Tài liệu mô tả các phương pháp để nạp điện cho xe điện và giới thiệu về một số hướng đi trong tương lai cho ngành công nghiệp ô tô điện. Ngoài ra, tài liệu cũng giới thiệu về dòng xe lai và đưa ra sự so sánh giữa xe lai với các dòng xe điện và xe chạy bằng xăng.
CÂU CHUYỆN VỀ NẠP ĐIỆN CHO XE
CÂU CHUYỆN VỀ NẠP ĐIỆN CHO XE
Năm 1859, nhà vật lý người Pháp Gaston Planté bắt đầu phát minh ra pin sạc và các thiết bị lưu trữ điện cho xe điện Đến năm 1880, nhà phát minh Gustave Trouvé đã cải tiến một động cơ điện nhỏ và phối hợp cùng hãng Siemens phát triển pin sạc gắn cho chiếc xe 3 bánh của nhà sáng chế người Anh James Starley, đánh dấu chiếc xe điện đầu tiên trên thế giới.
Khái niệm ô tô điện chính thức ra đời vào năm 1884, khi nhà phát minh Thomas Parker chế tạo chiếc ô tô điện đầu tiên, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự phát triển của xe chạy bằng năng lượng sạch.
Wolverhampton, Anh Ở châu Âu, Pháp và Anh là hai quốc gia đầu tiên ủng hộ loại hình xe điện cho giao thông
Mô hình xe ô tô điện đầu tiên tại Wolverhampton, Anh
Xe điện cần nguồn năng lượng để vận hành, trong đó năng lượng này được lưu trữ trong pin của xe Khi pin hết năng lượng, việc nạp điện trở thành yếu tố quan trọng để duy trì hoạt động của xe Vậy, làm thế nào để sạc pin xe điện một cách hiệu quả và nhanh chóng? Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu các phương pháp và kỹ thuật sạc pin xe điện hiện nay, giúp người dùng có thể duy trì xe luôn trong trạng thái sẵn sàng di chuyển.
Hình ảnh chung về xe điện
ĐỐI CHIẾU GIỮA ĐIỆN VÀ XĂNG DẦU
Sự khác nhau cơ bản của xe sử dụng nhiên liệu xăng dầu và xe điện
Xe điện có cấu tạo đơn giản hơn nhiều so với xe chạy bằng nhiên liệu hóa thạch, khác biệt rõ rệt nhất là ở hệ truyền động và động cơ Động cơ điện không cần nhiều bộ phận phức tạp như piston, xilanh, trục khuỷu như trong động cơ đốt trong, giúp xe điện trở nên gọn nhẹ và dễ bảo trì hơn Nhờ vào thiết kế đơn giản này, xe điện mang lại lợi ích về độ bền cao và tiết kiệm chi phí sửa chữa, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường hơn so với các loại xe truyền thống.
Động cơ điện có khả năng vận hành nhờ vào dải vòng tua lớn hơn nhiều lần so với động cơ xăng và dầu truyền thống Nhờ đó, động cơ điện chỉ cần sử dụng một cấp số duy nhất, giúp giảm độ phức tạp so với hộp số nhiều cấp và tỉ số truyền đa dạng của ô tô truyền thống.
➢ Xe điện có cội thất rộng rãi hơn
Nhờ cấu tạo động cơ và hệ truyền động đơn giản, ít thành phần, xe điện có nội thất rộng rãi hơn so với xe chạy xăng, dầu cùng kích thước bên ngoài Điều này giúp các nhà sản xuất dễ dàng trang bị nhiều tính năng và tiện nghi hơn, nâng cao trải nghiệm người dùng và tối ưu hóa không gian nội thất.
Nội thất của 1 mẫu xe Huyndai điện
➢ Xe điện không cần ống xả
Xe điện không cần ống xả và lưới tản nhiệt cỡ lớn nhờ vào động cơ không phát thải và khả năng tản nhiệt thấp hơn Các chi tiết thiết kế ngoài như hệ thống thoát khí và lưới tản nhiệt trở thành các đặc điểm phân biệt rõ ràng giữa xe điện và xe chạy xăng, dầu, góp phần nâng cao nhận diện thương hiệu và cải thiện tính thẩm mỹ cho xe điện.
