Cơ sở lý luận -Tiết sinh hoạt lớp là một loại hình hoạt động tập thể của học sinh, được phân bố thời gian chính thứ mỗi tuần một tiết, để học sinh tiến hành các hoạt độnggiáo dục, tự giá
Trang 1MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
- Trong quá trình đổi mới nội dung và phương pháp dạy học nhằm đáp ứng yêucầu Giáo dục-Đào tạo con người phát triển một cách toàn diện về năng lực vàphẩm chất: Đức và Tài Ngoài việc cung cấp cho học sinh những kiến thức đầy
đủ, chính xác theo qui định của chương trình thì người giáo viên còn phải quantâm giúp các em từng bước hình thành, điều chỉnh, hoàn thiện những hành viđạo đức phù hợp với đặc điểm tâm lí lứa tuổi Quá trình giáo dục, giảng dạy đóchỉ đạt kết quả tốt khi và chỉ khi người thầy giáo tổ chức thật sự hiệu quả giờ
“sinh hoạt lớp”
- Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội trong điều kiện đất nước mở rộnggiao lưu và hội nhập là những hạn chế, yếu kém, tệ nạn, … gây ảnh hưởng lớnđến xã hội, đến giáo dục tác động không ít đến tư tưởng, tình cảm, hành vi đạođức của học sinh Tổ chức tốt giờ sinh hoạt lớp là điều kiện giáo viên kịp thờigiúp học sinh thực hiện nội quy, quy định, điều chỉnh ý thức, thái độ, tình cảmtrong rèn luyện đạo đức, trong quá trình học tập, ngăn chặn tình trạng suy thoáiđạo đức, tệ nạn xã hội, lười và bỏ học
- Trong giai đoạn hiện nay, dư luận xã hội thường quy cho ngành Giáo dục quáchú trọng việc truyền thụ kiến thức mà ít quan tâm đến việc giáo dục đạo đứccho học sinh, dẫn đến một bộ phận học sinh hư hỏng, mất đạo đức, thậm chí viphạm các nội quy, quy định của nhà trường, Pháp luật Nhà nước,… thì việcthực hiện tốt tất cả các giờ sinh hoạt lớp sẽ góp phần hết sức to lớn trong việchạn chế và chấm dứt thiếu sót này
-Song nguyên nhân chính làm cho HS không thích giờ sinh hoạt lớp là:
+ HS không được cùng nhau tổ chức, tham gia vào giờ sinh hoạt lớp
+ Nội dung giờ sinh hoạt lớp khô cứng, lặp đi lặp lại, không thực sự gắn với nhucầu của HS
Các em không thực sự cảm nhận được vấn đề trong chủ đề là vấn đề của chính
họ phải giải quyết mà là vấn đề của thầy cô
Trang 2+ Hình thức tổ chức giờ sinh hoạt lớp đơn điệu, nhàm chán, không hứng thú vớiHS.
+ GV quá nghiêm khắc, không gần gũi, thân thiện, không đặt mình vào vị trí của
đã có sự đổi mới trong công tác giáo viên chủ nhiệm Xuất phát từ cơ sở lý luận
và yêu cầu thực tiễn trên; tôi đã chọn đề tài :“ Xây dựng giờ sinh hoạt lớp giá trị ở lớp 10 trong trường THPT ngoài công lập”
2 Cơ sở lý luận
-Tiết sinh hoạt lớp là một loại hình hoạt động tập thể của học sinh, được phân
bố thời gian chính thứ mỗi tuần một tiết, để học sinh tiến hành các hoạt độnggiáo dục, tự giáo dục và xây dựng tập thể lớp, dưới sự hướng dẫn, chỉ đạo vàtheo dõi của giáo viên chủ nhiệm lớp.Tiết sinh hoạt có gắn bó quan hệ hữu cơvới các tiết học các bộ môn, các hoạt động lao động, thi đua, rèn luyện của họcsinh, các hoạt động giáo dục theo chủ điểm hàng tháng của nhà trường, các hoạtđộng ngoài giờ lên lớp….Tiết sinh hoạt lớp góp phần bổ sung, tiếp nối, củng cố,nâng cao, mở rộng chất lượng và hiệu quả của giáo dục
- Thông qua tiết sinh hoạt lớp phải khơi dậy ở học sinh tính tích cực chủđộng, sáng tạo, tinh thần trách nhiệm đối với bản thân, đối với tập thể và cộngđồng; phải hình thành, củng cố và phát triển ở học sinh kỹ năng hoạt độngđộc lập, kỹ năng giao tiếp, ứng xử trong các mối quan hệ tập thể lớp và ngoài
xã hội
- Thông qua tiết sinh hoạt lớp, giáo dục cho học sinh ý thức chính trị, xã hội,đạo đức, lối sống, định hướng lập thân, lập nghiệp; giáo dục các giá trị vănhóa thẩm mỹ lành mạnh, đậm đà bản sắc dân tộc, góp phần cùng các hoạtđộng giáo dục khác làm phong phú đời sống tâm hồn và nhân cách học sinh
Trang 3- Thông qua tiết sinh hoạt lớp, tổ chức xây dựng lớp thành một tập thể tựquản, có nền nếp, kỷ luật, đoàn kết gắn bó cùng nhau, sống có trách nhiệmvới nhau, phát huy được vai trò nòng cốt, tính tiên phong của tổ chức Đoàn vàĐội trong các hoạt động tập thể lớp.
