Phân tích nghệ thuật tạo thời cơ và chớp thời cơ của đảng trong cách mạng tháng 8 1945

Dấu hiệu nhận biết thời cơ trong cách mạng Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin thì thời cơ trong cách mạng hay tình thế cách mạng có ba nhân tố chủ yếu sau: Thứ nhất: Giai cấp thống t

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

MÔN: ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

ĐỀ TÀI:

PHÂN TÍCH NGHỆ THUẬT TẠO THỜI CƠ VÀ CHỚP THỜI CƠ CỦA ĐẢNG TRONG CÁCH MẠNG THÁNG

8-1945.

Ý NGHĨA CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU VỚI VIỆC TÌM KIẾM VIỆC LÀM CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY Lớp : Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam_3

NhN Nhóm sinh viên thực hiện: Nguyễn Việt Anh

Vương Thành Duy Mai Thanh Hà Nguyễn Công Thương Trần Thị Thu Trang

Hà Nội, tháng 2 năm 2015

I LÝ LUẬN VỀ THỜI CƠ VÀ VẬN DỤNG LÝ LUẬN THỜI CƠ TRONG CMT8/1945

1 Lý luận về thời cơ

1.1 Định nghĩa

● Theo khoa học xã hội: Thời cơ là hoàn cảnh thuận lợi diễn ra trong một

khoảng thời gian ngắn, là tình thế xuất hiện trong một thời điểm nhất định có lợi nhất trong việc phát huy mọi sức mạnh, đảm bảo một việc nào đó có thể tiến hành

để đạt được kết quả tốt nhất Thời cơ là một thành tố khách quan, hoàn toàn không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của một cá nhân nào, nó xuất hiện bất ngờ trong một khoảng thời gian nhất định Tuy nhiên, thời cơ có thể dự báo trước được, nhưng không phải ai cũng có khả năng để dự báo được thời cơ, và vận dụng thời

cơ để mang lại kết quả tốt nhất

● Theo quan điểm của khoa học triết học: Thời cơ là một hiện tượng khách

quan Nó là sản phẩm sự vận động tổng hợp của nhiều yếu tố chủ quan và khách quan; nhưng động lực chủ yếu và trực tiếp làm nảy sinh thời cơ là nỗ lực chủ quan của con người trong quá trình hoạt động cải tạo sự vật, hiện tượng Thời cơ không phải là một yếu tố vật chất, nên tự nó không thể đem lại hiệu quả vật chất nào hết Thời cơ chỉ là điều kiện, khả năng và điều quyết định là con người nhận biết và sử dụng điều kiện, khả năng ấy như thế nào để đạt tới mục đích của mình Nếu nắm đúng thời cơ và hành động phù hợp với thời cơ thì sức mạnh được tăng lên gấp bội Ngược lại, bỏ lỡ thời cơ thì hành động không đạt được kết quả mong muốn, thậm chí có thể rơi vào thế bị động suy thoái

Cũng như mọi sự vật, hiện tượng khác, thời cơ hình thành và phát triển theo quy luật từ những biến đổi về lượng chuyển hoá thành biến đổi về chất, từ sự phát triển tuần tự đến những bước nhảy vọt Thời cơ là những điểm nút trong suốt tiến trình tác chiến và chiến tranh, là sản phẩm của sự tích tụ những điều kiện cần thiết cho

sự nảy sinh cái mới Tuy nhiên, khi đến những điểm nút ấy, sự biến đổi về chất hay bước nhảy vọt có diễn ra được hay không còn tuỳ thuộc vào hoạt động của con

người Thời cơ là lúc mâu thuẫn đã phát triển đến độ chín muồi cần giải quyết Vì vậy, nghệ thuật vận dụng thời cơ giữ một vị trí quan trọng trong nghệ thuật chỉ đạo tiến hành chiến tranh, trong nghệ thuật tác chiến

