Kiến thức: Sau khi học xong bài này hs có khả năng: - Biết được những nét chính của phong trào giải phóng dân tộc của các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến
Trang 1Ngày soạn: 22/9/2022 Dạy Ngày 27/9/2022
Tiết 1,2,3,5
Lớp 9D3, D1, D4, D2
CHƯƠNG II CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ- LA TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
TUẦN 4 TIẾT 4 - BÀI 3 QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ
SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức, kĩ năng:
1.1 Kiến thức:
Sau khi học xong bài này hs có khả năng:
- Biết được những nét chính của phong trào giải phóng dân tộc của các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến nay
- Hiểu được những nguyên nhân dẫn tới sự bùng nổ và phát triển mạnh mẽ của phong trào giải phóng dân tộc của các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến nay cũng như các đặc điểm chung của phong trào
- Vận dụng được các kiến thức đó học về phong trào giải phóng dân tộc của các nước Á,
Phi, Mĩ La-tinh từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến nay để liên hệ thực tiễn đến cách mạng Việt Nam
1.2 Kĩ năng:
- Giúp HS rèn luyện phương pháp tư duy, khái quát, tổng hợp cũng như phân tích sự kiện; rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ về kinh tế, chính trị ở các châu và thế giới
2 Định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh
2.1 Các phẩm chất.
- Yêu nước
- Chăm chỉ: ham học, chăm làm
- Trung thực
- Trách nhiệm
2.2 Các năng lực chung:
-Năng lực giao tiếp, hợp tác
2.3 Các năng lực chuyên biệt:
-Năng lực giải quyết vấn đề, thực hành bộ môn (chỉ lược đồ).
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: soạn bài, bản đồ các nước Á, phi, Mĩ La-tinh
2 Học sinh: Chuẩn bị bài ở nhà, bảng phụ, bút dạ, tranh ảnh, tư liệu sưu tầm về phong
trào giải phóng dân tộc ở Á, Phi, Mĩ La-tinh
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG 1 : KHỞI ĐỘNG (5P)
Sau chiến tranh thế giới thứ 2, một cao trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra sôi
nổi ở châu á, Phi, Mĩ La tinh-> hệ thống thuộc địa của CNĐQ hoàn toàn tan rã Lịch sử
Trang 2các nước này đã bước sang một trang mới ntn, chúng ta cùng tìm hiểu ở nội dung bài học hôm nay
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (30P)
* Tìm hiểu giai đoạn 1945 đến
giữa những năm 60 của thế kỉ
XX (12P)
GV: Trước chiến tranh TG thứ 2,
hầu hết các nước ở Á, Phi, Mĩ La
tinh là thuộc địa của CNĐQ Sau
chiến tranh TG 2, phong trào giải
phóng dân tộc diễn ra như vũ
bão-khởi đầu là khu vực ĐNA
H Nội dung chính của phong trào
đấu tranh giành độc lập ở Á, Phi,
Mĩ la-tinh từ 1945 đến những năm
60 của thế kỷ XX?
H Phong trào giải phóng dân tộc ở
Đông Nam Á đã diễn ra ntn? Kết
quả đạt được?
GV treo bản đồ thế giới và yêu cầu
HS xác định vị trí của các VN, Lào,
In-đô-nê- xi –a
GV nhấn mạnh cuộc cách mạng
tháng 8 ở Việt Nam
H Từ ĐNA phong trào giải phóng
dân tộc đã có bước phát triển ra
sao?
GV tiếp tục yêu cầu HS xác định
vị trí các nước trên bản đồ
* Tổ chức hoạt động thảo luận
nhóm bàn ( 7P)
Câu hỏi: Hãy nêu nhận xét của em
về phong trào giải phóng dân tộc ở
Á, Phi, Mĩ la-tinh từ 1945 đến
những năm 60 của thế kỷ XX? Kết
quả đạt được của phong trào giải
phóng dân tộc trong giai đoạn
này?
(Phong trào diễn ra với quy mô
rộng lớn, lan rộng khắp các châu
lục, đấu tranh với hình thức vũ
trang là chủ yếu, phong trào diễn ra
sôi nổi quyết liệt)
H Đóng góp của cách mạng Việt
HS chú ý theo dõi
- Tìm tòi kiến thức trong sgk trả lời
HS xác định trên bản đồ
vị trí của các nước
- HS tìm tòi, phát hiện kiến thức trong sgk – trình bày
- HS chia nhóm thảo luận
- Đại diện trình bày
- ý kiến phản hồi
- HS liên hệ - trả lời
- Nghe, ghi bài
1 Giai đoạn từ 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX
*Nội dung: khởi nghĩa vũ trang, đánh
đổ đế quốc thống trị, giành độc lập dân tộc
- Đông Nam Á: Việt Nam, Lào, In- đô giành độc lập 1945
- Phong trào lan rộng
ra Nam Á, Bắc phi:
Ấn Độ, Ai Cập
- 1960: 17 nước châu Phi tuyên bố độc lập
- Mĩ- La tinh:
1/1/1959: CM Cu -
ba giành thắng lợi
* Kết quả: - Đến giữa những năm 60 của thế kỷ XX, hệ thống thuộc của CNĐQ căn bản sụp đổ
Trang 3Nam trong giai đoạn này?