3.Thực trạng của vấn đề
3.1 Thực trạng
Thực tiễn hiện nay ở trường THPT Trần Quang Khải, công tác chủ nhiệmnói chung, công tác chủ nhiệm khối 10 được BGH rất quan tâm, chú trọng Độingũ GVCN thường được chọn là người có kinh nghiệm trong giảng dạy, trongcông tác chủ nhiệm, linh hoạt và được thầy Hiệu trưởng trực tiếp chỉ đạo hàngtháng, hàng tuần Đồng thời luôn có những cuộc họp đột xuất, cần thiết để giảiquyết, tháo gỡ những khó khăn,các giáo viên chủ nhiệm chia sẻ cho nhau nhữngkinh nghiệm xử lý các vấn đề phát sinh
Đối với công tác chủ nhiệm ở trường THPT Trần Quang Khải vì lứa tuổihọc sinh trong trường ngoài công lập có nhiều tình huống xảy ra Do đó cần cónhững kinh nghiệm quản lý, xử lý các vấn đề Hơn nữa để làm tốt vai trò, vị trí,cầu nối giữa học sinh, phụ huynh, nhà trường thì thật không dễ dàng, do vậy độingũ GVCN Trường THPT Trần Quang Khải là những người đã có kinh nghiệmthâm niên
Học sinh lớp THPT cần phải giáo dục nhiều mặt về ý thức, đạo đức,hướng nghiệp, kỹ năng và quan trọng là chuẩn bị hành trang để các em bước vàocuộc sống Riêng với học sinh trường tư thục của chúng tôi với đầu vào của các
em phần lớn là học lực - hạnh kiểm trung bình, có những em vào trường bắt đầu
từ con số “0”, do đó người giáo viên chủ nhiệm lớp 10 sẽ có nhiều vất vả hơn,nhiều trọng trách hơn, Năm học 2008 -2009, tôi được phân công làm công tácchủ nhiệm lớp 10C với sĩ số là 44 HS về học lực của các em từ cấp 2 mới lênchủ yếu là trung bình, có những em học sinh thì điểm vào lớp 10 điểm 1-2, cónhững em không thi, về ý thức các em hư, hay mất trật tự, nghỉ học vô lý do đây là một lớp có nhiều HS cá biệt ( Minh, Việt, Tùng, Thanh, Đức )
Trang 4Năm 2014 -2015 tôi tiếp tục được nhận lớp 10B sĩ số là 43 học sinh, đặcđiểm của học sinh lớp này ý thức lớp 10 là kém thứ 2 của nhà trường, nhiều họcsinh nam 39/43, HS khá có 7 học sinh, nhiều học sinh ở mức TB khá, tuy nhiênhọc sinh lớp này có ưu điểm nhất là đoàn kết, tự giác, sau khi chủ nhiệm mộtnăm lên lớp 11 là 17 em học sinh học lực Khá, ý thức có sự tiến bộ trong nămhọc 2015-2016, thường đứng thứ nhất, nhì, ba trong trường, các đợt thi đua thamgia phong trào sôi nổi và đạt giải cao như Văn nghệ HS cá biệt hạn chế chỉ cònlại Tuấn Anh, Sơn, Phương, Quyết chưa tiến bộ
Năm học 2017 -2018, tôi tiếp tục được phân công chủ nhiệm lớp 10Bthay đặc điểm của lớp có học sinh ngoan, có ý thức; phần lớn học sinh chăm chỉhọc, tuy nhiên lớp cũng còn có nhiều HS chưa xác định mục tiêu học còn lơ là,nghỉ học như Phương, Ngọc, Hải, Cường, Hòa, đây là những học sinh lực học
TB, có HS chuyển trường nơi khác về như em Khoa Nhiều em học sinh cóhoàn cảnh đặc biệt mồ côi cha mẹ : em Dương, hộ nghèo em Thế, Tâm, Phong,Phương.Có nhiều em học sinh bố mẹ đi làm xa, không có thời gian quản lý, kèmcặp các em học hành Năm học 2020-2021 tôi được phân công công tác chủnhiệm lớp 10B với sĩ số 29 học sinh, các em ở nhiều địa bàn khác nhau, ý thứckém, lười học, nhiều học sinh nghịch, không có động lực học
Với tình trạng học sinh như vậy, giờ sinh hoạt lớp ở trường THPT Tư thụcTrần Quang Khải rất vất vả, có nhiều vấn đề cần giải quyết những hạn chế màhọc sinh gây ra
Trong chương trình giáo dục phổ thông, tiết sinh hoạt lớp được quy địnhnhư một tiết học bắt buộc không thể thiếu ở mỗi cấp học Đối với bậc trung họcphổ thông, đây là tiết tự quản được các nhà trường xếp ở tiết học cuối của mỗituần học, thời điểm để mỗi học sinh thực hiện phê và tự phê, tự đánh giá