Kết luận: Thời cơ có vai trò rất quan trọng, gắn liền với sự thành bại của mỗi cá

nhân/tổ chức, của các đảng phái chính trị và của mỗi cộng đồng với những quy mô khác nhau Khi biết tận dụng thời cơ để đưa ra những sách lược và quyết định hợp

lí thì chắc chắn sẽ thành công Trong chiến tranh, thời cơ là một vấn đề có ý nghĩa then chốt Hiểu được thời cơ, nắm được vai trò, tầm quan trọng đặc biệt của thời

cơ và biết vận dụng linh hoạt nó sẽ có tác dụng xoay chuyển và đảo lộn toàn bộ cục diện của cuộc chiến

1.2 Dấu hiệu nhận biết thời cơ trong cách mạng

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin thì thời cơ trong cách mạng hay

tình thế cách mạng có ba nhân tố chủ yếu sau:

Thứ nhất: Giai cấp thống trị đã suy yếu, khủng hoảng đến mức không thể

tiếp tục thống trị bằng những phương thức cũ được nữa

Thứ hai: Các giai cấp và tầng lớp bị trị bên dưới cũng rơi vào tình trạng cơ

cực, bị bần cùng không thể chịu đựng được nữa, không thể sống nổi nữa Mâu thuẫn đã gay gắt đến cực độ và quần chúng đã sẵn sàng đi tới hành động giải phóng

Thứ ba: Tầng lớp, bộ phận trung gian, những người tri thức yêu nước có tư

tưởng dân chủ tiến bộ, những người có tinh thần dân tộc, kể cả một bộ phận trong giai cấp hữu sản nhưng gần với quần chúng, nhận thức được xu thế lịch sử, ngã về phía cách mạng, tương quan lực lượng có lợi cho phía cách mạng Đội tiên phong của cách mạng

2 Vận dụng lý luận thời cơ trong CMT8/1945

2.1 Dấu hiệu nhận biết thời cơ trong CMT8

Trong nghị quyết TW VIII, Hồ Chí Minh đã có những luận điểm đúng đắn

về thời cơ cách mạng Người và Trung ương Đảng đã chỉ ra những điều kiện thuận lợi cho cách mạng tháng Tám thắng lợi:

 Điều kiện trong nước:

Một là: Mặt trận dân tộc thống nhất phát triển trong toàn quốc, công cuộc

chuẩn bị cho cách mạng tháng Tám thành công đã hoàn tất

Hai là: Nhân dân sẵn sàng nổi dậy khởi nghĩa theo sự lãnh đạo của Đảng ta.

Ba là: Kẻ thù cách mạng suy yếu, tầng lớp trung gian ngả theo cách mạng

Đảng cộng sản sẵn sàng lãnh đạo nhân dân tổng khởi nghĩa

 Điều kiện bên ngoài:

Ðến cuối năm 1939, chiến tranh thế giới lần thứ II nổ ra và lan rộng khắp châu Âu

Năm 1940, phát-xít Ðức tiến công nước Pháp, Pa-ri đã thất thủ rơi vào tay

quân Ðức, còn ở Việt Nam, Nhật nổ súng đánh chiếm Lạng Sơn, hai đế quốc Nhật

- Pháp tranh nhau miếng mồi Ðông Dương Phân tích về diễn biến cuộc chiến tranh giữa phe phát-xít và Ðồng minh, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc khẳng định, thắng lợi cuối cùng sẽ thuộc về phe dân chủ và nhận định thời cơ giải phóng dân tộc

đang đến rất gần, tình thế cách mạng sắp xuất hiện “Nếu cuộc đế quốc chiến

tranh lần trước đẻ ra Liên Xô, một nước xã hội chủ nghĩa thì cuộc đế quốc chiến tranh lần này sẽ đẻ ra nhiều nước xã hội chủ nghĩa, sẽ do đó cách mạng nhiều nước thành công…”

