Ảnh Thuốc Đông Dược - THUỐC TẢ HẠ

Học sinh trình bày được tác dụng chung của thuốc tả hạ và những chú ý khi sử dụng các vị thuốc này?. Học sinh trình bày được tên khoa học, bộ phận dùng làm thuốc, tính năng, tác dụng, ứn

THUỐC TẢ HẠ

MỤC TIÊU

1 Học sinh trình bày được tác dụng chung của thuốc tả hạ và những chú ý khi sử dụng các vị thuốc này?

2 Học sinh trình bày được tên khoa học, bộ phận dùng làm thuốc, tính năng, tác dụng, ứng dụng lâm sàng và kiêng kị ( nếu có) của các vị thuốc tả hạ đã học?

ĐỊNH NGHĨA (Khái niệm)

Thuốc tả hạ còn gọi là thuốc xổ; là những thuốc

có tác dụng thông lợi đại tiện

Thuốc có khả năng làm tăng nhu động vị tràng, đặc biệt đại tràng mà gây ra đại tiện lỏng; mặt khác do bản chất giữ nước của thuốc mà gây hoạt tràng

TÁC DỤNG CHUNG

- Thông đại tiện, dẫn tích trệ: chữa táo bón

- Tả hoả giải độc: thông qua việc tả hạ để loại

trừ hoả độc, nhiệt độc còn lưu tích trong vị

tràng, do đó mà các tạng phủ trong cơ thể được hoãn giải

- Chữa phù thũng do nước bị giữ lại kèm theo

táo bón

- Kết hợp với thuốc khử trùng để tẩy giun

CHÚ Ý KHI SỬ DỤNG(CÁCH DÙNG)

• Cường độ của thuốc tả hạ có liên quan tới liều lượng

• Phối ngũ thuốc: Thuốc tả hạ phối hợp với

thuốc lý khí thì sức tả mạnh; nếu phối hợp với cam thảo thì sức tả hoà hoãn hơn

• Với liều lượng cần chú ý

• Với những trường hợp người già dương khí

suy, phụ nữ sau sinh, phụ nữ có thai phải thận trọng

THUỐC HÀN HẠ

• Đặc điểm: vị đắng, tính hàn; thường quy vào

kinh đại tràng

• Tác dụng chung: thông đại tiện, tả hoả, được

dùng trong các trường hợp thực nhiệt bí kết, trong cơ thể thực nhiệt ngưng trệ

• Triệu chứng: đại tiện bí táo, dẫn đến đau

bụng, sốt cao, mê sảng, chân tay ra mồ hôi, môi hồng đỏ, miệng khát, thích uống nước; loại này được dùng khi chính khí chưa suy

ĐẠI HOÀNG • Tên KH: Rheum

• Quy kinh: vào kinh tỳ,

vị, đại tràng, can, tâm bào.

• Công năng: Thanh

trường thông tiện, tả hoả giải độc, trục ứ thông kinh.

MANG TIÊU

Là thể kết tinh của sulfat

natri thiên nhiên -

Natrium Sulfuricum

Tính vị : vị mặn, đắng ;

tính lạnh

Quy kinh: vào kinh vị,

đại tràng, tam tiêu

Công năng: Thanh

trường thông tiện, hạ

hoả giải độc

LÔ HỘI Tên KH: Aloe vera L

hoặc Aloe ferox Mill

Công năng: Thanh can

nhiệt, thông tiện

PHAN TẢ DIỆP • Tên KH: Phan tả diệp lá

tâm bào

• Công năng :Thanh

tràng thông tiện

BA ĐẬU CHẾ Là hạt phơi khô của cây

Ba đậu - Croton tiglium

mang tính chất tập quán

VỪNG ĐEN

Dùng hạt lấy từ cây vừng - Sesamum indicum L

họ Vừng - Pedaliaceae

Tính vị : vị ngọt ; tính bình

Quy kinh: vào kinh tỳ, vị, đại trường

Công năng: Bổ can thận, nhuận tràng, lợi sữa

MẬT ONG

Là mật của mật ong gốc Á - Apis cerana

Fabricius hoặc mật của mật ong gốc Âu - Apis

mellifera Linnaeus họ Ong mật - Apidae

Tính vị : vị ngọt ; tính bình

Quy kinh: vào kinh tâm, phế, vị, đại trường

Công năng: Nhuận tràng, giải độc, giảm đau,

chữa ho

CHÚT CHÍT Dùng lá và rễ cây chút

chít - Rumex wallichii Meism Họ

THUỐC TRỤC THỦY

ĐẠI CƯƠNG

• Thuốc trục thuỷ là những vị thuốc gây tả hạ rất mạnh, sau khi dùng bệnh nhân có thể dẫn đến

đi tả, đi tiểu liên tục

• Thuốc trục thuỷ có tính năng mạnh (đặc điểm): vị đắng, tính hàn; đưa nước ra ngoài qua đường đại tiện và tiểu tiện Đa số các vị thuốc có độc tính

KHIÊN NGƯU • Tên KH: Ipomoea

hederacea Jacq (Pharbitis hederacea

• Công năng: trục

thuỷ, sát trùng

ĐÌNH LỊCH TỬ

• Dùng hạt cây đình lịch- họ Thập tự-

CAM TOẠI • Dùng rễ của cây cam

toại- Euphorbia kansui

Liou ined Họ Thầu

ĐẠI KÍCH • Dùng rễ của cây hồng

nha đại kích Euphorbia pekinensis Rupr Họ

NGUYÊN HOA • Tên thực vật: Daphne

genkwa Sieb et Zucc

Họ Trầm Thymelaceae.

• Bộ phận dùng và chế

biến: nụ hoa hái vào mùa xuân, phơi nắng, nướng hoặc rán với giấm

• Tính vị quy kinh: vị

cay, đắng, tính nóng, có độc Quy kinh: Phế,

thận, đại tràng

THƯƠNG LỤC • Tên thực vật: Phytolacca

esculenta Van Hout Họ