Tuy nhiên thực tế cho thấy, hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi trường trung học phổ thông Quỳ Hợp còn bộc lộ một số hạn chế như: thường theo hình thức, theo thời vụ, chủ yếu để lấy thành
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH THÔNG QUA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI
Ở TRƯỜNG THPT QUỲ HỢP
LĨNH VỰC: QUẢN LÝ
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT QUỲ HỢP
=== ===
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH THÔNG QUA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI
Số điện thoại: 0983981435
0395389789
0988937628
Trang 3MỤC LỤC
Trang
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1
1 Lí do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
4 Phương pháp nghiên cứu 2
5 Thời gian nghiên cứu 3
6 Tính mới và những đóng góp của đề tài 3
PHẦN II: NỘI DUNG ĐỀ TÀI 4
I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 4
1.1 Các văn bản chỉ đạo 4
1.2 Các khái niệm cơ bản 5
1.2.1 Học sinh giỏi 5
1.2.2 Hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông 5
1.2.3 Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông 6
1.3 Hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông 6
1.3.1 Mục tiêu hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông 6
1.3.2 Nội dung hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông trung học phổ thông 7
1.3.3 Hình thức hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông 7
1.3.4 Đánh giá kết quả hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông 8
1.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường trung học phổ thông 9
1.4.1 Sự cần thiết phải quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông 9
1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông 9
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông 11
1.5.1 Các yếu tố khách quan 11
1.5.2 Các yếu tố chủ quan 13
Trang 41.6 Cơ sở thực tiễn 13
1.6.1 Tình hình phát triển giáo dục trường trung học phổ thông Quỳ Hợp 13
1.6.2 Thực trạng hoạt động bồi dưỡng HSG trường THPT Quỳ Hợp 14
1.6.3 Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG trường THPT Quỳ Hợp 15
1.6.4 Nguyên nhân của những kết quả đạt được và hạn chế còn tồn tại 18
II BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG THPT QUỲ HỢP, HUYỆN QUỲ HỢP, TỈNH NGHỆ AN 19
2.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông Quỳ Hợp 19
2.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 19
2.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 19
2.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 19
2.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 19
2.2 Một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông Quỳ Hợp 19
2.2.1 Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về sự cần thiết phải quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông Quỳ Hợp 19
2.2.2 Xây dựng kế hoạch hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi cấp trường, cấp tỉnh ở trường trung học phổ thông Quỳ Hợp 21
2.2.3 Tổ chức, chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THPT Quỳ Hợp, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An 29
2.2.4 Chỉ đạo tăng cường kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THPT Quỳ Hợp 34
2.2.5 Chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn 35
2.2.6 Tăng cường công tác thi đua khen thưởng đối với giáo viên và học sinh đạt thành tích cao trong hoạt động bồi dưỡng HSG 38
2.2.7 Đảm bảo các điều kiện cơ sở vật chất để quản lý hiệu quả hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở THPT Quỳ Hợp 42
2.3 Kết quả thực hiện đề tài 45
PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 50
1 Kết luận 50
2 Kiến nghị 50
TÀI LIỆU THAM KHẢO 52
Trang 6DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang Bảng 1.1 Thông tin về trường THPT Quỳ Hợp, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An 13 Bảng 1.2 Thông tin về cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trường THPT
Quỳ Hợp, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An 13 Bảng 1.3 Tuyển sinh vào lớp 10 14 Bảng 1.4 Kết quả xếp loại học lực, hạnh kiểm của học sinh trường trung học
phổ thông Quỳ Hợp 14 Bảng 1.5 Kết quả HSG tỉnh trường THPT Quỳ Hợp, huyện Quỳ Hợp, tỉnh
Nghệ An những năm gần đây 14 Bảng 1.6 Tổng hợp ý kiến GV dạy đội tuyển về thực trạng lập kế hoạch,
triển khai nội dung bồi dưỡng HSG ở tường THPT Quỳ Hợp 15 Bảng 1.7 Mức độ nhận thức tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng học
sinh giỏi cán bộ quản lý và giáo viên ở trường THPT Quỳ Hợp (Số lượng 45) 15 Bảng 1.8 Đánh giá mức độ giáo viên tham gia bồi dưỡng HSG trao đổi tình
hình với BGH và các giáo viên khác (số giáo viên 35) 15 Bảng 1.9 Mức độ của chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi (Số lượng 35) 16 Bảng 3.1 Khảo nghiệm tính cấp thiết của biện pháp quản lý hoạt động bồi
dưỡng học sinh giỏi tại trường THPT Quỳ Hợp 46 Bảng 3.2 Khảo mức độ khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động bồi
dưỡng học sinh giỏi ở trường THPT Quỳ Hợp 48
Trang 7PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài
Trường THPT Quỳ Hợp là một trong những môi trường giáo dục có chất lượng tốt trên địa bàn Huyện Quỳ Hợp và là một trong năm trường THPT được UBND Tỉnh chọn thí điểm xây dựng và phát triển trường trọng điểm chất lượng cao của Tỉnh Nghệ An Với bề dày trên 54 năm, chất lượng giáo dục ngày càng đi lên và đạt được nhiều thành tích đáng ghi nhận
Cùng với việc thực hiện mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông tổng thể 2018 là phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh, thì việc đào tạo bồi dưỡng HSG là nhiệm vụ hàng đầu trong chương trình, kế hoạch giáo dục của nhà trường Chất lượng thi HSG cấp tỉnh chính là một tiêu chí đánh giá xếp loại các nhà trường Chất lượng HSG là kết quả của quá trình nỗ lực phấn đấu không ngừng của giáo viên, học sinh đội tuyển, cấp ủy, BGH và các tổ bộ môn
Có thể nói chất lượng HSG làm nên uy tín người thầy và tạo nên thương hiệu của nhà trường
Những năm gần đây, trong tuyển sinh vào các trường Đại học danh tiếng như Học viện Kỹ thuật quân sự, ĐH Bách khoa Hà Nội, ĐH Quốc gia Hà Nội, ĐH Ngoại thương, ĐH Kinh tế quốc dân, ĐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh có sử dụng kết quả HSG tỉnh để xét tuyển đầu vào Vì thế nguồn HSG ở bậc THPT sẽ là nguồn sinh viên chất lượng cao ở các trường đại học sau này Kết quả HSG cấp tỉnh là cơ