Ngày 9-3-1945, phát-xít Nhật đảo chính Pháp, kéo theo đó là tình trạng

khủng hoảng chính trị ở Việt Nam Ngay lập tức Ban Thường vụ Trung ương Ðảng đã họp và đưa ra những nhận định khách quan về thời cơ khởi nghĩa đang đến rất gần: "Những cơ hội tốt đang giúp cho những điều kiện khởi nghĩa mau chín muồi"; và ra Chỉ thị: "Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta" Ðảng quyết định phát động cao trào chống Nhật cứu nước

Tháng 7-1945, phát-xít Ðức, Ý đã bại trận trên chiến trường châu Âu Ở

châu Á, phát-xít Nhật đang trên đường thất bại và sụp đổ Chủ tịch Hồ Chí Minh

chỉ thị: "Lúc này thời cơ đã đến, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập"

2.2 Nghệ thuật tạo thời cơ và nắm bắt thời cơ trong CMT8/1945

Trong cuộc chiến vấn đề thời cơ có ý nghĩa quyết định sự thành bại và tất nhiên cách mạng tháng Tám cũng không nằm ngoài quy luật ấy

Nói đến thời cơ trong cách mạng tháng Tám là nói đến một vấn đề có tính liên hoàn từ việc tạo thế để chớp thời , đến việc nắm bắt ,xác định được thời cơ và cuối cùng là phải dũng cảm quyết tâm chớp thời cơ

2.2.1 Tạo thời cơ cho cách mạng tháng Tám - nhân tố quan trọng thúc đẩy cách mạng tháng Tám thành công.

Tạo thời cơ là tạo ra thế mạnh cho bản thân mình để chớp lấy thời Để tạo thời cơ, chúng ta đã chuẩn bị chu đáo đầy đủ những yếu tố cần thiết cho cách mạng thắng lợi

a Chuẩn bị về đường lối cách mạng

Đường lối cách mạng và lí luận cách mạng quyết định sự thành bại của cách mạng Nói như Lê-nin “không có lí luận cách mệnh thì không có cách mệnh vận động…”, lý luận luôn đi trước, mở đường cho phong trào cách mạng Chính vì thế, lý luận cách mạng có đúng thì phong trào cách mạng mới giành thắng lợi Căn cứ vào thực tiễn tình hình thế giới và trong nước, Đảng đã quyết định chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng cho phù hợp và sát với tình hình thực

tế Sự chuyển hướng ấy được bắt đầu ở Hội nghị Trung ương lần thứ VI (11/1939), khẳng định qua Hội nghị VII (11/1940) và hoàn chỉnh ở Hội nghị VIII (5/1941) với nội dung chủ yếu: xác định mâu thuẫn cơ bản là mâu thuẫn dân tộc, kẻ thù chính là phát xít Pháp - Nhật và phản động tay sai Vì thế, đề cao nhiệm vụ giải phóng dân tộc , hạ thấp nhiệm vụ phản phong , nhiệm vụ cách mạng ruộng đất nhằm phân hoá kẻ thù, chĩa mũi nhọn vào bọn đế quốc phát xít và tay sai của

chúng dể đánh đổ chúng, lôi kéo, tập hợp những hàng ngũ trung gian (tư sản, địa chủ yêu nước…) về với hàng ngũ cách mạng, nhằm đoàn kết toàn dân đánh đế quốc giành chính quyền, giành độc lập thực hiện từng bước khẩu hiệu “người cày

có ruộng”, tiến tới làm cách mạng xã hội chủ nghiã , kết hợp chặt chẽ nhiệm vụ dân tộc , dân chủ với chủ nghĩa xã hội , vận dụng sáng tạo phương pháp bạo lực cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin vào hoàn cảnh thực tiễn của nước ta

Nhờ có chủ trương đúng đắn, khoa học, đáp ứng được yêu cầu của lịch sử

và phù hợp với nguyện vọng , quyền lợi thiết thân của mọi tầng lớp nhân dân ,Đảng đã tập hợp được đông đảo quần chúng , tạo thành sức mạnh vô song để đánh thắng bọn đế quốc tay sai giành độc lập khi thời cơ đến

b Chuẩn bị lực lượng cách mạng.