Xe ô tô điện khác biệt về động cơ và hệ truyền động, mang lại trải nghiệm vận hành độc đáo so với xe chạy xăng, dầu Mặc dù cả hai loại xe đều có cách điều khiển tương tự, nhưng những điểm khác biệt này tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong cảm giác lái và hiệu suất hoạt động của xe.
Động cơ điện không phát thải khí gây ô nhiễm, góp phần bảo vệ môi trường Ngoài ra, xe sử dụng động cơ điện còn vận hành êm ái, không gây tiếng ồn trong khoang cabin Tiếng ồn chỉ phát ra từ các bộ phận khác như gầm xe, lốp hoặc từ môi trường bên ngoài, mang lại trải nghiệm lái xe yên tĩnh và thoải mái hơn.
Thiết kế khoang cabin của một mẫu xe điện
➢ Xe điện tăng tốc nhanh và không có độ trễ
Xe điện có khả năng đạt lực kéo tối đa ngay lập tức, giúp xe tăng tốc nhanh và hạn chế độ trễ Điều này mang lại trải nghiệm vận hành mượt mà, dễ chịu cho cả người lái và hành khách, nâng cao sự thoải mái trong quá trình lái xe.
Trên một số mẫu ô tô điện như Hyundai Ioniq5, người dùng có thể điều chỉnh mức độ tự hãm phanh sau khi nhả bàn đạp ga Tính năng này giúp tối ưu cơ chế phanh tái tạo năng lượng, từ đó giúp sạc pin hiệu quả hơn Nhờ đó, người lái có thể điều khiển xe di chuyển hoặc dừng chỉ bằng chân ga, nâng cao trải nghiệm lái xe tiện lợi và tiết kiệm năng lượng.
➢ Xe điện bảo dưỡng rẻ hơn
Nhờ cấu tạo đơn giản, việc bảo dưỡng động cơ điện dễ dàng và tiết kiệm chi phí hơn so với động cơ xăng, dầu Tuy nhiên, ở Việt Nam - nơi xe điện vẫn còn mới mẻ - các hoạt động bảo dưỡng và sửa chữa xe điện nên được thực hiện tại các gara chính hãng để đảm bảo an toàn và chất lượng dịch vụ.
Người dùng ô tô động cơ xăng, dầu hiện có nhiều lựa chọn về nguồn phụ tùng thay thế, sửa chữa và bảo dưỡng, bao gồm cả hàng chính hãng và các xưởng dịch vụ ngoài Điều này mang lại sự linh hoạt và tiện lợi cho khách hàng trong việc duy trì và nâng cao hiệu suất xe của mình Số lượng các cơ sở cung cấp phụ tùng và dịch vụ sửa chữa đa dạng giúp người dùng dễ dàng tiếp cận nguồn linh kiện chất lượng và dịch vụ phù hợp với ngân sách.
➢ Xe điện nạp năng lượng lâu hơn xe xăng
Xe truyền thống nạp nhiên liệu nhanh hơn nhiều lần so với xe điện, giúp đi được quãng đường xa hơn sau khi đổ đầy bình xăng hoặc dầu Tuy nhiên, tại Việt Nam, số lượng và độ phủ của các trạm sạc điện vẫn còn hạn chế hơn so với hệ thống cây xăng truyền thống, ảnh hưởng đến sự tiện lợi của xe điện.
Để tối ưu hóa việc sử dụng xe điện, người dùng cần điều chỉnh thói quen sử dụng và lên kế hoạch di chuyển phù hợp, đặc biệt là khi đi đường dài Ngoài ra, nguồn sạc cho xe điện có thể đến từ nhiều địa điểm khác nhau như tại nhà, hầm chung cư, trung tâm thương mại và bãi đỗ xe, giúp đảm bảo việc sạc pin thuận tiện và linh hoạt hơn.
Khác biệt trong việc nạp điện và đổ xăng cho xe
Khác với các loại xe chạy bằng xăng dầu, xe điện không cần đổ xăng hay dầu mà thay vào đó sử dụng điện làm nhiên liệu chính để vận hành Với xe điện, khi cần nạp năng lượng, người dùng chỉ cần sạc pin thay vì phải tới trạm xăng dầu, giúp tiết kiệm thời gian và giảm thiểu ô nhiễm môi trường Điều này giúp xe điện trở thành lựa chọn thân thiện với môi trường và phù hợp với xu hướng phát triển bền vững hiện nay.
