Đề cương quản trị đa văn hoá TMU

1. Các yếu tố cấu thành văn hóa. 2. Đặc điểm của văn hóa 3. Các khía cạnh văn hóa theo nghiên cứu của Hofstede. Khác biệt văn hóa theo các khía cạnh tại các quốc gia Việt Nam, Trung Quốc, Anh, Đức, Mỹ, Nhật. 4. Hiện tƣợng sốc văn hóa và hiện tƣợng sốc văn hóa ngƣợc. Ví dụ minh họa? 5. Ảnh hƣởng của khác biệt văn hóa đến hoạt động quản trị. 6. Văn hóa doanh nghiệp, các mô hình văn hóa doanh nghiệp. Các yếu tố ảnh hƣởng văn hóa doanh nghiệp. 7. Các phong cách lãnh đạo. ƣu điểm, nhƣợc điểm và ví dụ về phong cách lãnh đạo

ĐỀ CƯƠNG

NHÓM CÂU HỎI 1

1.Các yếu tố cấu thành văn hoá (8)

Văn hoá: (UNESCO2001)

tập hợp các đặc trưng về tâm hồn, vc, tri thức và xúc cảm của một hội hay một nhóm ng trong xh

chứa đựng văn học nghệ thuật, cách sống, phương thức chung sống, hệ thống giá trị và đức tin

Ngôn ngữ

Một trong những biểu tượng quan trọng nhất của văn hoá

VH chứa đựng trong ngôn ngữ, ngôn ngữ là phương tiện để truyền tải văn hoá

Là kết tinh tinh hoa văn hoá, ngôn ngữ thay đổi phản ánh sự thay đổi văn hoá

Bao gồm từ mượn, đại từ nhân xưng

Tiếng Việt có một số lượng từ mượn khá lớn từ các ngôn ngữ khác, đặc biệt

là từ tiếng Trung Quốc và tiếng Pháp.

Có 2 dạng ngôn ngữ

Ngôn ngữ có lời (thông điệp được chuyển giao bằng nội dung từ ngữ,

bằng cách diễn tả thông tin đó) : gồm 7000 ngôn ngữ trên khắp thế giới, bắt nguồn từ Trung, Tây Ban Nha và Anh

Canada: có 2 nền văn hóa: Nền văn hóa tiếng Anh và nền văn hóa tiếng Pháp.

Ngôn ngữ không lời (phương tiện không lời như cử chỉ, nét mặt, hành

động) : Ý nghĩa khác nhau tuỳ thuộc vào nền VH

Ví dụ ở Hungary lắc đầu là đồng ý, gật đầu là không đồng ý, thơm má để chào nhau ở Pháp,.…

Giơ ngón cái lên: Ở Mỹ và các nước châu Âu: hàm ý mọi thứ đều ổn, còn

ở Hy Lạp mang hàm ý khiêu dâm

Tôn giáo và tín ngưỡng:

Đây là yếu tố nhạy cảm của VH

Tôn giáo là niềm tin của con người tồn tại với hệ thống quan niệm và hoạt động

bao gồm đối tượng tôn thờ, giáo lý, giáo luật, lễ nghi và tổ chức

Hai hàm ý của tôn giáo:

Sự tồn tại của quyền năng hay thế lực siêu nhiên bên ngoàiGiáo hội

Nước theo đạo Hồi, vai trò của người phụ nữ bị giới hạn trong gia đình, hạn chế trong việc tham gia các hoạt động công cộng , hạn chế quyền kế thừa, hôn nhân, truy cập vào gd

Giáo hội Thiên chúa giáo đến tận bây giờ vẫn tiếp tục cấm sử dụng các biện pháp tránh thai.

Vấn đề của 2 thế giới: hiện hữu/phi hiện hữu, sống chết

Tín ngưỡng là hệ thống các niềm tin của con người tin vào để giải thích thế giới

và để mang lại sự bình an cho các cá nhân và cộng đồngTín ngưỡng khác với tôn giáo:

Có hệ thống giáo lý kinh điển, đc truyền thụ qua giảng dạy và học tập

ở tu viện, thánh đường, Có tổ chức giáo hội, hội đoàn chặt chẽ Có nơi thờ cúng riêng (nhà thờ, chùa, thánh đường, ) nghi lễ thờ cúng chặt chẽ Có sự tách biệt giữa thế giới thần linh và con người Có tín đồ

Chưa có hệ thống giáo lý mà chỉ có các huyền thoại, thần tích, truyền thuyết Mang tính chất dân gian nhiều hơn tôn giáo, gắn với sinh hoạt văn hoá dân gian Nơi thờ cúng và nghỉ lễ còn chưa phân tán, chưa thành quy ước chặt chẽ Có sự hoà nhập giữa thế giới thần linh và con người Thường nói đến tín ngưỡng của một dân tộc hay một số dân tộc có một số đặc điểm chung

VD: Vụ khủng bố tại Paris 1/2015 tấn công vào toà nhà trụ sở của tờ Charlie Hebdo, một tờ báo Pháp nổi tiếng với việc xuất bản các bức tranh biếm họa về tôn giáo và các nhân vật nổi tiếng hai tên khủng bố đã bắn chết 12 người, do xung đột về tôn giáo nên tờ soạn báo trở thành mục tiêu của cuộc khủng bố.

Giá trị và thái độGiá trị được hiểu là những niềm tin và chuẩn mực làm căn cứ để các thành viên của một nền vh xác định, phân biệt giữa đúng và sai, tốt và không tốt, đẹp

và xấu, quan trọng và không quan trọng, đáng mong muốn và không đáng mong muốn

Vai trò của giá trị: là yếu tố cốt lõi, nền móng cột trụ, tạo ra sự khác biệt văn hoáĐặc điểm của giá trị:

Giá trị được học hỏiGiá trị có tính cá nhân: mỗi cá nhân đều coi trọng giá trị của nhauGiá trị có tính cộng đồng: Sự tự do bình đẳng bác ái hạnh phúc => giá trị mọi nền vh đều được coi trọng

Sự khác biệt về giá trị:

Mỹ: khi tuyển chọn người lãnh đạo, không cần giỏi nhất nhưng phải là người có tầm ảnh hưởng

Nhật: Chọn người biết tạo môi trường hài hoà

Thái độ là sự suy nghĩ đánh giá, sự cảm nhận nhìn nhận, cảm xúc và sự phản ứng trước một sự vật dựa trên các giá trị

VD: Thái độ đối với người đống tính

châu phi, tôn giáo: tiêu cực vì họ gắn đồng tính với các giá trị tiêu cực: HIV,

ấu dâm,

Mỹ, Brazil, ủng hộ người đồng tính Thái độ của người Mỹ đối với thời gian: Ng Mỹ rất coi trọng thời gian Time is money, họ luôn tận dụng thời gian để làm việc hiệu quả nhất

Phong tục và tập quán: phản ánh chiều sâu VH

Là những hành vi ứng xử, thói quen, nếp sinh hoạt tương đối ổn định của các thành viên trong nhóm xh đc lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác

Thái độ, hành vi đc lặp đi lặp lại  _Làm nhiều thành quen - Ăn sâu vào tiềm thức, tâm lý - Trở thành thói quen ổn định lâu dài - Mang tính tự động hoá (bao gồm cả tích cực và

-tiêu cực) VD: ăn tết 5-6 tháng giêng, cướp vợ, bắt vợ ở một số dân tộc thiểu số ở Tây Bắc, kết hôn cận huyết, thách cưới, tảo hôn

- Thói quen lưu truyền từ đời này qua đời khác - Mọi ng tuân theo k bắt buộc - Truyền miệng, thành văn - Đc

xh rộng rãi thừa nhận , bảo vệ - Nếu không tuân theo thường bị lên án

(thường là tích cực) VD: Phong tục

ăn tết 3-4 ngày âm lịch, thờ cúng ông

bà tổ tiên, lì xì vào ngày tết gói bánh chưng, thờ bò ở Ấn Độ, thờ tinh tinh ở Indo

Ý nghĩa: Phản án chiều sâu của VH

→ trở thành hồn cốt của dân tộc, thể hiện sư pt và văn minh của quốc giaĐặc điểm:

Ổn định bền vững,

hình thành một cách chậm chạp và lâu dài, lưu truyền qua các thế hệ,

có tính bảo thủ lớn tác động mạnh mẽ đến đời sống

Chức năng: (4)Định hướng, điều chỉnh hành vi con người, gắn bó các thành viên trong cộng đồng, thước đo về đạo đức, xh, (nếu không làm theo sẽ bị đánh giá)hình thức lưu giữ nét sinh hoạt VH

Sự học hỏi, kế thừa phong tục tập quán:

Học hỏi: truyền đạt qua giao tiếp/ bắt chước các hành vi

Kế thừa: Đào thải một số tập quán k phù hợp/ hình thành phong tục tập quán mới

Ví dụ: Nên mặc như thế nào, cách sử dụng các đồ dùng ăn uống trong bữa ăn, cách xử sự với những người xung quanh, cách sử dụng thời gian…

Giáo dục: cách thức truyền tải vh

Là qt hđ có ý thức, có mục đích, có kế hoạch nhằm bồi dưỡng con người

những phẩm chất đạo đức, những trí thức cần thiết về tự nhiên và xh, cũng như những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết trong cuộc sống

Mối quan hệ giữa giáo dục và văn hoá:

Cách thức giúp con người hiểu về vhPhương tiện để truyền đạt vh

Cách thức và trình độ giáo dục ảnh hưởng đến sự nhìn nhận và tiếp thu vhVăn hoá ảnh hưởng đến giáo dục, các pp giáo dục khác nhau tuỳ thuộc vào nền vh

Sự coi trọng giáo dục chính quy tại một số qg

Ở Mỹ: Không quá coi trọng giáo dục chính quy VD:

Tây: coi trọng sự tương tác giữa gv và hs, người học là trung tâm Đông: người dạy là trung tâm, có khoảng cách lớn giữa giáo viên và hs VD:

Tây: cho con cái tự do tiếp xúc với các yếu tố bên ngoài, không áp đặt, tôn trọng

sở thích, suy nghĩ của con Đông: Con cái thường bị bố mẹ áp đặt, không tự do làm theo ý thích của bản thân

Thẩm mỹ

Là sự hiểu biết và thưởng thức cái đẹp

Là mẫu số chung, hài hoà thống nhất vẻ đẹp bên trong và bên ngoài, bộ phân và toàn thể

Liên quan đến sự cảm thụ về nghệ thuật, đến thị hiếu nền VH, từ đó ảnh hưởng đến giá trị và thái độ của con người ở những QG, dân tộc khác nhau

VD: Người Kayan ở Myanmar đeo rất nhiều vòng bằng đồng xung quanh cổ của

họ với quan niệm cổ càng dài, thì trông càng đẹp.

Người châu Á ưa chuộng da trắng: họ cho rằng những người da trắng không phải làm việc nhiều

Người châu Âu ưa chuộng da nâu vì đem lại cảm giác khoẻ khoắn, năng động

VD: trong kinh doanh

Về màu sắc: Ở Trung Quốc hoặc một số nước Đông Á: màu đỏ mang lại sự may mắn Các đám cưới thương mang màu sắc đỏ là chủ đạo Trong khi đó ở các nước Nam Phi, màu đỏ thể hiện sự tang thương chết chóc, thường dùng trong đám tang.

Thói quen và cách ứng xửKN: Thói quen là những hành động, cách sống, nếp sống, pp làm việc, xu thế

xh… được lặp đi lặp lại trong cuộc sốngCách ứng xử là những hành vi được xem là đúng đắn trong một xã hội riêng biệt

Bắt nguồn từ thói quen có ý nghĩa, giá trị Chưa chắc đc coi là phong tục tập

quán

XH thường yêu cầu mn tuân thủ phong tục tập quán, nếu k sẽ bị lên án Không làm theo thói quen cũng k saoChức năng định hướng điều chỉnh hành vị con

người, gắn bó với con người, là thước đo về đạo đức, xã hội

Thói quen không có chức năng này.

Con người thực hiện vì thấy dễ chịu, thoải mái

Người Hàn quốc có thói quen vừa đi dép lê vừa đi tất.

Người Đức có thói quen tự lập Khi đủ 18 tuổi, các thanh niên Đức thường sống

xa bố mẹ, Người phương tây có thói quen dùng dao, nĩa, trong khi một số người châu Á có thói quen dùng đũa

Ở VN: không đi dép, đi giày vào trong nhà, mời đối tác tham gia ăn uống, tiệc tùng khi muốn tạo mqh làm ăn

Ở Mỹ: thường trao đổi email công việc ngoài giờ hành chính, ở Pháp thì ngược lại

Người Nhật: có thói quen làm việc tăng ca, thêm giờ vì họ mong muốn được cấp trên đánh giá cao, thuận lợi cho thăng tiến

Khía cạnh vật chấtVăn hóa vật chất là toàn bộ những giá trị sáng tạo được thể hiện trong các của

cải vật chất do con người sáng tạo ra

Văn hóa vật chất được thể hiện qua đời sống vật chất của quốc gia đó Chính vì vậy văn hóa vật chất sẽ ảnh hưởng to lớn đến trình độ dân trí, lối sống, của các thành viên trong nền kinh tế đó.

Một nền văn hóa vật chất thường được coi là kết quả của công nghệ và liên hệ trực tiếp với việc xã hội đó tổ chức hoạt động kinh tế của mình như thế nào

Ví dụ: các sản phẩm hàng hóa, công cụ lao động, tư liệu tiêu dùng, cơ sở hạ tầng kinh tế như giao thông, thông tin, nguồn năng lượng; cơ sở hạ tầng xã hội như chăm sóc sức khỏe, nhà ở, hệ thống giáo dục và cơ sở hạ tầng tài chính như ngân hàng, bảo hiểm, dịch vụ tài chính trong xã hội.

VD: về một món ăn:

DI sản vc: nguyên liệu, gia vị,…

Di sản tinh thần: bí quyết chế biến, cách lựa chọn nguyên liệu VD: Công trình kiến trúc

Thái: chùa chiền ⇒ coi trọng giá trị vc

Mỹ: toà nhà cao tầng, trung tâm thương mại ⇒ coi trọng gt tinh thần

VD: HÌnh thành vc ⇒ thay đổi VHPhương thức thanh toán: ngày xưa chỉ sử dụng tiền mặt, ngày nay với sự phát triển của các ngân hàng, hệ thống tín dụng,… phổ biến hình thức chuyển khoản, quẹt thẻ

Chuyển đổi số trong giáo dục: ngày nay các học sinh sinh viên có thể du học tại chỗ bằng hình thức online

Thụ tinh nhân tạo: tạo điều kiện cho những người không muốn lập gia đình nhưng muốn có con ⇒ thay đổi cách con người chung sống với nhau

2.Đặc điểm của VH (9)

Do con người sáng tạo ra

Văn hoá là sp của con người, không phải là bản năng sẵn có, là kết quả rất nhiều năm tích luỹ kinh nghiệm và được truyền từ đời này sang đời khác

Sự tồn tại vh phụ thuộc vào sự tồn tại con ngườiCon người tạo ra văn hoá vừa chủ động vừa bị động

- Bị động:

“Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh

đó tức là văn hóa Văn hóa là tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh

ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn” (Hồ Chí Minh)

⇒ con người tạo ra văn hoá vì nhu cầu trong cuộc sống hằng ngày, quản lý xh, giao tiếp, mưu sinh, tạo sự gắn kết với dân tộc

-Chủ động: tôn giáo, xuất khẩu văn hoá tới các quốc gia khác

(vd phim truyền hình, âm nhạc từ quốc gia này đến quốc gia khác, vì mục đích thương mại)

Có thể học hỏi được

Văn hoá không di truyền mà có được thông qua tiếp thu, học hỏi và trải nghiệm

Đa số những kiến thức, thói quen của mỗi người là do học hỏi từ lúc sinh ra mà

có đượcHai dạng tiếp thu

Truyền đạt lại khuôn mẫu (chính thức/phi chính thức):

Chính thức: học qua các trường lớp đào tạoPhi chính thức: học từ gia đình, xã hội

Bắt chước (phi chính thức): thấy số đông làm → làm theo

VD: theo dõi phim Hàn Quốc → bắt chước cách ăn mặc và trang điểm → đây là hình thức xuất khẩu văn hoá (phim Hàn Quốc chỉ là văn hoá bình dân không phải tinh hoa VH)

VD: học hỏi các tác phẩm văn học nổi tiếng ở nước ngoài

Tính cộng đồng (đk tồn tại phải có cộng đồng)Không tồn tại đơn độc mà phải dựa vào sự tạo dựng, tác động qua lại và

củng cố của mọi thành viên trong XHChia sẻ vh trong cộng đồng

Dự đoán cách ứng xử cộng đồngKhông tuân thủ bị lên án mặc dù việc làm đó không phi pháp

VD: tôn trọng người lớn, tôn sư trọng đạo

Tính dân tộc (xem xét tương quan vh này với vh khác)

Tạo nên nếp suy nghĩ và cảm nhận chung của từng dân tộc mà dân tộc khác k hiểu đc

Cùng một thông điệp → nhiều quốc gia mang ý hiểu khác nhau

VD: cụng ly, mời cơm, văn hoá giao thông ⇒ chỉ có ở VN

VD: Đến ngày nay, người Nhật vẫn giữ thói quen nói “Itadakimasu” trước bữa

ăn Điều này được xem như là một nét văn hóa, phép lịch sự tối thiểu khi dùng bữa.