Cách mạng muốn thành công, ngoài vạch đường lối đúng còn phải tổ chức lực lượng thực hiện Lực lượng cách mạng bao gồm lực lượng chính trị của quần chúng và lực lượng vũ trang nhân dân

Về lực lượng chính trị: Đảng thành lập Mặt trận Việt Minh (19/5/1941) với cương lĩnh 10 điểm, Việt Minh nhanh chóng trở thành nơi tập hợp khối đoàn kết toàn dân đứng lên cứu nước, cứu nhà

Về lực lượng vũ trang: trên cơ sở lực lượng chính trị phát triển Đảng xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng Đội du kích Bắc Sơn phối hợp với một số đội

du kích ở Thái nguyên thành đội Cứu quốc quân

Ngày 22/12/1944 Hồ Chí Minh ra chỉ thị thành lập đội “Việt nam tuyên tuyền giải phóng quân”

Tháng 4/1945 Đảng triệu tập Hội nghị quân sự Bắc Kỳ Hội nghị quyết định thành lập uỷ ban quân sự Bắc Kỳ, quyết định hợp nhất hai đội “Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân” và “Cứu quốc quân” thành đội “Việt Nam giải phóng quân”

Dựa vào hai lực lượng chính trị và vũ trang, Đảng phát động hai hình thức đấu tranh: đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang, tiến hành Tổng khởi nghĩa

c Xây dựng căn cứ địa cách mạng

Căn cứ cách mạng có ý nghĩa rất quan trọng đối với cách mạng, vì là chỗ đứng chân của cách mạng, là nơi cung cấp người và của cho cách mạng, là nơi xuất phát để đánh địch và rút lui để bảo vệ mình Căn cứ địa là nhân tố thường xuyên quyết định thắng lợi của cách mạng Nhận thức rõ như vậy nên khi đặt chân

về nước, Hồ Chí Minh đã xây dựng căn cứ Pắc- bó (Cao Bằng) Từ Pắc-bó, căn cứ dần dần được mở rộng ra các tỉnh Cao – Bắc – Lạng Tiếp đó, người chỉ thị “Nam tiến” để mở rộng dần căn cứ xuống các tỉnh miền xuôi

Tháng 6/1945 , người chỉ thị thành lập khu giải phóng Việt Bắc gồm sáu tỉnh Cao – Bắc – Lạng – Thái – Hà – Tuyên Trong khu giải phóng , 10 chính sách của Việt Minh được thực hiện Nó trở thành chỗ dựa vững mạnh của cả nước Đồng thời, việc thực hiện chính sách này cũng thí điểm một bước để rút kinh nghiệm trước khi tiến hành áp dụng rộng ra cả nước sau này

Trước ngày tổng khởi nghĩa , những căn cứ địa đã xuất hiện trong cả nước như: Patơ, Sơn La, Nghĩa Lộ…Từ khu giải phóng khi thời cơ đến , nhân dân ta tiến lên giải phóng cả nước

d Chuẩn bị cho cả nước tập dượt đấu tranh

Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhưng không phải ở đâu , bất cứ lúc nào quần chúng cũng làm cách mạng và giành được thắng lợi Muốn làm cách mạng, quần chúng phải được giáo dục, tổ chức, giác ngộ, tập dượt đấu tranh Như vậy, lực lượng của quần chúng mới biến thành sức mạnh

Nhận thức rõ điều này, ngay từ khi mới thành lập, Đảng đã luôn luôn kiên trì vận động , tổ chức quần chúng Từ phong trào cách mạng 1930-1931, cuộc vận động dân chủ 1936-1939, hàng triệu lượt quần chúng được huy động xuống đường, hìmh thành những đội quân chính trị to lớn cho cách mạng Trong phong trào phản

