Bài giảng bệnh của phần mềm PGS TS nguyễn văn thắng

Bài giảng bệnh của phần mềm

PGS.TS NGUYỄN VĂN THẮNG

ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP HCM

BM GIẢI PHẪU BỆNH

PHẦN MỀM

- GỒM NHỮNG MÔ KHÔNG PHẢI XƯƠNG

- LOẠI RA: Nội tạng, các ống phủ bởi biểu mô, thượng bì, tủy xương, hạch thần kinh, hạch

limphô…

-  MÔ PHẦN MỀM BAO XUNG QUANH

XƯƠNG: ĐẦU MẶT CỔ, MÌNH VÀ TỨ CHI

MÔ PHẦN MỀM

- TỪ LÁ PHÔI GIỮA:

Mô sợi, mỡ, cơ, màng gân khớp, mạch, mô bào…

- TỪ LÁ PHÔI NGOÀI- THẦN KINH:

Tế bào schwann (mô nâng đỡ của dây thần kinh ngoại biên)

BƯỚU PHẦN MỀM

CHẨN ĐOÁN, PHÂN LOẠI KHÓ

- Xuất nguồn từ tế bào trung mô

- Nhiều tế bào có khả năng như nguyên bào sợi

(facultative fibroblast)

- Nhiều bướu mới

- Bướu thật sự / tổn thương giả bướu ?

- Bướu lành / sarcôm ?

PHÂN LOẠI BƯỚU PHẦN MỀM

 Bướu lành :

- Không hóa ác

- Đôi khi hóa ác: u mô bào-sợi,

u sợi thần kinh nhiều nơi

 Bướu ác giáp biên (độ ác thấp)

 Bướu ác

BƯỚU PHẦN MỀM

 Bướu lành hay gặp hơn bướu ác

- Bướu lành mỡ

- Bướu lành mạch máu

 Bướu ác thường ác tính ngay từ đầu

- Trẻ em: sarcôm cơ vân

- Người nhiều tuổi: bướu ác mô bào-sợi

- Trưởng thành: sarcôm sợi, sar sợi bì lồi, sarcôm màng khớp, sarcôm mỡ…

TỔN THƯƠNG GIẢ BƯỚU

U LÀNH

(THƯỜNG < 3Cm)

1 - U mô bào sợi: u sợi bì, u dạng mỡ, u

đại bào màng gân.

H.E, nhuộm đặc biệt, hóa mô miễn dịch…

GIAI ĐOẠN BƯỚU PHẦN MỀM

• XẾP MỨC ĐỘ TỪ NHẸ ĐẾN NẶNG

• ° 1, 2 , 3: U lành

• ° I A-B : U ác thấp, không di căn

• ° II A-B : U ác cao, không di căn

• ° III A-B : U ác, có di căn xa

• ***

• (A trong khoang, B ngoài khoang)

PHÂN GIAI ĐOẠN (TNM)

American Joint Committee

BƯỚU ( T )

 TX : lâm sàng không đánh giá được

 To : lâm sàng không phát hiện bướu

PHÂN GIAI ĐOẠN

American Joint Committee

PHÂN GIAI ĐOẠN

American Joint Committee

• I: - IA: grad thấp,  5cm, nông và sâu

(G1-2, T1a-1b, No, Mo)

- IB: grad thấp,  5cm, nông

(G1-2, T2a, No, Mo)

• II: - IIA: grad thấp,  5cm , sâu

(G1-2, T2b, No, Mo)

- IIB: grad cao,  5cm , nông và sâu

(G3-4, T1a-b, No, Mo)

- IIC: grad cao,  5cm , nông

(G3-4, T2a, No, Mo)

PHÂN GIAI ĐOẠN

American Joint Committee

• III: grad cao,  5cm , sâu

(G3-4, T2b, No, Mo)

• IV: có di căn

(G, T, N1, Mo)(G,T,No,M1)

BỜ PHẪU THUẬT

- Cắt u trong tổn thương: nạo…  sót mô u

- Cắt trọn u : lấy u cùng vỏ bao  sót u ác

- Cắt rộng u : lấy u cùng mô bình thường xung

quanh  sót mô u ác cao

- Cắt rộng tận gốc/ triệt để: lấy u cùng với khoang, đọan chi tận gốc, tháo khớp

XỬ TRÍ TỔN THƯƠNG LÀNH TÍNH

Ia : Viêm nốt màng cân, bướu mô bào-sợi ở bì (bướu sợi-bì)

Cắt trọn => hầu hết chữa lành, không di căn xa

Ib : Bướu mô bào-sợi dạng phình mạch, bướu mạch máu

nhầy-Cắt trọn => có thể tái phát nhưng không tàn phá

=> cắt bướu, không di căn xa

XỬ TRÍ TỔN THƯƠNG GIÁP BIÊN

 IIa : Bệnh bướu sợi bĩ

Cắt rộng => hay tái phát, cĩ thể tàn phá Khơng di căn xa

 IIb : Sa mỡ biệt hĩa cao, Sa sợi bì lồi

Cắt rợng, khơng hĩa trị => hay tái phát Hiếm di căn

xa trừ khi mất biệt hĩa thành sarcơm nhĩm III

 IIc : B sợi nhầy hĩa xương, B mơ bào-sợi dạng xốy

ốc (plexiform)