sở để tạo cơ hội cho các em thực hiện ước mơ nghề nghiệp trong tương lai
Mặc dù là một trường THPT ở huyện miền núi, có khó khăn về điều kiện kinh tế, xã hội, giáo dục và nguồn học sinh giỏi Hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi tỉnh trường THPT Quỳ Hợp trong những năm gần đây đã đạt những thành tích nhất định Như kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh năm học 2020-2021; 2021-2022; 2022-
2023 trường trung học phổ thông Quỳ Hợp đạt được nhiều giải cao trong đó có giải nhất, nhiều giải nhì và giải ba bảng A và được xếp thứ hạng khá cao trong số các trường THPT của tỉnh Nghệ An
Tuy nhiên thực tế cho thấy, hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi trường trung học phổ thông Quỳ Hợp còn bộc lộ một số hạn chế như: thường theo hình thức, theo thời vụ, chủ yếu để lấy thành tích cá nhân; mục tiêu vì quyền lợi học sinh chưa được đặt lên hàng đầu; công tác bồi dưỡng học sinh giỏi trong các lớp mũi nhọn ở trường trung học phổ thông Quỳ Hợp chưa được chú trọng đúng mức, một
số giáo viên dạy bồi dưỡng HSG chưa có kinh nghiệm, chỉ dạy những nội dung sở trường của mình, có giáo viên quá tập trung vào lý thuyết; có giáo viên lại quá tập trung vào trang bị kỹ năng thực hành; một số lại quá tập trung vào trang bị kỹ năng giải bài tập không có nền tảng kiến thức vững chắc Quản lý chưa sâu sát; Đánh giá chưa thỏa đáng với công sức, ý nghĩa tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi; Hầu hết số giáo viên tham gia dạy bồi dưỡng vừa phải bảo đảm chất
Trang 8lượng đại trà, vừa phải hoàn thành chỉ tiêu chất lượng mũi nhọn và công tác kiêm nhiệm Do đó việc đầu tư cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi cũng có phần gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện Công tác tự nghiên cứu, tự bồi dưỡng để nâng cao chất lượng dạy học sinh giỏi đòi hỏi nhiều thời gian, tâm huyết Cùng với
đó trách nhiệm lại nặng nề, áp lực công việc lớn cũng là những khó khăn không nhỏ với các thầy cô giáo tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi Nguồn tài chính để chi trả cho giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi còn hạn hẹp, chưa huy động được các nguồn tài trợ của các tổ chức, cá nhân Học sinh luôn đứng trước sự lựa chọn giữa học chuyên sâu để thi học sinh giỏi và học để thi đại học, các em không yên tâm vì phải mất nhiều thời gian và ảnh hưởng đến kết quả học tập ôn thi đại học sau khi
thi học sinh giỏi.Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, chúng tôi chọn đề tài: “Một số
giải pháp nâng cao hiệu quả bồi dưỡng học sinh giỏi cấp tỉnh thông qua quản lí hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THPT Quỳ Hợp”
2 Mục đích nghiên cứu
- Tăng cường hiệu quả công tác quản lí hoạt động BDHSG và chất lượng bồi dưỡng HSG tỉnh ở trường THPT Quỳ Hợp
- Đề xuất được một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
ở trường trung học phổ thông Quỳ Hợp Nâng cao năng lực bồi dưỡng học sinh giỏi cho giáo viên, khắc phục các hạn chế hiện thời, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo mũi nhọn của Nhà trường Đáp ứng hiệu quả nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao trong xu thế phát triển đất nước hiện nay
- Góp phần xây dựng các tiêu chí đánh giá, chủ động chuẩn bị các điều kiện
để trở thành trường trọng điểm chất lượng cao khu vực miền núi tỉnh Nghệ An
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng: Vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường
trung học phổ thông Quỳ Hợp
- Phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu thực trạng, biện pháp quản lý hoạt động
bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông Quỳ Hợp
4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu các tài liệu, sách báo, internet… có liên quan đến việc quản lý
hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở các trường trung học phổ thông
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát: Dự giờ, quan sát các hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở các trường trung học phổ thông
- Phương pháp điều tra: Sử dụng phiếu điều tra đối với cán bộ quản lý, giáo viên để tìm hiểu năng lực hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi của giáo viên trong nhà trường
Trang 9- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Tham khảo và trưng cầu ý kiến của các chuyên gia tâm lý giáo dục về quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi trong trường trung học phổ thông
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục
Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng các công thức thống kê toán học để xử lý thông tin thu thập được,
sử dụng đồ hoạ vẽ đồ thị trong quá trình nghiên cứu
5 Thời gian nghiên cứu
- Từ tháng 5/2021 đến tháng 12/2021 hình thành ý tưởng
- Từ tháng 1/2021 đến tháng 12/2022 nghiên cứu và thử nghiệm
- Từ tháng 01/2023 đến tháng 4/2023 viết thành đề tài
6 Tính mới và những đóng góp của đề tài
- Làm rõ cơ sở lí luận và thực tiễn về quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông Quỳ Hợp
- Đề xuất được một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
ở trường trung học phổ thông Quỳ Hợp có cơ sở khoa học, có tính khả thi nhằm nâng cao chất lượng mũi nhọn nhà trường
- Góp phần hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực học sinh một cách toàn diện thông qua các phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi, phát huy tính chủ động, sáng tạo và phát triển tiềm năng của mỗi học sinh Đồng thời góp phần tuyên truyền, lan tỏa đến các cơ sở giáo dục trên địa bàn huyện Quỳ Hợp
Trang 10PHẦN II: NỘI DUNG ĐỀ TÀI
I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1.1 Các văn bản chỉ đạo
- Nghị quyết số 29/NQ-TW ngày 04/11/- Hội nghi trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; Nghi quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng
- Công văn Số: 3481/GDTrH, Hướng dẫn xây dựng trường chuẩn quốc gia, ban hành ngày 06 tháng 05 năm 2005
- Công văn số 4020/BGDĐT-GDTrH V/v hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 2022-2023, ngày 22 tháng 8 năm 2022
- Thực hiện Chỉ thị số 1112/CT-BGDĐT ngày 19/8/2022 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về thực hiện nhiệm vụ trọng tâm năm học 2022-2023,
