Giáo trình tiếng việt cho người nước ngoài 5

Giáo trình tiếng Việt cho người nước ngoài 5 gồm 10 bài học, cung cấp cáẹ mẫu câu và một số điểm ngữ pháp ở trình độ nâng cao của tiếng Việt với khoảng 500 từ ngữ thuộc các lĩnh vực: thờ

Đ Ạ I H Ọ C Q U Ố C G IA T H À N H PH Ố H ồ CHÍ M IN H

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VÀN

KHOA VIỆT NAM HỌC VÀ TIÊNG v i ệ t

CHO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI

GIÁO TRÌNH TIẾNG VIỆT

DÀNH CHO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI

VSL ©

NHÓM HIỀN SOẠN:

TRẦN THỊ MINH GIỚI NGUYỄN THỊ NGỌC HÂN NGUYÊN VĂN HUỆ TRẦN THỦY VỊNH

MINH IIỌA:

ĐINH L ư GIANG

LƯU HÀNH NỘI BỘ

GIÁO TRÌNH TIẾNG VIỆT

DÀNH CHO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI

VSL ©

NHÓM BIÊN SOẠN:

TRẦN THỊ MINH GIỚI NGUYỄN THỊ NGỌC HÂN NGUYÊN VAN h u ệ

TRẦN THỦY VỊNH

MINH HỌA:

ĐINH L ư GIANG

LƯU HÀNH NỘI BỘ

LỜI NÓI ĐẦU

Giáo trình tiếng Việt cho người nước ngoài 5 (VSL 5) là quyển thứ 5 trong bộ sách cùng tên gồm 6 quyển do tập thể giảng viên Khoa Việt Nam học và tiếng Việt cho người nước ngoài, thuộc Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh biên soạn Quyển giáo trình này dự kiến được dạy trong khoảng 160 tiết học

Giáo trình tiếng Việt cho người nước ngoài 5 gồm 10 bài học, cung cấp cáẹ mẫu câu và một số điểm ngữ pháp ở trình độ nâng cao của tiếng Việt với khoảng 500 từ ngữ thuộc các lĩnh vực: thời tiết, tình yêu và hôn nhân, những phát minh, phàn nàn và xin lỗi, lối sống công nghiệp, cá nhân và gia đình, Sau mỗi 4 bài học sẽ có một b à i

ôn tập (Bài 5 và Bài 10) nhằm giúp học viên củng cổ lại những kiến thức, kỹ năng đã ị học Mỗi bài học đều hướng đến mục đích là làm sao cho người học có thể nói tiếng Việt một cách thật tự nhiên

Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã nhận được sự giúp đỡ, góp ý rất nhiệt tình của các bạn đồng nghiệp, của các học viên của Khoa Việt Nam học và tiếng Việt I cho người nước ngoài - những người đã vui lòng sử dụng sách này để học tiếng Việt.: Tập thể các tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các bạn đồng nghiệp, các họcị viên, những người đã góp phần không nhỏ để cuốn sách này được hình thành ịMặc dù đã hết sức cố gắng, nhưng chắc chắn quyển giáo trình này không tránh khỏi những thiểu sót Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các bạn đọc

và các đồng nghiệp để quyển sách này được hoàn chỉnh hơn

TẬP THẺ TÁC GIẢ

1

M ụC L ụC

Lời nói đầu

Mục lục

Bài 1: Thời tiết

1 Giới thiệu - thảo luận 2 Hội thoại

3 Thực hành nói

4 Từ vựng

5 Thực hành nghe

6 Bài đ ọ c

7 Thực hành viết

8 Ghi chú

Bài 2: Tình ycu và hôn nhân 1 Giới thiệu - thảo luận 2 Hội thoại

3 Thực hành nói

4 Từ vựng

5 Thực hành n g h e

6 Bài đ ọ c

7 Thực hành viết

8 Ghi chú

Bài 3: Những phát minh

ỉỉỉ 1

1

2

3

7

9

.10 13 14 .15 15 17 18 21 23 23 27 28 .30 30 31 32 1 Giới thiệu - thảo luận 2 Hội thoại

3 Thực hành nói

111

4 Từ v ự n g

5 Thực hành n g h e

6 Bài đọc

7 Thực hành v iế t

8 Ghi c h ú

Bài 4: Phàn nàn & xin lỗi

1 Giới thiệu - thảo luận 2 Hội thioại

3 Thực hấnh n ó i

4 Từ vựng

5 Thực hành nghe

6 Bài đọc

7 Thực hành v iế t

' 8 Ghi c h ú

Bài 5: Ôn t ệ p

1 Thảo luận ,

2 Từ v ự n g

3 Thực hành n g h e

4 Thực hành viết

5 Bài đọc

Bài 6: Lối sống công nghiệp

1 Giới thiệu - thảo luận 2 Hội th o ại

3 Thực hành n ó i

4 Từ vựng

5 Thực hành n g h e

„37 „37 „40 „41 42

„42 ,.43 44 48 49 50 53 54

.55

,55 56 58 60

66

68

68

69

70

73 75

„34

IV

6 Bài đọc .75

7 Thực hành v i ế t 78

8 Ghi chú .80

Bài 7: Cá nhân & gia đ ì n h 81

1 Giới thiệu - thảo luận : 81

2 Hội thoại 81

3 Thực hành nói .83

4 Từ vựng 84

5 Thực hành nghe > 86

6 Bài đ ọ c 86

7 Thực hành viết 89

8 Ghi chú .92

Bài 8: Những giá trị của cuộc sống 93

1 Giới thiệu - thảo luận 93

2 Hội thoại 95

3 Thực hành nói .97

4 Từ vựng 98

5 Thực hành nghe 100

6 Bài đ ọ c 101

7 Thực hành viết 104

8 Ghi chú .106

Bài 9: Những tình huống khó x ử 107

1 Giới thiệu - thảo luận 107

2 Hội thoại 108

3 Thực hành nói .109

4 Từ vựng .111

5 Thực hành n g h e

6 Bài đọc

7 Thực hành v iế t

8 Ghi c h ú

Bài 10: Ôn t ậ p

1 Giới thiệu - thảo luận 2 Hội th o ại

3 Thực hành n ó i

4 Từ v ự n g

5 Thực hành n g h e

6 Bài đọc

7 Thực hành v iế t

8 Ghi c h ú

Phụ lục: Nội dung phần nghe 112

112

.116 .119

.120

.120

122 .124 126 127

128

130 .54 133

VSL 5 Bài 1: Thời tiết

BÀĨ MỘT

ỵ GIỚI THIÊU-THẢO LUÂN

1.1 Xem các thông tin dưới đây Cho biết ý kiến của bạn qua các câu hỏi bên dưới.

D ự bảo thời tiết ngày 21-8:

Khu vực Nam bộ

Nhiều mây Sáng cỏ lúc giảm mây, nắng yểu Trưa, chiều có mưa nhiều nơi, cỏ nơi có giông Gió tây tây-

nam cấp 3, cấp 4 Nhiệt độ thấp nhất

từ 23 đến 25 độ C; nhiệt độ cao nhất: từ 29 đến 31 độ c.