Khi xe hết điện, cần sạc pin để đảm bảo xe tiếp tục vận hành Phương pháp sạc phổ biến nhất hiện nay là sử dụng pin dự trữ điện để cung cấp năng lượng cho xe Khi pin cạn kiệt, người dùng cần kết nối xe với nguồn điện để sạc lại pin, đảm bảo xe luôn sẵn sàng sử dụng.
Xe không nạp điện sẽ không vận hành được, do đó cần sạc pin trước khi xe cạn sạch nguồn điện để tránh tình trạng hết pin giữa chừng Việc duy trì sạc khi pin còn khoảng 20% giúp bảo vệ tuổi thọ của pin và giảm nguy cơ xe không khởi động được khi cần thiết Nên chú ý nạp điện đúng cách để duy trì hiệu suất và độ bền của pin xe hơi.
Kết hợp giữa điện và xăng dầu, xe lai (Hybrid)
Xe lai, còn gọi là xe hybrid hoặc xe lai điện, là loại ô tô sử dụng song song hai nguồn động cơ gồm động cơ đốt trong và động cơ điện Loại xe này kết hợp khả năng vận hành bằng nhiên liệu xăng và năng lượng điện, giúp giảm lượng khí thải và tiết kiệm nhiên liệu hiệu quả Xe hybrid ngày càng phổ biến nhờ tính tiết kiệm nhiên liệu và thân thiện với môi trường.
Xe hybrid có cấu tạo giống như xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống, với động cơ nối liền hệ thống truyền động để dẫn động bánh xe Tuy nhiên, điểm đặc biệt của xe hybrid là tích hợp thêm một động cơ điện, đảm nhận nhiệm vụ dẫn động chính hoặc hỗ trợ động cơ đốt trong, giúp tối ưu hóa hiệu suất nhiên liệu và giảm thiểu khí thải.
Cấu tạo bên trong xe hybrid
Xe lai thông thường gồm các loại như sau:
Xe hybrid toàn phần, còn gọi là hybrid song song, là dòng xe sử dụng cả động cơ điện và động cơ đốt trong có thể hoạt động riêng lẻ hoặc kết hợp tùy theo điều kiện vận hành, giúp tối ưu hóa hiệu suất nhiên liệu và giảm khí thải Pin của động cơ điện có khả năng tự sạc nhờ năng lượng phát sinh từ động cơ đốt trong, giúp xe duy trì năng lượng mà không cần sạc ngoài, mang lại trải nghiệm lái tiện lợi và tiết kiệm nhiên liệu hơn.
Mild hybrid electric vehicle (MHEV) là dòng xe hybrid nhẹ không thể hoạt động độc lập với động cơ điện Đặc điểm nổi bật của xe MHEV là động cơ điện chỉ hỗ trợ cho động cơ đốt trong mà không thể tự vận hành riêng lẻ Loại xe này giúp nâng cao hiệu suất nhiên liệu và giảm khí thải, phù hợp cho những khách hàng tìm kiếm sự kết hợp giữa tiết kiệm nhiên liệu và hiệu suất vận hành So với hybrid toàn phần, xe MHEV có hệ thống đơn giản hơn, phù hợp với nhiều dòng xe và giá thành cạnh tranh hơn.
Xe plug-in hybrid (PHEV) là loại xe hybrid kết hợp động cơ điện và động cơ đốt trong để tối ưu hiệu suất vận hành Pin của hệ thống điện không tự nhiên sạc đầy mà được sạc thông qua kết nối với nguồn điện bên ngoài qua phích cắm Điều này giúp xe có khả năng vận hành bằng điện hoàn toàn trong một quãng đường ngắn, tiết kiệm nhiên liệu và giảm khí thải PHEV là lựa chọn lý tưởng cho những người muốn tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường mà vẫn đảm bảo khả năng di chuyển linh hoạt.