và đánh giá hoạt động học tập, rèn luyện của cá nhân và tập thể lớp sau mỗi tuầnhọc đồng thời xây dựng kế hoạch hoạt động cho tuần học tập tiếp theo nhằmmục tiêu hoàn thành tốt kế hoạch năm học của mỗi lớp đã đề ra Tiết sinh hoạtlớp được đặt dưới sự quản lý, giám sát và tác động giáo dục của GVCN Quaquá trình làm chủ nhiệm lớp trong những năm công tác tại trường THPT Trần
Trang 5Quang Khải qua dự giờ thăm lớp của các lớp trong trường tôi nhận thấy thựctrạng như sau:
- Giáo viên chủ nhiệm sử dụng tiết sinh hoạt lớp chủ yếu làm các việc nhưnhận xét, kiểm điểm, nhắc nhở những sai phạm của học sinh trong tuần và phổbiến công việc, kế hoạch tuần tới
- Đôi khi giáo viên chủ nhiệm cũng giao cho học sinh điều khiển mộtphần tiết sinh hoạt lớp, sau đó giáo viên chủ nhiệm phát biểu ý kiến nhắc lạihoặc nói thêm một vài điều nhưng kĩ năng giao tiếp của học sinh trong lớp,trong trường còn nhiều hạn chế, rụt rè, chưa mạnh dạn Kết quả là tiết sinh hoạtlớp thường tẻ nhạt, nặng nề, học sinh thụ động,việc tự quản của học sinh mangnặng tính hình thức, hiệu quả giáo dục của tiết sinh hoạt lớp nhìn chung cònthấp, học sinh ít hứng thú.Sau mỗi tiết sinh hoạt của một tuần thì tình trạng, hạnchế của lớp ít được khắc phục, mà vẫn trì trệ nhất là những lớp có nhiều họcsinh cá biệt.Những học sinh chậm tiến coi giờ sinh hoạt là một giờ mình nhậnđược nhiều phê bình của giáo viên chủ nhiệm và các bạn cán bộ lớp nên các em
có khi tự biết mình phải làm gì trước… làm thế nào để giờ sinh hoạt khôngthành nhàm chán, không phải giờ để xét xử mà vẫn ổn định ý thức của học sinh
ở các tuần tiếp theo?
vụ quan trọng của tiết học Làm mất tác dụng vốn có của tiết học đó
- Học sinh còn thụ động nên chưa tích cực chủ động tham gia các hoạtđộng vui chơi, văn nghệ … ngại thể hiện quan điểm trước tập thể Nhiều HSmuốn thể hiện mình nhưng còn e ngại, không tự tin vào bản thân, chưa nhậnđược sự động viên, cổ vũ của thầy cô cũng như bạn bè trong lớp
Trang 6Trong quá trình làm công tác chủ nhiệm tôi gặp những thuận lợi, khókhăn.
3.3 Thuận lợi, khó khăn
b) Khó khăn
Nhìn chung đặc thù lớp 10 tôi là GVCN là những xuất phát ban đầu là con
số thấp, chủ yếu các em nộp hồ sơ vào ít nhiều cũng gặp những khó khăn nhấtđịnh như:
- Sự hiểu biết giữa GV và học sinh chưa có,GV phải mất một khoảng thờigian nhất định để tìm hiểu các em Cần thời gian để giúp các em ở các lớp khácnhau hoà đồng tạo sự gắn kết cho một tập thể mới bởi rất nhiều em có tư tưởngchưa ổn định còn phân vân học ở Tư thục hay Trung tâm giáo dục thườngxuyên, nhiều em còn mang tính cách cá biệt của cấp 2 lên như mải chơi, tự do,chưa thực sự hòa nhập với nội quy của Trung học phổ thông, nhiều em còn có tưtưởng vào trường tư thục không cần phải học, chơi là chính…
- Nhiều em có hoàn cảnh khó khăn: thiếu thốn tình cảm và sự quan tâmcủa gia đình : Ngọc,Hòa ,Dương Nhiều phụ huynh đi lao động nước ngoài nênthiếu sự quản lý sát sao của gia đình; việc đi lại để liên hệ với CMHS cũngkhông thuận lợi : Hòa, Ngọc, Tâm, Hương Rất nhiều em đã có dấu hiệu lún sâuvào chuyện tình cảm, nghiện games, cá biệt : Ngọc, Hải, Cường, Phong
Bản thân GVCN thì nhà xa, nên có có điều kiện đến thăm hay trực tiếpgặp gỡ trao đổi với phụ huynh học sinh thường xuyên được
Trang 7Để có được những kết quả tốt cho lớp của mình tôi cố gắng học hỏi kinh nghiệmcủa GV đi trước và bạn bè ở trường bạn, cũng mạnh dạn viết nên một số suynghĩ biện pháp trong quá trình được phân công làm công tác chủ nhiệm lớp 10 ởtrường Tư thục trong những khóa chủ nhiệm lớp 10 để những giờ sinh hoạt lớpđạt chất lượng.
