của bản thân, cô phải sống dựa dẫm vào người khác

Và sự hy sinh của cụ Bơ-men đối với Giôn-xi là điều thực sự cao

cả Chiếc màn xanh mà hàng ngày Giôn-xi nắm giữ, để kéo lên,

để trông chiếc lá, để xem sự phán quyết của chiếc lá đối với cuộc đời mình, chiếc màn xanh được kéo lên và chiếc lá vẫn còn đó

Có một cái gì đó làm cho chiếc lá cuối cùng vẫn còn đấy… rồi hi vọng một ngày nào đó sẽ được về vịnh Na-plơ lại trỗi dậy trong

cô Cùng với niềm hi vọng ấy, nhựa sống lại được lên men, nghị lực và mầm sống lại hồi sinh.

Tác phẩm kiệt xuất của cụ Bơ-men mà cụ đã vẽ nó vào cái đêm mà chiếc

lá cuối cùng đã rụng Vì tác phẩm kiệt xuất ấy, vì sự sống của Giôn-xi cụ Be-men đã không ngần ngại đổi nó bằng cuộc sống của chính mình Nghệ thuật chân chính chất chứa tinh thần nhân đạo và sức mạnh hồi sinh Nó đã thức dậy niềm tin vào cuộc sống cho Giôn-xi và cho cả tất cả người đọc

"Chiếc lá cuối cùng" là kiệt tác đầu tiên và cũng là duy nhất trong đời cụ Bơ-men Kiệt tác xuất phát từ tình yêu thương cao cả, tấm lòng đồng cảm sâu sắc của những con người nghèo khổ với nhau và sức sống mãnh liệt của chiếc lá đó đã gieo vào lòng Giôn-xi một tia sáng của niềm tin và hi vọng để Giôn-xi vượt qua cái chết Sức mạnh của nó là vô cùng to lớn