A PHẦN MỞ ĐẦU I Lý do chọn đề tài Tuyên truyền từ góc độ của khoa học chính trị, nhất là chính trị học, là hình thức hoạt động quan trọng và cần thiết của một đảng chính trị nhằm thực hiện nhiệm vụ gi[.]
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
I Lý do chọn đề tài
Tuyên truyền từ góc độ của khoa học chính trị, nhất là chính trị học, làhình thức hoạt động quan trọng và cần thiết của một đảng chính trị nhằmthực hiện nhiệm vụ giành, giữ và thực thi quyền lực chính trị, quyền lực nhànước Trong điều kiện Đảng Cộng sản Việt Nam (sau đây gọi là Đảng) cầmquyền, công tác tuyên truyền của Đảng không chỉ là phương thức truyền bá
hệ tư tưởng chính trị, làm cho hệ tư tưởng của giai cấp công nhân trở thành
hệ tư tưởng chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội; mà còn trở thànhphương thức cầm quyền của Đảng
Hiệu quả tuyên truyền và các yếu tố ảnh hưởng đang là vấn đề đặt racho hoạt động của Đảng vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới chính công cuộc xâydựng và phát triển đất nước, đặc biệt là trong hình dịch bênh Covid 19 đang
có xu hướng lan rộng Chính vì vậy em chọn đề tài “Hiệu quả tuyên truyền
và ảnh hưởng của các yếu tố” làm bài tiểu luận hết môn cho quá trình học
tập môn học “Tâm lý học tuyên truyền” tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền
II Mục đích của đề tài
Mục đích của đề tài nhằm phân tích hiệu quả của tuyên truyền và cácyếu tố ảnh hưởng tới hiệu quả của tuyên truyền
III Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm, đường lối của Đảng Cộng SảnViệt Nam và đồng thời sử dụng các phương pháp tổng hợp, phân tích, đánhgiá và kết luận
IV Đối tượng nghiên cứu
Trang 2Công tác tuyên truyền và các yếu tố tâm lý ảnh hưởng tới hoạt độngtuyên truyền
- Hiệu quả tuyên truyền
- Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả tuyên truyền
- Liên hệ giải pháp nâng cao hiệu quả tuyên truyền ở Việt Nam
Trang 32 Tuyên truyền
Tuyên truyền là phổ biến, giải thích một học thuyết, một tư tưởng,một quan điểm nào đó nhằm hình thành hoặc củng cố ở đối tượng tuyêntruyền truyền một thế giới quan, nhân sinh quan, một lý tưởng, một lối sống,thông qua đó mà ảnh hưởng tới thái độ, tính tích cực của con người trongthực tiễn xã hội
Phân tích hoạt đông tuyên truyền cho thấy:
- Tuyên truyền là hoạt động có mục đích, có kế hoạch của người tuyêntruyền nhằm tác động đến đối tượng
- Trong hoạt dộng tuyên truyền tồn tại mối quan hệ chủ thể và đốitượng tuyên truyền, hay đó còn gọi là mối quan hệ giữa chủ thể tác động vàchủ thể tiếp nhận
- Hiệu quả tuyên truyền không chỉ phụ thuộc vào các yếu tố vật chất
mà còn phụ thuộc rất nhiều vào hàng loạt các yếu tố tâm lý trong quá trình
mà em sẽ đi sâu phân tích trong đề tài tiểu luận của mình
II Hiệu quả tuyên truyền
Trang 41 Hiệu quả tuyên truyền
Hoạt động tuyên truyền là hoạt động có đối tượng và mục đích cụ thể,
vì thế nên các hoạt động mang đến những hiệu quả nhất định và có tác độngđến đối tượng tuyên truyền nhằm đạt được mục đích đã đề ra
2 Ví dụ về hiệu quả tuyên truyền:
Công tác tuyên truyền được thực hiện tốt tại tỉnh Hậu Giang tạo cơ sởquan trọng để cấp ủy, chính quyền các cấp hoàn thành các nhiệm vụ chính trịnăm 2019
Đóng góp nổi bật của công tác này là tuyên truyền, phổ biến kịp thờichủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước và của địaphương; tình hình thời sự trong nước và thế giới; những nhân tố mới, điểnhình tiên tiến trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc…