Khu vực TP HCM

Nhiều mây Sáng có lúc giảm mây, nắng yểu Chiều

có mưa rải rác, có nơi có giông Gió tây tây-nam

3 Khí hậu Việt Nam và khí hậu ở nước bạn có gì giống và khác nhau?

Bài l i Thời tiết VSL5

1.2 Đọc mẫu tín dưới đây và trả lòi các câu hỏi

Có thể nói chưa bao giờ con người lại có đầy đủ thông tin về thời tiết ở khắp nơi trên thế giới như hiện nay Ngồi ờ nhà, chúng ta có thể biết được tình hình thời tiết ở các thành phố lớn hên thế giới như Bắc Kinh, Tokyo, New Y ork Nhờ những vệ tinh khí tượng, chúng ta cũng biết được nơi nào đang hình thành những cơn bão để phòng chổng Người ta cũng có thể tạo ra những trận mưa nhân tạo để tưới cho những cánh đồng bị khô hạn Tuy vậy, con người vẫn còn rất nhỏ bé trước những cơn thịnh nộ cùa trời đất và điều đáng nói là chính con người đang góp phần làm cho khí hậu trái đất ngày một xấu đi

CẢU HỎI

1 Hàng ngày bạn có quan tâm đến những thông tin về thời tiết không? Vì sao?

2 Ở nước bạn, hàng năm có những hiện tượng thiên nhiên nào đã gây ảnh hưởng không tôt đến cuộc sổng cua cõn ngươỉ?

3 Theo bạn, những hoạt động gỉ của con người đã làm cho khí hậu trái đất ngày một xấu đi?

2 HỘI THOẠI

Ở m ột quán cà phê, hai người bạn đang nói chuyện với nhau về thời tiết

Nam: Hôm nay trời nhiều mây quá Hình như có áp thấp nhiệt đới hay bão gì đó

thì phải

Hùng: ừ , đang có bão đấy Theo bản tin thời tiết sáng nay thì hiện có một cơn bão

xuất hiện ở ngoài khơi Thái Bỉnh Dương và theo dự báo thì ngày mai nó sẽ quét qua đảo Luzon của Philippines

Nam: Hèn gì sáng nay trời u ám quá Mà liệu nó có đổ bộ vào Việt Nam mình

không? Năm nay thòi tiết sao mà thất thường quá Chỗ thỉ mưa lũ, chỗ thì hạn hán Mấy hôm nay, không chỉ ở Việt Nam mà nhiều nơi ở châu Á cũng

bị lũ lụt quá trời

Hùng: Còn ở Mỹ và ở Pháp thì vừa qua lại có bao nhiêu người chết vì thời tiết quá

nóng

Nam: Thời tiết thất thường như vậy có phải là do gần đây người ta chặt phả rừng

bừa bãi không?

VSL5 Bài 1: Thời tiết

Hừng: Không hẳn là như vậy, Nếu tôi nhớ không nhầm thì các hiện tượng mưa lũ

hay hạn hán trên trái đất đã có từ lâu rồi chứ không phải mới xảy ra đâu

Nam: Nhưng phâi kể đến tác hại của việc chặt phá rừng ở nhiều nơi trên thế giới

chứ? *

Hùng: ừ Ai cũng biết nạn chặt phá rừng, cùng với các loại ô nhiễm khác, đã góp

phần làm khí hậu trái đất thay đổi À, mưa tới rồi Mình dời bàn lại đàng kia

đi Nhanh lên!

2.1 Dựa vào bài hội thoại, trả lòi các câu hỏi dưới đây:

a Khu vực nào đang có bão?

b Nước nào sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp cùa cơn bão?

c Thời tiết ở các nơi khác trên thế giới trong mấy ngày qua như thế nào?

d Theo bạn, việc chặt phá rừng có ảnh hưởng như thế nào đối vái khí hậu trái đất?

2.2 Mấu câu cần nhớ:

a Vâng, đang có bão dấy

b Liêu nó có đổ bộ vào Việt Nam mình không?

c Chỗ thì mưa lũ, chỗ thì han hán

d Nếu tôi nhở không nhầm thì hiên tượng mưa lũ hay hạn hán đã có từ lâu rồi chứ không phải mới xảy ra

3 THựC HÀNH NÓI

3.1 Hoàn thành các mẩu đối thoại dưới đây, dùng tiễu từ “đấy” ờ cuối câu (để

biểu thị ỷ thông bảo về tính xác thực của sự việc với hàm ỷ cảnh bảo).

1 A: Năm 1997, cháy rừng ở Indonesia là do ảnh hưởng của hiện tượng E1 Ninõ,

phải không, anh? (đốt rừng)

B: Không phải đâu D o _ _ đấy

2 A: Sao sáng hôm nay trời u ám quá vậy? (bão)

B: S ắ p _

Bài 1: Thời tiết VSL5

3 A: Tại sao trái đất chúng ta ngày càng nóng hơn? 0hiệu ứng nhà kỉnh)

B: Đó là do

4 A: Trời mưa rồi (bị ướt)

B: Chúng ta mặc áo mưa vào đi, kẻo _ _

5 A: Một số nhà khoa học cho rằng hiệu ứng nhà kính không có gi là nghiêm trọng

lắm đâu (ỉàm tăng nhiệt độ trải đất)

B: Sao lại không N ó _

6 A: Nhiệt độ trái đất tăng có gây nên ảnh hưởng gì không nhi?

(khiến cho mực nước biển dâng cao hơn)

B: Có chứ ! Nó _

và nhiều khu vực trên thế giới sẽ chìm sâu dưới nước biển

7 A: Hay thật đấy! Con người có thể dự đoán được thời tiết hay quá nhỉ!

(vệ tinh nhân tạo)

3 A: Tại sao anh không đi ra đường vào lúc tròi mưa to? Anh sợ bị ướt hả? (sợ bị tai

nạn do cây cối gãy đổ)

B: _

4 A: Lượng khách du JỊch giảm đi là do giá dịch vụ du lịch quá đắt, có phải không?

(do thời tiết thất thường)

VSL5 Bài 1: Thời tiết

7 A: Do thiếu may mắn nên tay vợt người Thũỵ Sĩ Federer đã phải gác vợt à? (chủ

B: Liêu nó có đổ bộ vào nước mình khóm ?

2 A: Ở đây khi mưa thường có giông rất to (căn nhà nàyỉbị s ậ p )

5 A: Động đất làm nhà cửa sụp đổ, đường sá hư hỏng, thậm chí làm nhiều thành phố

bị xóa hẳn tên trên bản đồ (con người/khả năng dự đoán)

B: Ghê gớm vậy sao? _

6 A: Trước khi động đất, động vật thường có những biểu hiện rất lạ như là một điềmbáo tự nhiên: bò chổng ngược đuôi, gà nhảy lên cây, cá quẫy khỏi mặt nước, rắn

rời khỏi hang (Điều này/có đáng tin)

Bài 1: Thời tiết VSL5

VSL5 Bài 1: Thời tiết

3.6 Dùng ‘Hèn gì ’ (Hèn chi , Hèn nào ) đễ hoàn thành các mẩu hội thoại sau:

1 A: Chị Mai đi công tác nước ngoài rồi

B: Hèn gì hôm qua tôi gọi điện cho chị ấy mà không được.