đế (1939-1945), quần chúng tiếp tục được rèn luyện đấu tranh Trong cao trào kháng Nhật cứu nước thời kỳ tiền khởi nghĩa (từ tháng 3 đến tháng 8 /1945), Đảng

tổ chức lãnh đạo phong trào phá kho thóc của Nhật chia cho dân nghèo Qua đấu tranh, quần chúng nung nấu thêm lòng căm thù đối với giặc Nhật và tay sai Do đó, phong trào thi đua sắm vũ khí đánh đuổi quân thù rất sôi nổi Đâu đâu, nhân dân cũng bí mật may cờ, sắm vũ khí Quân Nhật và bọn tay sai đứng trước một tình thế giống như một bãi cỏ khô đặt cạnh một đám than hồng, chỉ chờ một luồng gió mạnh thổi tới là sẽ bùng lên thiêu cháy chính quyền của chúng Tất cả đã sẵn sàng, chỉ còn chờ đón cơ hội là quần chúng tiến hành tổng khởi nghĩa giành chính quyền

e Chuẩn bị bộ máy lãnh đạo tổng khởi nghĩa

Đây là bước chuẩn bị cuối cùng nhưng rất quan trọng Chúng ta đã lập ra được uỷ ban khởi nghĩa trung ương để sẵn sàng lãnh đạo khởi nghĩa khi thời cơ đến

Những sự kiện trên đây đã chứng minh rằng Đảng và nhân dân ta đã chuẩn

bị lâu dài, chu đáo cho cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám Nhờ chuẩn bị chu đáo trong suốt 15 năm kể từ khi có Đản (1930-1945), trực tiếp là giai đoạn 1939-1945 nên khi thời cơ đến, chúng ta đã có đầy đủ thế và lực để chớp lấy thời cơ Đây là một thực tế hùng hồn đập tan những luận điệu xuyên tạc của một số sử gia tư sản

Phương Tây và bọn bồi bút cho chính quyền miền Nam trước đây nói rằng “Cách

mạng tháng Tám ở Việt Nam thành công chẳng qua chỉ là nổ ra trong một thời cơ

bỏ ngỏ” Đồng thời, là một thực tế sinh động chứng minh rằng “cách mạng không

tự nó đến, phải chuẩn bị nó, giành lấy nó”.

2.2.2 Nhận thức đúng thời cơ - yếu tố không thể thiếu được trong nghệ thuật lãnh đạo cách mạng.

Nhận thức đúng thời cơ là khả năng phán đoán chính xác lúc nào thời cơ xuất hiện và lúc nào thời cơ chín muồi

Trong chiến tranh, có thời, có thế vẫn chưa đủ Điều cốt yếu là ở chỗ: có thời, có thế nhưng phải nắm được thời, xác định được một cách chính xác thời cơ

ấy đã đến hay chưa? Đến bao giờ? Và đến như thế nào? Thời gian xuất hiện và tồn tại của nó là bao lâu? Có nắm được vấn đề ấy thì mới đưa ra được phương hướng đúng đắn để chỉ đạo cho hành động

Thời cơ xuất hiện và tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định Đối với cuộc cách mạng Tháng Tám, thời cơ tồn tại một cách khách quan trong vòng khoảng 20 ngày, bắt đầu từ khi Nhật hoàng tuyên bố đầu hàng (ngày 13-8) và kết thúc khi quân Đồng minh vào tước khí giới quân Nhật trên đất nước ta theo Hiệp định Pôt-xđam (ngày 5-9) Nếu phát động tổng khởi nghĩa giành chính quyền trên toàn quốc trước ngày 13-8 và sau ngày 5-9 đều không có khả năng thành công, bởi trước ngày 13-8, quân Nhật còn mạnh, nhân dân ta sẽ tổn hại nhiều xương máu, còn sau ngày 5-9, trên đất nước có nhiều kẻ thù (từ vĩ tuyến 16 trở ra là quân Tưởng - Mỹ, từ vĩ tuyến 16 trở vào là quân Anh và sau nó là quân Pháp trở lại xâm lược), cuộc cách mạng Việt nam sẽ mất đi thế chủ động và sẽ gặp nhiều khó khăn khác Vì vậy, chỉ có thể giành chính quyền thắng lợi trong ngưỡng thời gian khắc nghiệt đó

