Câu 2.2,0 điểm Chỉ ra và phân tích hiệu quả của các biện pháp tu từ được sử dụng trong lời bài hát trên?. Câu 2.5,0 điểm Đóng vai nhân vật Vũ Nương trong truyện :“ Chuyện người con gái N
Trang 1
MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I
NĂM HỌC 2023 - 2024 MÔN NGỮ VĂN - LỚP 9
Cấp
độ
Tên
chủ đề
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Cộng
Vận dụng Vận dụng cao
Văn bản:
Khát Vọng
Biết được PTBĐ của đoạn trích
Hiểu được bài học qua đoạn trích
Tiếng Việt:
Câu hỏi
tu từ, Liệt
kê, Điệp
ngữ
Xác định được biện pháp nghệ thuật trong đoạn trích
Hiểu được tác dụng của các biện pháp nghệ thuật trong đoạn trích
Tập làm
văn Văn
(văn nghị
luận)
-Biết được nội
chuyện
-Viết một đoạn văn nghị luận đúng yêu cầu
về hình thức và nôi dung
-Đóng vai một nhân vật
kể lại câu chuyện theo yêu cầu của bài văn tự sự
có yếu tố miêu tả và miêu tả nội tâm nhân vật
Tổng số
câu
Tổng số
điểm
Trang 2ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I
NĂM HỌC: 2023 - 2024 MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9
Thời gian: 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
PHẦN I ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn lời bài hát sau:
“ Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội
Hãy sống như đời núi vươn tới những tầm cao
Hãy sống như biển trào, như biển trào để thấy bờ bến rộng
Hãy sống như ước vọng để thấy đời mênh mông
Và sao không là gió, là mây để thấy trời bao la?
Và sao không là phù sa dâng mỡ màu cho hoa?
Sao không là bài ca của tình yêu đôi lứa?
Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư?
Và sao không là bão, là giông, là ánh lửa đêm đông?
Và sao không là hạt giống xanh đất mẹ bao dung?
Sao không là đàn chim gọi bình minh thức giấc?
Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư?”
(Trích lời bài hát Khát Vọng – Phạm Minh Tuấn) Câu 1.(1,0 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên? Lời
bài hát đem đến bài học gì cho em ?
Câu 2.(2,0 điểm) Chỉ ra và phân tích hiệu quả của các biện pháp tu từ được sử
dụng trong lời bài hát trên?
PHẦN II TẠO LẬP VĂN BẢN (7,0 điểm)
Câu 1.(2,0 điểm) Từ những ca từ trên, em hãy viết đoạn văn ( từ 9 đến 15 câu)
trình bày suy nghĩ của mình về khát vọng sống có ích của giới trẻ
Câu 2.(5,0 điểm) Đóng vai nhân vật Vũ Nương trong truyện :“ Chuyện người con gái Nam Xương ”của Nguyễn Dữ, kể lại nỗi oan của mình, có sử dụng yếu
tố miêu tả và miêu tả nội tâm nhân vật
Hết
(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA GIỮA KÌ I
NĂM HỌC: 2023 - 2024
Trang 3MÔN NGỮ VĂN - LỚP 9
PHẦN I ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1
( 1,0
điểm)
- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm
- Lời bài hát đem đến bài học:
+ Bài học về ước mơ, lý tưởng, khát vọng đẹp cần có ở mỗi
người trong cuộc sống
- + Dù là ai, ở đâu, làm gì, bản thân cần khắc phục hoàn cảnh,
cố gắng vươn lên, đóng góp phần nhỏ bé nhưng tốt đẹp cho
cuộc đời chung
0,5
0,25 0.25
Câu 2
( 2,0
điểm )
-HS chỉ ra được 2 biện pháp tu từ chính là điệp ngữ và câu hỏi
tu từ:
+ Điệp ngữ: Hãy sống như, và sao không là…
+ Câu hỏi tu từ : Và sao…? Sao …?