2 A: Hôm qua Hoà cãi nhau với người yêu dữ lắm

thiên tai

X ấu

nóng bứcthulạnh

ấm áphạn hánhèmát mẻrét buốtđất chuồituyết lở

Bài l i Thời tiết VSL5

4.2 Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống.

(lâm vào, xảy ra, lữ, thiên tai, thời tiết, nạn nhân, diễn biến)

Từ đầu mùa hè cho đến nay, mưa lớn, lũ quét, đất chuồi, v.v liên tụ c

ở nhiều nơi ữên thế giới Chỉ riêng tại châu Á , đã cướp đi sinh mạng củahàng ngàn người và làm hàng triệu người khác ‘cảnh màn trời chiếu đất’.Hiện nay, các chính phù, các tổ chức cứu frợ nhân đạo đang nỗ lực giúp đỡ thuốc men,thực phẩm cho c á c ở những vùng bị thiên tai tàn phá Nhìn chung, tìnhhình trong thời gian tới s ẽ _rất phức tạp, đặc biệt là ở vùngĐông Nam Á, nơi được dự đoán là có thể sẽ b ị lớn trong vài tuần tới

4.3 Tìm trong bài trên (mục 4.2) những từ / ngữ có nghĩa là:

a sự sống của con người: _

b tai hoạ do thiên nhiên gây ra: - - - - —

c ở vào tình trạng không có nhà cử a:

d đoán trước tình hình hoặc sự việc nào đó có thể xảy ra :

e giúp cho những người bị tai họa thoát khỏi cảnh khó khăn: _

4.4 Chọn từ /ngữ thích hợp điền vào chỗ trống

1 Nhờ vào _ mà tất cả mọi người trên thế giới có thể theo dõi CúpBóng đá Thế giới trên ti vi

2 _ làm cây cỏ héo úa, đất đai khô cằn, động vật chết vì thiếu nước

3 Trước khi có b ão _ thường biến động khác thường

4 Hôm qua, m ột _ đã làm đổ cây xoài lớn cạnh nhà tôi

5 _ là nguyên nhân hủy diệt nhiều thành phố

6 Khi đứng gần những con đường cao tốc đầy xe tải, ta có thể cảm nhận được những _ dưới chân mình

VSL 5 Bài ỉ: Thời tiết

7 Gió mạnh cuốn theo tuyết, thường xảy ra ở những vùng hàn đới được gọi là

8 _ vỗ vào bờ ngày đêm, không bao giờ ngưng nghi

9 _có ảnh hưởng lớn đến khí hậu Trái đất và cung cấp khoảng 30đến 40 % lượng oxy cho thế giới

10 Người t a _cuối tuần này cơn bão từ quần đảo Philippines sẽ đổ

a Mưa ở Nam bộ thường kéo đài, phải không?

b Mùa mưa ở Nam bộ thường bắt đầu vào tháng mấy?

c Ở Nam bộ, tháng nào là lạnh nhất?

đ Nhiệt độ lúc lạnh nhất ở Nam bộ là bao nhiêu?

e Nhiệt độ lúc lạnh nhất ở Hà Nội là bao nhiêu?

5.2 Tần và Hải nói chuyện với nhau về những thiên tai Nghe và trả lời các câu hỏi sau:

a Tại sao tình hình thời tiết năm nay sẽ diễn biến rất phức tạp?

b Hiện tượng La Nina có thể sẽ ảnh hưởng đến Việt Nam như thế nào?

c Hàng năm, lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long thường xảy ra vào khoảng tháng mấy? Còn năm nay thì sao?

d Tại sao bà con nông dân ở Đồng bằng sông Cừu Long vừa mong vừa sợ có lũ?

Bài ỉ: Thời tiết VSL5

6 BÀỈ ĐỌC

HIẺM HỌA TỪ S ự THAY ĐỎI KHÍ HẬU

Lượng khí nhà kính (C 02) tăng lên trong bầu khí quyển do việc sử dụng năng lượng hoá thạch thái quá sẽ khiến hạn hán và lũ lụt trầm trọng hơn và thường xuyên hơn Chúng ta sẽ liên tục đối mặt với các biển động bất thường và không thuận lợi của thời tiết

Nếu nhiệt độ trung bình tăng thêm 2 đến 3 độ so với mức hiện nay sẽ có thêm 600 triệu người ở một số khu vực châu Phi bị đói; hơn 300 triệu người phải rời bỏ nhà cửa

do bão lũ và có thêm 400 ừiệu người mắc các bệnh truyền nhiễm như bệnh sốt rét, bệnh viêm màng não và bệnh sốt xuất huyết Nói cách khác, thất bại trong việc giải quyết vấn đề thay đổi khí hậu sẽ mang đến những hậu quả nghiêm trọng và sẽ cản trở mọi nỗ lực xóa đói giảm nghèo của chúng ta

Tình hình tại Nam Á và Đông Á cũng không sáng sủa gì hơn châu P h i Những thay đổi về lượng mưa và nhiệt độ là nguyên nhân khiến nguồn nước sạch có thể tiếp cận suy giảm và tình trạng này sẽ làm giảm đáng kể năng suất lương thực và cản trở các nỗ lực xoá đói giảm nghèo ở khu vực nông thôn Những nước Đông và Nam Á, đặc biệt là miền duyên hải Trung Quốc, Bangladesh và Việt Nam sẽ hứng chịu nguy

cơ bão lụt cao một cách thường xuyên

Bão lụt đang xảy ra liên tiếp tại các khu vực duyên hải Việt Nam và sự thay đổi khí hậu đang làm cho tình hình xấu hơn Tháng trước, cơn bão Lekima và bốn cơn bão liên tiếp đổ vào miền Trung Việt Nam và tàn phá nặng nề khu vực này Có thể nói rằng Việt Nam sẽ chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu hơn so với lượng khí gây hiệu ứng nhà kính mà Việt Nam đang thậi ra

6.1 Đọc kỹ bài đọc và trả lòi các câu hỏi sau:

a Tác nhân làm khí hậu trái đất thay đổi là gì?

b Hậu quả của hiện tượng trái đất nóng lên là gì?

c Theo bài đọc, vì sao chúng ta khó giải quyết vấn đề đói nghèo?

d Những khu vực nào sẽ gánh chịu hậu quả nặng nề nhất từ việc trái đất nóng lên?

e Đoạn cuối cùng cho biết thông tin gì?

*

f Theo bạn, có phải những nước nào thải nhiều khí gây hiệu ứng nhà kính sẽ hứng chịu hậu quả nặng nề nhất hay không?

