phân tích chủ trương tổng khởi nghĩa giành chính quyền của đảng vận dụng bài học kinh nghiệm về chớp thời cơ và vận dụng thời cơ trong tình hình thực tiễn hiện nay liên hệ bản thân

Thắng lợi của cuộc Cách m ng tháng Tạ ám đã m ra cho dở ân tộc Việt Nam một kỉ nguy mên ớ – độc i lập dân t c gộ ắn li n ề chủ nghĩa xã hội, đưa nhân dân Việt Nam trở thành ngườ àm chi l

tình hình th c tiự ễn hi n nay Liên h b n thân ệ ệ ả

1

MỤC L C Ụ

A LỜI MỞ ĐẦU 2

B NỘI DUNG 4

I.Chủ trương phát động T ổng khởi nghĩa giành chính quyề n c ủa Đảng 4

1 Hoàn cảnh lịch sử 4

2 Phát dộng Cao trào kháng Nh t c ậ ứu nước và đẩy mạ nh kh ởi nghĩa từng phần 4

2.1 Cao trào kháng Nhật cứu nước 4

2.2 Quá trình đẩy m nh khạ ởi nghĩa từng ph n 6 ầ 3 Tổng khởi nghĩa giành chính quyền 7

4 Tính chất, ý nghĩa, nguyên nhân thắng lợi và bài h c kinh nghi m cọ ệ ủa cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 10

4.1 Tính chất 10

4.2 Ý nghĩa 11

4.3 Nguyên nhân thắng l 12 ợi 4.4 Bài h c kinh nghiọ ệm 12

II V n d ng bài h c kinh nghi m vậ ụ ọ ệ ề chớ p th ời cơ và vận dụ ng thời cơ trong tình hình thực tiễn hi n nay.ệ 13

III Liên h b n thân.ệ ả 17

C KẾT LUẬN 19

D DANH M C TÀI LI U THAM KHỤ Ệ ẢO 21

2

A LỜI M Ở ĐẦ U

Trong từng giai đoạ ịch sử chốn l ng giặc ngoạ âm và nội x i qu c, ố Đảng C ng ộsản Vi t Nam ệ đã đưa ra những chủ ương đ tr úng đắn để lãnh đạo nhân d cùng ânnhau ng lđứ ên đấu tranh giđể ành lại độc lập, t do cho dự ân t c ộ Chính nh s lãnh ờ ự

đạo tài tình cùng với những chủ trương đúng đắn và tinh thần àn kết của đo nhân dân trong cả nước ã gđ iúp cách mạng dân t c ta giộ ành được nh ng chi n th ng v vang ữ ế ắ ẻtrước những cuộ xâm lược c c a các n c ủ ướ đế quốc Cho n ngày nay, đế Đảng ta v n ẫ

tiếp tục lãnh o nhân dân đạ trên con đường phát triển và hội nhập v i th gi i Lớ ế ớ ịch

sử Đảng C ng s n Vi t Nam lộ ả ệ à một chuyên ngành c a khủ oa học lịch s , có chử ức năng giáo dục tư duy chính trị cho cán bộ, đảng viên và qu n chúng ầ nhân dân, giúp

thế hệ ẻ chúng ta ngày nay t ttr ự ìm tòi, khám phá, giáo d c ác kiụ c ến thức chính trị, dân tộc, tinh th n v òng yầ à l êu nước

Có thể nói, s ự thăng hoa trong lịch s cử ủa dân tộc ta gắn li n vế ới sự thăng trầm của Đảng T khi thừ ành lập Đảng C ng s n Vi t Nam n nay, ộ ả ệ đế Đảng luôn v n ậdụng sáng suốt chủ nghĩa Mác – Lênin v ch ra để ạ đường lối úng n vđ đắ à vận dụng vào hoàn cảnh đất nướ Việt Namc Chính v ậy, ì v Đảng ta đã đem lại nhiều th ng lắ ợi