Chú trọng tuyên truyền miệng
Năm 2019, xã Vĩnh Thuận Đông, huyện Long Mỹ, thực hiện đạt và vượttất cả các chỉ tiêu nghị quyết đề ra Theo ông Nguyễn Văn Tâm, Bí thư Đảng
ủy, một trong những nhân tố quan trọng tạo nên kết quả trên là do xã làmtốt công tác tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, phápluật của Nhà nước, các ngày lễ, kỷ niệm của đất nước, các phong trào, nhiệm
vụ chính trị trọng tâm của tỉnh, huyện, xã Đặc biệt là tuyên truyền, vận độngNhân dân thực hiện nâng chất các tiêu chí nông thôn mới trên địa bàn
Ông Hồ Việt Khương, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng ấp 4, xã Vĩnh ThuậnĐông, khoe rằng diện mạo nông thôn của ấp ngày càng khởi sắc là do ngườidân rất có ý thức trong xây dựng cảnh quan môi trường Đạt được điều đó lànhờ Chi ủy Chi bộ ấp 4 thường xuyên tuyên truyền ý nghĩa phong trào “Toàn
Trang 5dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” thông qua nhiều hình thức, trong
đó đặc biệt chú trọng tuyên truyền miệng
Ông Khương nói: “Chúng tôi phát huy hiệu quả tuyên truyền miệngtrong các buổi sinh hoạt chi, tổ hội, nói ngắn gọn, dễ hiểu, đi sâu vào vấn đềtrọng tâm Chẳng hạn như trong xây dựng cảnh quan môi trường thì tuyêntruyền cụ thể những việc người dân cần làm Bên cạnh đó, chúng tôi cũngthường xuyên tuyên truyền, giới thiệu những mô hình sản xuất cho thu nhậpcao trong và ngoài xã; hiệu quả của việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sảnxuất Từ đó, để người dân áp dụng phù hợp với điều kiện thực tế gia đìnhmình”
Nghe Chi bộ ấp tuyên truyền những nội dung gần gũi, thiết thực, giađình bà Diệp Thị Phủy, ở ấp 4, biết được những việc cần làm để cuộc sốngđược tốt hơn “Nghe tuyên truyền về lợi ích của việc tham gia bảo hiểm y tếnên gia đình tôi tích cực tham gia Cùng với đó là xây dựng cảnh quan môitrường sáng, xanh, sạch, đẹp; giáo dục con em tránh xa các tệ nạn xã hội”, bàPhủy nói thêm
Theo Huyện ủy Long Mỹ, thông qua nhiều hình thức, cấp ủy, chínhquyền các cấp trên địa bàn huyện đã tuyên truyền có chiều sâu các ngày lễ
kỷ niệm, các sự kiện chính trị của đất nước và địa phương; kịp thời triển khaiđầy đủ các nghị quyết của cấp trên, trọng tâm là Nghị quyết Trung ương 8,thông báo nhanh kết quả Hội nghị Trung ương 10, 11 (khóa XII) cho cán bộ,đảng viên Trong đó, huyện chú trọng công tác tuyên truyền miệng, vì ưuđiểm của hình thức này là có thể trình bày vấn đề một cách hệ thống và giảithích cặn kẽ những nội dung cần tuyên truyền đến với nhiều đối tượng, kể cảđối tượng không biết chữ
Trang 6Nhận xét: như vậy có thể thấy được hiệu quả tuyên truyền thông qua hình thức tuyên truyền miệng.
Công tác tuyên truyền tại tỉnh Hà Giang được triển khai với nhiều hìnhthức đa dạng, phong phú Do đó, các chủ trương của Đảng, chính sách, phápluật của Nhà nước, của tỉnh đã đi vào cuộc sống, nhận được sự đồng tình caocủa cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân Cấp ủy, chính quyền các cấptrong tỉnh đã quan tâm, kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc củanhân dân Tình trạng đơn thư khiếu nại, khiếu kiện vượt cấp đã được hạnchế, tạo môi trường ổn định trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xãhội Đặc biệt, Hà Giang đã phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, tạo
sự đồng thuận trong nhân dân trong phát triển kinh tế - xã hội, phát huy bảnsắc văn hóa truyền thống, phòng ngừa, ngăn chặn các đạo lạ
Nhận xét: để hoạt động tuyên truyền đạt hiệu quả cần phải có hình thức đa dạng và phong phú.