- Quyết định số 2159/QĐ-BGDĐT ngày 05/8/2022 của Bộ GDĐT ban hành Khung kế hoạch thời gian năm học 2022-2023 đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên
- Công văn 4742/BGDĐT-QLCL 2022 hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ quản
lý chất lượng năm học 2022-2023, ban hành ngày 23 tháng 9 năm 2022
- Quyết định số 2159/QĐ-BGDĐT ngày 05 tháng 8 năm 2022 của Bộ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành khung kế hoạch thời gian năm học 2022
- 2023 của giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên
- Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Nghệ An lần thứ XIX, nhiệm kì 2025; Nghị quyết số 02-NQ/ĐU.SGD&ĐT ngày 22 tháng 03 năm 2021 của BCH Đảng bộ Sở Giáo dục và Đào tạo về đảm bảo chất lượng giáo dục phổ thông tỉnh Nghệ An giai đoạn 2021-2025 và tầm nhìn đến năm 2030
2020 Kế hoạch số 638/KH2020 UBND V/v thực hiện công tác đảm bảo chất lượng trong các cơ sở giáo dục phổ thông giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm
2030 trên địa bàn tỉnh Nghệ An
- Quyết định số 2358/QĐ-UBND ngày 11/8/2022 của UBND tỉnh Nghệ An ban hành khung kế hoạch thời gian năm học 2022-2023 đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên
- Công văn hướng dẫn số Số: 2180 /SGD&ĐT- ĐT-KTKĐCLGDV/v hướng dẫn thực hiện Kế hoạch ĐBCL trong các cơ sở GDPT giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Nghệ An
- Kế hoạch số 306/KH-UBND thí điểm xây dựng trường trung học trọng điểm chất lượng cao giai đoạn 2019-2023 của Uỷ Ban Nhân Dân Tỉnh Nghệ An, ban hành ngày 23 tháng 5 năm 2019
Trang 11Kế hoạch Số: 1863 /SGD&ĐT-KTKĐCLGD Nghệ An, ngày 14 tháng 9 năm 2021 V/v hướng dẫn kỳ thi chọn HSG tỉnh, chọn ĐT thi HSG QG năm học
2021 - 2022
Thông báo số 2594/TB-SGDĐT Về cấu trúc đề thi học sinh giỏi lớp 12 cấp tỉnh từ năm học 2021-2022, ngày 21/09/2021
- Quyết định 165 về thực hiện thời gian năm học 2022-2023, Giám đốc Sở
GD và ĐT Nghệ An ban hành ngày 22 tháng 8 năm 2022
- Thông báo số: 1741/SGD&ĐT - GDTrH V/v ban hành cấu trúc đề thi HSG cấp tỉnh lớp 12, năm học 2022-2023, Nghệ An, ngày tháng 8 năm 2022
- Quyết định số Số: 1119/QĐ-SGD&ĐT Về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định thi chọn học sinh giỏi ban hành kèm theo Quyết định số 1068/QĐ-SGD&ĐT ngày 16 tháng 9 năm 2020 của Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, Nghệ An, ngày 24 tháng 8 năm 2022
- Bản dự thảo phương hướng, nhiệm vụ, chỉ tiêu năm học 2022-2023, trường THPT Quỳ Hợp
1.2 Các khái niệm cơ bản
1.2.1 Học sinh giỏi
Học sinh giỏi: Là học sinh có năng khiếu đặc biệt, có tiềm năng của sự thông thạo Gồm những học sinh có khả năng thể hiện xuất sắc hoặc năng lực nổi trội trong các lĩnh vực trí tuệ, sự sáng tạo, khả năng lãnh đạo, nghệ thuật, hoặc các lĩnh vực lí thuyết chuyên biệt khác.Những HS này thể hiện tài năng đặc biệt của mình từ tất cả các bình diện xã hội, văn hóa và kinh tế
Nhiều nước trên thế giới cũng có chung quan niệm HSG là những học sinh
có năng khiếu, tài năng đặc biệt ở một hay nhiều lĩnh vực Họ có óc sáng tạo, tư duy phải biện, say mê môn học, khả năng tiếp thu nhanh với nhiều hình thức học khác nhau Vì thế, nhà trường cần có các biện pháp, chương trình bồi dưỡng để HSG phát huy hết năng lực của mình và đạt được kết quả cao
1.2.2 Hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông
- Hoạt động dạy học: Dạy học là một quá trình bao gồm hoạt động dạy và hoạt động học trong đó người học có tính tự giác cao, tích cực, chủ động, tự tổ chức, tự điều khiển và điều chỉnh hoạt động nhận thức của mình dưới sự điều khiển, chỉ đạo, tổ chức, hướng dẫn của giáo viên
- Bồi dưỡng học sinh giỏi: Là người dạy chủ động tạo ra môi trường và những điều kiện thích hợp cho người học phát huy cao độ nội lực của mình, giúp cho người học biết cách học, cách nghiên cứu, cách tư duy, cách tự đánh giá, cách thu thập và xử lý thông tin một cách linh hoạt sáng tạo phù hợp thực tiễn Bồi dưỡng HSG thực chất là bổ sung kiến thức, kỹ năng để nâng cao trình độ chuyên sâu trong một lĩnh vực nào đó
Trang 121.2.3 Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông
Là những tác động của chủ thể quản lý vào hoạt động BDHSG được tiến hành bởi giáo viên, học sinh và sự hỗ trợ của xã hội nhằm đạt được hiệu quả kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi
- Chủ thể quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi gồm Hiệu Trưởng, phó Hiệu trưởng, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn
- Đối tượng quản lý hoạt động BDHSG là hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh
Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi là một phần quan trọng của Quản
lý hoạt động giáo dục Đó là quá trình định hướng, lập kế hoạch, tổ chức, điều khiển quá trình dạy và học bồi dưỡng, cho quá trình đó vận hành có khoa học, có
tổ chức theo những quy định, quy chế và được sự chỉ đạo, giám sát thường xuyên,
đề xuất được các biện pháp hiệu quả nhằm thực hiện mục tiêu đã đề ra
1.3 Hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông
1.3.1 Mục tiêu hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông
Trong quy chế thi HSG cấp quốc gia ban hành kèm theo Thông tư số 22/VBHN-BGDĐT ngày 25 tháng 8 năm 2014 của Bộ GD&ĐT, tại mục 1, điều 2
về mục đích, yêu cầu của thi HSG cấp quốc gia có đề cập đến mục đích của việc bồi dưỡng học sinh giỏi:
Động viên, khích lệ những học sinh học giỏi và các giáo viên dạy giỏi; góp phần thúc đẩy việc cải tiến, nâng cao chất lượng dạy và học, chất lượng của công tác quản lý, chỉ đạo của các cấp quản lý giáo dục; đồng thời nhằm phát hiện học sinh có năng khiếu về môn học để tiếp tục bồi dưỡng ở cấp học cao hơn, nhằm đào tạo nhân tài cho đất nước [8]
Trong mỗi nhà trường, bồi dưỡng HSG chính là một trong những hoạt động góp phần tích cực để nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường Thông qua việc tham gia các lớp bồi dưỡng HSG, học sinh sẽ được lĩnh hội hệ thống kiến thức chuyên sâu, phát huy tối đa khả năng và tư duy của bản thân trong những môn học
có ưu thế Đồng thời, giúp giáo viên có điều kiện nâng cao trình độ chuyên môn, rèn luyện kỹ năng sư phạm
Việc bồi dưỡng HSG có tác động tích cực đến quá trình dạy và học, tạo động lực, làm nòng cốt trong phong trào thi đua dạy tốt, học tốt; kích thích ý chí vươn lên đỉnh cao thành tích trong học tập, rèn luyện, góp phần giáo dục nhân cách toàn diện cho học sinh, hướng tới mục tiêu giáo dục nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; đồng thời góp phần quan trọng nâng cao uy tín, trí tuệ, truyền thống hiếu học, vị thế của dân tộc Việt Nam trên đấu trường quốc tế