-Thời gian áp dụng: Sáng kiến được áp dụng từ tháng 9 năm học
2020-2021
-Đối tượng : Lớp 10 các khóa trong trường THPT ngoài công lập Trần
Quang Khải
4 Các giải pháp (biện pháp) thực hiện
Trong sáng kiến của mình tôi mạnh dạn đưa ra các giải pháp để giờ sinhhoạt có giá trị trong công tác chủ nhiệm lớp 10 ở trường THPT ngoài công lậpnhư sau:
4.1.Tìm hiểu và nắm vững đặc điểm HS: trong lớp về mọi mặt để có
biện pháp tổ chức việc giáo dục sát với HS nhằm thúc đẩy sự tiến bộ chung của
cả lớp và của từng HS
a)Vì sao phải tìm hiểu HS trước khi vào 10
HS là đối tượng giáo dục của GVCN , có hiểu được đối tượng thì mới cóthể hoàn thành nhiệm vụ giáo dục.Tìm hiểu HS về mọi mặt để có những thôngtin cần thiết làm cơ sở thực tiễn để phân loại HS,đề ra kế hoạch giáo dục và sửdụng các biện pháp tác động thích hợp
b) Nội dung tìm hiểu ở HS lớp 10
Đặc điểm của HS về sức khoẻ lớp (10C có em Hằng dị tật ở tay phải nênphải viết bằng tay trái,em Sơn vị thiểu năng trí tuệ nên khó hòa đồng cùng cácbạn, em Chinh bị tim bẩm sinh không thể tham gia môn thể dục (GVCN báo cáo
và chỉ cho gia đình là hồ sơ miễn môn thể dục)
Về trình độ nhận thức học lực năm lớp 9 để tham mưu với GVBM giúp
đỡ các em đặc biệt em Ngọc , Sơn, Hòa, Chính, Đức, Cường lớp 10B…Sắp xếp
HS giúp đỡ nhau đôi bạn cùng tiến: Em Huyền giúp đỡ Chính, Nhung giúp đỡ
Trang 8Huy, Khoa giúp đỡ Thanh những đôi bạn này được xếp ngồi bên nhau ,việcnày mang lại hiệu quả cho sự tiến bộ trong học tập của các em.
Tìm hiểu HS có năng lực ( ban cán sự lớpNhung,Uyên,Huyền,Nghĩa Năng khiếu: Khánh,Dương,Thanh thể thao,Thếvẽ,Nam hát hay và đóng kịch giỏi đạt giải ba tiếng hát huyện Đoàn mọi phongtrào ca hát ở trường em rất tích cực tham gia ,đây cũng là một trong những yếu
tố để các em định hướng cho tương lai
Tìm hiểu về hoàn cảnh và quan hệ của HS với gia đình, và ai là người cóảnh hưởng lớn đến các em.GVCN có thể biết chia sẻ, giúp đỡ HS vượt qua hoàncảnh và cũng để biết liên hệ với ai để việc phối hợp giáo dục có hiệu quả : EmDương mồ côi cha nên hay động viên và trao đổi với mẹ của em,Em Ngọc cha
mẹ bỏ nhau và đều đi bước nữa liên hệ với bà nội của em, Em Hòa bố mẹ ở Hànquốc nên thường liên lạc với bá của em, Em Hương bố mẹ không ở cùng nhau,
mẹ đi lao động thì trao đổi với bà nội và cô hàng xóm thân thiết với gia đình
Quan hệ của HS với bạn bè trong và ngoài lớp:ở trong lớp có em Mạnhvới em Uyên, Thùy và Tuyết, Thế và Ly có tình cảm với nhau trên mức tình bạn
để giáo dục các em có một tình cảm trong sáng lành mạnh không ảnh hưởng đếnkết quả học tập HS có thái độ hoà đồng hay cô lập, khép kín, được bạn bè yêumến hay thờ ơ ,tách biệt Nguyên nhân của những thái độ đó sự trầm ít nói của
em Hùng, Long, Sơn 10B, khép kín em Hoa, Thoa, Em Ngọc lúc đầu bị các bạnthờ ơ nên em tự tách biệt mình sau đó GVCN phân tích cho cả lớp và em đã hoàđồng rất nhiệt tình
Các quan hệ xã hội ở ngoài lớp, ngoài trường của HS để có cách tác độngcần thiết cho sự phát triển của HS: em Nam chuyên gia vào lớp muộn do phảichở bạn ở trường bên cạnh đi học…