III Các yếu tố ảnh hưởng tới hiệu quả tuyên truyền
Hoạt động của con người là quá trình tác động qua lại giữa con ngườivới thế giới khách quan Thông qua hoạt động mà mối quan hệ giữa conngười với thế giới xung quanh được xác lập Trong quá trình đó, con ngườihướng vào các sự vật, hiện tượng – một phần của thế giới khách quan,không chỉ để cải tạo mà còn nhận thức những thuộc tính, những quy luật củachúng Tuyên truyền là một hoạt động như thế Thực hiện tuyên truyền cũngchính là quá trình người tuyên truyền trình bày (khách thể hóa) những tưtưởng, quan điểm qua các nội dung, hình thức, phương pháp tuyên truyềnđược lựa chọn Sự lựa chọn trên phụ thuộc vào nhiều yếu tố tâm lý củangười tuyên truyền như: khả năng đáp ứng những yêu cầu của nghề nghiệp,những phẩm chất đạo đức, những năng lực cần có Để tìm hiểu sự tác động
Trang 7của các yếu tố tâm lý này đến hiệu quả tuyên truyền, có thể tạm thời chiachúng làm bốn nhóm yếu tố sau:
- Nhóm thứ nhất: nhóm các yếu tố tâm lý của chủ thể tuyên truyền.
- Nhóm thứ hai: nhóm yếu tố tâm lý của đối tượng tuyên truyền.
- Nhóm thứ ba: nhóm yếu tố thuộc nội dung, hình thức, phương pháp
được chủ thể tuyên truyền lựa chọn
- Nhóm thứ tư: nhóm yếu tố thuộc bối cảnh tuyên truyền.
1 Nhóm các yếu tố tâm lý của chủ thể tuyên truyền
1.1 Ấn tượng của chủ thể tuyên truyền:
Trong tuyên truyền, dù là tác động trực tiếp hay gián tiếp đến đốitượng thì ấn tượng của chủ thể đối với đối tượng tuyên truyền có ảnh hưởngnhất định đến hiệu quả tuyên truyền
Những biểu hiện như: diện mạo, lời nói, cử chỉ, tác phong, ánh mắt, nụcười, thái độ, tên tuổi, danh tiếng nghề nghiệp của chủ thể tuyên truyền đều
có tác dụng làm cho đối tượng sẵn sàng mở rộng “cánh cửa tâm lý” để tiếpnhận hoặc dựng lên xung quanh họ một “hàng rào tâm lý” để chối bỏ các tácđộng tuyên truyền
Khi tiếp xúc với người khác, ta thường có thói quen nhận định họ quamột vài nét tính cách nổi bật của người đó Điều đáng lưu ý là ấn tượng đượchình thành bởi sự chi phối cảu các đặc điểm trung tâm, sự quy gán haynhững định kiến, định khuôn xã hội thì nó cũng ảnh hưởng đáng kể đến tháiđội của con người mà trong một số trường hợp thái độ đó hoàn toàn chínhxác
Vấn đề đặt ra đối với những người làm công tác tuyên truyền là cần cólời nói, thái độ, tác phong đứng đắn, phù hợp để gây được ấn tượng cần
Trang 8thiết cho đối tượng Ăn mặc luộm thuộm, tác phong lập cập, thái độ rụt rè,nói ngọng, nói lắp không chỉ làm mất hứng thú, giảm sức tập trung chú ý màcòn tạo thêm sự ngờ vực về khả năng của chủ thể tuyên truyền từ phía đốitượng.