Range extender hybrid (REX) là loại xe hybrid sử dụng động cơ điện kết hợp với động cơ đốt trong nhưng động cơ đốt trong không trực tiếp truyền động cho bánh xe, mà chỉ dùng để sạc pin cho động cơ điện Nhờ đó, xe REX có khả năng chạy liên tục mà không cần dừng lại để sạc điện, mang lại tiện ích và hiệu quả vận hành cao.
* Xe full hybrid thường có các chế độ sau:
➢ Chế độ chạy hoàn toàn bằng điện
➢ Chế độ chạy hoàn toàn bằng xăng
➢ Chế độ vừa chạy xăng vừa chạy điện
➢ Chế độ thu năng lượng khi giảm tốc
Người lái chỉ có thể chủ động chọn chế độ vận hành xe chạy điện, trong khi các chế độ khác như chạy hoàn toàn bằng xăng hoặc kết hợp cả xăng và điện sẽ do bộ điều khiển xe tự quyết định dựa trên trạng thái pin và điều kiện vận hành.
Nguồn điện là yếu tố thiết yếu đối với các dòng xe lai nói riêng và nhiều loại xe khác nói chung Vì vậy, quá trình nạp hoặc sạc điện cho xe luôn thu hút sự quan tâm lớn từ người dùng và các nhà sản xuất Việc duy trì nguồn điện ổn định đảm bảo xe hoạt động hiệu quả và an toàn trong quá trình sử dụng.
CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG HỆ THỐNG SẠC ĐIỆN CHO XE
Sơ đồ hệ thống điện
Mẫu xe Tesla Model S vận hành nhờ động cơ điện tiên tiến, sử dụng pin điện áp cao (High Voltage - HV) để cung cấp năng lượng hiệu quả Các dòng pin HV trên thị trường hiện nay có dung lượng đa dạng, phổ biến gồm 40 kWh và 60 kWh, giúp nâng cao phạm vi hoạt động và hiệu suất của xe.
Model S được trang bị tiêu chuẩn với đầu nối di động và bộ điều hợp có thể cắm vào các nguồn sau:
➢ Ổ cắm điện tiêu chuẩn 110 volt
Cấu tạo chung hệ thống Pin điện áp cao High Voltage (HV)
Pin HV được đặt bên dưới thân xe, giúp tạo ra mặt gầm phẳng và thấp, cải thiện về cấu trúc và khí động học Các dòng pin Model S gồm 40 kWh, 60 kWh và 85 kWh đều có sự điều chỉnh về phần tử để đa dạng hóa công suất Cụ thể, pin 85 kWh gồm 16 module, mỗi module chứa 6 viên lớn, và mỗi viên có chứa 74 cell, tối ưu hóa hiệu suất lưu trữ năng lượng cho xe điện.
PIN 60 kWh chứa 66 cell trong mỗi viên lớn, trong khi pin 40 kWh gồm 49 cell mỗi viên lớn, giúp tối ưu hiệu suất vận hành Mỗi lần sạc xe có thể di chuyển đến 970 km, mang lại quãng đường dài cho người dùng Thời gian sạc tổng cộng là 32 giờ, đảm bảo xe luôn sẵn sàng cho những chuyến đi dài ngày.
Pin cũng có các tiếp điểm B + và B-, điểm đo kiểm và cầu chì 630 amp
Pin HV nhằm cung cấp năng lượng chủ yếu để vận hành xe và các hệ thống phụ kiện, đảm bảo nguồn điện ổn định cho toàn bộ phương tiện Nó cung cấp dòng điện trực tiếp cho biến tần truyền động, giúp động cơ hoạt động hiệu quả, đồng thời hỗ trợ hệ thống điện 12V thông qua bộ chuyển đổi DC-DC Bộ chuyển đổi này còn đóng vai trò là khối tiếp giáp điện áp cao, phân phối dòng điện từ pin HV đến các thiết bị như máy nén điều hòa, hệ thống làm mát và bộ làm ấm cabin, đảm bảo hoạt động liên tục và an toàn của xe.
Bộ sạc và hộp nối
1-Bộ sạc chính; 2-Hộp nối cao áp; 3-Bộ sạc phụ 10 kW (tùy chọn)
Bộ sạc được đặt dưới hàng ghế sau của xe Trong trường hợp bộ sạc phụ gặp sự cố, pin vẫn có thể được sạc tùy theo mức độ hỏng hóc Tuy nhiên, nếu bộ sạc chính bị hỏng, việc sạc pin sẽ không thể thực hiện được.