vô cùng to l n, trong ó phớ đ ải kể đế n sự thắng l i c a ợ ủ cuộc Cách m ng Thạ áng Tám năm 1945 Thắng lợi của cuộc Cách m ng tháng Tạ ám đã m ra cho dở ân tộc Việt Nam một kỉ nguy mên ớ – độc i lập dân t c gộ ắn li n ề chủ nghĩa xã hội, đưa nhân dân Việt Nam trở thành ngườ àm chi l ủ củ đấ ước a t n Sau Cách m ng Thạ áng Tám 1945, ngày 2-9-1945, H ồ Chí Minh đọc b n ả Tuyên ngôn độc lập tuyên b vố ới toàn thể dân

tộc và t ế giới: Nước Vi t Nam Dân ch C ng hòa ra h ệ ủ ộ đời

Là sinh viên củ Trường Quốc ta ế - ĐHQGHN, để phát huy tính tích cực và

đóng góp điều chỉnh những lệch lạc trong suy nghĩ ủ c a sinh vi nên em ên đã quyết

định chọn tài “Phân tích chủ đề trương Tổng khởi ngh a giĩ ành chính quyền của

3

Đảng Vận dụng bài học kinh nghiệm về ch p th i cơ trong tình hình thực tiễn hiện ớ ờnay Liên hệ ả b n thân.” ừ đề ài này T t có th giúp cho em hi u rõ hể ể ơn về ình h t ình nước ta trong năm 1945, cũng như cách mà Đảng đưa ra các chủ trương đúng n đắ để

lãnh đạo nhân dân giành được độc ập Trong đề tl ài còn giúp em rút ra được bài h c ọkinh nghiệm về ơ hộ c i ch p th i c trong Cách m ng Tháng Tám 1945 vớ ờ ơ ạ à vận d ng ụđiề đu ó vào trong cuộc sống thực tiễn ngày nay

Tuy nhiên, trong quá trình tìm hiểu v àm bài ti u lu n nà l ể ậ ày sẽ không th ể

tránh khỏi nh ng ữ thiếu sót Em mong cô có th góp ý vể à bổ sung t n tình bậ để ài tiểu luận của em có th hoàn thi n hể ệ ơn

Em xin trân tr ng cọ ảm ơn!

Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai đã bước vào giai đoạn kết thúc

Đứ đầc u hàng vô điều kiện (9/5/1945), chiến tranh kết thúc âu Âu ởch Ngày 8/8/1945, H ng quân Liồ ên Xô ti n ánh Nhế đ ật Ngày 15/8/1945, Nhật đầu hàng, Chiến tranh th gi i th hai kế ớ ứ ết thúc

Trong nước

Mâu thuẫn Nhật – Pháp gay gắt cự độ, c hai c ả đều muốn độc chiếm Đông Dương Pháp chu n b lẩ ị ực lượng ánh Nh t, nhđể đ ậ ưng đêm 9/3/1945, Nhật thực hiện cuộc đảo chính Pháp để độc chiếm Đông Dương Biết trước được tình hình,

Đảng ta và lực l ng cách mạng ã chuẩn b sẵn sượ đ ị àng ệnh Tổng khởi ngh a , l ĩ được phát động trong c nả ước

2 Phát d ng Cao trào kháng Nhộ ật cứu nướ và đẩ c y mạnh khởi nghĩa từng phần

2.1 Cao trào kháng Nh t cậ ứu nước

Đế đần u năm 1945, Chiến tranh thế gi i thứ hai bướớ c vào giai đoạn cuối cùng châu Âu, H ng quân Liên Xô Ở ồ đã truy kích và đuổi Pháp ra khỏi lãnh thổcủa mình, đồng thời giải phóng nhiều nước ở Đông Âu và tiến như vũ bão về phía

đã nhanh chóng đầu hàng quân Nhật

Dự đoán đúng tình hình, trước khi Nhật đảo chính Pháp, Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã họp hội nghị mở rộng tại làng Đình Bảng (Từ Sơn, Bắc Ninh) Ban thường vụ Trung ương Đảng ra chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” vào ngày 12-3-1945, v i nh ng nớ ữ ội dung cơ bản là:

Thứ nh ất, nhận đị nh tình hình:Cuộc đảo chính Pháp c a Nhủ ật đã tạo ra cuộc khủng ho ng chính trả ị sâu s c và ắ thời cơ đứng lên t ng khổ ởi nghĩa chưa chín muồi