Vì vậy mục tiêu của hoạt động bồi dưỡng HSG là nhằm:
- Động viên, khuyến khích người dạy và người học phát huy năng lực sáng
Trang 13tạo dạy giỏi, học giỏi, phát hiện người học có năng khiếu về môn học nào đó, thúc đẩy việc cải tiến nâng cao cao chất lượng dạy và học
- Bồi dưỡng, bổ sung và nâng cao kiến thức chuyên sâu cho học sinh, phát huy tinh thần sáng tạo và tự học, tự rèn luyện của các em
- Chuẩn bị tốt cho kỳ thi học sinh giỏi cấp trường, cấp tỉnh, cấp quốc gia
- Đẩy mạnh hoạt động dạy và học, tăng tỷ lệ học sinh giỏi của trường, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường
- Tăng khả năng và cơ hội xét tuyển vào Đại học của các em học sinh lớp 12
1.3.2 Nội dung hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông trung học phổ thông
Căn cứ kế hoạch giáo dục của nhà trường, Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT đã ban hành một số nội dung và chuyên đề dành riêng cho HSG; Tổ CM và giáo viên
tự nghiên cứu, sưu tầm tài liệu Nội dung bồi dưỡng HSG do giáo viên bộ môn quyết định., tham khảo nội dung dạy học chuyên sâu do Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn, giáo viên bộ môn xây dựng kế hoạch, nội dung dạy học, báo cáo để tổ chuyên môn góp ý và BGH phê duyệt trước khi thực hiện
Giáo viên bồi dưỡng xây dựng chương trình, nội dung bồi dưỡng theo từng chuyên đề một cách chi tiết, cụ thể, khoa học, kiến thức nâng dần từ cơ bản đến chuyên sâu kết hợp rèn luyện các kỹ năng làm bài Chương trình bồi dưỡng có sự tiếp nối suốt quá trình Trước mỗi buổi lên lớp, giáo viên nghiên cứu thật kỹ những nội dung mà giáo viên định dạy cho mỗi chuyên đề để đảm bảo truyền đạt đủ nội dung kiến thức
Giáo viên sưu tầm tài liệu bồi dưỡng, các bộ đề thi các cấp tỉnh, thành phố, quốc gia, quốc tế và qua các công cụ tìm kiếm trên internet giúp học sinh tiếp xúc, làm quen với các dạng đề Giáo viên cung cấp các nguồn tài liệu tham khảo, hướng dẫn học sinh cách tìm tòi các nguồn tài liệu để học sinh tự nghiên cứu, phát huy tinh thần tự học của học sinh
1.3.3 Hình thức hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông
Ở các trường THPT, hình thức bồi dưỡng học sinh giỏi có thể phân thành ba loại: hình thức bồi dưỡng trong lớp học sinh bình thường, hình thức bồi dưỡng theo nhóm và hình thức bồi dưỡng đặc biệt
- Bồi dưỡng trong lớp học sinh bình thường: Trong hình thức này người dạy
phải chỉ đạo lựa chọn, điều chỉnh nội dung dạy học trên lớp để có sự phân hoá, phù hợp với nhu cầu nhận thức của học sinh đại trà và học sinh giỏi
+ Ưu điểm:
Tính toán nhanh nhẹn, sáng tạo và tư duy linh hoạt của học sinh giỏi có tác dụng kích thích tốt đến chất lượng của học sinh toàn lớp Học sinh giỏi có nhận thức sâu sắc, sáng tạo hơn học sinh bình thường, nên luôn làm phong phú hơn
Trang 14những tình huống diễn ra trên lớp, tạo không khí học tập và hứng thú dạy học cho thầy và trò
+ Nhược điểm:
Với hình thức này người dạy gặp khó khăn trong việc điều khiển lớp học nhiều trình độ, nếu chú ý tới đối tượng học sinh yếu thì học sinh giỏi bị bỏ rơi và ngược lại Những học sinh giỏi dễ bằng lòng với kết quả đạt được vì không có đối tượng cạnh tranh dẫn đến tự tin thái quá hoặc cảm thấy không đáp ứng được nhu cầu khám phá, tìm tòi và mở rộng kiến thức Còn học sinh yếu thì dễ nảy sinh cảm giác chán nản vì khó tiếp thu bài học
- Bồi dưỡng theo nhóm: Đây là phương pháp phân loại học sinh theo đối
tượng, các nhóm có đồng đều về nhận thức, năng lực, năng khiếu, hứng thú hoặc động cơ phấn đấu Các nhóm học sinh này có sinh hoạt mỗi tuần một hoặc hai buổi
để trao đổi, thảo luận nhóm nhằm nâng cao tính hợp tác trong học tập
+ Nhược điểm:
Trong hình thức bồi dưỡng này nếu người dạy không quản lý và định hướng tốt, học sinh dễ rơi vào tình trạng hoặc học quá sức, học lệch, học tủ Xu hướng bồi dưỡng, đào tạo các em thành các thợ toán, thợ văn dễ xảy ra, phát triển nhận thức không toàn diện
- Bồi dưỡng đặc biệt: Hình thức bồi dưỡng này phù hợp với đối tượng học
sinh có khả năng trí tuệ đặc biệt, có thể cho học sinh nhảy lớp, học nhảy lên các đơn vị kiến thức kế tiếp rút ngắn thời gian học, nhưng trong thực tế trường hợp này rất ít
Ngoài ra cũng có thể tổ chức cho học sinh học theo tài liệu: giáo viên hướng dẫn các em tham khảo tài liệu tự chọn và tự học ở nhà, học qua mạng nếu gặp khó khăn, vướng mắc thì giáo viên có thể giúp đỡ các em tháo gỡ những khó khăn đó
1.3.4 Đánh giá kết quả hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông
Kiểm tra, đánh giá là khâu quan trọng để nhà quản lý phát hiện ra những ưu nhược điểm của hoạt động BDHSG và có biện pháp điều chỉnh kịp thời
Kiểm tra, đánh giá góp phần đôn đốc việc thực hiện đúng kế hoạch, đúng tiến độ, hiệu quả cao
Trang 15Kiểm tra, đánh giá để BGH có sự chỉ đạo điều chỉnh, bổ sung, phát huy, khích lệ những nhân tố tích cực, xử lí khắc phục các mặt hạn chế
Công tác kiểm tra phải được thực hiện thường xuyên với các nội dung như:
Kiểm tra việc thực hiện chương trình, kế hoạch, thời khóa biểu BDHSG; kiểm tra mức độ nhận thức, tích lũy kiến thức, kĩ năng vận dụng kiến thức của học sinh sau khi tiếp thu một chuyên đề; kiểm tra trước các kì thi HSG chính thức
Trên cơ sở kết quả kiểm tra, BGH chỉ đạo các nhóm chuyên môn tổ chức họp rút kinh nghiệm và điều chỉnh Đồng thời, thông qua kiểm tra có hình thức khen thưởng, biểu dương xứng đáng và kiên quyết xử lí các trường hợp giáo viên thực hiện không đúng quy chế chuyên môn trong hoạt động BDHSG
1.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường trung học phổ thông
1.4.1 Sự cần thiết phải quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông
Bồi dưỡng học sinh giỏi cấp THPT là một trong những khâu quan trọng trong quá trình phát triển nhà trường, việc chỉ đạo xây dựng kế hoạch về chuyên môn trong đó việc bồi dưỡng học sinh giỏi cấp trường, cấp tỉnh và quốc gia là một tầm nhìn chiến lược mà mỗi một nhà trường đều phải đặt ra những tiêu chí riêng của mình, nhằm nâng cao chất lượng mũi nhọn và tạo uy tín vị thế cao cho nhà trường