+ Liệt kê: sông, núi, biển, gió, mây, bài ca …
– Tác dụng: Các biện pháp tu từ trên nhấn mạnh khát vọng
cao đẹp của nhạc sĩ, đặc biệt còn khiến lời ca như giục giã
nhắc nhở con người về lẽ sống tốt đẹp
1,0
1,0
PHẦN II TẠO LẬP VĂN BẢN (7,0 điểm)
Câu 3
( 2,0
điểm )
- Giải thích khái niệm:
+ Khát vọng là mong muốn những điều lớn lao, tốt đẹp trong
cuộc sống
+ Nó thôi thúc con người ta sống, nỗ lực để đạt đến điều đó
-Bàn luận giá trị sống có khát vọng:
+ Khát vọng là biểu hiện mang tính tích cực của tâm lý, tốt
đẹp của con người, thể hiện được giá trị cao đẹp của con
người ,xuất phát từ những mong ước làm nên cuộc đời hạnh
phúc, không chỉ cho bản thân người đó mà cho những người
xung quanh
- Những người có khát vọng sống có trái tim say mê, luôn
sống hết mình, luôn mang đến cho người ta sự lạc quan và
hơn ai hết họ nhận thức được lợi hại Và trong thực tế cuộc
sống họ luôn tỉnh táo tránh được những rủi ro không đáng có,
hướng đến những điều tốt đẹp trong cuộc sống
- Bài học:
+ Hiểu được ý nghĩa của khát vọng
+ Có ý thức nỗ lực vươn lên trong cuộc sống, biến những thói
xấu thành lối sống có khát vọng cao đẹp
2,0
Câu 3
(5,0
điểm)
HS có thể tự do tưởng tượng, suy nghĩ về nhân vật nhưng cần
đảm bảo các yêu cầu sau:
a.Mở bài:
- Lời tự giới thiệu về mình (Quê quán, gia cảnh )
b.Thân bài:
0,5
Trang 4- Nguyên nhân, diễn biến:
+ Vợ chồng trẻ đang sống hạnh phúc thì chiến tranh xảy ra,
chồng tôi bị bắt đi lính
+ Tôi ở nhà sinh con trai Việc nhà chồng một tay tôi đảm
đang lo liệu
+ Mẹ chồng tôi thương con nơi chiến trường, lo lắng đến phát
bệnh rồi qua đời Tôi lo chôn cất cho bà chu đáo
+Hết giặc, chồng tôi trở về nhà, đau đớn vì mẹ đã mất
+ Câu nói ngây thơ của đứa con gây ra sự hiểu lầm ghê gớm
+ Cơn ghen mù quáng của chồng đã đẩy tôi vào cái chết oan
ức
- Tôi gieo mình xuống sông, được các tiên nữ đưa về Thuỷ
cung sống với Linh Phi
- Linh Phi cứu sống Phan Lang, ân nhân cũ Tôi nhờ Phan
Lang nhắn với chồng ra bến sông gặp tôi
- Được chồng lập đàn tràng giải oan, tôi trở về ngồi trên kiệu
ở giữa dòng, mong muốn được gặp chồng và con thế nhưng
tôi không thể trở về nhân gian được nữa
c Kết bài:
- Tâm trạng của bản thân sau những gì đã xảy ra? Suy nghĩ
của bản thân về sự việc đó
- Khái quát lại câu chuyện và đưa ra bài học mà bản thân rút
ra được qua nhân vật mình hóa thân
*/ Yêu cầu:
a Đảm bảo cấu trúc của bài văn tự sự
- Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài; Mỗi phần làm
đúng nhiệm vụ của mình
- Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt
-Vận dụng để kết hợp với các yếu tố miêu tả, miêu tả nội tâm
có sức thuyết phục, biết liên hệ với thực tiễn đời sống rút ra
bài học để làm nổi bật câu chuyện; văn viết giàu hình ảnh,
cảm xúc
3,0
0,5
1,0
NGƯỜI BIÊN SOẠN HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2023 - 2024
Trang 5MÔN NGỮ VĂN - LỚP 9
Thời gian: 90 phút( Không kể thời gian giao đề)
Họ và Tên: Lớp : ………