Thứ hai, xác định k thù:ẻ Sau cuộc đảo chính, kẻ thù trước m t và duy nhắ ất của nhân dân Đông Dương là phát xít Nhật Trước cuộc đảo chính Pháp của Nhật, Đảng ta đã thay đổi khẩu hiệu từ “đánh đuổi phát xít Nhật – Pháp” sang khẩu hiệu mới “đánh đuổi phát xít Nhật” đ chống lại Nhật ể

Thứ ba, về chủ trương: Đảng ta quyết định phát động cao trào kháng Nhật cứu nước mạnh mẽ Đây là bước đầu tiên để Đảng và nhân dân ta đứng lên tổng khởi nghĩa giành chính quyền Mọi hình thức tuyên truyền, cổ động, trước cuộc tổng khởi nghĩa diễn ra sôi n i ổ như tuyên truyền xung phong, bi u tình tu n hành, ể ầbãi công chình tr , bi u tình phá kho thóc c a Nhị ể ủ ậ ểt đ gi i quy t nả ế ạn đói, đấy m nh ạxây dựng các đội tự ệ ứ v c u quốc,

2.2 Quá trình đẩy mạnh khởi nghĩa từng phần

Từ giữa tháng 3/1945 đến trước Tổng khởi nghĩa, cao trào kháng Nhật cứu nước diễn ra sôi nổi, mạnh mẽ

Chiến tranh du kích cục bộ và khởi nghĩa từng ph n di n ra trong nhiầ ễ ều nơi ở vùng thượng du và trung du Bắc Kỳ Ở Quảng Ngãi, khởi nghĩa Ba Tơ giành thắng

l iợ , đội du kích Ba Tơ được thành lập và xây dựng căn cứ Ba Tơ

Tổng bộ Việt Minh ra ch ỉthị v ề việc tổ chứ Ủy ban giải phóng Vi t Nam c ệvào ngày -4-1945 16

Ngày 15-5-1945, H i ngh quân s cách m ng Bộ ị ự ạ ắc Kỳ ạ t i Hi p Hòa (Bệ ắc

Giang) chủ trương thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam gi i phóng ả

quân

Tháng 5-1945, Hồ Chí Minh g p rút chu n bấ ẩ ị đại hội quốc dân ở Tân Trào (Tuyên Quang) thành l p khu gi i phóng Ngày 4-6-1945, khu gi i phóng chính ậ “ ả ” ảthức được thành lập gồm nhiều t nh ỉ như Cao B ng, B c C n, Lằ ắ ạ ạng Sơn, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Hà Giang và một số vùng lân c n ậ

Cao ào tr kháng Nhật cứu nước thu hút nhi u t ng lề ầ ớp nhân dân tham gia t ng ổ

khời nghĩa như công-nông-thương, học sinh, viên chức, ư sản dân tộc, địa chủ tnhỏ B mộ áy chính quy n c a Nhề ủ ật nhiều nơi tê liệt Không khí chu n bẩ ị đứng lên

đấu tranh tổng kh i ngh a giành chính quyền ngở ĩ ày càng sục sôi trong cả n c ướ

Cao ào kháng Nhtr ật cứu nước th c chự ất là mộ uột c c khởi nghĩa t ng ph n, ừ ầchiến tranh du kích c c b , giành chụ ộ ính quyề ởn nh ng nữ ơi c điềó u ki n ó lệ Đ à một cuộc chiến u v đấ ĩ đại, cách mạng được m r ng, lở ộ ự ượng cách m ng c l ạ đượ ăng c tcường, toàn dân, toàn Đảng đã sẵn sàng, chu n b , ti n lên ẩ ị ế chớp lấy thời cơ tổng khởi nghĩa

3 Tổng khởi nghĩa giành chính quy ền.

Giữa tháng 8-1945, Chi n tranh th giế ế ới th hai ứ chính thức kết thúc Ngày 95-1945, phát xít Đức kí vào văn bản đầu hàng Liên Xô và Đồng minh không điều kiện Chính phủ Nhật tuyên b ố đầu hàng Đồng minh không điều ki n vào ngày 15-ệ8-1945 Và đây chính là cơ hội để thực hiện cách m ng và giành chính quy n ạ ề