Do vậy, thái độ cởi mở, phong thái đàng hoàng, tự tin, nói năng lưuloát, trang phục thích hợp là những yếu tố cần thiết để người tuyên truyềnchiếm được sự thiện cảm của đối tượng Tuy không quyết định hiệu quả củahoạt động tuyên truyền, song những cảm xúc của đối tượng được tạo bởi ấntượng tích cực của người tuyên truyền có tác dụng to lớn trong việc thu hút
sự tập trung chú ý của đối tượng cũng như sự chấp nhận của họ ngay từphút đầu gặp gỡ Đây là cơ sở quan trọng dẫn tới sự chấp nhận những quanđiểm mà người tuyên truyền sẽ trình bày
Ví dụ: Có thể đưa ra một ví dụ đơn giản đối với cán bộ tuyên truyền
miệng trong lĩnh vực tuyên truyền phòng chống dịch bênh Covid 19 hiện nay, khi muốn tuyên truyền cần phải có sự đúng đắn trong cách ăn mặc ( quần áo chỉnh tề quần dài áo sơ mi, đầu tóc gọn gàng , tránh nhuộm tóc màu nổi bật,
… ) kết hợp với thái độ hài hòa, lịch sự, cách ăn nói chỉn chu tự tin để tạo ấn tượng tốt với đối tượng tuyên truyền cũng như xây dựng niềm tin với đối tượng tuyên truyền
1.2 Nhân cách của người tuyên truyền:
Trong tuyên truyền, nhân cách của người tuyên truyền cần có ảnhhưởng rõ rệt đến sự tiếp thu thông tin của đối tượng, bởi lẽ, người tuyêntruyền không chỉ là người truyền tin đơn thuần từ các cơ quan của Đảng vàNhà nước đến đối tượng, mà họ là một nhân cách hoàn chỉnh đang thựchiện một vai trò xã hội nhất định
Trang 9Nhân cách của người tuyên truyền là sự kết hợp hài hòa của hệ thốngcác phẩm chất, năng lực và tri thức, kỹ năng nghề nghiệp Có thể diễn tả cấutrúc nhân cách của người tuyên truyền theo sơ đồ sau:
Trang 10-Trungthành với lýtưởng của Đảng
-Trungthực
-Yêu nghề,tôn trọng kháchthể
Các tri thức kỹ năng nghề nghiệp:
-Tri thức vềquan điểm, đường lốichính sách của Đảng,Nhà nước và địaphương
nghiệp vụ
-Kỹ năng:giáodục, tổ chức, giaotiếp, quảng bá, kỹnăng sử dụng cácphương tiện thông tin
Việc phân chia nhân cách của người tuyên truyền thành ba lĩnh vựctrên chỉ có tính chất tương đối bởi lẽ các lĩnh vực có quan hệ qua lại, tácđộng lẫn nhau trong hoạt động của người tuyên truyền
Năng lực của người tuyên truyền, dưới góc độ tâm lý học là tổng hợpcác loại thuộc tính tâm lý độc đáo nhằm đáp ứng được yêu cầu đặc trưngcủa hoạt động tuyên truyền và đảm bảo cho họ hoạt động trong lĩnh vực nàyđạt hiệu quả cao
Trang 11Năng lực có liên quan chặt chẽ với những năng khiếp (những tư chất
tự nhiên vốn có ở mỗi con người, đảm bảo cho con người hoạt động có hiệuquả ở một lĩnh vực nào đó) Cũng như các năng lực khác, năng lực của ngườituyên truyền không chỉ phụ thuộc vào tư chất tự nhiên mà phần lớn tùythuộc vào khả năng tự rèn luyện của mỗi người Do vậy, năng lực hoạt động
là một trong những yếu tố quan trọng để phân định sự khác biết trong kếtquả hoạt động của người tuyên truyền Muốn tuyên truyền có hiệu quả, đòihỏi người tuyên truyền phải có nhiều năng lực khác nhau Trong đó, nhữngnăng lực đặc trưng không thể thiếu đó là năng lực nói, năng lực viết và nănglực nghiên cứu Biểu hiện cụ thể của các năng lực này là khả năng xác lậpmột cách logic, chính xác nội dung tuyên truyền, thể hiện nó bằng nhữngphương pháp có tính thuyết phục, lôi cuốn đối tượng tiếp nhận làm theo.Điều đó chỉ trở thành hiện thực khi người tuyên truyền có hiểu biết sâu sắccác chủ trường, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và địa phương; cónhững hiểu biết và kỹ năng nghiệp vụ cần thiết…
Cùng với năng lực, yêu cầu về phẩm chất của người tuyên truyền đượcđặt ra không kém phần quan trọng Dưới góc độ tâm lý học, thì phẩm chấtcủa người tuyên truyền chính là những đặc trưng tâm lý điển hình có tínhchất ổn định, bền vững Những đặc trưng đó kết hợp lại với nhau theo mộtphương thức nhất định, tạo thành phong cách đặc thù của mỗi người trongquan hệ của bản thân và hiện thực
Muốn biết người tuyên truyền cần có những phẩm chất nào, trước hếtphải nhìn nhận họ cũng là những công dân, là cán bộ của Đảng và Nhà nước