Hindu: không ăn thịt bò Bò là linh vật, là thần linh và họ tôn sùng bò như một vị

thần Đạo hồi: kiêng thịt lợn vì chúng bị coi là loại thực phẩm không sạch cho cơ thể Phương Tây: chào nhau bằng cách ôm, hôn

Tính khách quan

Quá trình hình thành mang tính lịch sử, xh, được chia sẻ và truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, Không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan mỗi ng

Chỉ có thể học hỏi và chấp nhận

VD: trọng nam khinh nữ - yếu tố lịch sử lâu đời đã ăn sâu vào văn hoá người việt

và một số nước châu Á khác → khó xoá bỏ

Tính kế thừa

Tích luỹ và truyền qua thế hệ

Kế thừa văn hoá - một quá trình phức tạp

Sàng lọc và tích tụ theo thời gian - văn hoá trở nên phong phú và đa dạng

Có sự biến động để thích ứng

VH có sự điều chỉnh để phù hợp với tình hình ptxh và tình hình mớiTrong bối cảnh toàn cầu hoá → sự tác động qua lại các qg gia tăng → gặp gỡ và giao thoa văn hoá

Văn hoá có thể tiếp thu những giá trị tinh tuý và tiến bộ nền vh khácNguyên nhân của sự biến động

Thay đổi của mt, tương tác với các nền vh khác (động lực bên ngoài)Mâu thuẫn nội bộ (động lực bên trong)

Văn hoá vận động hợp nhất trong thời gian dài: trước công nguyên tồn tại nhiều vùng lãnh thổ ⇒ hợp nhất thành 195 QG hiện nay

VD: 2 đảng ở Mỹ là dân chủ và cộng hoà Đảng dân chủ: bình đẳng giữa người với người: tăng thuế để sử dụng hoạt động

hỗ trợ người yếu kém Đảng cộng hoà: đề cao sự tự do cá nhân: thu nhập giữa người giàu và nghèo rất lớn

⇒ trong nội tại vh Mỹ có tự do và bình đẳng mâu thuẫn ⇒ đây là điều tích cực vì

mâu thuẫn là nguồn gốc của sự phát triển ⇒ phát triển văn hoá

VD: cách măn mặc của VN hiện nay ảnh hưởng nhiều từ nền văn hoá châu Âu.

Sự tương đồng mà khác biệt

Hệ thống các yếu tố cấu thành văn hoá như nhau nhưng cách thức thể hiện

và kết hợp khác biệtYếu tố cấu thành giống nhauCách thể hiện khác nhauTương đồng: về ngôn ngữ, luật pháp, tôn giáoKhác biệt: giữa cách thức thể hiện và kếp hợp, không giống nhau giữa các VH

3.Các khía cạnh văn hoá theo nghiên cứu Hofstede? (6)

1 Khoảng cách quyền lực

Khoảng cách quyền lực thể hiện mức độ mà ở đó:

Quyền lực trong xã hội được phân phối một cách bất bình đẳng Những thành viên có ít quyền hành hơn trong xã hội đó chấp nhận và coi đây là điều hiển nhiên

đặc quyền về địa vị, đối thoại con cái-cha mẹ, tuổi tác, pp giáo dục, hệ thống cấp bậc, người chủ, việc tham vấn,tham nhũng?, phân phối thu nhập, tôn giáo

Khoảng cách quyền lực thấp Khoảng cách quyền lực cao

Có xu hướng hạn chế hoặc xóa bỏ những dấu hiệu của đặc quyền và địa vị trong xã hội

Những dấu hiệu của đặc quyền và địa vị trong xã hội thường được nhấn mạnh.

Con cái có quyền đối thoại bình đẳng với

Tuổi tác không phải là yếu tố quyết định để được tôn trọng và kính nể.

Người lớn tuổi thường mặc nhiên được tôn trọng, kính nể.

Phương pháp giáo dục thường theo hướng lấy người học làm trung tâm.

Phương pháp giáo dục thường theo hướng lấy người dạy làm trung tâm.

Hệ thống cấp bậc dùng để làm rõ vai trò khác nhau của các cá nhân trong tổ chức

Hệ thống cấp bậc trong tổ chức đồng nghĩa với sự bất bình đẳng về quyền lực, thu nhập

Người chủ lý tưởng là người có tính dân chủ

Người chủ lý tưởng là người độc đoán nhưng biết chăm lo cho nhân viên Việc tham vấn cấp dưới là điều bình

Ít xảy ra tham nhũng; các vụ bê bối thường chấm dứt sự nghiệp chính trị

Thường xảy ra tham nhũng; các vụ bê bối thường được che đậy

Phân phối thu nhập trong xã hội thường khá bình đẳng

Phân phối thu nhập trong xã hội thường rất bất bình đẳng

Tôn giáo nhấn mạnh vào sự bình đẳng giữa các tín đồ (đạo Tin lành)

Tôn giáo thường gắn liền với thứ bậc tôn ti trong giới tu hành (Công giáo La Mã)

VD: Mexico, HQ, Ấn Độ VD các nước Bắc Âu, Mỹ, Anh

Nguyên nhân

Mức độ giàu có: QG giàu có phụ thuộc vào tầng lớp khác ít hơn nên kc

quyền lực thấp, QG nghèo phải phụ thuộc vào tầng lớp khác nên KC quyền lực cao

Quy mô dân số:

Đông dân → phải có QL tập trung để QLXH→ KCQL cao

Ít dân → Nhu cầu QLXH ít hơn → KCQL thấp

Ngôn ngữ:

Ngôn ngữ hệ Roman (Pháp, Đức, Ý, ) thuộc đế chế la mã → yêu cầu QL tập trung → ng dân có thói quen chịu áp đặt từ chính quyền

→ KCQL caoNgôn ngữ hệ German (Bắc Âu như Đan Mạch, Hà Lan, Anh, Đức,…)

→ từng thuộc đế chế La mã và dành được độc lập → QL theo bộ lạc nhỏ ở ĐP → không chịu sự áp đặt từ phía chính quyền⇒ KCQL thấp

Thời tiết:

KH nóng → ĐK tự nhiên thuận lợi → kiếm ăn dễ dàng → có mối nguy từ sự cạnh tranh → tổ chức xh chặt chẽ→ KCQL cao

KH lạnh → ĐKTN khó khăn → kiếm ăn khó khăn → mối nguy đến từ

tự nhiên → ng dân rèn luyện ngay từ nhỏ khả năng sinh tồn → không cần cưỡng chế xã hội → KCQL thấp

2 Chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa tập thể

Mức độ tự chủ của cá nhân/ Mức độ gắn bó với cộng đồng

-        Xã hội có sự gắn kết lỏng lẻo -        Quan tâm đến bản thân và gia đình nhỏ → Coi trọng quyền tự do cá nhân → Không bắt buộc tham gia vào một tập thể

-        Xã hội có sự gắn kết chặt chẽ -        Gắn bó với gia đình, họ hàng và là thành viên của một nhóm lớn → Coi trọng giá trị tập thể → Được bảo vệ nhưng đổi lại phải trung thành với tập thể, phải có trách nhiệm với cộng đồng

Ưu tiên cho bản thân và gia đình của mình.

Con người được sinh ra và được che chở trong gia đình, họ hàng hoặc một nhóm nào

đó, đổi lại là sự trung thành.

Trong nhận thức đề cao cái «tôi » Trong nhận thức đề cao «chúng ta».

Đề cao sự riêng tư cá nhân Đề cao sự gắn bó, liên hệ, phụ thuộc.

Được quyền thể hiện suy nghĩ cá nhân. Khi thể hiện ý kiến phải duy trì được sự hòa

hợp.

Đóng góp ý kiến cá nhân: mỗi người có quyền biểu quyết riêng.

Các ý kiến và kết quả phiếu bầu thường được thảo luận và quyết định trước trong nhóm

Khi vi phạm các quy tắc chuẩn mực, cảm thấy tội lỗi với bản thân.

Khi vi phạm các quy tắc chuẩn mực, cảm thấy xấu hổ với những người xung quanh.

Trong giao tiếp, hay dùng đại từ nhân xưng

«tôi ». Trong giao tiếp, tránh sử dụng cái “tôi ».

Giáo dục có mục đích hướng dẫn cho con người tự tư duy, nghiên cứu, học hỏi để áp dụng vào thực tiễn.

Giáo dục có mục đích là hướng dẫn cụ thể người học cách làm từng công việc.

Việc hoàn thành nhiệm vụ quan trọng hơn

so với mối quan hệ.

Xây dựng các mối quan hệ quan trọng hơn

sinh lợi ích cá nhân vì lợi ích tập thể

QT Xây dựng đất nước NB: sau cttg thứ 2, NB bị tàn phá nặng nề → đoàn kết với nhau → CN tập thể

Tính nam: đề cao thành tích đạt được, chủ nghĩa anh hùng, sự quyết đoán

và phần thưởng vật chất cho sự thành công → tính cạnh tranh cao

Tính nữ: ưa thích sự hợp tác, đề cao tính khiêm nhường, biết quan tâm tới

những người nghèo khổ và chăm lo cho chất lượng cuộc sống → thiên về sự đồng lòng

trong khi nữ giới thì không nên

Cả nam giới và nữ giới đều nhã nhặn, nhẹ nhàng và chu đáo

Thường đề cao công việc hơn cuộc sống và gia đình

Chú trọng sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống

Ngưỡng mộ/khâm phục đối với sức mạnh Cảm thông với sự yếu đuối Người cha thường dạy con cái thực tế,

người mẹ thường dạy con cái về tình cảm

Bố và mẹ có vai trò như nhau trong việc dạy dỗ con cái

Con gái được khóc còn con trai phải mạnh

mẽ và biết chiến đấu.

Cả nam và nữ đều có thể khóc và không  nên gây hấn hoặc đánh nhau

Người cha quyết định số lượng con trong gia đình.

Các bà mẹ được quyết định nên có mấy con

Phụ nữ ít khi được tham gia vào các cuộc bầu cử chính trị.

Nhiều phụ nữ tham gia các cuộc bầu cử chính trị

Tôn giáo đề cao vai trò của chúa và các vị thần

Tôn giáo tập trung vào con người và đề cao tính nhân văn

Có thái độ đạo đức đối với hoạt động tình dục; họ coi tình dục là phương thức thể hiện.

Có thái độ thực dụng về hoạt động tình dục; họ coi tình dục là phương thức gắn kết.