Việc bồi dưỡng học sinh giỏi không những đem lại thành tích cho mỗi nhà trường mà còn đem lại thương hiệu cho nhà trường, ngoài ra việc bồi dưỡng học sinh giỏi trong nhà trường THPT nó còn giúp đội ngũ giáo viên được nâng cao tay nghề, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, giúp người giáo viên năng động hơn, sáng tạo hơn, tạo ra một lớp thế hệ học sinh có trình độ chuyên sâu trong việc tiếp thu và nghiên cứu khoa học, tạo ra sân chơi lành mạnh về tri thức, và hơn hết việc bồi dưỡng học sinh giỏi là tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng cao về khoa học phục vụ cho việc nghiên cứu, tìm tòi và khám phá khoa học Trong giai đoạn hiện nay khoa học công nghệ phát triển như vũ bão, nên việc phát triển nguồn nhân lực có trình độ cao là điều hết sức cần thiết để chuẩn bị cho công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước phục vụ công cuộc đổi mới đất nước, đưa đất nước chúng ta hội nhập quốc tế về tất cả các lĩnh vực Do vậy việc đào tạo nhân lực bồi dưỡng nhân tài là điều mà Đảng ta đã xác định là công cụ xây dựng vào bảo vệ tổ quốc, nên hơn bao giờ hết việc bồi dưỡng học sinh giỏi cấp THPT là hết sức cần thiết, nó mang vị trí và tầm quan trọng trong các nhà trường THPT nói riêng và của ngành giáo dục nói chung
1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông
1.4.2.1 Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tham gia bồi dưỡng HSG
Trang 16Nhằm tuyển chọn được những GV giỏi, có trình độ chuyên môn cao, tâm huyết, trách nhiệm với công tác bồi dưỡng HSG; Có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt; Có trình độ năng lực chuyên môn và sư phạm giỏi; Có tinh thần trách nhiệm cao, nhiệt tình say mê với công việc, có kiến thức và hiểu biết sâu rộng
Vì vậy trong nhà trường muốn công tác bồi dưỡng HSG đạt hiệu quả cao, thì cần phải phát triển đội ngũ nhà giáo có kiến thức chuyên sâu, tâm huyết, nhiều kinh nghiệm Xây dựng đội ngũ giáo viên cốt cán của nhà trường, bồi dưỡng về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, bồi dưỡng về trình độ CNTT, kỹ năng tổ chức các hoạt động trong công tác bồi dưỡng HSG vv đây là nhiệm vụ hàng đầu để tạo ra nguồn xây dựng đội ngũ kế cận đáp ứng những yêu cầu về bồi dưỡng HSG ở trường THPT
1.4.2.2 Quản lý kế hoạch hoạt động bồi dưỡng HSG
Trên cơ sở khung chương trình bồi dưỡng được Sở GD&ĐT ban hành, nhà trường chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch cụ thể chi tiết theo những chuyên đề, theo những nội dung đã được qui định trong bản hướng dẫn cấu đề thi HSG BHG kiểm tra bản kế hoạch do các tổ bộ môn xây dựng và phê duyệt kịp thời
1.4.2.3 Quản lý việc thực hiện kế hoạch bồi dưỡng HSG của giáo viên
Quản lí các hoạt động bồi dưỡng HSG để đảm bảo giáo viên thực hiện đúng tiến độ, đúng lộ trình không bị gián đoạn, không bị cắt xén về chương trình, đúng nội dung đã được lập theo kế hoạch
1.4.2.4 Quản lý nội dung chương trình bồi dưỡng HSG
Chương trình bồi dưỡng được coi như là xương sống của toàn bộ hoạt động bồi dưỡng HSG, để có được kết quả cao thì BGH phải có những chỉ đạo sát sao làm sao cho tổ chuyên môn xây dựng được một khung chương trình bồi dưỡng HSG theo các yêu cầu được đặt ra của Bộ GD&ĐT, của Sở GD&ĐT, và các yêu cầu của đề thi HSG
- Quản lý hồ sơ, giáo án bồi dưỡng HSG của giáo viên
- Quản lý việc sử dụng các học liệu, thiết bị đồ dùng dạy học của giáo viên
- Quản lý công tác tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên
- Quản lí công tác tuyển chọn đội tuyển HSG của giáo viên
- Quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
1.4.2.5 Quản lý tài chính; Quản lý về CSVC và các trang thiết bị dạy học
- Quản lý tài chính: Hiệu trưởng nhà trường cần có kế hoạch chi tiêu tài chính một cách hợp lý, cần có kế hoạch phân bổ nguồn ngân sách cho các nội dung trong các hoạt động nhà trường đúng nguyên tắc về tài chính và phải xác định được những mục tiêu trọng tâm cần đầu tư ngân sách nhiều hơn
Trang 17- Quản lý về CSVC và các trang thiết bị dạy học: Hai yếu tố này là một trong những nội dung không thể thiếu trong hoạt động bồi dưỡng HSG, nó đóng vai trò hết sức quan trọng trong kết quả của việc thực hiện hoạt động giảng dạy và học tập của nhà trường
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông
1.5.1 Các yếu tố khách quan
1.5.1.1 Yếu tố môi trường giáo dục
Trong quá trình giáo dục, môi trường giáo dục là một vấn đề hết sức quan trọng, nó tạo ra ở đó sự phát triển, hay thu hẹp về sự phát triển về tư duy, sáng tạo của học sinh Yếu tố sư phạm, quang cảnh nhà trường xanh - sạch - đẹp, trường học thân thiện, trường học hạnh phúc cũng là những yếu tố tác động đến quá trình học tập của các em
1.5.1.2 Yếu tố cơ sở vật chất:
Yếu tố về cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học là những yếu tố tạo ra một môi trường học tập tốt trong một nhà trường Với các bộ môn bồi dưỡng HSG như các môn trong tổ hợp Khoa học tự nhiên liên quan đến thực hành (như môn Vật lý, môn Hóa học, môn Sinh học hay môn Tin ) phòng thực hành với các thiết bị thí nghiệm hiện đại, chất lượng cho kết quả thí nghiệm chính xác sẽ quyết định đến kết quả trong các kỳ thi HSG cấp tỉnh trở lên
1.5.1.3 Yếu tố tác động của gia đình
Gia đình luôn là điểm tựa cho sự phát triển của học sinh, là niềm động viên các em rất lớn Nhiều gia đình sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định học sinh tham gia các đội dự tuyển và đội tuyển Để có được sự ủng hộ từ phía gia đình thì GV phải giữ được mối liên hệ với phụ huynh học sinh, trao đổi với phụ huynh về năng lực và khả năng của học sinh, để từ đó động viên các em tham gia
1.5.1.4 Các yếu tố tác động của xã hội
Trong giai đoạn hiện nay chúng ta đang trong quá trình hội nhập quốc tế, do vậy các yếu tố như văn hóa, lối sống, hay quá trình giáo dục cũng phải thay đổi để đáp ứng những yêu cầu của một nền văn minh hiện đại trên tất cả các lĩnh vực mà giáo dục có ở trong đó Như chúng ta đã thấy thời đại của chúng ta là thời đại của công nghệ thông tin, vậy điều gì tạo nên sự tuyệt vời đó, đó là khoa học, là sự học tập không ngừng của loài người
1.5.1.5 Các yếu tố khác
- Các chủ trương, chính sách pháp luật của Nhà nước
- Năng lực đội ngũ giáo viên tham gia dạy bồi dưỡng HSG
- Chất lượng đầu vào lớp 10: trường THPT Quỳ Hợp, huyện Quỳ Hợp tỉnh
Trang 18Nghệ An là trường miền núi có chất lượng tuyển đầu vào hàng năm thấp, điểm trung bình là 14,5 điểm, số điểm cao không nhiều, đây là một khó khăn đối với nhà trường trong công tác lựa chọn bồi dưỡng HSG