VSL5 Bài 1: Thời tiết

6.2 Hãy sẳp xếp các ý sau theo trậ t tự đúng:

a Đó là lý do khiến hàng triệu người trên thế giới lâm vào cảnh đói kém, bệnh tật

b Việc sử dụng nhiên liệu hoá thạch như dầu lửa tạo ra khí gây hiệu ứng nhà kính

c Sự thay đổi này sẽ khiển trái đất đối mặt với thiên tai ngày càng dữ dội hơn

d Lượng khí này gia tăng sẽ khiển trái đất ấm lên

e Không phải chỉ những quốc gia thải khí nhà kính mới chịu hậu quả mà ngay cả những nước có lượng khí nhà kính thải vào khí quyển thấp cũng chịu những hậu quả rất nặng nề

6.3 Hãy cho biết ỷ chính của mỗi đoạn của bài đọc

6.4.1 Dùng các kết cấu làm khiển đt ” để chuyển đỗi các câu sau:

a Ở Indonesia hơn mười ngàn người đã thiệt mạng do sóng thần

b Mực nước biển dâng cao do nhiệt độ trái đất tăng cao

c Vì hạn hán mà hàng triệu người sẽ phải bỏ nhà cửa ra đi

d Sở dĩ bị giám đổc đuổi việc là do anh ta liên tục phạm sai lầm trong quản lý

e Chúng tôi thất vọng vì anh ta không giữ lời hứa

Bài ỉ: Thời tiết VSL5

f Đường phố ngập nặng là do hệ thống thoát nước xuống cấp trầm trọng

g Các hộ trồng hoa đào ở Hà Nội lỗ nặng do sương muối rơi dày đặc suốt những ngày qua

6.4.2 Dùng “nhờ nên ” hoặc “tạ i mà ” để chuyển đổi các câu sau đây:

a Sự thông minh đã giúp anh Nam thoát khỏi những rắc rối trong công việc

b Kẹt xe.đã khiến nhiều hành khách bị trễ chuyển bay

c Trận mưa lớn hôm qua đã cứu cho hàng ngàn héc-ta cà phê khỏi bị chết khô

đ ‘ Cách làm việc vô trácKnhiệĩn cuã hệTđã khiến chúng tôi thiệt hại hàng trăm triệu đồng

e Anh Nam đã giúp tôi tìm được một công việc có thu nhập đù để nuôi sống gia đình tôi

f Tôi đã làm cho mọi người trong gia đình thất vọng

6.4.3 Dừng cụm từ .là nguyên nhân của / ỉà lý do của để chuyển đồi các câu sau

a Do quản lý đô thị kém nên nạn kẹt xe ngày càng trầm trọng hơn

b Hậu quả của các cuộc nội chiến chính là sự nghèo đói, bệnh tật

c Các loại khí nhà kính như CƠ2, N2C>3 đã khiến cho nhiệt độ trái đất tăng lên

d Kết quả của quá trình lao động vất vả là sự thành công

- - 9 _

e Bệnh AIDS lan tràn là do sự dốt nát và sự vô trách nhiệm của một số chính phủ

VSL5 Bài ỉ: Thời tiết

7 THỰC HÀNH VIẾT:

Chọn m ột trong hai chủ đề

7.1 Với tư cách là một nhà bảo vệ môi trường, bạn hãy cho biết ý kiến về hiện tượng ừái đất ấm lên

7.2 Với tư cách là một nhà kinh tế, bạn hãy cho biết hiện tượng trái đất nóng lên

sẽ gây ra những hậu quà gì?

Vd: Anh nói đủng đấy.

Trời sắp mưa đẩy.

Đấy có thể dùng với à, ư, hả, c h ứ để hỏi về tính xác thực của

sự việc

Vd: Anh Nam đấy à?

Anh không nói đùa đấy chứ?

2 chứ từ dùng để nói hai ý trái nhau

Vd: Anh ẩy là người tốt chứ không phải là người xấu.

Cô ẩy là người Pháp chứ không phải là người Canada.

3 liệu không kết cấu thường được dùng để bày tỏ ý băn khoăn, lo ngại về điều

gì đó có khả năng xảy ra / thực hiện hay không

Vd: Mưa to thế này, liêu đường phổ có bị ngập không?

Việc ẩy rẩt khó, liêu anh cỏ thể làm nổi không?

4 thì th ì kết cấu dùng để biểu thị ý tương phản hay khác biệt

Trời mưa, không đi đâu được, buồn quá trời.

Quả trời quá đất cũng có nghĩa như quả trời nhưng là cách nói

nhấn mạnh hơn

Vđ: Mẩy bữa nay nóng auá trời quả đất.

Hôm qua chúng tôi đi uống bia, vui aúá trời quả đất.

«

Thòi tiết: trạng thái của khí quyển ở trong một lúc nào đó Thời tiết ẩm áp.

Khí hâu: tình hình chung về thời tiết của một miền, một vùng Khỉ hậu nhiệt đới.

VSL 5 Bài 2: Tình vêu và hôn nhân.

BÀI HAI

TÌNH YÊU YÀ HÔN NHÂN

1 GIỚI THIỆU - THẢO LUẬN

Xem các thông tin dưới đây Cho biết ý kiến của bạn qua các câu hỏi bên dưới

Việc hôn nhân ỏ’ Việt Nam xưa và naỹ

Trước đây ở Việt Nam việc hôii nhân của thanh niên nam nữ chu yếu là do

cha mẹ của họ quyết định, theo nguyên tắc "Cha mẹ đột đâu, cọn ngồi đó"

Tiêu chuẩn quan trọng để các bậc cha mẹ chọn lựa Vợ hay chồng cho cón là

”môn đăng hộ đối'V tức là hai gia đình đàng trai và đàng gái phải cồ địa vị xã hội tương xứng vói nhau Ngày nay, thanh niên nam nữ có quyền tự chọn người bạn đời cho mình, mặc dù vai trò của cha mẹ vẫn còn khá quan trọng

Lễ cưới thường do cha mẹ hai bên đứng ra tổ chức

1.1 Theo bạn, việc cha mẹ quyết định chuyện hôn nhân của con cái có gì tót

và có gì không tốt?

1.2 Tiêu chuẩn quan trọng nhất để lựa chọn một người bạn đời, theo ý bạn,

là gì?

Tình huống 1

1.3 Theo bạn, tại sao vợ anh ấy muốn ly dị?

1.4 Bạn có cho rằng đến một lúc nào đó hôn nhân sẽ biên mat không? Tại sao?

1.5 Người Việt Nam có câu "xa mặt cách lòng" Theo bạn, sự xa cách có phải là một thử thách đối với tình yêu không? Vì sao bạn nghĩ như vậy?