Cắt rợng, khơng hĩa trị => hay tái phát Hiếm di căn

xa dù khơng mất biệt hĩa

XỬ TRÍ TỔN THƯƠNG ÁC TÍNH

 III : Bướu mơ bào-sợi đa dạng, bướu ác thần kinh ngoại biên

Cắt rộng, hĩa trị => hay tái phát Di căn xa

 IV : Sa cơ vân phơi thai, B lá phơi ngồi- thần kinh

Cắt rợng, hĩa trị Thường di căn xa khi mới đến khám bệnh

TỔN THƯƠNG MÔ SỢI

1 TỔN THƯƠNG DẠNG BƯỚU:

2 SARCÔM SỢI

BỆNH BƯỚU SỢI

(Fibromatosis)

BỆNH BƯỚU SỢI

Fibromatosis / Xâm nhập cơ

BỆNH BƯỚU SỢI (Fibromatosis)

xâm nhập phần mềm

ĐẠI THỂ

BỆNH BƯỚU SỢI SARCOM SỢI

SARCÔM SỢI

BIỆT HÓA RÕ BIỆT HÓA KÉM

SARCÔM SỢI  BA MÔ BÀO SỢI

SARCOM SỢI

PHÂN BÀO BẤT THƯỜNG

BƯỚU MÔ BÀO

• - Bướu sợi-bì

• - Bướu đại bào màng gân

• - Bướu thực bào dạng mỡ…

2 SARCÔM SỢI-BÌ LỒI

3 BƯỚU ÁC MÔ BÀO-SỢI

BƯỚU LÀNH MÔ BÀO-SỢI

BƯỚU SỢI - BÌ

(Dermatofibroma)

BƯỚU MÔ BÀO-SỢI

(Fibrous Histiocytome)

Xoáy trôn ốc, bánh xe bò…, giới hạn không rõ

BƯỚU MÔ BÀO-SỢI

không điển hình

SARCÔM SỢI – BÌ LỒI

BƯỚU ÁC MÔ BÀO-SỢI (MFH)

( M alignant F ibrous H istiocytoma)

BƯỚU ÁC MÔ BÀO-SỢI

(Malignant Fibrous Histiocytoma)

BƯỚU ÁC MÔ BÀO-SỢI

(BƯỚU ĐẠI BÀO PHẦN MỀM)

BƯỚU MỠ

1 BƯỚU LÀNH MỠ

2 SARCÔM MỠ

BƯỚU LÀNH MỠ

ĐẠI THỂ:

giống mỡ bình

thường, có giới hạn rõ,

có vỏ bao

BƯỚI LÀNH MỠ

TRONG CƠ

BƯỚU LÀNH MỠ

VI THỂ: giống mỡ bình thường Bướu lành mỡ trong cơ

BƯỚU LÀNH MỠ

Bướu lành mỡ-mạch Bướu lành mỡ phôi thai

SARCÔM MỠ

SARCÔM MỠ NHẦY

(Myxoid Liposarcoma)

SARCÔM MỠ NHẦY

SARCÔM MỠ KÉM BIỆT HÓA

BƯỚU CƠ TRƠN

1) BƯỚU LÀNH CƠ TRƠN

2) BƯỚU LÀNH CƠ TRƠN-MẠCH MÁU 3) SARCÔM CƠ TRƠN

BƯỚU LÀNH CƠ TRƠN

Rất hiếm ở phần mềm Bướu lành cơ trơn-mạch máu

SARCÔM CƠ TRƠN

Biệt hóa rõ (sau phúc mạc) Biệt hóa kém (phần mềm)

SARCÔM CƠ VÂN

2) DẠNG NANG : thanh thiếu niên, < 20 tuổi

thành

SARCÔM CƠ VÂN CHÙM

(Botryoid Rhabdomyosarcoma)

< 10 t Dưới niêm mạc các xoang, hốc tự nhiên

vùng đầu-mặt-cổ và niệu-dục

SARCÔM CƠ VÂN CHÙM

(Botryoid Rhabdomyosarcoma)

Tế bào trung mô không biệt hóa trong mô đệm nhầy

SARCÔM CƠ VÂN CHÙM

(Botryoid Rhabdomyosarcoma)

Vi thể: tế bào biệt hóa thành nguyên bào cơ

SARCÔM CƠ VÂN DẠNG NANG

(Alveolar Rhabdomyosarcoma)

Thanh thiếu niên < 20t Trong cơ vân, dưới da

SARCÔM CƠ VÂN KÉM BIỆT HÓA

NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH

(Undifferentiated Adult Rhabdomyosarcoma)

Tế bào đa dạng, dị dạng Desmin (+)

TRONG CƠ VÂN

BƯỚU MẠCH

1) BƯỚU LÀNH MẠCH MÁU

2) BƯỚU LÀNH MẠCH LIMPHÔ 3) SARCÔM MẠCH MÁU

4) SARCÔM MẠCH LIMPHÔ

BƯỚU LÀNH MẠCH MÁU

Dạng mao mạch Dạng tĩnh mạch (hang)

BƯỚU LÀNH MẠCH MÁU

BƯỚU LÀNH MẠCH LIMPHÔ

Dạng hang, ở cổ, mình, xoang

miệng, vùng bẹn…

Bẩm sinh, trẻ con

Chúc Thành công !