Trang 191.5.2 Các yếu tố chủ quan
1.5.2.1 Yếu tố năng lực cán bộ quản lý và năng lực của đội ngũ giáo viên
Yếu tố quan trọng trong việc thành hay bại ở công tác bồi dưỡng HSG trong trường THPT là đội ngũ CBQL và các giáo viên dạy bồi dưỡng HSG: cán bộ quản
lý và giáo viên của nhà trường có đầy đủ trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kinh nghiệm sẽ đáp ứng được những yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay
Giáo viên có năng lực chuyên môn giỏi, phẩm chất đạo đức tốt, yêu nghề sẽ tạo ra niềm tin yêu quý mến của học sinh, khơi dậy những đam mê sáng tạo vô tận
Trong công tác bồi dưỡng HSG ở trường THPT đây là yếu tố ảnh hưởng lớn đến
sự lựa chọn và quá trình học tập của các em
1.5.2.2 Yếu tố nguồn tài chính trong công tác thi đua, khen thưởng
Khen thưởng đúng, kịp thời và phù hợp sẽ tạo ra động lực, động viên, cổ vũ tinh thần, lòng nhiệt tình, sự say mê sáng tạo của mỗi giáo viên và học sinh Công tác thi đua, khen thưởng là một trong những biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông
1.6 Cơ sở thực tiễn
1.6.1 Tình hình phát triển giáo dục trường trung học phổ thông Quỳ Hợp
Bảng 1.1 Thông tin về trường THPT Quỳ Hợp,
huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An
Quốc gia
Các xã có học sinh tuyển sinh nhiều
THPT Quỳ Hợp
Khối 11 Thị trấn Quỳ Hợp, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An
Đạt chuẩn quốc gia
Thị trấn Quỳ Hợp, Châu Quang, Châu Thái, Châu Lý, Thọ Hợp, Châu Đình, Văn Lợi, Châu Lộc,
Trang 20Bảng 1.3 Tuyển sinh vào lớp 10
Bảng 1.4 Kết quả xếp loại học lực, hạnh kiểm của học sinh
trường trung học phổ thông Quỳ Hợp
HS
2018-2019 1.156 15 60,7 24 0,3 0 74,9 20,9 3,7 0,5
2019-2020 1.162 18,5 60,5 20,8 0,2 0 71,8 24,0 4,0 0,2
2020-2021 1.167 23 67,3 9,3 0,4 0 82,1 15,1 2,5 0,3
2021-2022 1.246 15,5 60,1 24,3 0,1 0 87,5 11,2 1,2 0,1
1.6.2 Thực trạng hoạt động bồi dưỡng HSG trường THPT Quỳ Hợp
Bảng 1.5 Kết quả HSG tỉnh trường THPT Quỳ Hợp, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An những năm gần đây
2018-2019 11/28 39,29 59 2019-2020 13/28 46,43 55 2020-2021 15/28 53,57 53 2021-2022 17/28 60,71 47
Kết quả đạt được năm học 2021-2022 tương đối tốt, tuy nhiên những năm trước đó hiệu quả chưa cao và chưa đồng đều ở các môn học
Trang 211.6.3 Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG trường THPT Quỳ Hợp Bảng 1.6 Tổng hợp ý kiến GV dạy đội tuyển về thực trạng
lập kế hoạch, triển khai nội dung bồi dưỡng HSG ở tường THPT Quỳ Hợp
Bảng 1.7 Mức độ nhận thức tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi cán bộ quản lý và giáo viên
ở trường THPT Quỳ Hợp (Số lượng 45)
Trừ khi được hỏi đến 0 0%
Không bao giờ 0 0%
Trang 22Bảng 1.9 Mức độ của chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng
học sinh giỏi (Số lượng 35)
22 9 3 1 0
62.85% 25.71% 8,57% 2,86% 0
2
Thành lập bộ phận chỉ đạo trong hoạt động BDHSG
19 7 6 3 0
54,28 20.00% 17,14% 8.57%
3
Xem xét đánh giá tình hình hoạt động BDHSG của giáo viên các năm trước để đưa ra kế hoạch
GV giảng dạy, học sinh
22 11 3 1 0
62,56% 28.57% 8.57% 2.86% 0.00%
6
Có cách hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra hoạt động BDHSG thường xuyên, hiệu quả
21 10 5 1 0
60.00% 28.57% 12.5% 2.86% 0.00%
7
Có chế độ khuyến khích động viên GV và HS kịp thời
18 15 3 2 0
43.46% 42.86% 8.57% 5,71% 0.00%
Trang 23Đánh giá chung về thực trạng việc quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THPT Quỳ Hợp, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An
• Ưu điểm
Qua kết quả phân tích các số liệu điều tra trên cho thấy, quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG của BGH trường THPT Quỳ Hợp, nhìn chung đã đạt kết quả tương đối tốt thể hiện ở những điểm sau:
- BGH đã xác định rõ nhiệm vụ, vai trò, chức năng của mình trong việc lãnh chỉ đạo hoạt động giáo dục và dạy học của nhà trường, hoạt động quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi
- Việc xây dựng kế hoạch hoạt động bồi dưỡng HSG kịp thời
- Việc quản lý, sử dụng thiết bị đồ dùng dạy học góp phần thực hiện đổi mới
giáo dục phổ thông tương đối nghiêm túc, đã khắc phục khó khăn về cơ sở vật chất
để có đủ phòng học, phòng thí nghiệm, thực hành, thư viện và phòng học bộ môn,
có đủ các hóa chất, dụng cụ thí nghiệm, thực hành góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
- Hầu hết cán bộ giáo viên có phẩm chất đạo đức tốt, yêu nghề, năng lực
chuyên môn vững vàng, nhận thức được tầm quan trọng về công việc được giao
- Thời khóa biểu hợp lí khoa học
- Công tác thi đua khen thưởng đã có nhiều đổi mới thiết thực, kịp thời nhằm
động viên khuyến khích tới thầy và trò, góp phần thúc đẩy phong trào dạy tốt và học tốt trong nhà trường
- Hàng năm, số lượng các em học sinh trường THPT Quỳ Hợp đạt giải HSG
cấp tỉnh tương đối cao
* Hạn chế
Qua phân tích kết quả khảo sát, chúng tôi thấy công tác bồi dưỡng học sinh giỏi còn bộc lộ một số hạn chế, những hạn chế này nếu được khắc phục kịp thời sẽ tạo ra sự đồng bộ trong việc quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi của BGH nhà trường đó là:
- Việc duyệt kế hoạch hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi các môn khoa học
hàng năm của BGH còn nhiều hình thức, chưa có chất lượng, nhiều khi chưa tạo định hướng cho giáo viên
- Đôi khi việc chỉ đạo, duy trì thực hiện kế hoạch chưa được thường xuyên trong suốt năm học
- BGH thăm lớp dự giờ còn rất ít, nên chưa nắm bắt kịp thời những khó
khăn, vướng mắc trong công tác giảng dạy của giáo viên
- Việc kiểm tra, đôn đốc, khích lệ giáo viên và học sinh thực hiện nhiệm vụ chưa sâu sát nên một số giáo viên thực hiện nhiệm vụ theo chủ quan cá nhân, chưa bám sát kế hoạch đề ra
Trang 24- Việc uỷ quyền cho tổ trưởng kí duyệt giáo án, xây dựng kế hoạch bồi
dưỡng HSG, kiểm tra hồ sơ chuyên môn và kiểm tra việc thực hiện sử dụng thiết bị
đồ dùng dạy học của giáo viên chưa thực sự hiệu quả, còn hình thức dẫn đến chưa phát huy được trách nhiệm cao trong công việc quản lý
- Giáo viên áp lực vì giao chỉ tiêu học sinh giỏi cho Tổ, nhóm và cá nhân
- Việc tổ chức viết sáng kiến kinh nghiệm, chuyên đề bồi dưỡng HSG hàng
năm chưa được chú trọng mà còn mang tính hình thức, chưa phát huy tác dụng thực
sự trong việc nghiên cứu khoa học, ứng dụng thực tiễn trong hoạt động dạy và học