1.6 Bạn có biết định nghĩa vui nào về tình yêu và hôn nhân không?

Tình huống 2

Nguyên nhân ly hôn ở Trung Quốc

Viện Khoa học Xã hội Thượng Hải tiến hành một cuộc điều tra về tình hình ly hôn ở Trung Quốc Đối tượng điều tra là những người đã ly hôn

Kết quả cho thấy có 70 nhân tố dẫn đến tan vỡ hạnh phúc gia đình, trong

đó có những nguyên nhản chĩnh là ngoại tinh" tính cách không hợp, bặõ hành gia đình, vấn đề tiền bạc, cuộc sống tình dục không hài hòa

Trong các phiên tòa xử ly hôn do ngoại tình, người vợ thường xuất hiện

với tư cách bị hại Nhưng thực tế thì tỷ lệ bà vợ ở Thượng Hải cho chồng

cắm sừng cao hcm các ông chồng Đặc biệt, hầu hết những phụ nữ cỏ "bồ"

đều là người bình thường, có mức sống trung bình chứ không phải những quý

Bài 2: Tình yêu và hôn nhân _ _ _ VSL_5

1.1 Theo bài đọc trên, đâu là những nguyên nhân quan ữọng khiến tỉ lệ ly hôn ở Thượng Hải cao?

1.2 Các phụ nữ ngoại tình ở Thượng Hải thuộc tầng lớp nào?

1.3 Bạn có thể kể thêm một số nguyên nhân khác khiến người ta ly hôn không?

VSL5 Bài 2: Tính vêu và hân nhân

2 HỘI THOẠI

An hỏi bà nội về chuyện cvớỉ xin của bà ngày xưa

An: Bà ơi, chắc hồi xưa trước khi cưới nhau, bà yêu ông lắm hả, bà?

Bà nội: Ôi, cỏ yêu iếc gì đâu.

An: ủ a, sao kỳ vậy, bà? Không yêu, sao bà lại ưng ông?

Bà nội: Không ưng sao được, cháu Ông bà cố bắt bà phải ưng mà.

An: Vậy là trước lễ coi mắt, bà chưa gặp ông lần nào hả, bà?

Bà nội: Cũng có gặp ông một hai lần gì đó, khi ông sang làng của bà thăm bà con Mà

bà chỉ thấy ông từ xa thôi, bà đâu có để ý làm gì Ai ngờ

An: Không quen, vậy sao ông nội muốn cưới bà nội?

Bà nội: Con nhỏ này sao mà tò mò quá! Thì có người bà con đến làm mai Hồi đó, hễ

thấy con trai hay con gái đến tuổi lập gia đình là người lớn thường để ý, rồi

mai mối cho

An: Mà tại sao ông cố lại muốn bà lấy ông nội?

Bà nội: Ông cố cháu thấy ông nội là người đàng hoàng, hiền lành, chịu khó làm ăn

chứ không cờ bạc, ăn chơi lêu lổng như một số thanh niên khác

An: Vậy là bà nghe lời ông cố?

Bà nội: Không nghe cũng không được, cháu à Ngày xưa chứ đâu phải như bây giờ

"Cha mẹ đặt đâu, con ngồi đó" mà

An: Lúc làm đám cưới, bà bao nhiêu tuổi?

Bà nội: Mười bảy tuổi.

An: Eo ôi! Mới mười bảy tuổi mà bà đã lấy chồng! Sao ông bà cố bắt bà lập gia

đình sớm quá vậy, hả bà?

Bà nội: Sớm là so với bây giờ thôi, chứ hồi đó, 16 -1 7 tuổi là vừa Quá 20 tuổi, như

xháu bây giờ, là bị coi như ế chồng rồi i i

An: Cháu không sợ ế chồng! Nhưng bà ơi, lấy một người mình không yêu, không

quen làm chồng, lỡ gặp người xấu thì sao, hả bà?

Bà nội: May nhờ rủi chịu, cháu à Có người gặp phải ông chồng không ra gì, phải chịu

khổ suốt đời May mà bà gặp được một người tốt như ông nội cháu

An: Thôi, cháu không chịu như vậy đâu Sau này, cháu chỉ lấy người nào cháu

thương thôi

Bà nội: ừ , thì cứ lựa cho kỹ đi Có ai cấm kiếc gì đâu.

Bài 2: Tinh vêu và hôn nhân VSL5

2.1 Dựa vào bài hội thoại, trả lời các câu hỏi dưới đây:

a Bà nội và ông nội của An có yêu nhau trước khi cưới không?

b Tại sao họ kết hôn với nhau?

c Ông bà nội của An sống với nhau có hạnh phúc không?

d An sẽ chọn người bạn đời cho mỉnh theo tiêu chuẩn nào?

e An có bị gia đình ngăn cấm trong việc chọn người bạn đời cho mình không?

2.2 Mau câu cần nhớ:

a Có yêu iếc gì đâu

b "Cha mẹ đặt đâu, con ngồi đó" mà

c Lỡ gặp người xấu thì sao?

d Có người gặp phái người chồng không ra gì, phải chịu khổ suốt đời

3 THỰC HÀNH NÓI

3.1 Hoàn thành các mẫu đối thoại bên dưới, dùng để tạo dạng láy của từ gạch dưới trong câu:

1 A: Yêu nhau 7, 8 năm rồi, sao Nam và Lan không cưởỉ nhau, hả chị?

B: Cưới kiểc gì nữa Họ chia tay nhau từ tuần trước rồi.

2 Ả: Từ khi có gia đình trông chị trẻ ra đấy.

VSL5 Bài 2: Tình vêu và hổn nhân

3.2 Hoàn thành các đốỉ thoại dưới đây, dùng "phải" sau động từ để biểu thị ý

gặp hay chịu tác động của cái gì đó không hay:

1 A: Hôn nhân qua mai mối cũng hay đấy chứ!

B: Cũng có thể là như vậy Nhưng lỡ gặp phải

2 A: Nghe nói áo quần ở chỗ đó rẻ lắm

B: ừ , tôi cũng nghe thế nhưng chỉ sợ _

3 A: Nghe nói chồng sắp cưới của cô Hoa đẹp trai lắm, phải không?

B: Vâng, nhưng tôi s ợ _

4 A: Nam gặp rắc rối với gia đình bên vợ, phải không?

B: Vâng, anh ấy

5 A: Sao tôi thấy dạo này cô ấy có vẻ buồn quá vậy?

B: _

6 A: Sau đám cưới của con gái, ông Năm thường say sưa tối ngày Hình như ông ấy

cỏ chuyện gì không vui thì phải?

B: Vâng, _

3.3 Dùng ‘Ả i ngờ ị Có ai ngờ , A i dè ’ để hoàn thành các câu sau đây:

1 Tưởng hôm nay mưa, không ra biển chơi, _

2 Mọi chuyện tưởng tốt đẹp cả rồi

3 Vợ chồng ấy hạnh phúc, giàu có thế m à _

4 Ông ấy trông mạnh khoẻ thế m à _

5 Tưởng hàng hiệu là tốt lắm chứ ; _ _

6 Tưởng lấy được chồng giàu là hạnh phúc lắm c h ứ _

3.4 Xem các tình huống bên dưới, dùng “ đâu đó" hoặc " đền đâu đến đó”

để biểu thị sự tương ứng hoàn toàn giữa hai sự việc:

1 Càng nghe anh Bình kể về tục cưới xin kỳ lạ ở một số vùng dân tộc, chúng tôi càng ngạc nhiên thêm

& Nghe anh Bình kể đến đâu, chúng tôi ngạc nhiên đến đấv.