Bộ sạc trên bo mạch chính 10kW tương thích với các phạm vi đầu vào sau:
➢ Hiệu suất sạc cao nhất 92%
Bộ sạc đôi 20 kW có khả năng tăng công suất đầu ra lên đến 80A, giúp quá trình sạc xe nhanh hơn và hiệu quả hơn Khi sạc từ nguồn AC ngoài, bộ sạc trên bo mạch sẽ chuyển đổi AC thành DC và điều chỉnh dòng điện phù hợp để đảm bảo pin HV được sạc đúng tốc độ, an toàn và tuân thủ tiêu chuẩn SOC.
3.3.2 Hộp nối cao áp (HVJB – High voltage junction box )
Hộp nối điện áp cao (HVJB) được đặt bên dưới tấm che hàng ghế sau, nằm giữa hai bộ sạc nếu có bộ sạc phụ hoặc bên trái của bộ sạc khi chỉ có một bộ sạc duy nhất.
1-Pin điện áp cao; 2-tiếp điểm B-; 3-tiếp điểm B +; 4-Thanh dẫn dòng cao; 5-Cầu chì
2 x 50 Ampe; 6-Cổng sạc; 7-Bộ chuyển đổi DC /DC; 8-Bộ sạc chính 10 kW; 9-Cầu chì 100 Ampe; 10-Thanh dẫn dòng thấp; 11-Bộ lọc nhiễu; 12-Biến tần
HVJB cho phép dòng điện chạy qua các thành phần như Pin HV, biến tần, bộ chuyển đổi DC-DC, bộ sạc và cổng sạc, đảm bảo hoạt động hiệu quả của hệ thống Trong đó, HVJB chứa các công tắc sạc nhanh được điều khiển bởi bộ sạc chính, đóng mở để tạo liên kết trực tiếp giữa cổng sạc và Pin HV, giúp tối ưu quá trình sạc Hệ thống còn trang bị 3 cầu chì quan trọng: một cầu chì 50A trên đầu ra dương DC từ mỗi bộ sạc và một cầu chì 100A trên mạch cung cấp DC dương đi đến bộ chuyển đổi DC-DC, nhằm bảo vệ các thành phần khỏi quá tải và ngắn mạch, tăng độ tin cậy của hệ thống.
Pin 12V
Pin 12 volt được đặt dưới mui xe ở phía bên tay phải Mục đích là cung cấp nguồn năng lượng cho hệ thống điện 12V khi hệ thống HV không hoạt động Trong trường hợp hệ thống HV hoặc bộ chuyển đổi DC-DC bị hỏng, nó hoạt động như một nguồn dự trữ năng lượng cho toàn bộ hệ thống 12V, nhưng quan trọng nhất là hệ thống an toàn và điều khiển phương tiện quan trọng Đây là pin axit chì không cần bảo trì và được sạc bằng nguồn điện từ Pin HV, thông qua bộ chuyển đổi DC/DC.
Bộ chuyển đổi DC/DC
Bộ chuyển đổi điện áp cao pin (350-400VDC) sang 12-13VDC đảm bảo cung cấp năng lượng cho các hệ thống điện thấp của xe và duy trì sạc pin 12V Nó còn đóng vai trò là hộp nối HV để phân phối dòng điện cao áp đến máy nén điều hòa, bộ làm mát và bộ làm nóng PTC Khi điện áp ắc quy 12V giảm xuống dưới 12.3V, hệ thống BMS sẽ kích hoạt các công tắc để cung cấp dòng điện từ bộ chuyển đổi DC/DC qua hệ thống sạc điện của xe Tesla, giúp duy trì pin 12V trong phạm vi trạng thái sạc SOC tiêu chuẩn.
CÁC LOẠI PHƯƠNG PHÁP SẠC ÔTÔ ĐIỆN
Các bộ sạc tiêu chuẩn
Hệ thống sạc xe điện được chia thành 3 cấp độ dựa trên tốc độ và công suất, với mức sạc bắt đầu từ Level 1 là cấp độ thấp nhất Các cấp độ sạc này đóng vai trò quan trọng vì chúng có những ưu điểm và nhược điểm riêng, phù hợp với từng thời gian sạc và hoàn cảnh sử dụng xe Việc lựa chọn cấp độ sạc phù hợp giúp tối ưu hóa quá trình sạc và nâng cao hiệu quả sử dụng xe điện.