Tôn giáo: Eva được tạo ra xương sườn của adam???

Khí hậu Lạnh→ Đặc điểm tự nhiên khó khăn → Nam và nữ đều đi kiếm ănNóng → Đặc điểm tự nhiên thuận lợi → Nam làm việc chính còn nữ chỉ cần nội trợ → Phân biệt giới tính

Lịch sử: Người nam giới làm những công việc xa nhà→ nữ ở nhà đảm nhiên vai trò quản lý, chính trị → Bình đẳng (viking???)

Ví dụ: Trong viết CV xin việc Mỹ: nam tính vì người mỹ đề cao thành tích, kỹ năng, thể hiện bản thân ⇒ hiếu

chiến, khoe khoang

Hà Lan: nữ tính vì người Hà Lan thường khiêm tốn, trong CV không ghi quá nhiều thành tích, lúc pv không nói nhiều về thành tích, không thể hiện bản thân

→ thái độ khiêm nhường.

Nam tính: khắt khe với đồng tính luyến ái vì đây là điều ảnh hưởng đến nam tính

Nữ tính: Không né tránh thái độ đối với đồng tính luyến ái, không tiêu cực

4 Né tránh sự bất định

• Né tránh sự bất định đề cập đến mức độ mà ở đó các thành viên của một cộng đồng cảm thấy không thoải mái với những điều không chắc chắn và mơ hồ

Thường đạt điểm cao về sức khỏe

Thoải mái với sự mập mờ, lộn xộn Đòi hỏi mọi thứ phải rõ ràng, trật tự.

Giáo viên có thể nói «Tôi không biết » với những câu hỏi mà người học đặt ra.

Giáo viên cố tìm mọi cách để trả lời các câu hỏi của người học.

Việc thay đổi việc làm là chuyện bình thường

Mong muốn ổn định, vẫn ở lại làm việc ở chỗ cũ

dù không thích Không thích luật lệ và nguyên tắc dù

ở dạng chữ viết hay lời nói. Chấp nhận các nguyên tắc, luật lệ.

Chấp nhận và hòa hợp với sự khác biệt về tôn giáo, chính trị, tư tưởng

Xung đột và ít khoan dung về những khác biệt trong tôn giáo, chính trị, tư tưởng

Về tôn giáo, triết lý và khoa học : theo thuyết tương đối và chủ nghĩa kinh nghiệm.

Về tôn giáo, triết lý và khoa học : luôn tin vào kết quả sau cùng, coi trọng các lý thuyết nền tảng.

Nguyên nhân:

Điều kiện tự nhiên: Nhật Bản là QG đón nhiều thiên tai như động đất, sóng thần

→ Người dân luôn đề cao cảnh giác mọi lúc → Né tránh bấ định cao

Tôn giáo

La mã: Giáo điều và chân lý mang tính chất tuyệt đốiĐạo khác: (phải tự thay đổi) có sự thay đổi theo thời gian vẫn đc chấp nhận

Nhật Bản: Né tránh bất định cao: họ không muốn làm những việc không có tiền

lệ, tốn nhiều thời gian nghiên cứu tính khả thi và rủi ro phải được xử lý trước khi bắt đầu 1 dự án

Ấn Độ, Mỹ, Ireland: né tránh bất định thấp: thường chấp nhận rủi ro, quyết định nhanh về 1 vấn đề gì đó, chấp nhận cuộc sống mỗi ngày xảy đến và không quá

lo lắng về tương lai.

5.Hướng tương lai

Định hướng ngắn hạn Định hướng dài hạn

-         Tập trung vào sự thật trong hiện tại -         Thích hưởng thụ, tiêu xài (vay mượn) -         Suy nghĩ có tính quy phạm/ quy chuẩn, tôn trọng truyền thống -         Quan hệ XH mang tính sòng phẳng, ngang hàng

-          Tập trung vào tương lai, kết quả cuối cùng quan trọng hơn phương thức hành động -         Bền bỉ, kiên nhẫn, thích tiết kiệm -         Quan hệ

XH sắp xếp theo thân phận, đẳng cấp Các mối quan hệ được duy trì lâu dài -         Điều chỉnh truyền thống để phù hợp với điều kiện thay đổi

Quan niệm rằng các sự kiện quan trọng diễn ra trong quá khứ/ hiện tại

Quan niệm rằng các sự kiện quan trọng diễn ra trong tương lai

Người giỏi là người quyết đoán và kiên định.

Người giỏi là người có thể thích nghi với mọi tình huống.

Có những nguyên tắc hay chuẩn mực chung về cái gì tốt hoặc xấu.

Việc đánh giá một điều là tốt hay xấu còn phụ thuộc vào hoàn cảnh.

Các giá trị truyền thống là bất khả xâm phạm.

Các giá trị truyền thống có thể được điều chỉnh

để thích nghi với điều kiện thực tế.

Cuộc sống gia đình được dẫn dắt bằng các mệnh lệnh

Cuộc sống gia đình được dẫn dắt bằng cách chia sẻ nhiệm vụ

Định hướng ngắn hạn Định hướng dài hạn

Tiêu dùng được khuyến khích Có thói quen tiết kiệm cho tương lai Người học cho rằng thành công hay

VD: Không thi tốt là không có chuẩn bị từ trước → ĐỊnh hướng dài hạn

Không thi tốt là do thiếu may mắn → Định hướng ngắn hạn Nho giáo: Dành dụm tiết kiệm là hành động khôn ngoan → lên kế hoạch dài hạn Châu phi: sự khôn ngoan quan trọng hơn kiến thức → Định hướng ngắn hạn

Mỹ và các nước phương Tây: định hướng ngắn hạn: pt kh-kt công nghệ, bất chấp rủi ro dài hạn đến môi trường

TQ là quốc gia dài hạn: xây dựng mối quan hệ đối với khách hàng bằng cách ký kết hợp đồng chung chung, tuỳ thuộc độ thân thiết mà đưa ra sự thay đổi trong hợp đồng

Mỹ là quốc gia ngắn hạn: Làm mọi thứ đều diễn ra trong hợp đồng

6 Sự tự do tận hưởng và sự kiềm chế

Con người được tự do trong việc hưởng thụ các nhu cầu cơ bản và những thèm muốn mang tính tự nhiên → Tận hưởng cuộc sống và cảm thấy vui vẻ

Các nhu cầu mang tính bản năng dường như bị hạn chế (thậm chí là triệt tiêu) bởi các quy tắc xã hội chặt chẽ → Ít bộc lộ cảm xúc → Bị kìm hãm sự tự do và hoạt động giải trí → Coi trọng quy chuẩn, sự lâu dài, tính đoàn kết

Quyền tự do ngôn luận được coi trọng Quyền tự do ngôn luận không phải là vấn

đề quan tâm chính yếu Thời gian nghỉ ngơi được coi trọng Thời gian nghỉ ngơi ít được coi trọng

Có nhiều khả năng ghi nhớ các cảm xúc Ít có khả năng ghi nhớ các cảm xúc tích

Sự tư do tận hường: Nước châu Mỹ, Mỹ, Mexico, Venezuela

Sự kiềm chế: NB, Nga, TQ, các QG Trung Đông

Nguyên nhân Thâm canh nông nghiệp:

Châu á: Mang tính thời vụ, phụ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên → tiêu dùng dè sẻn để dành cho những ngày khó khăn → Sự kiềm chế

Châu Âu: Săn bắn, nuôi trồng gia súc, không mang tính thời vụ

Tôn giáo

Phật giáo: Cuộc sống là những ngày tháng vất vả, hạnh phúc chỉ có ở kiếp sau

Áp dụng trong QLNhận xét và phê bìnhChỉ sử dụng bảng khảo sát→ Chưa mang tính toàn diện vì văn hoá rất lớnNghiên cứu của Hoftede chỉ mang tính chất tương đối

Khác biệt văn hoá của Hofstede ở Các Quốc gia

VN, TQ, Anh, Đức, Mỹ, Nhật.

Việt NamKhoảng cách quyền lực cao, cá nhân trong xh không bình đẳng VD: học

sinh thể hiện sự tôn kính với thầy cô nên không phản biện sự giảng dạy của thầy cô Quan hệ nhân viên và quản lý cũng vậy

Theo Chủ nghĩa tập thể: (giống ở các nc phương Đông) coi trọng sự cam

kết dài hạn và lòng trung thành Điều này được thể hiện trong một cam kết ngầm, lâu dài chặt chẽ với nhóm tập thể mà họ tham gia, đó là một gia đình,

họ hàng hoặc các mối quan hệ mở rộng như bạn bè, đồng nghiệp Lòng

trung thành trong một nền văn hóa tập thể là tối quan trọng và ghi đè lên hầu

hết các quy tắc và quy định xã hội khác Một xã hội như vậy thúc đẩy các mối quan hệ mạnh mẽ, nơi mọi người có trách nhiệm với các thành viên trong nhóm của họ Trong các xã hội tập thể các hành vi phạm tội cá nhân cũng

dẫn đến xấu hổ và mất mặt cho cả nhóm

Nữ tính (40đ): (giống các nước phương Đông) trọng tâm là tập trung vào

hoạt động để sống, các nhà quản lý cố gắng đồng thuận và đưa ra nhiều chính sách xã hội tốt, mọi người coi trọng sự bình đẳng, đoàn kết và chất lượng trong cuộc sống làm việc của họ Xung đột được giải quyết bằng thỏa hiệp và đàm phán Các ưu đãi như thời gian rảnh và tính linh hoạt được ưa chuộng Tập trung vào hạnh phúc và hưởng thụ bên các mối quan hệ của mình