8

Trước sự phát tri n h t sể ế ức nhanh chóng của tình hình, t ngày 13-15/8/1945, ừ

Trung ương quyết định họp Hội ngh toàn quị ốc của Đảng ở Tân Trào (Tuyên

Quang) Hội nghị quyết định phát động khởi nghĩa giành chính quyền trong c ảnước Trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương, chúng ta phải nhanh chóng giành được chính quyền từ tay phát xít Nhật

Khẩu hiệu đấu tranh lúc này của Đảng ta là: “Phản đối xâm lược! Hoàn toàn

độ ậc l p! Chính quyền nhân dân!” Hội nghị đưa ra ba nguyên tắc trong việc ch o ỉ đạ

khởi nghĩa đó là “tập trung, thố ng nhất và k p thời” ị

Đảng ta đưa ra phương hướng hành động trong tổng khởi nghĩa là: Thứ nhất,

phải đánh chiếm ngay những nơi chắc thắng, không k thành th hay nông thônể ị Thứ

hai, quân s và chính trự ị phải phối h p Thứ ba, phải làm tan rã tinh thợ ần quân địch

và làm cho chúng phải đầ hàng ta trước khi đánu h

Hội nghị cũng quyết định những vấn đề quan trọng v ề chính sách đố ội và i n

đối ngoại cần thực hiện sau khi giành được chính quyền Đồng th i quyết đ nh ờ ịthành lập Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc do Trường Chinh ph trách ụ

Ngày 16-8-1945, Đại h i quộ ốc dân ọ ạ h p t i Tân Trào đã tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa của Đảng và Mười chính sách của Việt Minh, quyết định đặt tên nước là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, xác định quốc k , quốc ca và thành lập Ủy ỳ

ban gi i phóng dân tả ộc Việt Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ ị t ch

Ngay sau Đại hội, Hồ Chí Minh kêu gọi đồng bào cả nướ cùng nhau đứng c lên đấu tranh tổng khởi nghĩa giành chính quyền: “Giờ quy t định cho vận mệnh ếdân tộc ta đã đến Toàn quốc đồng bào hãy ng d y đứ ậ đem sức ta mà tự ải ph gi óng

Ngày 18-8-1945, nhân dân các tỉnh Hà Tĩnh, Qu ng Nam, Hả ải Dương, Thái

Bình và nh ều t nh khác gii ỉ ành chính quy n ề

Ngày 19-8-1945, quần chúng cách m ng ạ đi dự mít tinh do M t trặ ận Việt Minh tổ chức, đồng thời chia làm nhiều đoàn đi chiếm Phủ Khâm sai, Tòa Th ịchính, và các công s cở ủa chính quyền thân Nhật Trước sức m nh và khí th áp ạ ế

đảo của quần chúng nhân dân làm cho quân Nhật Hà Nội không dám phản kháng ởChính quyền v tay nhân dân ề

Ở Huế, ngày 23-8, khởi nghĩa giành chính quyền v tay nhân dân giành th ng ề ắlợi Sáng ngày 25-8-1945, khởi nghĩa giành thắng lợi ở Sài Gòn

Như vậy, chỉ trong vòng 15 ngày (từ ngày 14 đến ngày 28-8-1945), cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền thành công trên cả n c, chính quy n vướ ề ề tay nhân dân

Ngày 30-8-1945, tại cửa Ngọ Môn (Hu ), vua Bế ảo Đại đã trao n, kiấ ếm cho cách mạng, tuyên b thoái v ố ị chấm dứt sự t n tồ ạ ủi c a chế độ phong ki n Vi t Nam ế ệ