Vì vậy ngoài những yêu cầu về đạo đức xã hội mà bất cứ công dân hay cán bộnào cũng cần phải có, đối với người tuyên truyền, do đặc trưng nghề nghiệp
họ cần có những phẩm chất nổi trội mà thiếu nó thì tuyên truyền không hiệuquả
Trang 12Phẩm chất đầu tiên cần có ở người tuyên truyền, đó là lòng trungthành với mục tiêu, lý tưởng của Đảng Lòng trung thành này phải được thểhiện ở chỗ: mọi lời nói, việc làm của họ không đi ngược với lợi ích của Đảng,của Nhà nước và của nhân dân Lòng trung thành không phải là phẩm chất cósẵn ở mỗi người tuyên truyền mà nó được hình thành, củng cố trong quátrình hoạt động và rèn luyện của mỗi người Trong quá trình này, nhữngnhận thức về chức năng, nhiệm vụ tuyên truyền đối với xã hội được khẳngđịnh, tình cảm nghề nghiệp ngày càng sâu nặng Lý tưởng nghề nghiệp đượchình thành và bộc lộ qua việc hết lòng tận tụy với công việc…
Trong tuyên truyền, quan hệ giữa người tuyên truyền và đối tượng làquan hệ đặc biệt Người tuyên truyền phải hiểu biết, tôn trọng, lắng nghe ýkiến của đối tượng để điều chỉnh phương thức hoạt động cho hợp lý, đồngthời uốn nắn, bổ sung những nhận thức, thái độ lệch lạc, chưa đầy đủ củađối tượng Ngoài những phẩm chất trên, sự trung thực của người tuyêntruyền là một phẩm chất không thể thiếu Người tuyên truyền phải trungthực khi phản ánh thực tế đời sống xã hội cũng như khi truyền đạt các chủtrương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước Mọi hành vi tô hồng,bóp méo sự thật hoặc truyền đạt không đầy đủ, không chính xác các chủtrương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước đều xem là sự vi phạmđạo đức của người làm công tác tuyên truyền Để có được phẩm chất trungthực, việc làm không thể khác của người tuyên truyền là phải học tập, rènluyện để có được tri thức, kỹ năng nghiệp vụ; nghiên cứu và nắm chắc cácquan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và địa phương Mộtphẩm chất khác không kém phần quan trọng, đó là sự gương mẫu trong lờinói, việc làm của cán bộ tuyên truyền Việc nói đi đôi với làm của cán bộtuyên truyền có ảnh hưởng rất lớn đến nhận thức – tình cảm và hành động
Trang 13của đối tượng Họ là những tấm gương sống động, là cơ sở củng cố lòng tincủa mọi người trong xã hội.
Tóm lại, để tuyên truyền có hiệu quả, người tuyên truyền phải có uy
tín Uy tín thực sự của người tuyên truyền phải được xây dựng bằng hệthống các phẩm chất - năng lực và tri thức, kỹ năng nghiệp vụ tuyên truyền.Nếu người tuyên truyền chỉ xây dựng uy tín bằng quyền lực, quan hệ tìnhcảm… thì ảnh hưởng của nó sẽ không được bền vững Khi có uy tín, cán bộtuyên truyền có khả năng tập hợp cũng như thu hút rất lớn sự quan tâm, chú
ý của mọi người, theo đó là sự tiếp nhận những nội dung tuyên truyền diễn
ra thuận lợi hơn
Ví dụ: muốn tuyên truyền về phòng chống dịch bênh Covid 19 hiện
nay, cán bộ tuyên truyền cần phải có những tạo dựng uy tín trong lĩnh vực này như: các thành tích, hoạt động năng nổ phòng chống dịch bệnh được nhiều người biết đến, cũng như sự hiểu biết cặn nẽ, khả năng nhạy bén, linh hoạt, có thể giải đáp các câu hỏi của người dân đưa ra trong qua trình tuyên truyền.
1.3 Tâm trạng của người tuyên truyền:
Là một thành viên của xã hội, người tuyên truyền cũng như nhữngngười khác trong xã hội Họ cũng thuộc về những tầng lớp, giai cấp, nhữngnhóm xã hội khác nhau Do vậy, những quan niệm, những định hướng giá trị,đặc biệt là những tư tưởng, quan điểm chính trị tích cực hay tiêu cực của tổchức hay nhóm xã hội mà trong đó họ là một thành viên có ảnh hưởng trựctiếp đến tâm trạng của người tuyên truyền Tâm trạng của người tuyêntruyền chính là trạng thái cảm xúc của họ diễn ra trong thời gian tiến hànhtuyên truyền Tâm trạng của người tuyên truyền có thể hình thành từ những
sự kiện hoặc những lây lan tâm lý trong nhóm, trong xã hội Sự thành công