Né tránh sự bất định: (30đ): thấp có sự bao dung, ít quy tắc và chấp nhận đổi mới đi đôi với sai sót nhiều lần Chấp nhận nhiều sự sai lệch so với chuẩn mực Lịch trình thường linh hoạt, chính xác và đúng giờ không phải là yếu tố bắt buộc Các yếu tố diễn giải cho sự chậm trễ, sai sót thường được chấp nhận

Hướng tương lai: (57đ) Tuy không phải là một nền văn hóa ngắn hạn hoàn toàn nhưng cũng không quá coi trọng sự dài hạn Nguyên nhân có thể một phần ảnh hưởng bởi các cuộc chiến tranh diễn ra liên tiếp trong lịch sử, các giá trị dài hạn chưa kịp xây dựng đã bị đập đi và xây dựng lại từ đầu khi một chế độ mới lên ngôi, điều này biến Việt Nam thành một nền văn hóa thực dụng Trong các xã hội với định hướng thực dụng, mọi người tin rằng

sự thật phụ thuộc rất nhiều vào tình huống, bối cảnh và thời gian Chúng cho thấy khả năng thích ứng truyền thống dễ dàng cùng với các điều kiện

thay đổi, xu hướng hội nhập mạnh mẽ để học hỏi phát triển trong thời gian nhanh nhất

Sự tự do tận hưởng và kiềm chế: (35đ) Việt Nam thì do ảnh hưởng trực tiếp của Trung Quốc và các nền văn hóa dựa trên nông nghiệp đề cao tính gia đình và cộng đồng xung quanh Các nhu cầu về hưởng thụ cá nhân cũng bị phụ thuộc vào các mối quan hệ và đạo đức truyền thống rất nhiều Tiêu biểu nhất có thể thấy các hoạt động giải trí mang tính cộng đồng phát triển rất mạnh Các hình thức ăn mừng tiệc tùng, giải trí cá nhân thường được mở rộng ra rất nhiều ra bạn bè, gia đình, đồng nghiệp xung quanh

Nhật

Khoảng cách quyền lực (54) là quốc gia chế độ cấp bậc mức độ TB Vâng,

người Nhật luôn ý thức về vị trí phân cấp của họ trong bất kỳ môi trường xã hội nào và hành động tương ứng Tuy nhiên, nó không phân cấp như hầu hết các nền văn hóa châu Á khác

Chủ nghĩa cá nhân/ tập thể (46) Xã hội Nhật Bản cũng cho thấy nhiều đặc

điểm của một xã hội tập thể: như sự tôn trọng với các quyết định của tập thể

và khía cạnh đạo đức khi mọi người có cảm giác xấu hổ, mất mặt vì điều do một thành viên trong nhóm mình gây ra Nhật Bản đã là một xã hội gia trưởng

và tên và tài sản gia đình được thừa kế từ cha cho con trai lớn nhất Các em trai hoặc chị sẽ phải rời khỏi nhà và thành lập gia đình riêng của mình

Nam tính (95đ) là một trong những qg nam tính nhất thế giới Các đặc điểm

nổi bật về sự gia trưởng, quyết đoán và dũng cảm, sự trọng nam khinh nữ được thừa nhận rộng rãi trong xã hội Tuy nhiên, tính nam tính này cũng được kết hợp với chủ nghĩa tập thể (thường nổi bật ở các xã hội nữ tính) của

họ Từ khi còn rất nhỏ ở trường mẫu giáo, trẻ em học cách thi đấu trong ngày thể thao cho các nhóm của mình (đội đỏ truyền thống chống lại đội trắng)

Trong lao động, sự cạnh tranh mang tính tập thể rất gay gắt tại Nhật.Trong công ty Nhật Bản, bạn thấy rằng nhân viên có động lực nhất khi họ chiến đấu trong một đội chiến thắng trước các đối thủ cạnh tranh Nghiện công việc là một biểu hiện phổ biến khác về nam tính của người Nhật Phụ nữ ở Nhật thường ở nhà chăm lo con cái và nhà cửa Họ khó có thể thăng tiến trong công ty ở Nhật Bản với các tiêu chuẩn cao về nam tính, về thời gian làm việc chăm chỉ và kéo dài

Né tránh sự bất định: (92) Nhật Bản cho thấy là một trong những quốc gia

có mức độ e ngại rủi do cao nhất trên trái đất Điều này là do Nhật Bản liên tục bị đe dọa bởi thiên tai từ động đất, sóng thần, bão đến các vụ phun trào núi lửa Nhật Bản đã học cách tự chuẩn bị cho mọi tình huống không

chắc chắn, các kế hoạch khẩn cấp và biện pháp phòng ngừa không chỉ cho những thảm họa tự nhiên bất ngờ mà còn cho mọi khía cạnh khác của xã hội

Có thể nói ở Nhật Bản, bất cứ điều gì bạn làm đều được dự đoán tối đa và quy định thành các tục lệ, nghi thức bắt buộc Cuộc sống mang tính nghi thức rất cao và bạn có rất nhiều nghi lễ. Tại đám cưới, đám tang, trong công sở, tại cuộc gặp quan trọng và các sự kiện xã hội khác, những gì mọi người mặc

và cách mọi người nên cư xử được quy định rất chi tiết trong các sách xã

giao.Người Nhật thường không muốn làm những việc không có tiền lệ Nhật Bản tốn rất nhiều thời gian và nỗ lực vào nghiên cứu tính khả thi và tất cả các yếu tố rủi ro phải được xử lý trước khi bất kỳ dự án nào có thể bắt

đầu Các nhà quản lý yêu cầu tất cả các sự kiện và số liệu chi tiết trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào

Định hướng dài hạn (88đ) Cuộc sống đối với họ chỉ là một khoảnh khắc rất

ngắn trong lịch sử của loài người Bạn sống làm việc hết sức mình và đó là tất cả những gì bạn có thể làm Nếu một người Nhật cả thấy mất định hướng, mất khả năng làm việc hoăc vô dụng đối với xã hội, họ thường tìm cách kết thúc cuộc sống của mình Đây là lý do Nhật có số vụ tự tử cao nhất thế giới

Mọi người sống cuộc sống của họ và hướng tới đức hạnh và danh dự cao như là một phần thưởng hơn là một vị Chúa toàn năng hứa hẹn cho họ lên thiên đàng Ở Nhật Bản, bạn thấy định hướng dài hạn về tỷ lệ đầu tư liên tục vào R&D ngay trong thời kỳ kinh tế khó khăn, ưu tiên tăng trưởng thị phần ổn định hơn là lợi nhuận hàng quý v.v Tất cả đều phục vụ cho độ bền của các công ty

Tự do tận hưởng và kiểm chế: (42đ) quốc gia kiềm chế;Nhật bản có xu hướng thoáng hơn do tiếp thu sâu rộng văn hóa của phương Tây trong

nhiều thập kỷ Các nhu cầu về hưởng thụ cá nhân cũng bị phụ thuộc vào các mối quan hệ và đạo đức truyền thống rất nhiều Tiêu biểu nhất có thể thấy các hoạt động giải trí mang tính cộng đồng phát triển rất mạnh Các hình thức

ăn mừng tiệc tùng, giải trí cá nhân thường được mở rộng ra rất nhiều ra bạn

bè, gia đình, đồng nghiệp xung quanh

AnhKhoảng cách QL thấp (35)

văn hoá xếp hàng, nguyên tắc “first come, first serve → bình đẳng xhCác môn thể thao đồng đội đc khuyến khích

Trong công ty, nhân việc được thoải mái bày tỏ ý kiến với cấp trênNhân viên tham gia vào quá trình ra quyết định

Chủ nghĩa cá nhân cao (89)

Trẻ em được dạy cách suy nghĩ độc lậpCon đường dẫn đến hạnh phúc thông qua thoả mãn cá hânThường dành nhiều thời gian chăm sóc bản thân và gia đình hơn là dành thời gian tham gia hđxh

Nam tính (66)coi trọng thành tích, ít coi trọng sự hoà thuận với người khácMọi người coi trọng sự nghiệp, thoải mái thể hiện tham vọngNhân viên có tính cạnh tranh cao

Thích ăn mừng bằng phần thưởng vật chất

Né tránh bất định thấp (35)Không quá áp lựcVui khi kế hoạch bị thay đổiCảm thấy thoải mái với tình huống không rõ ràngKhông có nhiều quy tắc,

Việc lập kế hoạch không theo định hướng chi tiêt, mục tiêu thường rõ ràng nhưng chi tiết về kế hoạch có thể linh hoạt thay đổi tuỳ vào tình huống

Tầm nhìn kế hoạch ngắnTiêu dùng được ưa chuộng hơn là tiết kiệmĐịnh hướng trung bình (51)

Tự do tận hưởng (69)Mong muốn tận hưởng cuộc sống, vui chơiQuan trọng sức khoẻ tinh thần

Thái độ tích cực và lạc quan

Có nhiều thời gian rảnh rỗi, tiêu tiền tuỳ thích

Trung QuốcKhoảng cách quyền lực cao (80)