➢ Cấp độ 1 (level 1) - 120V Ảnh: Wikihow
Level 1 giống như tùy chọn sạc phổ biến, nếu có ổ cắm điện trên tường gần đó, bạn có thể sạc Điểm yếu của bộ sạc này là tốc độ sạc chậm Ví dụ, nếu sạc chiếc Ford
Mustang Mach-E 2021 lắp gói pin 88 kWh với dòng điện 110-120 V thì mất 63 giờ đồng hồ để sạc đầy, theo kết quả thử nghiệm của Electrek
Sạc cấp độ 2 cung cấp tốc độ sạc nhanh hơn nhờ điện áp tăng gấp đôi, giúp rút ngắn thời gian nạp năng lượng cho xe điện Các bộ sạc level 2 phổ biến tại các trạm sạc công cộng, dễ sử dụng và phù hợp cho người dùng thường xuyên Nhiều nhà sản xuất ôtô điện khuyến nghị chủ xe lắp đặt bộ sạc level 2 trong nhà hoặc garage để tiện lợi và tiết kiệm thời gian Ví dụ, chiếc Mustang Mach-E chỉ mất khoảng 11.5 giờ để sạc đầy pin khi sử dụng sạc cấp độ 2, đảm bảo hiệu quả và tiện lợi cho người dùng xe điện.
➢ Cấp độ 3 (level 3) - điện một chiều (DC) Ảnh: Wikihow
Bộ sạc DC sử dụng nguồn cấp riêng với công suất lớn hơn 480V và 100A, đảm bảo khả năng cung cấp điện ổn định và mạnh mẽ Bộ sạc nhanh DC có thể truyền tải từ 50 đến 350 kW, thậm chí đạt tới 400 kW tại một số quốc gia châu Âu, giúp rút ngắn thời gian sạc xe điện đáng kể Tùy thuộc vào nguồn điện sẵn có, bộ sạc mức độ 3 có khả năng sạc xe điện trong vòng chỉ vài phút, mang lại sự tiện lợi tối đa cho người dùng.
20-30 phút Bộ sạc nhanh thường lắp đặt tại các trạm dừng nghỉ trên cao tốc, các trung tâm mua sắm.
Các cổng chuẩn sạc xe điện
Chuẩn sạc xe điện trên thế giới Ảnh: Bestchargers
J1772 là tiêu chuẩn công nghiệp cho tất cả các xe điện thực hiện sạc Cấp độ 1 (level
Cổng sạc chuẩn CHAdeMO trên thị trường Nissan Leaf Nhật Bản (Ảnh: Nissan)
Ban đầu, CHAdeMO được phát triển để trở thành tiêu chuẩn cổng sạc công nghiệp bởi các hãng xe Nhật Bản, giúp thúc đẩy việc sạc nhanh cho xe điện Hiện nay, cổng sạc CHAdeMO vẫn phổ biến tại Nhật Bản, được nhiều hãng xe như Toyota, Mitsubishi, Subaru và Nissan sử dụng rộng rãi trên các dòng xe điện của họ.
➢ Chuẩn sạc CCS - Hệ thống sạc kết hợp (Combined Charging System)
Sau khi CHAdeMO ra mắt, hệ thống sạc kết hợp CCS được phát triển như một tiêu chuẩn bổ sung để nâng cao khả năng sạc Cổng sạc CCS khác với CHAdeMO ở chỗ cho phép sạc both điện AC và DC trên cùng một cổng, mang lại sự tiện lợi và linh hoạt cho người dùng.
Dần dần, CCS trở thành cổng sạc ưa thích ở thị trường châu Âu và Mỹ, gồm BMW, Jaguar Land Rover, GM, Polestar, Volkswagen, thậm chí cả Tesla
Tesla xây dựng riêng cho mình một chuẩn sạc xe điện với cổng sạc Supercharger
Chịu trách nhiệm sạc nhanh, chuẩn sạc này cho phép cung cấp điện cho xe trong thời gian ngắn đáng kể Tuy nhiên, chuẩn sạc này chủ yếu dành riêng cho các dòng xe được hãng xe chỉ định, tức là chỉ xe Tesla mới có thể sử dụng chuẩn sạc này một cách độc quyền.