1 Hồ Chí Minh Toàn tập Nxb Chính trị qu c gia, Hà Nố ội, 2011, t p 3, trang 596 ậ

10

Ngày 2-9-1945, Lễ độ ập được tc l ổ chứ ại Quảng trường Ba Đìnhc t , Hà N i ộThay m Chính ph lâm th i, Hặt ủ ờ ồ Chí Minh đọc bả Tuyên ngôn độc lậpn , khai sinh

ra Nước Việt Nam Dân ch C ng hòa ủ ộ

4 Tính chất, ý nghĩa, nguyên nhân th ng l i và bài h c kinh nghi m cắ ợ ọ ệ ủa cuộc Cách m ng Tháng Tám ạ năm 1945

4.1 Tính ch t ấ

Cách m ng Tháng Tám 1945 là mạ ột cuộc cách m ng gi i phóng dân tạ ả ộc

mang tính ch t dân ch mấ ủ ới, th hi n: ể ệ

Một là, Cách m ng Tháng Tám 1945 ạ là mộ cuộc cách mạt ng gi i phóng dân ảtộc Việt Nam

Hai là, cuộc cách mạng đã xây dựng chính quyền nhà nước dân ch nhân dân ủ

đầu tiên Việt Nam, xóa bỏ chế quân chủ phong kiến, làm cho Việt Nam trở ở độthành một nước tự do, độ ập c l

Ba là, cách mạng đã giải quy t m t sế ộ ố quy n l i cho nông dân, lề ợ ực lượng đông đảo nhất trong dân tộc và mọi tầng lớp nhân dân được hưởng quyền tự do, dân chủ

Cách m ng Tháng Tám nạ ắm 1945 là một cuộc cách m ạng gi i phóng dân tả ộc

điển hình, th hi n: ể ệ

Thứ nhất, tập trung hoàn thành nhiệm vụ hàng đầu của cách m ng là giạ ải phóng dân t c, ng thộ đồ ời giải quy t mâu thu n giế ẫ ữa toàn thể dân t c vộ ới đế quốc xâm lược và tay sai

11

Thứ hai, lực lượng cách m ng bao g m toàn bạ ồ ộ đồng bào dân tộc

Thứ ba, thành l p chính quyậ ền nhà nước “của chung toàn dân tộc”

4.2 Ý nghĩa

Đối với dân t c ộ

Cách m ng ạ Tháng Tám 1945 đã đập tan xi ng xích nô l cề ệ ủa chủ nghĩa đếquốc trong gần một thế ỷ k , chấm dứ ự ồ ạ ủa t s t n t i c xã h i phong ki n, lộ ế ập nên nước Việt Nam Dân ch Củ ộng hòa, nhà nước của nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á

Đưa Việt Nam từ một nước thuộc địa trở thành một quốc gia độc lập có chủ quyền, đưa nhân dân Việt Nam từ thân ph n nô l ậ ệ trở thành người làm chủ đất nước,

có quyền quyết định v n m nh c a mình ậ ệ ủ

Thắng l i c a Cách mợ ủ ạng Tháng Tám là bước phát tri n nh y v t cể ả ọ ủa lịch sử ân d

tộc Việt Nam, mở ra kỷ nguyên mớ : độc lập, t do dân t c g n li n vi ự ộ ắ ề ới chủ nghĩa

xã h ội

Đối với thế giới

Cách m ng Tháng Tám m u cho th i k suy su p và tan rã c a chạ ở đầ ờ ỳ ỵ ủ ủ nghĩa thực dân kiểu cũ

Thắng lợi của Cách m ng Tháng Tám 1945 ạ đã cổ vũ mạnh m phong trào giẽ ải phóng dân t c trên th gi ộ ế ới

Sự thắng l i cợ ủa Cách mạng Tháng Tám đã góp phần làm phong phú thêm kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin v cách m ng gi i phóng dân tề ạ ả ộc

12

4.3 Nguyên ân thnh ắng lợi

Có nhi u nguyên nhân d n n sề ẫ đế ự thắng l i v vang cợ ẻ ủa cuộc Cách m ng ạtháng Tám 1945

Thứ nhất, do s lự ãnh đạo sáng suốt, úng n, khéo léo của đ đắ Đảng; sự vận dụng và phát triển ch nghủ ĩa Mác-Lênin trong điều ki n cệ ụ thể c a nủ ước ta một cách