HS lớp 10 là độ tuổi có nhiều biến động trong tâm tư,tình cảm,nhữngvướng mắc từ các mối quan hệ giao lưu, từ sự phát triển cơ thể, từ các nhiệm vụhọc tập, rèn luyện, sự định hướng nghề nghiệp trong tương lai …có thể tạo ranhững khó khăn lớn về mặt tâm lý cho các em
c) Cách tìm hiểu HS 10
Trang 9Bước 1: Điều tra HS qua lý lịch tự khai theo mẫu
GVCN sẽ thu thập được nhiều thông tin về HS, GVCN cần xây dựng nộidung bản lí lịch với những nội dung thích hợp với HS 10
Nội dung lý lịch HS 10 bao gồm:
Họ và tên HS………Nam/ nữ…
Ngày tháng năm sinh : Ngày … tháng….năm
Nơi sinh………Dân tộc………
Nơi ở hiện nay…….ấp….thôn……….xã………huyện…… tỉnh…
Hộ khẩu thường trú ở đâu………
Số chứng minh nhân dân……….ngày cấp……….tỉnh……
Đã vào đoàn………chưa vào đoàn………… ở đâu …….năm………Bằng tốt nghiệp THCS lấy chưa …
Có chứng chỉ nghề ……… loại gì………
Con thương binh hạng mấy……., Con liệt sĩ…………con mồ côi….…Gia đình có là hộ nghèo ………
Họ tên cha………năm sinh………nghề nghiệp………
Họ tên mẹ……… Năm sinh………nghề nghiệp………
Họ tên người giám hộ………nghề nghiệp………
Gia đình có mấy anh chị em………
Ước mơ tương lai làm gì, học trường gì………., ngành nào………
Số điện thoại liên hệ………
Bước 2 : Kiểm tra hồ sơ, học bạ
Đối với học sinh 10 việc kiểm tra ban đầu cần kỹ để kịp thời bổ sungnhững thiếu sót trong hồ sơ như :
- Số lượng Hồ sơ ……….…thiếu ……… đủ………… lý do………
- Số lượng học bạ ……….…thiếu ……… đủ………… lý do………
- Đối với hồ sơ gồm :
Đơn vào lớp 10 đủ……….Thiếu ( Tên HS thiếu)………
Trang 10Giấy khai sinh bản sao…………, bản chính …………., hay chỉ là bảnphô tô công chứng ………….( tên HS………)
- Học bạ : trang đầu kiểm tra có khớp với với giấy khai sinh không; kiểmtra các trang điểm GVBM vào điểm, kí tên và đóng dấu vào chỗ sửa điểm, việcsửa điểm đó có đúng qui định không, chú ý những HS thi lại lên lớp,ở lại lớpviệc vào điểm thi lại xếp loại học lực,hạnh kiểm của HS năm lớp 9
Thông qua học bạ GVCN sẽ nắm bắt được năng lực học tập, việc rènluyện đạo đức của HS lớp mình, là căn cứ tham khảo chứ không phải là nhữngcăn cứ chính để đánh giá HS.Mà thông qua đó GVCN tìm cách giúp đỡ các emphát huy năng lực và tiến bộ, phát triển từ mức độ đang có , không nên tạonhững định kiến gây bất lợi cho công tác CN của mình và cho sự tiến bộ củaHS
Bước 3: Quan sát có chủ định và ngẫu nhiên cuộc sống và hoạt động thực
của HS trong quá trình học tập,rèn luyện ở lớp học, cộng đồng và ngoài trường
* Phân công nhiệm vụ cho ban cán sự lớp
Bước 1 thành lập sơ đồ cơ cấu ban cán sự lớp( Lớp 10B ,2020-2021)
Trang 11Bước 2 : Giao nhiệm vụ cụ thể
Lớp trưởng :quản lý, điều hành toàn bộ các hoạt động của lớp dưới sự chỉđạo của GVCN, chủ trì các cuộc họp lớp, sinh hoạt lớp cuối tuần, báo cáo mọihoạt động với GVCN: học sinh nghỉ học các buổi sáng chiều, tình hình của lớptrong ngày
Lớp phó học tập : lên danh sách học sinh học tốt nhất cho từng bộ mônphân công phụ trách giúp đỡ bạn học yếu hơn, phải là HS học tốt ,báo cáo việchọc tập của HS trong lớp, duy trì sinh hoạt 15 phút đầu giờ giữ sổ đầu bài, quản
lý, giữ gìn sổ đầu bài buổỉ sáng, buổi chiều, ghi các mục: ngày, HS vắng, tên bàidạy
Lớp phó lao động: đôn đốc vệ sinh lao động ,trực cờ, mang ghế tiết chàocờ