Sơ lược về việc sử dụng trạm sạc cho ô tô điện
4.3.1 Trạm sạc điện là gì?
Tại nhiều quốc gia trên thế giới, một “tụ điểm” gồm từ hai điểm sạc trở lên được gọi là trạm sạc điện công cộng Khác với trạm xăng truyền thống được xây dựng riêng biệt, các trạm sạc điện công cộng thường tích hợp nhiều điểm sạc nhằm phục vụ nhu cầu ngày càng tăng của người sử dụng xe điện Việc phát triển các trạm sạc điện công cộng thuận tiện giúp thúc đẩy việc chuyển đổi sang phương tiện thân thiện với môi trường và nâng cao trải nghiệm lái xe điện.
Các công trình xây dựng chỉ được phép xây dựng dưới dạng “ké” một góc của bãi đỗ xe hoặc ở một góc nào đó của siêu thị, trung tâm thương mại hoặc khu nhà cao tầng Việc giới hạn này nhằm đảm bảo sự an toàn và phù hợp với quy hoạch chung của khu vực Những công trình này thường có quy mô nhỏ, phù hợp với mục đích sử dụng nhất định và không ảnh hưởng đến cảnh quan tổng thể Việc tuân thủ quy định này giúp duy trì trật tự đô thị và tạo không gian thuận tiện cho các hoạt động thương mại và sinh hoạt cộng đồng.
4.3.2 Thời gian sạc đầy là bao lâu?
Sạc chậm – Nguồn điện 3kW: Nếu xe của bạn đang trong tình trạng “kiệt quệ” thì phải mất đến 8 tiếng để sạc đầy
Sạc nhanh – Nguồn điện: 7-22kW: Với nguồn điện có công suất từ 7-22kW thì xe của bạn cần khoảng 3-4 tiếng để sạc đầy
Sạc Rapid Charger với công suất nguồn điện từ 43-50kW đang trở thành công nghệ tiên tiến dành cho các xe điện cao cấp như Tesla Model S và Kia Soul EV Hiện nay, chỉ có một số ít xe được trang bị sạc rapid này, giúp giảm đáng kể thời gian sạc và nâng cao trải nghiệm người dùng Công nghệ sạc nhanh này đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phổ biến của xe điện, đáp ứng nhu cầu di chuyển liên tục và tiện lợi hơn.
30 phút sạc, với bộ sạc này, xe của bạn đã đầy đến 80%
4.3.3 Câu hỏi đặt ra: Có nên mua ô tô điện?
Việc bỏ ra một khoản tiền lớn để mua ô tô đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng, và việc lựa chọn loại xe phù hợp cũng không kém phần đau đầu Tuy nhiên, các chuyên gia khuyên người tiêu dùng nên ưu tiên mua ô tô điện nhờ vào lợi ích về mặt tài chính và sự thân thiện với môi trường Bên cạnh đó, ô tô điện ngày càng có nhiều cải tiến và cập nhật công nghệ mới, mang lại trải nghiệm lái xe tối ưu hơn.
Nguồn năng lượng cho ô tô điện
Trích nguồn Power Supply Systems for Electric Vehicles, Theo dự báo của tạp chí Discovery, ô tô điện là 1 trong 5 công nghệ bùng nổ trong năm 2011
Trong ô tô điện, việc dự trữ và quản lý dòng năng lượng đóng vai trò quan trọng, ảnh hưởng đến tính năng và hiệu suất của xe Các nghiên cứu quốc tế đặt mục tiêu nâng cao khả năng lưu trữ năng lượng, đồng thời giảm kích thước và trọng lượng của hệ thống nguồn, nhằm tăng tính linh hoạt trong quản lý, phân phối và điều khiển dòng năng lượng trong các chế độ hoạt động khác nhau của xe Nguồn năng lượng luôn là lĩnh vực được quan tâm hàng đầu và đầu tư lớn nhất trong các nghiên cứu về ô tô điện hiện nay.