1.6.4 Nguyên nhân của những kết quả đạt được và hạn chế còn tồn tại
* Nguyên nhân thành công
- Sự chỉ đạo sát sao của Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An đến trường THPT Quỳ Hợp,
- BGH đã huy động sức mạnh tổng hợp trong đội ngũ cán bộ, giáo viên
Đường lối chỉ đạo đúng đắn, đi đúng trọng tâm, đạt mục tiêu đề ra
- BGH chỉ đạo sát sao của đội ngũ CBQL nhà trường đến từng Giáo viên
- Đội ngũ giáo viên cơ bản chuẩn về trình độ chuyên môn vững vàng, có kinh nghiệm trong bồi dưỡng HSG, nghiệp vụ sư phạm tốt, ý thức tự học học hỏi, bồi dưỡng thường xuyên nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tâm huyết với nghề
- Được sự quan tâm của chính quyền địa phương các cấp, hội phụ huynh học sinh, các cá nhân doanh nghiệp trên địa bàn huyện, nên cơ sở vật chất các nhà trường THPT được nâng cao, về cơ bản đáp ứng được yêu cầu cho hoạt động dạy
và học, trang thiết bị được đầu tư tương đối đầy đủ như: phòng thực hành, phòng học thông minh, phòng học tiếng Anh, nhà đa năng chất lượng tốt phục vụ cho giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh
* Nguyên nhân hạn chế
- Việc duyệt kế hoạch và theo dõi, kiểm tra thực hiện trong suốt năm học của BGH chưa thường xuyên
- Giáo viên tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi thực tế hiện nay vẫn còn nhiều
áp lực do khối lượng công công việc còn nhiều
- BGH uỷ quyền cho tổ trưởng, dẫn đến quản lí chưa sâu sát, chưa duy trì các hoạt động thường xuyên nên đôi khi các hoạt động bị sao nhãng, kém hiệu quả
- Việc uỷ quyền cho tổ trưởng lập kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi, việc kiểm tra hồ sơ, giáo án, việc thực hiện qui chế chuyên môn của giáo viên hiệu quả chưa cao
- Việc tổ chức viết sáng kiến kinh nghiệm của GV, CBQL còn hình thức, không có giá trị đích thực trong các nhà trường, ít có tính thực tiễn
- Việc tổ chức trao đổi học hỏi kinh nghiệm chưa nhiều
- Chế độ đãi ngộ và khen thưởng chưa thỏa đáng
Trang 25II BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG THPT QUỲ HỢP, HUYỆN QUỲ HỢP, TỈNH NGHỆ AN
2.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông Quỳ Hợp
2.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu
Mục tiêu được hiểu là cái đích, cái mà hoạt động bồi dưỡng HSGcần hướng tới Mục tiêu ở đây chính là tìm ra các biện pháp quản lý hữu hiệu nhằm nâng cao chất lượng hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THPT huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ
An Để thực hiện được mục tiêu trên, các biện pháp được đề xuất phải giải quyết triệt để các vấn đề tồn tại được nêu ra trong phần thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG; đồng thời, chúng phải hướng đến việc nâng cao chất lượng hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THPT trên địa bàn huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An
2.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
Mục đích cuối cùng của mỗi biện pháp đưa ra chính là tính thực tiễn của nó, tức
là biện pháp đó sẽ mang lại kết quả như thế nào, có đạt được hiệu quả cao hay không
2.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
Trên thực tế, một biện pháp có thể thực hiện trong một thời điểm cụ thể và với một đơn vị cụ thể muốn thành công bắt buộc phải đảm bảo tính hiệu quả Tính hiệu quả ở đây là biện pháp không bị hoặc ít bị nhất các yếu tố chi phối nó rằng buộc ở mức độ cao
2.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
Tính khả thi đòi hỏi các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng HSGđược
đề xuất phải có khả năng thực hiện và mang lại hiệu quả cao
2.2 Một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông Quỳ Hợp
2.2.1 Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về sự cần thiết phải quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông Quỳ Hợp
2.2.1.1 Mục tiêu của biện pháp
Giúp cho đội ngũ cán bộ quản lí, GV nắm chắc và thông suốt các quan điểm, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước ta về vấn đề nguồn nhân lực, đào tạo
và bồi dưỡng nhân tài Nắm vững cơ sở lí luận cơ bản về quá trình phát triển một tài năng, từ đó nhận thức được tầm quan trọng của học sinh giỏi (HSG) trong việc
GD-ĐT nhân tài, định hướng cho HSG có sự phát triển tự nhiên, toàn diện
Giúp cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên hiểu rõ mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng học sinh giỏi từ đó nâng cao trách nhiệm của mình trong hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông
Trang 26Từ đó, giáo viên ý thức được vai trò và nhiệm vụ của mình trong việc xây dựng nguồn nhân lực có chất lượng, tài giỏi cho đất nước
2.2.1.2 Nội dung của biện pháp
Phổ biến các và quán triệt các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước
ta về vấn đề nguồn nhân lực, đào tạo và bồi dưỡng nhân tài
Phổ biến cho cán bộ quản lý, giáo viên trong nhà trường nghiên cứu các tài liệu về bồi dưỡng học sinh giỏi Tìm hiểu đặc thù về nội dung
Phổ biến các lợi ích và quyền lợi của HSG trong các kì xét tuyển tuyển sinh vào Đại học
Chỉ đạo tuyên truyền rộng rãi đến cán bộ giáo giáo viên, phụ huynh, học sinh giá trị cốt lõi và những lợi ích thiết thực của hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi trong trường THPT
Đội ngũ cán bộ quản lí, GV phải nắm chắc và thông suốt các quan điểm, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước ta về vấn đề nguồn nhân lực, đào tạo và bồi dưỡng nhân tài
2.2.1.3 Cách thức thực hiện biện pháp
Thực hiện hoạt động điều tra, khảo sát để nắm được thực trạng về nhận thức của đội ngũ cán bộ, GV, HS về tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng HSG Dựa trên kết quả khảo sát, đánh giá nhà trường lập kế hoạch cụ thể để nâng cao nhận thức của cán bộ, GV, HS và cộng đồng xã hội về hoạt động bồi dưỡng HSG
Tổ chức bồi dưỡng tại đơn vị xuất phát từ yêu cầu bồi dưỡng học sinh giỏi của giáo viên và việc bồi dưỡng phải phù hợp với nhu cầu thực tiễn
Tổ chức Hội thảo, hoạt động ngoại khoá về đổi mới phương pháp bồi dưỡng học sinh giỏi và chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi để mọi người nhận thức rõ về việc phương pháp bồi dưỡng là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi nói chung và nói riêng
Tổ chức các buổi hội thảo, mời các chuyên gia giáo dục, những chuyên gia
về các lĩnh vực tâm lý, xã hội khác về nói chuyện, trao đổi với cán bộ, GV, HPH