2 Chồng Loan càng giải thích, Loan càng bực mình

Bài 2: Tinh yêu và hôn nhân VSL5

3 Từ ngày có bạn gái, Nam không còn tự do như trước Anh ấy đi uống cà phê, đi đến nhà bạn, hoặc đi mua sắm cô ấy luôn đòi đi theo

4 Hoàng hứa rất nhiều, nào là khi rảnh sẽ đưa Lan đi nhà hàng, đi xem phim Nhưng mỗi lần hứa xong thì anh ẩy lại quên

5 Trông anh ấy có vẻ thiếu ngủ Ngồi trong lớp anh ấy cũng ngủ, ngồi ở căn-tin, anh ấy cũng ngủ

3.5 Xem các tình huống dưới đây, dùng “lỡ (thì) ” để nêu một glả thiết về

điều không hay có thể xảy ra:

1 Nam muốn cưới Thúy làm vợ, nhưng anh sợ Ịệ bổ mẹ cô ẩy đòi tổ chức đám cưới

thật lởn thì sẽ không biết lấy tiền ở đâu ra.

2 Cô ấy hứa chắc chắn sẽ chờ đến khi Bình tốt nghiệp đại học nhưng Bỉnh lo

3 Em không muốn mời ông ấy đến dự tiệc cưới của chúng ta, nhưng

4 Thành muốn mời Mai đi ăn tối nhưng anh ngại

5 Long định vay tiền làm đám cưới nhưng anh cảm thấy lo lắng vì

6 Lần trước khi đến chỗ hẹn với người yêu, Hưng đã trễ mất 20 phút Và lần nàycũng vậy Hưng s ợ _

7 Linh mới vào làm cho một công ty lớn; cô chưa muốn lập gia đình lúc này Cô

s ợ

3.6 Dừng “được” hoặc “p h ả i” để hoàn thành các câu bên dưới:

1 Bố mẹ thường rất quan tâm đến bạn trai hay bạn gái của con mình vì họ sợ con _« _

2 Bà ấy rất vui mừng vì con trai bà cưới _

3 Ông ấy là một người bất hạnh Ông luôn _

VSL 5 Bài 2: Tình vêu và hôn nhân

4 Cô ẩy cảm thấy rất hạnh phúc vì _ •

5 Hoa có nhiều bạn trai nhưng cô chưa yêu ai, cô muốn chờ đến khi

6 Đẹp hay xấu, đối với anh ấy không phải là điều quan ừọng Anh ấy chỉ mong

3.7 Theo bạn, đễ có một cuộc sống gia đình hạnh phúc thì:

4.2 Tìm từ thích họp điền vào chỗ trống:

{kinh tế, gia đình, lao động, con cháu, nông thôn, tình hình, sớm, tảo hôn)

Hiện nay, ở _ Việt Nam, đặc-biệt là ờ một số vùng dân tộc thiểu số,tình trạn g là vấn đề đang được chính phủ và các đoàn thể xã hộiquan tâm Theo số liệu điều tra năm 1989, ở người Việt (Kinh) có 3,3% nữ và 1,3% nam; ở người Hmông có 32,4% nữ và 21,8% nam; ở dân tộc Ê đê có 15,5% nữ và

Bài 2: Tình yêu và hôn nhân VSL5

3,9% nam kết hôn ờ lứa tuổi 15-17 Ở các dân tộc khác, cũng tương

tự như vậy

Theo các nhà nghiên cứu, tình trạng tảo hôn nói fren xuất phát từ lý do kinh tế: Cácbậc bố mẹ muốn có thêm n g ư ờ i để tham gia vào các hoạt động cùa gia đình Hơn thế nữa, có một số người muốn con mình kết hôn để có nhiều con nhiều cháu Việc có nhiều _ được

họ coi là niềm tự hào của , dòng họ

4.3 Tìm trong bải trên (mục 4.2) những từ / ngữ có nghĩa là:

1 kết hôn khi chưa đến tuổi được pháp luật công nhận:

2 những người có cùng quan hệ huyết thống, gồm nhiều thể h ệ :

3 cộng đồng người chiếm số ít trong một n ư ớ c : _

4 khu vực dân cư có đa số người sống bằng nông nghiệp: _

5 tìm, hỏi hoặc xem xét để biết rõ về vấn đề gỉ: _

6 lẩy làm hài lòng hãnh diện: _

4.4 Chọn từ thích hợp:

a Trước đây các bậc cha mẹ thưởng sắp xếp các cuộc (hôn nhân / hôn lễ) và đứng

ra tổ chức (hôn nhân / hôn lễ) cho con cái

b Hiện nay nhiều cặp vợ chồng muốn có ít con hơn trước vì họ muốn có (giờ / thời gian) để chăm sóc, dạy dỗ chúng tốt hơn

c Các nhà xã hội học cho rằng sự biến đổi trong (đời sống / cuộc đòi) gia đình góp phần quan trọng trong việc làm (đổí / thay đổi) cơ cấu xã hội, từ một xã hội truyền thống (đến / sang) một xã hội (hiện nay / hiện đại)

d Các vụ ly hôn càng ngày càng có xu hướng gia tăng (Hậu quả / Kết quả) là nhiều (con trẻ / trẻ con) phải sống thiếu mẹ hoặc cha

e (Khác nhau / Khác) với trước đây, thanh niên ngày nay có thể tự lựa chọn bạn đời trên (nền tảng / cơ sở ) tham khảo (ý kiến / ý muốn) gia đỉnh

f Kiểu mẫu gia đình truyền thống và hiện đại có những nét (khác nhau / khác biệt) lớn (giống như / như) việc chọn người để kết hôn, số lượng các thành viên trong gia đình, (nhiệm vụ / trách nhiệm) dủa người vợ và người chồng đối với gia đình

VSL5 Bài 2: Tình vêu và hôn nhân

g Nhiều người cho rằng để có một cuộc hôn nhân bền vững thì vợ chồng phải có cùng một (nền tảng / cơ sở ) giáo dục, có những quan điểm (phu hợp / thích hợp) nhau về tôn giáo và có lối suy nghĩ về cách sống (của / với) nhau

5 THựC HÀNH NGHE

5.1 Nghe cuộc nói chuyện giữa Yoko với cô Lan T rả lời các câu hỏi sau:

a Cô Lan cho Yoko xem gì?

b Đám cưới của cô Lan được tổ chức cách đây bao lâu?

c Ở Việt Nam vào ngày cưới, cô dâu có thể mặc gì?

d Khi làm lễ gia tiên cô dâu chỉ được mặc áo dài, phải không?

e Áo cưởi kiểu phương Tây thường được gọi là gì?

f Hiện nay trong các đám cưới, áo cưới kiểu phương Tây có phổ biến không?