Điểm Lời phê của giáo viên Đề bài PHẦN I ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm) Đọc đoạn lời bài hát sau: “ Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội Hãy sống như đời núi vươn tới những tầm cao Hãy sống như biển trào, như biển trào để thấy bờ bến rộng Hãy sống như ước vọng để thấy đời mênh mông Và sao không là gió, là mây để thấy trời bao la? Và sao không là phù sa dâng mỡ màu cho hoa? Sao không là bài ca của tình yêu đôi lứa? Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư? Và sao không là bão, là giông, là ánh lửa đêm đông? Và sao không là hạt giống xanh đất mẹ bao dung? Sao không là đàn chim gọi bình minh thức giấc? Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư?” (Trích lời bài hát Khát Vọng – Phạm Minh Tuấn) Câu 1.(1,0 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên? Lời bài hát đem đến bài học gì cho em ? Câu 2.(2,0 điểm) Chỉ ra và phân tích hiệu quả của các biện pháp tu từ được sử dụng trong lời bài hát trên? PHẦN II TẠO LẬP VĂN BẢN (7,0 điểm) Câu 1.(2,0 điểm) Từ những ca từ trên, em hãy viết đoạn văn ( từ 9 đến 15 câu) trình bày suy nghĩ của mình về khát vọng sống có ích của giới trẻ Câu 2.(5,0 điểm) Đóng vai nhân vật Vũ Nương trong truyện :“ Chuyện người con gái Nam Xương ”của Nguyễn Dữ, kể lại nỗi oan của mình, có sử dụng yếu tố miêu tả và miêu tả nội tâm nhân vật Bài làm ………
………
………
………
………
………
Trang 6………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 7………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I
NĂM HỌC: 2023 - 2024 MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9
Thời gian: 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
Trang 8PHẦN I ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
THỜI GIAN LÀ VÀNG
Ngạn ngữ có câu: Thời gian là vàng Nhưng vàng thì mua được mà thời gian không mua được Thế mới biết vàng có giá mà thời gian là vô giá
Thật vậy, thời gian là sự sống Bạn vào bệnh viện mà xem, người bệnh nặng, nếu kịp thời chạy chữa thì sống, để chậm là chết
Thời gian là thắng lợi Bạn hỏi các anh bộ đội mà xem, trong chiến đấu, biết nắm thời cơ, đánh địch đúng lúc là thắng lợi, để mất thời cơ là thất bại
Thời gian là tiền Trong kinh doanh, sản xuất hàng hóa đúng lúc là lãi, không đúng lúc là lỗ
Thời gian là tri thức Phải thường xuyên học tập thì mới giỏi Học ngoại ngữ mà bữa đực, bữa cái, thiếu kiên trì, thì học mấy cũng không giỏi được
Thế mới biết, nếu biết tận dụng thời gian thì làm được bao nhiêu điều cho bản thân và cho xã hội Bỏ phí thời gian thì có hại và về sau hối tiếc cũng không kịp
(Theo Phương Liên, SGK Ngữ văn 9, Tập hai, NXB Giáo dụcViệt Nam, 2007, tr 36 - 37)
Câu 1.(1,0 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn
bản? Theo tác giả, thời gian có những giá trị nào?
Câu 2.(2,0 điểm Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong văn bản trên và nêu
hiệu quả của việc sử dụng biện pháp tu từ ấy?