Lớp phó đời sống: giữ quỹ lớp, tổ chức thăm hỏi, mua dụng cụ học tậpcho lớp và phụ trách luôn mảng văn thể mỹ của lớp
Bí thư: trực ban đầu giờ, ghi chép lại những hoạt động nề nếp do Đoànthanh niên phát động triển khai về cho lớp, cộng điểm thi đua cuối tuần, tổ chứccác hoạt động thanh niên
Bốn tổ trưởng theo dõi mọi hoạt động tổ mình và tổng kết lại cho lớptrưởng ngày thứ sáu
Bước 3: GVCN lập sổ theo dõi và giao lại cho từng bộ phận
Đặc trưng tâm lý HS 10 thể hiện rõ nhu cầu tự khẳng định mình, mongmuốn có một chỗ đứng trong tập thể GVCN chia nhỏ tạo nên một số chức danh
dể qua đó HS được góp phần mình trong công việc chung
b) Lập sơ đồ lớp học
Căn cứ vào học lực của HS, chia đều số HSTB và yếu cho mỗi tổ và xen
kẽ nhau.Căn cứ vào tình trạng sức khoẻ : Mắt, cao thấp để xếp ngồi trước, ngồisau.Căn cứ vào nhiệm vụ của ban cán sự lớp , cán sự lớp phải có mặt rải khắpcác tổ và ở vị trí dễ kiểm soát các thành viên của lớp.Các HS hiếu động xếp ởnhững vị trí tập trung tầm nhìn của giáo viên( Bàn đầu, đầu bàn, đầu dãy).Khi
Trang 12lập bảng sơ đồ cần chú ý: Trong sơ đồ không chỉ nêu tên HS theo vị trí chỗ ngồicòn ghi kí hiệu cho chức năng , nhiệm vụ HS được giao : lớp trưởng LT
Tưởng - Dũng Minh - Cường Thùy - Hưng Hoa - DươngDương -Phong Đức TT – Đạt Hoàng - Trang Hiếu -Giang
TT Mạnh LT -Ngọc Thanh - Khoa Khánh - Kiệt Hải –Quỳnh
LP Tú- Hồng TT Phương - Uyên Hương- Mai
4.3 Một số nguyên tắc để xây dựng một tiết sinh hoạt lớp:
*Nguyên tắc :
- Giáo viên chủ nhiệm xây dựng nội dung của tiết sinh hoạt phải gắnchặt và thực hiện các yêu cầu, mục tiêu nhiệm vụ của kế hoạch hoạt động giáodục chung của nhà trường, của khối lớp và của mỗi lớp đồng thời cập nhật với
Trang 13đời sống xã hội của đất nước, của từng địa bàn dân cư, cập nhật với đời sốngcủa học sinh trong lớp Nội dung của mỗi tiết sinh hoạt lớp vừa phải tập trungvào một chủ điểm nhất định vừa phải tích hợp giải quyết các yêu cầu do chínhđời sống học tập, rèn luyện của học sinh đặt ra
- Kiểm tra, rút kinh nghiệm tổng kết đánh giá hiệu quả, chất lượng giáodục của tiết sinh hoạt lớp phải là nội dung quan trọng trong chỉ đạo quản lícông tác chủ nhiệm lớp
- Khi tổ chức tiết sinh hoạt lớp phải đảm bảo nguyên tắc học sinh tựquản toàn diện, tiết sinh hoạt lớp là của học sinh, do học sinh thực hiện vìnhững lợi ích thiết thân của mỗi học sinh và của cả tập thể lớp Giáo viên chủnhiệm phải thể hiện linh hoạt vai trò chủ đạo của mình trong suốt quá trìnhhướng dẫn học sinh chuẩn bị, triển khai, đánh giá kết quả tiết sinh hoạt lớp,bằng cách gợi mở ý hướng, khơi dậy tiềm năng tiềm lực, động viên, khuyễnkhích học sinh chủ động, tự tin thực hiện
4.4 Một số biện pháp để xây dựng một tiết sinh hoạt lớp:
Để tổ chức hiệu quả một tiết sinh hoạt lớp tự quản của học sinh, ta nên tiếnhành theo qui trình bao gồm các bước sau:
4.4.1 Xác định tên gọi hoặc chủ đề của tiết sinh hoạt:
Theo sự chỉ đạo của nhà trường hoặc tùy thuộc vào tình hình thực tế củalớp giáo viên chủ nhiệm cần xác định tên hoặc chủ đề cho tiết sinh hoạt là gì?