5.2 Sơn và Nam nói chuyện với nhau về Hùng, một người bạn của họ Nghe cuộc nói chuyện của họ rồi trả lời các câu hỏi sau:

a Hùng đã tốt nghiệp đại học khoa gì?

b Hùng đi học tiếng Anh để làm gì?

c Hùng và Hà yêu nhau, phải không?

d Sơn lo ngại điều gì?

e Thái độ của Sơn đối với việc Hùng yêu Hà như thế nào?

6 BÀI ĐỌC

Đa sổ người trẻ tuổi bước vào hôn nhân lần đầu thường kỳ vọng rằng người kia là một đối tác hoàn hảo, vì họ nhìn người yêu bằng con mắt si mê Phần lớn những người được phỏng vấn nói họ không bao giờ nghĩ đến tương lai sau kết hôn sẽ ra sao, nên bị bất ngờ như đang bay lơ lửng trên chín tầng mây bỗng nhiên bị rơi bịch xuống mặt đất Người ta tưởng rằng chẳng cần phải học cũng biết cách sinh con và làm vợ, làm chồng cũng thế

Với hầu hết mọi người, cuộc hôn nhân của cha mẹ là nguồn thông tin duy nhất, trực tiếp và là kinh nghiệm về sự chung sống Họ quên rằng giá trị của từng thời đại hoàn toàn khác nhau Điều mà cha mẹ chúng ta chấp nhận thì có thể hôm nay chúng ta lại không thể chấp nhận được Và những thất bại trong hôn nhân ngày nay khiến người

Bài 2: Tinh vều và hân nhân VSL5

ta rút ra bài học: Đừng bao giờ áp dụng mô hình của hôn nhân ngày xưa cho quan hệ hôn nhân hiện đại

Từ trước đến nay, nhiều người cho rằng muốn có một ngôi nhà hạnh phúc phải xây dựng trên nền móng tình yêu Marx khẳng định: "Hôn nhân không có tỉnh yêu là vô đạo đức" Nhưng tình yêu không phải là bất biến, sức cuốn hút mãnh liệt đến đâu cũng

có ngày suy giảm, chẳng ai "mê như điểu đổ" một ai suốt cả cuộc đời Đó là chưa kể yêu người ta vì lý do này nhưng sau khi kết hôn lại muốn người ta sống hoàn toàn khác Một anh chàng yêu cô gái cùng cơ quan, anh ta đánh giá cao năng lực người yêu trong công vỉệc vì cô phối hợp với anh ta rất nhịp nhàng Nhưng lấy nhau được hai năm, khi đứa con đầu lòng ra đời, anh ta lại cố gắng thuyết phục vợ nghỉ việc ở nhà nội trợ với lý do mấy trăm bạc lương chỉ bằng tiền thuê người giúp việc Bây giờ, anh

ta mới thất vọng vì vợ làm nội trợ quá vụng về Một điều cũng đáng lưu ý nữa là tình yêu thường nảy sinh trên cơ sở hai người hợp nhau về nhiều mặt Nhưng khi chung

- sốngị sự giống nhau lại thường gây ra buồn tẻ,- Một đôi vợ chồng-nọ xung đột gay gắt chỉ vỉ người chồng thuộc loại "đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành" khiến vợ rất coi thường Một hôm, trong lúc cãi nhau, bỗng chị ta gào lên: "Hai con đàn bà ở với nhau không thể nào sống được"

Theo Harley, hôn nhân không phải là cái nôi nuôi dưỡng tình yêu, bởi vì đó không phải là mục đích của nó Hôn nhân là nơi để người ta thực hiện các nghĩa vụ của con người Đời sống gia đình là lao động vất vả chứ không lãng mạn như tinh yêu Nói tóm lại là không nên kết hôn khi đang yêu say đắm, bởi khi đó người ta đang bị tình yêu gây mê, mất khả năng nhìn rõ sự thật về người yêu

Harley cho rằng hãy để cho tình yêu lẳng xuống một chút, con người tỉnh ra thì sáng suốt hơn trong việc chọn lựa bạn đời vì thực ra tình yêu không bảo đảm hôn nhân hạnh phúc

VSL5 Bài 2: Tình vêu và hỏn nhân

6.1 Đọc kỹ bài đọc trên và trả lời các câu hỏi dưới đây:

1 Ý chính cùa đoạn 1 l à

a Hôn nhân phải có tình yêu hoàn hảo

b Sự thất vọng sau hôn nhân

c Tình yêu sau hôn nhân

2 Ý chính của đoạn 2 là

a Hôn nhân cùa cha mẹ là khuôn mẩu cho con cái

b Quan điểm về hôn nhân giữa các thế hệ khác nhau

c Cha mẹ sổng hạnh phúc thì con cái sẽ có một cuộc hôn nhân hạnh phúc

3 Ý chính của đoạn 3 l à

a Hôn nhân bền vững là cuộc hôn nhân vì tình yêu

b Vợ chồng hợp nhau sẽ giúp hôn nhân bền vững

c Sự say mê và sự hoà hợp chưa đủ để cổ một cuộc hôn nhân hạnh phúc

4 Ỳ chính của đoạn 4 l à

a Hôn nhân là việc thực hiện trách nhiệm đối với nhau

b Tình yêu lãng mạn vẫn tồn tại trong đời sống hôn nhân

c Người ta nên kết hôn khi yêu nhau mãnh liệt

5 Ý của câu cuối cùng của bài đọc l à

a Harley khuyên chúng ta không nên lấy nhau vì tình yêu

b Harley khuyên chúng ta hãy tỉnh táo trước khi quyết định lấy nhau

c Theo Harley tình yêu không mang đến một cuộc hôn nhân hạnh phúc

6.2 Trả lời các câu hỏi sau:

a Theo bài đọc, tại sao sau khi kết hôn người ta thường thấy thất vọng về ngườibạn đời của mình?

b Harley cho rằng hôn nhân không phải là cái nôi nuôi dưỡng tình yêu Harley

muốn nói gỉ?

c Bạn có đồng ý với ý kiến của Harley không? Tại sao?

Bài 2: Tình vêu và hôn nhân VSL5

6.3 Ngữ pháp

6.3.1 Dùng * đang thì ’ để viết thành câu hoàn chỉnh:

a Hôm qua Nam gọi điện thoại cho tôi trong khi tôi ngủ

b Chị Loan bỏ về /mọi người nói chuyện vui vẻ

c Không biết anh ta giận ai mà bỏ ra về /trời mưa lớn

d Một anh chàng hấp dẫn xuất hiện/ vợ chồng họ rất hạnh phúc

e Chiếc xe ấy bỗng ngoặt sang trái /chạy trên đường, đụng vào chiếc xe gắn máy

f Nam chuyển sang công ty khác/ sự nghiệp của anh fren đà phát triển

6.3.2 Điền ‘sự, việc, cáp vào các câu sau:

a Tôi ra ngoài này c ó một lát Anh cứ ở choi nhé

b kiên nhẫn là một trong những yêu tố đưa đến thành công

c họ quyết định lấy nhau khiển mọi người ngạc nhiên

d Chúng tôi đánh giá cáo sáng tạo của các kỹ sư trẻ

e hay của bộ phim này là người xem không thể đoán được kết cục

f Chị ấy vất vả lắm Chị phải l o ăn , mặc cho cả giađình

g Trước cương quyết của cô con gái, họ đành chấp nhận để cô lấyngười cô yêu

VSL5 Bài 2: Tïnh vêu và hôn nhân

Bài 2: Tình yêu và hôn nhân VSL5

8 GHI CHỨ

1 —iêc phần vần dùng để ghép với phụ âm đầu của từ được láy, tạo nên dạng lảy của

từ, biểu thị ý nghĩa "tập hợp và/hoặc coi thường" (Thanh điệu của “-iêc” là

"sắc" nếu của thanh điệu của từ được láy là “ngang, hỏi, sắc”; là "nặng" nếu thanh điệu của từ được láy là “huyền, ngã, nặng”)