đúng đắn và sáng tạo Đây là nguyên nhân quan tr ng, c ý nghọ ó ĩa quyết định nh t ấ

đến sự thành công của cuộc cách mạng Ngoài ra, Đảng đã đưa ra phương pháp, chiến lược cách m ng linh ho t, phù hạ ạ ợp; nhận thứ đúng thc ời cơ, ch ng ón ủ độ đ

thời cơ và ch p thớ ờ ơ i c để ến hành ti cuộ ổc t ng khởi nghĩa giành chính quy n trong ề

cả nước

Thứ hai, do tinh th n yầ êu nước, ý chí kiên c ng, àn kết c a m i tầng l p ườ đo ủ ọ ớnhân dân, không muốn chịu s ự áp bức, bóc l t, lộ àm n ệô l cho ch nghủ ĩa đế quốc và phong ki n, tế ất cả đã một lòng đi theo Đảng, cùng nhau vùng lên đấu tranh giành

độc lập cho ân td ộc

Thứ ba, Cách m ng tháng Tạ ám nổ ra trong bố ải c nh quốc tế có nh ng thu n ữ ậlợi nh t ấ định K ù trẻ th ực tiếp của dân t c ta là phát xộ ít Nhật bị ên Xô vLi à quân

Đồng minh đánh bại, làm cho quân Nhật Đông Dở ương và tay sai hoang mang, sợ

hãi rồi tan rã Đảng và nhân ân ta đã chd ớp thời cơ đó phát động toàn dân vùng lên

đấu tranh Tổng kh i ngh a giành chính quyền ở ĩ

4.4 Bài h c kinh nghiọ ệm

Thứ nh ất, về chỉ đạ o chi ến lược, phải giương cao ngọn c gi i phóng dân tờ ả ộc, giải quyết đúng đắn mối quan hệ gi a haữ i nhi m vệ ụ độc lập dân t c và cách m ng ộ ạruộng đất

13

Thứ hai, v ề xây dự ng l ực lượng: Trên cơ sở khối liên minh công nông, cần khơi dậy tinh thần dân tộc trong mọi tầng lớp nhân dân, tập hợp mọi lực lượng yêu nước trong mặt trận dân t c thống nhất rộng rãi ộ

Thứ ba, về phương pháp cách mạng: Nắm vững quan điểm bạo l c cách ựmạng c a qu n chúng, ra sủ ầ ức xây dựng lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang

Thứ tư, về xây d ựng Đảng: Phải xây d ng mự ột Đảng cách m ng tiên phong ạcủa giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn dân tộc Việt Nam, tuyệt đối trung thành v i lớ ợi ích giai c p và dân tấ ộc

II Vận d ng bài h c kinh nghi m v ụ ọ ệ ề chớp thời cơ và vậ n dụng thời cơ

trong tình hình th c ti n hi n nay ự ễ ệ

Thời cơ là thời gian, điều ki n, hoàn c nh ch qu vệ ả ủ an à khách quan thu n lậ ợi để

tiến hành th ng lắ ợi một việc gì đó và ai nắm được thời cơ thì chắc ch n sắ ẽ ành thcông

Việc Ch tủ ịch Hồ Chí Minh và Đảng đã chỉ đạo nhân dân ta ch p thớ ời cơ, vận dụng và tận dụng tốt thời cơ để ti n hành cuế ộc Cách mạng tháng Tám 1945 đã đem lại thắng lợi v giành à được độc lập, t do cho dự ân tộc; đồng thời đã thành lập nước Việt Nam Dân chủ ộ C ng hòa Vi c ch p ệ ớ thờ ơ và vận d ng thi c ụ ờ ơ ấy i c mang l i ạnhiều ý nghĩa và bài học sâu s c, cắ ó giá trị kh g chôn ỉ cho dân tộc Vi t Nam mệ à còn cho tất cả dân t c thuộ ộ địc a trên thế giới Đây cũng là bài h c kinh nghiọ ệm quý báu nối tiếp truy n th ng lề ố ịch sử ào h h ùng của ông cha ta về ”Dĩ bất biến, ứng vạn

biến”