Vì tên hoặc chủ đề của tiết sinh hoạt sẽ hàm chứa những nội dung và giúp talựa chọn những hình thức tiến hành cho phù hợp Việc lựa chọn tên gọi chotiết sinh hoạt càng rõ ràng, cụ thể bao nhiêu, càng có tác dụng định hướng vềmặt tâm lý, kích thích tính tích cực, tính sẵn sàng của học sinh, của tập thể lớpngay từ đầu
Ví dụ: Tiết sinh hoạt lớp tuần 4 lớp 10B , tôi lấy tên gọi cho tiết sinh hoạt
là “Mục tiêu năm học” vì tuần này sau khi đã quen với trường THPT về
phương pháp, kiến thức, nội quy thì học sinh cần đặt ra mục tiêu phấn đầutrong năm học cho mình
4.4.2 Xác định các yêu cầu giáo dục cần phải đạt được của tiết sinh hoạt:
Trang 14Đây là công việc của giáo viên chủ nhiệm, cần xác định mục tiêu, hoặcyêu cầu giáo dục của tiết sinh hoạt để chỉ đạo đúng hướng và có hiệu quả, đồngthời cũng làm cơ sở cho việc đánh giá kết quả của hoạt động Khi tổ chức mộttiết sinh hoạt, cần chú ý ba yêu cầu giáo dục:
- Yêu cầu về nhận thức: Tiết sinh hoạt sẽ giúp cho học sinh những hiểubiết, những tri thức gì?
- Yêu cầu về thái độ: Thông qua hoạt động, giáo dục cho học sinh về mặttình cảm, thái độ như thế nào? (yêu, ghét, tin tưởng, tự hào….)
- Yêu cầu về kỹ năng, hành vi: Qua thực tiễn hoạt động, giáo dục, hìnhthành hoặc củng cố, phát triển ở học sinh các kỹ năng, hành vi gì? (như kỹnăng điều khiển tập thể, kỹ năng giao tiếp, ứng xử, biết thực hiện các hành viđúng đắn trong thực tế, biết phê phán và tránh những hành vi không đúng…)
Ví dụ: Tiết sinh hoạt lớp tuần 4 tôi xác định các yêu cầu như sau:
* Sơ kết, đánh giá thi đua tuần :
+ Đánh giá toàn diện các hoạt động học tập, giáo dục của tập thể lớp trong tuần, giúp học sinh nhận thức được quá trình phát triển và tiến bộ của bản thân, của lớp mà định hướng điều chỉnh vươn lên.Xác định phương hướng, mục tiêu tiếp tục phấn đấu
* Giáo dục kĩ năng sống :Rèn kĩ năng : Biết giao tiếp ứng xử có văn minh.
Biết nhận ra khuyết điểm và sửa chữa khuyết điểm
* Sinh hoạt chuyên đề : Mục tiêu phấn đấu
+Chỉ ra cho học sinh hiểu mục tiêu của một người trong một công việc cóvai trò quan trọng, là kim chỉ nam để người đó thực hiện để đạt được kết quảnhư mình mong muốn
+Khi có mục tiêu, thì sẽ có phương pháp, thái độ thực hiện
+Muốn đạt được mục tiêu thì luôn cố gắng vượt qua mọi khó khăn
Trang 154.4.3 Bước chuẩn bị cho tiết sinh hoạt :
Hiệu quả của tiết sinh hoạt phụ thuộc phần lớn vào giai đoạn chuẩn bị cóđược đầy đủ và chu đáo hay không Do vậy giáo viên chủ nhiệm phải giúp họcsinh hoặc cùng với học sinh chỉ ra được tất cả các điều kiện, yếu tố cần chuẩn bịtrước cho tiết sinh hoạt thành công Cụ thể là :
- Vạch kế hoạch thời gian tiến hành sinh hoạt, thời gian chuẩn bị Tiết sinh hoạtthường là tiết học cuối cùng của tuần học và thời gian là 45 phút
- Dự kiến lực lượng tham gia chuẩn bị : cả lớp hay chỉ một số cán bộ cốt cán củalớp
- Dự kiến những việc phải chuẩn bị như : nội dung sinh hoạt, hình thức thể hiện,phương tiện vật chất, các tiết mục văn nghệ và trò chơi
- Chuẩn bị chương trình sinh hoạt, chương trình điều khiển, vạch rõ tiếtsinh hoạt sẽ diễn ra như thế nào ? Thể hiện hình thức như thế nào ?
- Bồi dưỡng cán bộ lớp điều khiển buổi sinh hoạt lớp về phong cách, ngônngữ…phương pháp quản lý, điều khiển hoạt động tập thể…
Trang 16- Dự kiến các tình huống xảy ra trong quá trình tiến hành tiết sinh hoạt vàcách ứng xử, giải quyết.