Ví dụ: Xe xiếc gì mà chạy chậm thế này? (= xe này không tốt)

Việc ẩy cỏ khó khỉếc gì mà anh lo? (= việc ấy không khó)Sau đây là một số thí dụ minh họa cho cách cấu tạo dạng láy bằng "-iêc":

a Dạng láy cùa danh từ:

thi đấu -» thi đấu thỉ điếc (đ + iêc + "sắc")

2 đ â u đó (đấy): cặp từ biểu thị sự tương ứng hoàn toàn (về địa điểm, mức độ)

giữa hai sự việc

Ví dụ: Anh đi đâu thì em đi đó.

Cha mẹ đật đâu con ngồi đẩy.

3 lỡ (nhỡ / ngộ nhỡ): từ dùng để nêu một giả thiết về điều không hay có thể xảy ra.

Ví dụ:

Chúng ta phải tiết kiệm, lỡ bị thất nghiệp cũng vẫn còn có tiền tiêu.

Tôi rất muốn đến nhà thăm cô ẩy, nhưng lỡ cô ẩy từ chổi không tiếp thì sao?

VSL5 Bài 2: Tinhvêu và hôn nhân

4 phải: dùng sau một động từ, biểu thị ý gặp hay chịu tác động của cái không hay,

V í dụ: Có người gặp phải ổng chồng không ra gì, phải chịu khổ suốt đời.

Anh ẩy bị đau bụng vì ăn phải, thức ăn đã cũ.

5 được: dùng sau một động từ, biểu thị ý gặp sự may mắn, thuận lợi (trái với nghĩa

của "phải")

Ví dụ: May mà bà gặp đươc ô m nội con, là một người tốt.

Anh ta mong sẽ cưới đươc vơ giàu.

Bài 3: Những phát minh VSL5

BÀI B A

!

1 GIỚI THIỆU - THẢO LUẬN

Xem các thông tin dưói đây Cho biết ý kiến của bạn qua các câu hỏi bên dưới:

Cách đây 6000 năm, con người đã phát minh ra lưỡi cày

nhằm nâng cao năng suất và phục vụ đời sống Từ đó cho

tới nay không biết bao nhiêu phát minh khác nữa đã ra đời

với mục đích phục vụ con người Tuy vậy, bên cạnh

những phát minh nhằm phục vụ cho con người còn có

những phát rilihh nhằm hùy diệt con người với tốc độ

nhanh nhất và với mức độ tàn bạo nhất Đó là sự ra đời

của các loại VÜ Khí như bom hạt nhân, vũ khí sinh học

1.1 Theo bạn, phát minh nào được xem là quan trọng nhất

trong lịch sử văn minh nhân loại?

1.2 Năm 1996, cừu Dolly đã ra đời bằng phương pháp

nhân bàn vô tính Sự kiện này đã gây ra nhiều tranh

cãi sôi nổi Theo bạn, có thể áp dụng phương pháp

này cho con người không?

1.3 Bạn có nghĩ là cuộc sống con người ngày một tốt hơn nhờ vào những phát minh khoa học không?

1.4 Sau đây là một vài phát minh nổi bật trong nửa sau thế kỷ 20:

• Vệ tinh nhân tạo (1957)

• Robot công nghiệp (1962)

VSL5 Bài 3: Những- phát minh

2 HỘI THOẠI

Thủy và Nam nói chuyện với nhau về các phát minh khoa học và ảnh hưởng cùa chúng đối vởi cuộc sổng con người

Thủy: Nghe nói, sắp tới đây người ta sẽ sử dụng người

máy trong hầu hết các công việc, phải không anh?

Nam: Đúng vậy Rồi đây tất cả những gì con người làm

được thì robot cũng làm được hết

Thủy: Anh không nói đùa đấy chứ?

Nam: Cô không tin ư? Đã có robot phục vụ nhà hàng,

robot chơi piano rồi đấy

Thủy: Vậy lúc đó chúng ta liệu có bị thất nghiệp không? Như em, làm thu ngân ở nhà

hàng, chắc sẽ bị mất việc quá Sao em thấy lo quá

Nam: Cô lo làm gì? Nói vậy chứ chưa xảy ra liền đâu mà lo Nhưng ừong tương lai

các công việc nhàm chán của thu ngân viên, người bán vé, người bảo vệ sẽ được robot thay thế hết

Thủy: Ờ, như thế cũng có cái hay Nhưng em vẫn lo là mình sẽ lấy gì để ăn khi

không có việc làm Không biết người ta sẽ giải quyết vấn đề này ra sao?

Nam: Cô làm tôi nhớ đến chuyện khi chiếc máy may đầu tiên ra đời, những người

thợ may đã kéo đến đập phá nó Nhưng bây giờ, cô thấy đấy, có ai đòi đập máy may nữa đâu

Thủy: Nhưng kể ra những người thợ may làm như vậy cũng có lý do đấy chứ? Còn ai

thuê họ làm việc nữa? Họ sẽ sổng ra sao?

Nam: Đơn giản là họ học cách sử dụng cái máy đó để làm ra sản phẩm nhiều hơn Thủy: ừ nhỉ Vậy mà em không nghĩ ra Nhưng mà em thấy càng ngày người ta càng

phát minh ra nhiều thứ kỳ lạ quá! Có thể nói con người càng tiến bộ trong khoa học chừng nào thì lại càng dã man chừng ấy

Nam: Sao cô bi quan quá vậy?

Bài 3: Nhữns phát minh VSL5

2.1 Dựa vào bài hội thoại, trả lòi các câu hỏi dưới đây:

a Thủy lo lắng về việc gì?

b Theo bạn, chúng ta có cần phải lo lắng như cô ấy không?

c Tại sao những người thợ may kéo đến đập phá cái máy may đầu tiên?

d Cảm tưởng của Thủy đối với những phát minh khoa học như thể nào?

e Vì sao anh Nam nghĩ là cô Thủy bi quan?

2.2 Mấu câu cần nhớ:

a Cô không tin ư?

b Cô lo lảm gì?

c Nói vậy chứ chưa xảy ra liền đâu mà lo

đ Kẻ ra họ làm như vậy cũng có lý do đấy chứ?

e Có thể nói con người càng tiến bộ trong khoa học chừng nào thì lại càng dã man chừng ấv ' ~ -