Trong quá trình phát triển và duy trì cuộc sống, đôi khi có các tế bào bị biến đổi do nhiều yếu tố khác nhau từ ngoại cảnh hoặc ngay trong bản thân cơ thể.. Tuy vậy, trong một thời điểm
Trang 1Ung thư - Bệnh của tế bào
Quá trình phát triển bệnh ung thư
Trong suốt cuộc đời con người có thường có sai lạc và có
sự sửa chữa Trong quá trình phát triển và duy trì cuộc sống, đôi khi có các tế bào bị biến đổi do nhiều yếu tố khác nhau từ ngoại cảnh hoặc ngay trong bản thân cơ thể
Sự biến đổi tế bào có thể từ nhẹ đến nặng theo nhiều mức
độ khác nhau Nếu biến đổi ở mức nhẹ, cơ thể sẽ sửa chữa những hỏng hóc nhỏ này Nếu biến đổi nặng hơn có thể đến mức ác tính, cơ thể không sửa chữa được sẽ bỏ tế bào này đi và thay thế bằng các tế bào khác Tuy vậy, trong một thời điểm nào đó, hệ thống sửa chữa này bị yếu đi hoặc “lơ là mất cảnh giác”, các tế bào bị biến đổi có thời
cơ tồn tại và nhân lên đến số lượng quá lớn không thể tiêu diệt được nữa Lúc này cho dù cơ thể huy động mọi lực lượng bảo vệ cũng không xuể Đồng thời, hệ thống điều hoà phát triển, hệ thống điều hoà biệt hoá trở nên vô dụng đối với “đội quân” này Đây là mốc quan trọng, khởi phát bệnh ung thư sau này
Ở giai đoạn tiếp theo, “đội quân” tế bào ác tính sẽ nhân lên, bành trướng ra xung quanh, số lượng tăng lên từ
khoảng 1.000 tế bào lên 1.000.000 tế bào Với số lượng tế bào như vậy, tuy đã tạo thành khối u nhưng cũng còn rất nhỏ để có thể phát hiện bằng các phương tiện hiện nay
Trang 2Các tế bào phát triển nhiều và đột biến có thể trở thành tế bào
ung thư
Tất cả quá trình nói trên chiếm tới 75% thời gian phát triển của bệnh ung thư, trung bình 15-20 năm Một số ít ung thư có quá trình này ngắn hơn nhưng cũng có loại có thời gian dài hơn
Tiếp theo, khối u ác tính xâm lấn vào vùng xung quanh do các tế bào ung thư có khả năng di động dễ dàng và khối u
có khả năng làm tiêu đạm vùng xung quang làm cho vùng này lỏng lẻo hơn
Trong khi khối u ác tính phát triển, một hoặc nhiều tế bào ung thư có khả năng tách ra, di chuyển đến vị trí mới cách
Trang 3xa khối u cũ và tiếp tục phát triển thành một ổ mới gọi là
ổ di căn hay vị trí di căn Còn vị trí hình thành bệnh được người ta gọi là u nguyên phát
Ổ di căn này có những đặc điểm giống hệt những đặc điểm của u ban đầu và các ổ di căn khác Tế bào ung thư
có thể di căn theo các cách sau:
- Tế bào ung thư đi vào trong mạch máu, tự trôi theo dòng máu, mắc lại ở một nơi nào đó (thường ở các mạch máu nhỏ) và sinh sôi, tăng trưởng ở đó Phổi và gan là những nơi có mạng lưới mạch máu dày đặc nên tế bào ung thư hay mắc ở đó nên là những nơi hay gặp di căn nhất.Trên đường đi tới “miền đất mới”, có nhiều tế bào bị chết dọc đường Vì vậy, để có ổ di căn mới, phải cần rất nhiều tế bào tách ra khỏi khối u
- Con đường thứ hai là bạch huyết Hệ bạch huyết là một mạng lưới gồm các ống chia nhánh giống như mạch máu, toả khắp cơ thể, gọi là bạch mạch có chất dịch gần như trong suốt lưu thông ở trong, có nhiệm vụ chính bảo vệ cơ thể Dọc đường đi của bạch mạch có các hạch bạch huyết nhỏ hình hạt đậu Tế bào ung thư sau khi tách khỏi u
nguyên phát có thể xâm nhập vào mạng lưới bạch mạch rồi mắc lại ở các hạch bạch huyết
- Ung thư có thể di căn theo các lối đi ít bị cản trở vào các hốc, ống trong cơ thể Ví dụ: ung thư dạ dày sau khi xâm
Trang 4lấn qua thành dạ dày, các tế bào có thể bong ra, rơi vào trong ổ bụng gây di căn ở buồng trứng
- Ung thư cũng có thể di căn do kỹ thuật mổ không đúng Một con dao mổ cắt ngang qua khối u, dính đầy tế bào ung thư nếu để chạm vào các mô lành sẽ cấy các tế bào vào các mô đó
Hậu quả của ung thư đối với cơ thể
Tại vị trí nguyên phát, nếu không điều trị ngăn chặn kịp thời, khối u phát triển làm phá huỷ mô lành xung quanh, làm hỏng các chức năng và gây đau đớn Điều đáng nói là ung thư rất hay di căn vào các cơ quan quan trọng của cơ thể làm hỏng các cơ quan này và là nguyên nhân chủ yếu làm người bệnh tử vong Các tế bào ung thư sinh ra những độc tố hoặc các chất nội tiết không cần thiết gây rối loạn chuyển hoá, làm cơ thể mệt mỏi, chán ăn Ung thư cũng gây trục trặc hệ thống miễn dịch, khả năng chống các
bệnh nhiễm trùng giảm Ung thư gây mất cân bằng dinh dưỡng làm cơ thể suy mòn và cuối cùng dẫn đến tử vong