Có thể nói, nhờ khả năng phán đoán chính xác, lập luận chặt chẽ và nhìn nhận vấn đề thấu đáo Đảng ta đã có biện pháp chỉ đạo kịp thời hành động cách mạng , nhờ đó tạo điều kiện thuận lợi cho cách mạng thành công Đúng như Mác nói: “Nghệ thuật lãnh đạo cách mạng là nắm vững thời cơ”

2.2.3 Quyết tâm chớp thời cơ- bước đột phá cuối cùng để đi đến thắng lợi

Xác định đúng thời cơ đã khó, nhưng quyết tâm chớp thời cơ lại còn khó hơn nữa Bởi lẽ, lúc này, thời cơ đến rất nhanh Trong cái khoảng trở bàn tay ấy, việc hành động làm sao phải tập trung, kịp thời và linh hoạt, sao cho việc giành được chính quyền phải được tiến hành trước khi quân Đồng Minh vào và phải đứng ở địa vị người chủ nhà để đón tiếp

Nhận thức rõ điều đó, ngay khi nghe tin chính phủ Nhật chính thức tuyên bố đầu hàng Đồng Minh không điều kiện(13/8/1945), Bác và TW Đảng quyết định tiến hành tổng khởi nghĩa Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi đồng bào cả

nước đứng lên khởi ngthĩa giành chính quyền: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc đã đến Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”

Từ ngày 14/8-28/8/1945 cuộc tổng khởi nghĩa đã nổ ra và giành thắng lợi khắp các tỉnh thành trong cả nước Trong đó, đòn quyết định là ở Hà Nội(19/8), Huế (23/8), Sài Gòn (25/8)

Cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám đã thành công trong cả nước Ngày 2/9/1945, tại quảng trường Ba Đình lịch sử, Hồ Chí Minh thay mặt chính phủ lâm thời đọc bản tuyên ngôn độc lập – khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà

Tóm lại, với tinh thần kiên quyết quả cảm, toàn dân ta đã nhất tề đứng dậy làm nên một mùa thu lịch sử trong khoảng 15 ngày Thắng lợi của cách mạng tháng Tám đã phát huy và và làm rạng rỡ hơn nữa truyền thống kiên cường, bất khuất, anh dũng hy sinh, đoàn kết, nhất trí của dân tộc Với thắng lợi này, một lần nữa đã khẳng định trong thực tế tầm quan trọng đặc biệt của thời cơ , đã chỉ ra nội dung cụ thể của thời cơ, đã lý giải tại sao thời cơ đến từ phía địch là như nhau nhưng nhiều nước đã không giành được thắng lợi Đồng thời nó cũng để lại nhiều bài học quý báu về vấn đề tạo thời, nắm thời và chớp thời cho hậu thế

II Ý NGHĨA VỚI VIỆC TÌM KIẾM VIỆC LÀM CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY

1 Tổng quan về thị trường lao động tại Việt Nam hiện nay

Thị trường lao động ở Việt Nam đang có xu hướng dịch chuyển từ hướng công/nông nghiệp sang hướng cung cấp dịch vụ Có nghĩa là tỉ lệ nông dân trên tổng số người trong độ tuổi lao động đang ngày một giảm dần, thay vào đó là tỉ lệ nhân viên, cán bộ và các quan chức đang dần một tăng cao