PHẦN II TẠO LẬP VĂN BẢN (7,0 điểm)
Câu 1.(2,0 điểm) Từ ngữ liệu trên, em hãy viết một đoạn văn ( từ 9 đến 15 câu)
trả lời câu hỏi “Làm thế nào để không lãng phí thời gian”
Câu 2.(5,0 điểm) Nhân ngày 20-11, kể cho các bạn nghe về một kỉ niệm đáng
nhớ giữa em và thầy cô giáo cũ
Hết
(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA GIỮA KÌ I
NĂM HỌC: 2023 - 2024 MÔN NGỮ VĂN - LỚP 9
Trang 9Câu Nội dung Điểm
PHẦN I ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1
( 1,0
điểm)
- Phương thức biểu đạt: Nghị luận
- Theo tác giả, thời gian có những giá trị:
+ Thời gian là vàng
+ Thời gian là sự sống
+ Thời gian là thắng lợi
+ Thời gian là tiền
+ Thời gian là tri thức
0,25 0,75
Câu 2
( 2,0
điểm )
-HS chỉ ra được biện pháp tu từ :
+ Điệp cấu trúc “Thời gian là ”.
+ Điệp từ “thời gian”.
+ Liệt kê, tương phản “Nhưng….mà”, “nếu…thì”
- Nêu tác dụng: Nhấn mạnh giá trị quý báu của thời gian đối
với con người từ đó nhắc nhở con người không nên lãng phí
thời gian của chính mình cũng như của người khác
1,0 1,0
PHẦN II TẠO LẬP VĂN BẢN (7,0 điểm)
Câu 3
( 2,0
điểm )
*Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề nghị luận (Làm thế nào để
không lãng phí thời gian?)
* Thân đoạn: Trình bày cụ thể những việc cần làm để không
lãng phí thời gian
+ Sử dụng thời gian trong ngày một cách hợp lý
+Để không lãng phí thời gian chúng ta hãy làm nhiều việc có
ích
+ Đừng đắm chìm vào thế giới ảo và các thiết bị thông minh,
đừng ngủ nướng bởi như thế bạn đang khiến thời gian của
mình trôi qua trong vô ích
+ Ghi lại lượng thời gian mà bạn đã lãng phí ( Bạn sẽ cảm
thấy vô cùng hối tiếc cho mà xem vì có khi lượng thời gian đó
đủ để bạn thực hiện một kế hoạch lớn lao nào đó của cuộc đời
rồi.)
*/Dẫn chứng: Trong những kì thi quan trọng, những thí sinh
biết phân bố thời gian, biết sử dụng thời gian hợp lí cho từng
bài chắc chắn thí sinh đó sẽ đạt kết quả cao hơn những bạn
không biết phân bố thời gian cho từng câu hỏi
* Kết đoạn:
Liên hệ bản thân : Khi còn là học sinh, chúng ta phải biết sử
dụng thời gian cho thật hợp lí, để thời gian của bạn trôi qua có
ý nghĩa hơn
2,0
Câu 3
(5,0
điểm)
HS có thể tự do tưởng tượng, suy nghĩ của bản thân nhưng
cần đảm bảo các yêu cầu sau:
a.Mở bài: Nêu được lí do khiến em nhớ lại kỉ niệm của mình
( Trong không khí tưng bừng đón chào ngày nhà giáo Việt
0,5
Trang 10Nam, bồi hồi nghĩ về thầy cô giáo cũ….)
b.Thân bài:
- Giới thiệu, kể về thầy cô giáo cũ
- Kể lại hoàn cảnh, tình huống diễn ra câu chuyện
- Kể lại diễn biến của câu chuyện
- Kể lại kết thúc của câu chuyện
- Suy nghĩ sau câu chuyện
c.Kết bài: Ảnh hưởng của câu chuyện; cảm xúc, suy nghĩ về
thầy cô giáo
*/ Yêu cầu:
b Đảm bảo cấu trúc của bài văn tự sự
- Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài; Mỗi phần làm
đúng nhiệm vụ của mình
- Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt
-Vận dụng để kết hợp với các yếu tố miêu tả, miêu tả nội tâm
có sức thuyết phục, biết liên hệ với thực tiễn đời sống rút ra bài học để làm nổi bật câu chuyện; văn viết giàu hình ảnh, cảm xúc
3,0
0,5
1,0