và HS để mọi người có thể nâng cao nhận thức, hiểu biết và có định hướng đúng đắn cho quyết tâm và tương lai của chính HS và con em mình
Tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên tham quan, giao lưu học hỏi những
mô hình trường có bề dày thành tích về công tác học sinh giỏi
2.2.1.4 Điều kiện thực hiện biện pháp
Cán bộ quản lí, giáo viên, học sinh nhận thức đúng đắn về ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng HSG ; nắm vững mục tiêu, kế hoạch, chương trình dạy học, nội dung môn học
Cán bộ quản lí, giáo viên nắm chắc các phương pháp dạy học và hướng dẫn học sinh cách học, cách đọc tài liệụ
Trang 27Thường xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tiếp cận với công nghệ thông tin, phương tiện dạy học hiện đại
Có điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học để tổ chức tốt các hội thảo, hội thi, các đợt tham quan, học hỏi mô hình bồi dưỡng HSG
Mỗi cán bộ quản lý, giáo viên thấm nhuần và hiểu được tầm quan trọng về chất lượng và số lượng học sinh giỏi của mỗi nhà trường là một trong những yếu tố quyết định thương hiệu, uy tín của nhà trường đối với nhân dân và cũng là uy tín của mỗi cá nhân giáo viên
2.2.2 Xây dựng kế hoạch hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi cấp trường, cấp tỉnh ở trường trung học phổ thông Quỳ Hợp
2.2.2.1 Mục tiêu của biện pháp
Để thực hiện nhiệm vụ năm học, trong đó có kết quả HSG đạt được hàng năm là một trong những tiêu chí xếp loại chất lượng nhà trường Dựa trên các văn bản chỉ đạo thực nhiệm vụ năm học của Bộ GD-ĐT, Sở GD-ĐT, tình hình thực tế hàng năm (đối tượng HS, điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, tài chính, lực lượng giáo dục ) BGH xây dựng kế hoạch BDHSG của nhà trường một cách khoa học, lập kế hoạch (dài hạn và ngắn hạn) phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng HSG của trường
2.2.2.2 Nội dung của biện pháp
- Nhà trường xây dựng kế hoạch tổng thể về BDHSG căn cứ vào kế hoạch của sở GD &ĐT ban hành hàng năm
- Hướng dẫn tổ bộ môn xây dựng kế hoạch BDHSG theo từng môn học
- Xác định mục tiêu của hoạt động bồi dưỡng HSG là nhằm làm bộc lộ và phát triển năng khiếu của HS, giúp HS có điều kiện phát triển nhân cách toàn diện
- Xác định các nguồn lực đảm bảo thực hiện đạt được mục tiêu, từ dội ngũ
2.2.2.3 Cách thức thực hiện biện pháp
- BGH nắm rõ số lượng cần bồi dưỡng, từ đó kết hợp với tổ trưởng chuyên
môn và GV có kinh nghiệm trong dạy BDHSG xây dựng kế hoạch hoạt động
chung của nhà trường theo tuần, tháng, học kỳ và cả năm học nhằm thực hiện tốt
nội dung chương trình bồi dưỡng HSG
- Chỉ đạo tốt việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng của các bộ phận chuyên
Trang 28môn và các cá nhân, tập trung vào các kế hoạch chuyên đề có liên quan đến công
tác BDHSG
- Tổ chức đánh giá thực trạng chiến lược và kế hoạch của hoạt động bồi dưỡng HSG của nhà trường để điều chỉnh và phát triển thành chiến lược dài hạn cho từng giai đoạn phù hợp với sứ mạng và tầm nhìn của nhà trường
2.2.2.4 Điều kiện thực hiện biện pháp
Các tổ, nhóm chuyên môn xây dựng chương trình theo hướng phát triển phẩm chất năng lực học sinh
Tổ, nhóm chuyên môn tiến hành xây dựng chương trình khung với tài liệu chuyên sâu về môn học
Giáo viên lập kế hoạch và biên soạn nội dung bồi dưỡng rõ ràng, cụ thể, chi tiết cho từng chuyên đề, bồi dưỡng theo quy trình từ thấp đến cao, từ dễ đến khó phát huy năng lực đặc thù và năng lực cốt lõi của học sinh
Học sinh hứng thú trong học tập bồi dưỡng HSG và khát khao chiếm lĩnh các nội dung kiến thức chuyên sâu
KẾ HOẠCH BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI TRƯỜNG THPT QUỲ HỢP NĂM HỌC 2022-2023
I MỤC TIÊU
1 Mục tiêu:
- Thực hiện tốt kế hoạch năm học 2022 - 2023, nhằm nâng cao chất lượng học tập của học sinh một cách toàn diện theo mục tiêu giáo dục của chương trình phổ thông tổng thể 2018
- Giúp các em có phương pháp học tập tích cực trong các bộ môn, kích thích
sự phát triển thông minh, ham hiểu biết, không ỷ lại
- Giúp các em học sinh có điều kiện học tập, phát triển tư duy, sáng tạo, có thái độ học tập đúng đắn, phát huy năng lực tự học
- Giúp các em có năng khiếu bộ môn có cơ hội tiếp cận những kiến thức chuyên sâu, khơi dậy niềm đam mê và yêu thích môn học
- Giúp các em có cơ hội rèn luyện, phấn đấu trở thành học sinh giỏi xuất sắc phát triển toàn diện
- Nâng cao chất lượng học sinh giỏi của trường và chọn ra đội tuyển dự thi học sinh giỏi cấp tỉnh lớp 12 năm học 2022 - 2023 đầy đủ số lượng, đạt chỉ tiêu
đề ra
- Giúp các em có nhiều cơ hội xét tuyển vào các trường Đại học tốp đầu trong nước
Trang 292 Yêu cầu
- Các chuyên đề bồi dưỡng được xây dựng đảm bảo tính cấu trúc và hệ thống, vừa sức với học sinh và bám sát nội dung, cấu trúc đề thi học sinh giỏi cấp trường, cấp thành cấp tỉnh theo hướng dẫn của Sở GD&ĐT ban hành hàng năm
- Phát triển phẩm chất và năng lực học sinh theo chương trình phổ thông tổng thể 2018
- Phát triển năng lực đặc thù của từng bộ môn
- Phát huy khả năng tự học và nghiên cứu khoa học của học sinh
- Thực hiện hiệu quả và đúng tiến độ đề ra, đảm bảo chất lượng đội tuyển học sinh giỏi dự thi cấp trường, cấp tỉnh và có kết quả tốt
II NỘI DUNG KẾ HOẠCH
1 Thời gian bồi dưỡng và tuyển chọn
- Tổ chức bồi dưỡng từ đầu năm học cho đội tuyển từ kết quả kỳ thi chọn đội tuyển học sinh giỏi trường khối 11 năm học 2021 - 2022 (6 tiết/tuần/môn)
- Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi ngay từ đầu năm
- Triển khai kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi trong buổi họp Hội đồng sư phạm cho mọi thành viên cùng biết và thực hiện
- Theo dõi kết quả học tập của các em từ đó có nhiều biện pháp thích hợp để giúp giáo viên và học sinh dạy tốt và học tốt
- Hình thức: trực tiếp
- Lập đội tuyển học sinh giỏi dự thi cấp trường (dự kiến tháng 05/2022) và cấp tỉnh (dự kiến tháng 9/2022)
2 Kế hoạch học tập
10/02/2022 Phổ biến kế hoạch và nội quy lớp bồi dưỡng
HSG đến HS được tuyển chọn
Đợt 1: 8 tuần 15/02/2022 -
15/04/2022
Lập danh sách Đội dự tuyển (lần 1) Thực hiện kế hoạch bồi dưỡng nội dung cơ bản và luyện tập chương trình lớp 11
Kiểm tra cuối đợt 1
Báo kết quả:
15/4/2022
Đợt 2: 8 tuần 15/4/2022 -
25/6/2022
Thực hiện kế hoạch bồi dưỡng nội dung nâng cao và luyện tập chương trình lớp 11 Kiểm tra cuối đợt 2
Lập danh sách Đội dự tuyển (lần 2)
Báo kết quả:
26/6/2022