- GV giới thiệu các sự kiện: Cách
mạng tháng Tám năm 1945, chiến
thắng Điện Biên Phủ năm 1954
GV chốt kiến thức cơ bản, ghi
bảng
* Tỡm hiểu về giai đoạn từ giữa
những năm 60 đến giữa những
năm 70 của thế kỉ XX (10P)
GV: Lúc này hệ thống thuộc địa
của CNĐQ chỉ còn tồn tại dưới 2
hình thức:
+ Các nước thuộc địa của Bồ Đào
Nha
+ Chế độ phân biệt chủng tộc
(Apacthai) phần lớn ở miền Nam
châu Phi
H Trình bày nột nổi bật của phong
trào đấu tranh giành độc lập của các
nước trong thời kỳ này ?
H Diễn biến của phong trào? Khái
quát các sự kiện tiêu biểu nhất?
H Kết quả to lớn của của phong
trào đấu tranh giành độc lập ở Á,
Phi, Mĩ la-tinh trong giai đoạn từ
giữa những năm 60 đến giữa những
năm 70 của thế kỷ XX
GV: Yêu cầu HS lên bảng xác định
trên bản đồ châu Phi vị trí của 3
nước: Ăng-gô-la, Mô-dăm-bích,
Ghi- nê Bít-xao
H Mục đích đấu tranh của nhân
dân 3 nước này?
GV tổng hợp ý và khẳng định thắng
lợi của nhân dân ba nước đã góp
phần quan trọng trong việc cổ vũ
tinh thần đấu tranh của các nước
thuộc địa đặc biệt là các nước ở
miền Nam châu Phi trong cuộc đấu
tranh chống lại chế độ phân biệt
chủng tộc
* Tìm hiểu về giai đoạn giữa
những năm 70 đến giữa những
năm 90 của thế kỉ XX ( 8P)
=> rèn kỹ năng tư duy độc lập, khai thác bản
đồ lịch sử, nhận xét.
HS chú ý theo dõi
- Phát hiện kiến thức trong sgk – trình bày
- Nêu diễn biến chính
- Khái quát – trả lời
- Thực hành kĩ năng chỉ bản đồ
- Trình bày quan điểm cá nhân
=> Rèn kỹ năng khai thác, sử dụng bản đồ lịch sử, kĩ năng nhận xét, khái quát
HS hoạt động cá nhân -trả lời
2 Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX
- Phong trào đấu tranh lật đổ ách thống trị của thực dân BĐN ở 3 nước: Ăng-gô-la, Mô-dăm-bích, Ghi-nê Bớt-xao
-> 1975 thực dân Bồ Đào Nha phải trao trả độc lập cho
Ghi-nê Bít-xao, Mô-dăm-bích và Ăng-gô-la
=> Thắng lợi quan trọng của phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Phi
-> làm tan rã hệ thống thuộc địa của BĐN ở châu Phi
3 Giai đoạn giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX.
Trang 4H Trong thời kỳ này CNTD tồn tại
dưới hình thức nào?
H Hãy nêu những hiểu biết của em
về chế độ chủng tộc Apácthai?
GV nêu khái niệm hoàn chỉnh về
chế độ phân biệt chủng tộc
Apacthai và nhấn mạnh sự tàn bạo
của chế độ này
H Cuộc đấu tranh của người da
đen chống CN A-pac-thai diễn ra
như thế nào?
H Những thắng lợi ấy cú ý nghĩa
như thế nào?
GV nhấn mạnh sự sụp đổ hoàn toàn
của hệ thống thuộc địa của chủ
nghĩa đế quốc
H Sau khi hệ thống thuộc địa bị
sụp đổ nhiệm vụ của nhân dân các
nước Châu Á, Phi, Mỹ-la-tinh là
gỡ?