Mối quan hệ giữ nhân viên cấp dưới và quản lý cấp trên có xu hướng

bị phân cực và không có sự phản kháng lại khi quyền lực bị lạm dụng

ở những ng có cấp ql cao hơnNgười dân không nên quá tham vọng thoát ra khỏi tầng lớp của họ

Nhờ việc gắn bó với cộng đồng chặt chẽ, họ có trách nhiệm ràng buộc với nhau → xu hướng làm việc tập thể, sống hòa hợp và giữ thể diện chung đc quan tâm

Nam tính (66) là xh phân biệt giới tính, vai trò của người đàn ông áp đảo

trong xhLuôn tạo bất bình đẳng trong mọi mặt đời sốngChấp nhận đánh đổi gia đình và thời gian nghỉ ngơi để ưu tiên cho công việc

Những người làm rong lĩnh vực dịch vụ có thể cung cấp dịch vụ đến tận đêm khuya

Thời gian nghỉ ngơi không quá quan trọngNGười nông dân sẵn sàng rời bỏ gia đình và quê hương lên thành phố với hi vọng tìm được một công việc tốt hơn

Học sinh sv trung quốc rất coi trọng điểm số → tiêu chí quyết định thành công

Cảm thấy thoải mái với sự mơ hồ, ngay cả tiếng TQ cũng đầy sự mơ

hồ trong ngữ nghĩa → người phương Tây cảm thấy khó khăn khi học ngôn ngữ này

Linh hoạt thích nghi điều kiện thực tế

đối tác mà hợp đồng có thể thay đổi bằng cách thêm một số điều khoản cần thiết

Sự kiềm chế (24) Người trung quốc rất coi trọng công việc, cho rằng

những ham muốn bản thân và đầu tư tiền bạc vào giải trí là sai trái

→ Do ảnh hưởng vấn để ls hay địa lý mà nền vh trung quốc có nhiều nét tương đồng với một số quốc gia trong tpp như VN, Sing, Malay và NB → bạn hàng lớn của nhiều nước

ĐứcKhoảng cách QL: thấp (35)

thực hiện đúng cấp bậc với trách nhiệm rõ ràng giữa các phòng banTrở thành ông chủ ở Đức → không phải có quyèn cao hơn người khác mà là người vị trí lập kể hoạch và kiểm soát thường xuyên trong công ty

Tôn trọng những ng làm việc hq hơn là những người có vị trí caoQuyền đồng quyết định rộng rãi, mọi người đều đóng góp ý kến

Chủ nghĩa cá nhân (67)

giữ không gian cá nhân rộng lớn, bảo vệ cuộc sống riêng tưCác thanh niên ở Đức sống tự lập, thường sống xa bố mẹ khi trưởng thành

Trong kd, người Đức thưởng bảo thủTrong Đàm phán, người đức thường đi thẳng trực tiếp vào vấn đề, không quan tâm đến các tiểu tiết và trình bày ngắn gọn mục tiêu chính

Dê dàng trở nên hung hãn khi không đồng ý ý kiến người khácTrong SX và kinh doanh → coi trọng sự hoàn hảo

Né tránh bất định cao (65)

Không khoan dung với sự thay đổi và không chắcThích cấu trúc tổ chức tốt, không thích sự bất ngờhợp đồng, quy tắc, quy định là quan trọng

Tuân thủ luật pháp, kỷ luật

Định hướng dài hạn (83)

là 1 quốc gia thực dụngtập trung vào công việc, coi trọng kết quả cuối cùngKhông bận tâm mối quan hệ cá nhân mà chỉ làm việc với thái độ chuyên nghiệp

xu hướng tiết kiệm và đầu tư mạnh mẽKiềm chế (40)

không chú trọng nhiều đến thời gian rảnh rõihành động bị hạn chế bởi các chuẩn mực XHCảm thấy có lỗi nếu sống quá nuông chiều bản thân

MỹKhoảng cách QL thấp (40)

Người Mỹ đặt tiền đề ở tính công bằng và sự tự do trong mọi khía cạnh của cuộc sống và ngay cả trong hệ thống chính quyền; trong các tổ chức, hệ thống phân cấp của người Mỹ hướng đến sự thuận tiện, thông thường nhà quản lý sẽ dựa vào tính chuyên môn hóa chuyên biệt của đội ngũ nhân viên; thông tin trong tổ chức được chia

sẻ thường xuyên cho mọi cá nhân; sự giao tiếp, trao đổi thông tin giữa nhà quản lý và nhân viên không quá khắc khe, không câu nệ tính trang trọng, diễn ra trực tiếp, không dè dặt; mối quan hệ trong xã hội Mỹ khá lỏng lẻo, các cá nhân tự chăm sóc bản thân, không ỷ lại vào người khác cũng như không ỷ lại vào các thành viên khác trong gia đình; người Mỹ quen với việc kinh doanh hoặc tương tác với những người mà họ không biết rõ nên học không ngần ngại tiếp cận các đối tác tiềm năng của họ để lấy hoặc tìm kiếm thông tin Trong thế giới kinh doanh, nhân viên phải biết tự đề cao bản thân và thể hiện năng lực của mình để được thăng tiến, được xã hội cũng như cộng đồng thừa nhận

Nam tính (62)

nam tính vì người mỹ đề cao thành tích, kỹ năng, thể hiện bản thân

⇒ hiếu chiến, khoe khoangLuông cố gắng trở thành người giỏi nhất có thểTrong học tập và trong công việc: Người Mỹ đều hết sức nỗ lực với phương châm “người chiến thắng có thất cả”

Thích phô trương và thảo luận thành tựu họ đạt đượcNgười Mỹ “sống để làm việc” phân đấu tăng lương thăng chứcMột người quản lý có hiệu quả là người được nhiều người khác ủng

hộ chứ không căn cứ trên năng lực

Tự do tận hưởng (68)

Làm việc chăm chỉ nhưng cũng vui chơi hết mìnhTình trạng nghiện ma tuý ở Mỹ cao hơn nhiều QG khác

4.Hiện tượng sốc văn hoá và hiện tượng

sốc văn hoá ngược VD Minh hoạ?

Sốc văn hóa:

Mọi thứ trước kia vẫn quen thuộc như ngôn ngữ, thức ăn, tiền tệ, giá trị, thói quen, lối sống hay thứ thường gặp nhất như quy tắc giao thông đột ngột bị thay đổi và thay thế bởi những điều mới mẻ.

Chuỗi các phản ứng tâm lý gây ra bởi sự lo lắng khi chúng ta mất đi tất cả những dấu hiệu và biểu tượng quen thuộc trong giao tiếp xã hội (Oberg 1954)

Học hỏi, tích lũy giá trị văn hóaVăn hóa quê hương = vùng an toàn

Ra nước ngoài, văn hóa thay đổiKhông phù hợp, sốc văn hóaCác giai đoạn của sốc văn hóa

Thời kỳ trăng mật: thời kì ban đầu khi mỗi người chuyển sang sống ở một

văn hoá hoàn toàn mới

Diễn ra khoảng vài tuần đến vài thángLăng kính màu hồng

Mới mẻ, phấn khích, tò mò, sẵn sàng đón nhận

Bỏ qua điều tiêu cực

Thời kỳ khủng hoảng: Những điều mới mẻ hấp dẫn ở môi trường mới

không còn hấp dẫn nhà quản trị → đối mặt với điều kiện sống và làm việc thực tế → ảnh hưởng khả năng thích nghi và hoà nhập

Cảm xúc tiêu cực, cáu gắt, mệt mỏiVấn đề thích nghi, rào cản ngôn ngữ

So sánh với nền văn hóa quê hương

Xu hướng tụ tập với người cùng hoàn cảnh

Xa lánh, chán ghét, ngại giao tiếp

→ Muốn trở về quê hương

Thời kỳ hồi phục: Vượt qua những khó khăn trong giai đoạn khủng hoảng

→ thích nghiDần thích nghi, tạo ra thói quenĐược giúp đỡ, cải thiện ngoại ngữ, hiểu biết

Ý thức về sự khác biệt

Thời kỳ tái trăng mật: Giai đoạn cuối cùng của sốc văn hoá

Hoàn toàn chấp nhận, hòa nhập mt mới → thậm trí cảm thấy yêu quý những trải nghiệm ở mt mới.