Trong quá trình chuẩn bị cho tiết sinh hoạt, giáo viên chủ nhiệm nên mởrộng phát huy tính dân chủ, khuyến khích cán bộ lớp và học sinh cùng bàn bạc,trao đổi, sáng tạo tìm ra những hình thức sinh động, bổ sung hoặc điều chỉnh nộidung sinh hoạt cho phù hợp với nhu cầu hứng thú của học sinh và điều kiện thựctiễn, sau đó phân công cụ thể cho các cá nhân, tổ hoặc nhóm chuẩn bị từng côngviệc cụ thể, từng nội dung cụ thể thật rõ ràng
Ví dụ để chuẩn bị cho tiết sinh hoạt về mục tiêu phấn đấu năm học tôichuẩn bị như sau :Một tờ giấy A0 to đã trang trí và ghi tên danh sách lớp, mỗibạn được chi 1 phần nhỏ vị trí trên tờ giấy.Chuẩn bị giấy ghi nhớ, bút màu, băngdính 2 mặt
Phát giấy ghi nhớ cho các bạn để các bạn tự trang trí theo sở thích củamỗi người, sau đó yêu cầu các bạn ghi mục tiêu phấn đấu và phương pháp thựchiện mục tiêu.Sau đó các bạn dán vào vị trí, tên mình trên tờ A0, sau đó dán tờA0 lên góc học tập của lớp
Từ mục tiêu của các bạn trong lớp, cũng đưa ra mục tiêu phấn đấu chungcủa lớp.Cử cán bộ lớp viết ra tờ giấy A4 cũng dán vào tờ giấy A0.Sau đó cả lớpcùng hát bài đường đến đỉnh vinh quang
4.5.Những giờ sinh hoạt giá trị đã thực hiện
Sau đây tôi đưa ra một số tiết sinh hoạt có giá trị tích cực trong việc phát triển năng lực học sinh, gây hứng thú, bổ ích cho học sinh.
4.5.1.Giờ sinh hoạt tảng băng trôi (Khám phá bản thân)
Trang 17để nhìn thấy được nếu chính người đó không chia sẻ, nó giống như phần nổi và phần chìm của tảng băng trôi Hoạt động sau đây sẽ giúp chúng ta hiểu về những
gì thực sự xảy ra
- Phát bản in hình tảng băng trôi cho mỗi học sinh tham gia, yêu cầu các em viếtnhững lời nhận xét mà các em thường nhận được từ người khác lên phần nổi của tảng băng, ở phần chìm, viết những điều thực sự diễn ra bên trong mình (niềm tin, trải nghiệm, suy nghĩ, cảm xúc, v.v.)
- Sau khi mọi người đã hoàn thành, chia học sinh thành các nhóm nhỏ 3-4 em
để chia sẻ/thuyết trình về tác phẩm của mình
- Triển lãm: Cuối cùng, đề nghị người tham gia treo tác phẩm lên tường/bảng để
cả nhóm cùng đi xem và đọc về nhau
Mở rộng:
Ý tưởng về tảng băng trôi có thể được sử dụng để khám phá về các góc khuất của cảm xúc hoặc điều gì đứng sau sự thành công hay bất cứ chủ đề nào bạn thấy phù hợp
c Thảo luận:GVCN cho học sinh thảo luận :
- Bạn cảm thấy thế nào sau khi thực hiện xong tác phẩm?
- Nếu một người chưa biết chút nào về bạn mà xem tác phẩm này thì có thể cảm nhận bạn là một người như thế nào?
- Bạn nhận ra điều gì mới về bản thân mình? Về người khác?
- Bạn học được điều gì khi xem và nghe người khác nói về tác phẩm của họ?
- Những hiểu biết ngày hôm nay giúp ích gì khi chúng ta cùng học, cùng chơi, cùng làm việc với nhau?
d.Kết quả:
Lúc đầu rất khó khăn với các em vì sợ xấu hổ khi viết ra những điều thầmkín của các em nhưng sau một vài em mạnh dạn thì các em thích tham giahơn vì có nhiều cảm xúc, suy nghĩ các em viết ra nhận được sự chia sẻ, đểbạn bè trong lớp, cô giáo hiểu các em hơn, mọi băn khoăn, mọi điều khó nói
đã được giải phóng, nhiều nhóm bạn cùng sở thích, cùng quan điểm trở nênthân nhau.Lúc đầu tôi không hiểu được em Tưởng tại sao có những tính cách
Trang 18trầm lặng, người lớn hơn so với bạn bè cùng lứa nhưng qua cách làm này tôihiểu được vì mẹ em mất sớm, em tự lập từ nhỏ nên suy nghĩ của em chínchắn hơn….
- Vẽ khung: Vẽ lên giấy một hình trái tim lớn (chiếm khoảng 2/3 tờ giấy)
- Gọi tên cảm xúc: Nhắm mắt lại để cảm nhận những cảm xúc đang hiện diệntrong bạn, thông thường trong một thời điểm chúng ta có thể cảm nghiệm nhiềucảm xúc cùng lúc, và chúng thường trộn lẫn với nhau Bạn cần gọi tên từng
"đứa" một Khi gọi tên được các cảm xúc rồi, hãy mở mắt ra