GV chốt kiến thức – ghi bảng
- Trỡnh bày hiểu biết
- Tỡm tòi, phát hiện kiến thức trong sgk – trình bày
- Nghe
- Trình bày
=> Rèn kỹ năng tư duy độc lập
- Trong thời kỳ này CNTD chỉ còn tồn tại dưới hình thức
CN phân biệt chủng tộc (A-pac-thai)
- Nhân dân 3 nước nam Phi chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc A-pác-thai
- Kết quả:
+ 1993: chế độ A-pác-thai đã bị xoá bỏ + Các nước Châu Á, Phi, Mỹ-la-tinh đó xây dựng và phát triển đất nước để khắc phục đói nghèo
=> Hình thành cho học sinh năng lực tự học, bình luận – nhận xét năng lực hợp tác, năng lực thực hành bộ môn.
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP: thảo luận và thực hành theo nhóm 4 HS
Lập bảng niên biểu phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc
Từ năm 1945 đến giữa những năm 60
Từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70
Từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90
* Bài tập trắc nghiệm:
Câu 1: Ngay sau khi chiến tranh thế giới thư hai kết thúc phong trào giải phóng dân tộc đó nổ ra mạnh mẽ nhất ở các nước nào?
A In-đô-nê-xi-a, Thái Lan, Việt Nam B Việt Nam, Mianma, Lào
C In-đô-nê-xi-a, Thái Lan, Xin-ga-po D In-đô-nê-xi-a, Việt Nam, Lào.
Cõu 2 Phong trào đấu tranh giành độc lập của Ăng-gô-la, Mô-dăm-bich, Ghi-nê Bít-Xao nhằm đánh đổ ách thống trị của
A Phát xít Nhật B Thực dân Tõy Ban Nha
C Phát xít I-ta-li-a D Thực dân Bồ Đào Nha.
Câu 3 Từ cuối năm 70 của thế kỉ XX, chủ nghĩa thực dân chỉ còn tồn tại dưới hình thức nào?
A Chủ nghĩa thực dân kiểu cũ B Chế độ phân biệt chủng tộc
C Chủ nghĩa thực dân kiểu mới D Chế độ thực dân
Trang 5Câu 4 Phong trào giải phóng dân tộc ở Á- Phi- Mĩ La Tinh từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX đạt được kết quả
A Hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân sụp đổ căn bản, chủ nghĩa thực dân bước đầu bị đánh bại.
B Hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân sụp đổ, chủ nghĩa thực dân bị đánh bại
hoàn toàn.
C chế độ phân biệt chủng tộc bị xóa bỏ, hệ thống thuộc địa của đế quốc, thực dân cơ bản sụp đổ
D chế độ phân biệt chủng tộc bị xóa bỏ, hệ thống thuộc địa của đế quốc, thực dân sụp đổ hoàn toàn
Cõu 5 Phong trào giải phóng dân tộc ở Á- Phi- Mĩ La Tinh từ giữa những năm 70 đến đầu những năm 90 của thế kỉ XX đạt được kết quả
A chế độ phân biệt chủng tộc bị xóa bỏ, hệ thống thuộc địa của đế quốc, thực dân cơ bản sụp đổ
B chế độ phân biệt chủng tộc bị xóa bỏ, hệ thống thuộc địa của đế quốc, thực dân sụp
đổ hoàn toàn.
C chủ nghĩa xó hội thắng thế trờn phạm vi toàn thế giới
D chủ nghĩa đế quốc sụp đổ hoàn toàn
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
- GV sơ kết ba giai đoạn của phong trào giải phóng dân tộc với nội dung quan trọng nhất của mỗi giai đoạn
- Nêu một cách khái quát các đặc điểm của phong trào giải phóng dân tộc từ sau năm 1945
Gợi ý:
- Phong trào diễn ra với khí thế sôi nổi, mạnh mẽ không gì ngăn nổi
- Đông đảo các g/c, các tầng lớp nhân dân tham gia
- Phong trào diễn ra dưới sự lãnh đạo của g/c công nhân, phần lớn ở các nước là g/c tư sản dân tộc
- Hình thức đấu tranh đa dạng, phong phú
HOẠT ĐỘNG 5 TIM TÒI, MỞ RỘNG
- Liên hệ bài học thực tiễn đóng góp của cách mạng Việt Nam đối với PTGPDT ở từng giai đoạn cụ thể
* Hướng dẫn tự học bài ở nhà và chuẩn bị bài tiếp theo.
- Xem lại kiến thức trọng tâm của bài học
- Trả lời các câu hỏi cuối bài và làm bài tập
- Nghiên cứu bài 4: Các nước châu Á
+ Tìm hiểu tình hình chung của các nước Đông Nam Á
+ Lịch sử Trung Quốc từ năm 1949 đến nay
+ Sưu tầm tranh ảnh lịch sử, tư liệu lịch sử về châu Á và Trung Quốc sau chiến tranh thế giới thứ hai