Trưởng thành, tự tin hơnVD: Khác biệt vè thời tiết, điều kiện sống và ẩm thực khiến sức khoẻ thể chất

và tinh thần đều giảm

Hiện tượng Sốc văn hóa ngược

Xảy ra khi 1 con người rời xa quê hương bắt đầu một cuộc sống mới ở 1 nơi khác và quen với cuộc sống nơi đó Khi quay trở về quê hương thì không thích nghi được với cuộc sống nơi đây

Nguyên nhân? (chủ quan, khách quan)

Chủ quan: kì vọng hoà hợp hoàn toàn, lý tưởng hoá nền vh quê hương, nghĩ quê hương mình là tuyệt vời nhất nhưng thực tế không phải vậyKhách quan: Môi trường thay đổi, văn hoá thay đổi

Gây ra nhiều khó khăn hơn sốc văn hóa xuôi Vì

Khi từ quê hương sang một quốc gia khác → có sự chuẩn bị kỹ lưỡng

Nhưng từ nơi khác trở về quê hương thì koKhi về quê hương lại ứng xử, làm việc, sinh hoạt theo phong cách ở nước ngoài (VD nói tiếng việt chêm tiếng anh, nói không sõi,…) → bị người khác đánh giá và người ta không thông cảm cho hoàn cảnh của mình

Họ cảm thấy quê hương từng rất thân thuộc → giờ trở nên xa lạ

Sốc văn hóa xảy ra với mỗi người một khác

Tuỳ thuộc vào họ có nhận đc sự giúp đỡ của mọi người hay khôngTuỳ theo mức độ chịu đựng, bao dung những cái mới của mỗi ngườiNgười hướng ngoại thường có khả năng thích nghi với vh tốt hơn

1 người đã có kinh nghiệm làm việc nước ngoài ⇒ sốc vh nhẹ hơnCHuẩn bị tốt về mặt tâm lý, ngôn ngữ,… → giảm sốc vh

Tuỳ vào sự khác biệt văn hoá nước đó và quê hương mình nhiều hay ít (VD VN và TQ có nhiều điểm tương đồng về văn hoá → sốc nhẹ hơn là

VN và các nước châu Âu)

Biện pháp đối phó

Tìm hiểu thật kĩ về văn hoá quốc gia mình định đến

Xin lời khuyên từ những người đã từng đi đến quốc gia đóĐặt mục tiêu bản thân

Cố gắng nhìn mọi việc qua đôi mắt của văn hóa nước chủ nhà (đặt mình vào

vị trí người khác)Bắt đầu một sở thích ở quốc gia đóTham gia cộng đồng địa phươngHọc về ngôn ngữ, văn hoá, con người địa phươngKiên nhẫn

VD: Sốc văn hoá ở PhápGiờ ăn tối

Nếu như ở Việt Nam, các bạn có thói quen ăn tối từ 17h – 18h thì tại Pháp, 19h vẫn còn là quá sớm để dùng bữa Người dân Pháp thường có thói quen ăn tối muộn, và phần nhiều chọn khung giờ 20h – 21h Nếu chưa thể thích nghi được với nếp sống này, các bạn du học sinh Pháp nên cố gắng tự chuẩn bị bữa ăn cho mình, bởi các nhà hàng tại đây cũng không có thói quen phục vụ sớm cho khách

lẻ như vậy

Những thời điểm băng giátrong nhịp sống thường nhật tại Pháp còn có một thời điểm băng giá khác mà các bạn du học sinh tương lai cần lưu ý: Đó là giờ nghỉ trưa (12h – 14h); bởi đối với người dân Pháp, giấc ngủ trưa có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tái tạo sức lao động

Giáo dục trẻ emTrẻ em không bị quản chặt quá mức cần thiết mà được “thả rông” để tự do phát triển Đó là lý do mà các bạn sẽ hiếm khi thấy cảnh phụ huynh vào tận cửa lớp xem con em mình học bài như tại Việt Nam; thay vào đó, họ chỉ thường đưa con đến cổng trường và thả con ở đó Ngạc nhiên hơn, đôi khi bạn còn có thể bắt gặp trẻ em vô tư chơi đùa ngoài vỉa hè mà không có sự giám sát trực tiếp của cha mẹ

VS đường phốchính quyền địa phương cũng luôn đảm bảo một môi trường xanh – sạch – đẹp trong chừng mực có thể để chiều lòng mọi người Tuy thế, họ vẫn chưa thể giải quyết triệt để một hiện tượng nhức nhối: chất thải từ thú cưng Với những bạn du học sinh tại đây, hãy cố gắng vượt qua cú sốc đó, bởi bạn sẽ còn phải đối mặt với nó dài dài

Hôn má chào nhau ở Pháp Văn hoá tips

5.Ảnh hưởng của khác biệt văn hoá đến

hoạt động quản trị (câu 1 nhóm 3)

6.Văn hoá doanh nghiệp và mô hình văn

hoá doanh nghiệp Yếu tố ảnh hưởng đến

văn hoá doanh nghiệp

Mô hình văn hoá doanh nghiệp

Mô hình văn hoá gia đìnhLãnh đạo, quyền lực và mối quan hệ giữa các thành viên Tôn trọng thứ bậc, hướng về con người

Quyền lực tập trung – “người cha” – thân mật, không đe dọaKhông khí gia đình, làm nhiều hơn hợp đồng

Mối quan hệ: xu hướng “Mở rộng” – lãnh đạo chăm sóc cho nhân viên; đánh giá cao mối quan hệ hòa hợp, lâu dài, tận tụy

Việc làm hài lòng cấp trên là điều quan trọngMất đi tình cảm, sự công nhận = sự trừng phạt

Xu hướng “ngữ cảnh cao”, nhiều tục lệ gắn kết chặt chẽChênh lệch về quyền lực là điều tự nhiên Quyền lực không tranh giành được

Quốc gia: Brazil, Ai Cập, Singapore, Tây Ban Nha, Nhật Bản

Tư duy học hỏi và thay đổi

Thiên về phát triển con người hơn khai thác năng lực con ngườiHiểu biết gắn với thử nghiệm và sai lầm (lý thuyết không quan trọng)Trò chuyện, đối thoại được ưu tiên hơn khảo sát và dữ liệu (VD:

người lãnh đạo muốn tìm câu trả lời → gặp trực tiếp nhân viên để trao đổi)

Con người được coi trọng hơn công việc (gọi điện cho người Nhật để hẹn họp, người Nhật sẽ hỏi ‘trong cuộc họp có người nào?”)

Đào tạo, cố vấn, huấn luyện xuất phát từ yêu cầu của doanh nghiệp

Sự thay đổi gắn với yếu tố chính trị (ít khi thay đổi từ dưới lên)Ứng phó nhanh với thay đổi của môi trường ảnh hưởng đến quyền lực của họ

Khích lệ khen thưởng

Sự khen ngợi, khích lễ của cấp trên quan trọng hơn vật chất

(vui hơn khi nhận lời khen hơn là tiền thưởng từ cấp trên)

Điểm yếu: mâu thuẫn nội bộ

(coi trọng sự gắn kết trung thành hơn năng lực nhân viên: người

có thâm niên thường có lương cao hơn mặc dù năng lực

chưa chắc đã giỏi hơn người có thâm niên thấp hơn → mâu

thuẫn nội bộ)

Giải quyết mâu thuẫn:

Phục thuộc vào kĩ năng nhà quản lý (góp ý, phê bình, bình luận riêng tư)

Quan tâm đến “doing the right things” hơn “doing things right”

Mô hình văn hoá tháp eiffelLãnh đạo, quyền lực và mối quan hệ giữa các thành viên Đặc trưng: thứ bậc + định hướng nhiệm vụ

Quyền thế xuất phát từ vị trí công việc, không phải yếu tố cá nhânKhác biệt với mô hình gia đình?

Mối quan hệ: xu hướng Tách biệtKhông chấp nhận mối quan hệ cá nhân; Tránh mối quan hệ riêng tư

Sự nghiệp gắn với bằng cấp chuyên mônBản chất: phân công lao động theo vai trò, nhiệm vụ - tuyển dụng, đánh giá, thăng tiến khách quan, công bằng Nguồn nhân lực = nguồn vốn

Quốc gia: Đan Mạch, Đức, Hà Lan

Tư duy học hỏi và thay đổi

Mục đích của học hỏi: tích lũy kỹ năng cho vị trí công việcQuản lý nhân sự bằng quy trình khách quan, rõ ràngThay đổi khó khăn, mất nhiều thời gian

Khích lệ, khen thưởng và giải quyết mâu thuẫn

Nhân viên rất chính xác, kỹ tính à cần mệnh lệnh, định hướng rõ ràngXung đột = phi lý trí, đi ngược lại với hiệu quả công việc à giải quyết bằng điều lệ, thủ tục pháp lý

Mô hình văn hoá tên lửa định hướngLãnh đạo, quyền lực và mối quan hệ giữa các thành viên

Định hướng bình đẳng + nhiệm vụKhác biệt với mô hình tháp Eiffel?

Hệ thống thứ bậc = rào cản cho phản ứng và thay đổi Không tồn tại cấp bậc (ai cũng quan trọng như nhau)

Người đứng đầu có vai trò kết nối, chịu trách nhiệm cho kết quả

Mô hình tốn kém chi phí do phải thuê chuyên gia cao cấp thuộc nhiều lĩnh vực

Tiêu chí đánh giá con người: hiệu quả làm việc, sự đóng gópMối quan hệ mang tính tạm thời, chỉ với mục đích công việc Không

có sự thân mật hay cam kết

Trên thực tế: kết hợp với mô hình tháp EiffelQuốc gia: Hoa Kỳ, Anh

Tư duy, học hỏi và thay đổi

Sử dụng tín hiệu phản hồi từ các cá nhân hoặc nhóm thành viên để điều hướng à tiến tới mục tiêu đề ra

Học hỏi = điều chỉnh để thích nghi, hòa hợpXây dựng mối quan hệ để công việc trôi chảyThực nghiệm quan trọng hơn lý thuyết

Giải quyết vấn đề quan trọng hơn giữ kỷ luật (tranh cãi xung đột là bình thường)

Đánh giá bởi đồng nghiệp hoặc cấp dưới (người đồng nghiệp cấp dưới có thể có năng lực chuyên môn cao hơn người lãnh đạo)Thay đổi diễn ra nhanh chóng, thuận lợi (khi kết thúc một dự án, thành viên có thể tham gia các dự án khác)

Khích lệ, khen thưởng và giải quyết mâu thuẫn

Động lực xuất phát từ nội tại (không vì tiền bạc hay lợi ích)Các thành viên đều nhiệt huyết, nỗ lực vì mục tiêu chungVD: Nhóm dự án thiết kế máy tính cho thị trường châu ÁXung đột được giảm thiểu, vấn đề nhỏ được gạt đi

Xu hướng chủ nghĩa cá nhân: sự hợp tác chỉ là phương tiện đạt được mục tiêu cá nhân Không cần hiểu về nhau Trả thù lao theo hiệu quả công việc

Những người đóng góp nhiều sẽ được trả lương cao hơn, mọi người đều coi đó là công bằng và không có mâu thuẫn

VD: trong một dự án, thành viên hướng tới tạo ra sản phẩm theo yêu câu khách hàng, không phải là từ tiền bằng, phù hợp với các quốc gia theo chủ nghĩa cá nhân

Mô hình văn hoá lò ấp trứngLãnh đạo, quyền lực và mối quan hệ giữa các thành viên Yếu tố cốt lõi: sự bình đẳng + định hướng con người

Tổ chức chỉ là thứ đến sau, còn sự hoàn thiện bản thân mỗi người mới là điều quan trọng

Cơ cấu tổ chức nếu có thì rất tối giảnKhông tồn tại cấu trúc tổ chức Mỗi cá nhân tự thể hiện, tự hoàn thiện

Con người có vai trò cốt yếu (khẳng định, phê bình, phát triển, tìm nguồn lực, hoàn thiện sản phẩm/ dịch vụ)

Hệ thống thứ bậc mang tính tối giản Vị thế do tự đạt được bằng ý tưởng, sự tiến bộ

Các thành viên có sự cam kết về cảm xúc rất mạnhTrạng thái tối ưu: cung cấp phản hồi chân thật, gắn kết tự nguyện (thiếu vốn tài trợ, lấp đầy bằng hi vọng) à trải nghiệm ý nghĩa và mãnh liệt

Giới hạn số lượng thành viênQuốc gia: Thụy Điển

VD: thung lũng sillicon (sillicon valley) ở Anh: người lãnh đạo từng làm việc cho doanh nghiệp tháp eiffel, tạo môi trường dn tự do thaoir mái,, tập hợp người giỏi với nhau để giải quyết công việc

Tư duy, học hỏi và thay đổi

Thay đổi nhanh chóng, tức thìDoanh nghiệp phát triến → dịch chuyển mô hình khác (eiffel/ tên lửa

sẽ hiệu quả hơn)

Khích lệ, khen thưởng và giải quyết mâu thuẫn

Động lực từ nội tại, rất mạnh mẽ (làm việc 70h/ tuần)

Cạnh tranh để hình thành một điều mới mẻ

Ít quan tâm đến an toàn cá nhân, lợi ích hay quyền lựcThành công / không thành công?

THành công: nhận được sự tài trợKhông thành công: khó duy trì được công việc: thiếu vốn, áp lực cao

Giải quyết mâu thuẫn bằng phương án thay thế/ chia tách

Yếu tố ảnh hưởng đến văn hoá doanh nghiệpNgười đứng đầu/ chủ doanh nghiệp

là người có quyền lực nhất và có tầm ảnh hưởngMỹ: họ quan tâm đến người có tầm ảnh hưởng hơn là những người có chuên môn để đưa ra những quyết định quan trọng

Lịch sử, truyền thống của DNMỗi DN đều có lịch sử pt: cơ cấu tổ chức, cơ chế hđ, đặc trưngTÌm hiểu lịch sử → lý giải được vh doanh nghiệp

dn có lịch sử lâu đời → gt truyền thống → chỗ dựa vững chắc (khó thay đổi)doanh nghiệp non trẻ: phong cách hiện đại, hướng tới thị trường

Ngành nghề kinh doanh

VD: lĩnh vực nghệ thuật: công ty kiến trúc: đòi hỏi sự sáng tạo → văn hoá doanh nghiệp kinh hạot cởi mở sáng tao, giờ giấc làm việc thoải mái, trang phục thoải mái, quan tâm ra quyết định nhanh chóng

Loại hình sở hữu.

Mối quan hệ giữa các thành viên Văn hoá quốc gia hay văn hoá vùng miền7.Phong cách lãnh đạo, ưu nhược điểm

và ví dụ

Phong cách lãnh đạo trong một tổ chức hay doanh nghiệp được hiểu là cách thức

điển hình mà một người quản lý thực hiện chức năng và đối xử với nhân viên

của mình.

Hai yếu tố chịu ảnh hưởng:

mức độ sử dụng quyền lực mức độ tham gia của nhân viên trong việc ra quyết định.

Phong cách độc đoán, dân chủ và tự do 1.Phong cách lãnh đạo độc đoán

phong cách mà theo đó nhà quản trị triệt để sử dụng quyền lực hay uy tín

chức vụ của mình để tác động đến người dưới quyền.

- Là một nano- manager: người quản lý quan trọng tiểu tiết

- có xu hướng kiểm soát kì quặc

- chỉ có một người ra quyết định tại Tesla là Elon Mush

Tỷ lệ nghỉ việc caoTương lai tổ chức phụ thuộc vào ng lãnh đạoHoạt động của tổ chức dựa vào người đứng đầu → áp lực

2.Phong cách lãnh đạo dân chủ

Nhà quản trị biết phân chia quyền lực quản lý của mình, biết khích lệ và tranh thủ ý kiến cấp dưới, đưa họ tham gia vào việc khởi thảo các quyết định chung của tập thể/ tổ chức

Phân chia quyền lựcKhích lệ và tranh thủ ý kiến cấp dướicho cấp dưới cùng đưa ra quyết định chung

Đặc điểm:

Đồng thuận, nhất trí trong tập thể → Phát huy sáng tạo, tự giác, nâng cao hiệu suất công việc

Động viên, khích lệKhông đòi hỏi sự phục tùngBiết thu thập ý kiến

Hướng về sự đồng thuậnKhông hoàn toàn dựa dẫm vào cấp dưới

VD: Cựu ceo của Pepsico: Indra Nooyi -Luôn có sự trao đổi với nhân viên -Tạo ra blog để kết nối nhân viên với nhau -Giữ liên lạc với cha mẹ nhân viên để bày tỏ lòng biết ơn -lắng nghe ý kiến nhân viên và đánh giá chúng để đưa ra quyết định cuối cùng

Ưu điểm:

lắng nghe - kịp thời đưa ra điều chỉnhMối quan hệ tin tưởng thân thiện, cởi mở → sức mạnh tập thể, khả năng cạnh tranh

Nhân viên được tôn trọng, đánh giá đúng năng lực → thu hút và giữ chân nhân tài

Tận dụng ý kiến đóng góp giúp mang lại các giải pháp tiềm năng, sự sáng tạo đổi mới

Nhược điểm (5)

Người lãnh đạo bị mất phương hướng, bị ảnh hưởng bởi nhân viên cấp dưới

Tốn thời gian khi phải lấy ý kiến mọi ngườiBất đồng ý kiến nếu k tìm ra phương án nào để đi đến thống nhất chungNếu luôn làm theo số đông ⇒ không phải lúc nào cũng đúng Đôi khi thiểu số là phương án đúng

phải cung cấp thông tin cho nhân viên để đóng góp ý kiến ⇒ có nguy cơ

rò rỉ thông tin ra bên ngoài

3 Phong cách lãnh đạo tự do

Laissez-faire leadership >< Autocratic leadershipĐây là phong cách mà nhà quản trị rất ít khi sử dụng quyền lực để tác động đến nhân viên cấp dưới, thậm chí để cho họ được tự do chủ động trong phần việc được giao

Ít sử dụng quyền lựccho nhân viên tự do chủ động trong công việc

Đặc điểm

Người lãnh đạo đóng vai trò cung cấp thông tinNgười lãnh đạo thường không tham gia hđ tập thể, ít sd quyền lựcQuyền lực đc phân tán

Thường đưa ra khen ngợi và phần thưởngPhê bình mang tính xây dựng

Tham gia dẫn dắt trong khủng hoảng

Vai trò của nhà quản trị: cung cấp thông tin, tạo điều kiện để nhân viên

thực hiện công việc

VD: Paul Allen: đồng sáng lập microsoft

Ít trực tiếp tham gia điều hành nhân viên

Để người nhân viên đủ nhân việc làm việc → ông giúp cho người ta tìm niềm đam mê

Không quy định về cách ăn mặc Không quy định về giờ làm việc

…

Ưu điểm

Mỗi thành viên đều đc khuyến khích đưa ra ý tưởng, quan điểm cá nhânMỗi thành viên đc trao quyền → phát huy đc tinh thần trách nhiệm, chủ động, sáng tạo

Tạo mt làm việc thoải mái, không bị gò bó, tăng sự gắn kết → giữ chân người tài

Hình thức cai trị độc đoán không bị ràng buộc bởi hiến pháp, luật pháp hay các nhân tố chính trị xã hội

Phong cách lãnh đạo gia trưởng

Bing (2004): “Một nhà lãnh đạo về bản chất là một bản sao đột biến của hình tượng cha mẹ.”

Freud (1926) gọi quá trình này là “sự chuyển giao”

Phong cách lãnh đạo gia trưởng hướng trọng tâm tới công việc cũng như bảo vệ đội ngũ nhân viên của tổ chức

“Hãy làm việc hết mình và công ty sẽ chăm lo cho bạn”