4.4.1 Tầm quan trọng của nguồn năng lượng cho ô tô điện
Nguồn năng lượng là vấn đề hàng đầu trong ô tô điện, nhận được sự quan tâm đặc biệt từ các nhà nghiên cứu trong giới học thuật và công nghiệp Khi ô tô điện trở thành sản phẩm thương mại, những vấn đề liên quan đến nguồn năng lượng càng trở nên quan trọng đối với người tiêu dùng.
4.4.2 Một số hướng nghiên cứu và thành tựu điển hình trên thế giới
Những nghiên cứu về hệ thống nguồn năng lượng trên thế giới rất đa dạng và phong phú
4.4.2.1 Ứng dụng công nghệ nano giảm thời gian nạp ắcquy
Thời gian nạp ắcquy là một trong những mối quan tâm lớn nhất của cả nhà khoa học, nhà sản xuất và người sử dụng ô tô điện
Ta thấy rằng, thời gian để nạp đầy pin cho một chiếc điện thoại hay máy tính mất từ
Thời gian sạc trung bình của ô tô điện hiện nay là khoảng 8 giờ, quá lâu so với khoảng 3 phút để đổ đầy bình xăng Thời gian sạc kéo dài hơn một tiếng đồng hồ là một điểm yếu lớn của ô tô điện cần được cải thiện để nâng cao tiện ích và cạnh tranh trên thị trường.
Công nghệ vật liệu nano làm giảm thời gian nạp ắcquy Lithium-ion (Nguồn:
4.4.2.2 Công nghệ nạp điện không dây
Thí nghiệm truyền điện không dây tại Hori-lab
Nạp điện không dây, còn gọi là Wireless Power Transfer hoặc Inductive Charging, là công nghệ không còn xa lạ và đã được ứng dụng rộng rãi để sạc các thiết bị điện tử Công nghệ này cho phép truyền năng lượng mà không cần dây cáp, giúp việc sạc pin trở nên tiện lợi và hiện đại hơn Với khả năng vận dụng trong nhiều thiết bị, nạp điện không dây đang ngày càng phổ biến và phát triển để nâng cao trải nghiệm người dùng.
Hiện nay, có nhiều thiết bị điện tử cầm tay, như điện thoại di động, được sử dụng rộng rãi Tuy nhiên, việc áp dụng công nghệ này để nạp điện cho ô tô vẫn gặp phải nhiều thách thức cần được nghiên cứu và phát triển thêm Các vấn đề liên quan đến hiệu quả, độ bền và khả năng ứng dụng thực tế của công nghệ này vẫn còn chưa rõ ràng Nghiên cứu thêm là cần thiết để đưa công nghệ sạc không dây này trở thành giải pháp ưu việt cho ngành công nghiệp ô tô.
Nạp điện không dây hoạt động dựa trên nguyên lý truyền tải năng lượng qua dòng điện xoay chiều, tương tự như bếp từ phổ biến trong nhiều gia đình Hệ thống gồm có cuộn sơ cấp kết nối nguồn điện và cuộn thứ cấp liên kết với thiết bị tải, trong đó, tần số cao của dòng điện xoay chiều giúp nâng cao hiệu suất truyền tải năng lượng Quá trình này dựa trên cảm ứng qua từ trường biến thiên tạo ra dòng điện trong cuộn thứ cấp, đảm bảo truyền năng lượng hiệu quả Tuy nhiên, khi áp dụng nạp không dây công suất lớn cho ô tô điện, các vấn đề về an toàn, nhiễu điện từ, khoảng cách truyền tải và hiệu suất vận hành ngày càng được đặt ra cần được nghiên cứu và xử lý phù hợp.
Các thí nghiệm ban đầu tại Trung tâm nghiên cứu của Giáo sư Hori tại Đại học Tokyo cho thấy công nghệ nạp không dây vẫn hoạt động hiệu quả ở khoảng cách lớn với tần số cao Hiện tại, các vấn đề về an toàn và nhiễu sóng vẫn đang được nghiên cứu để đảm bảo tính khả thi của công nghệ này Ứng dụng nạp không dây dành cho ô tô điện là một trong những dự án nổi bật nhất, mang lại lợi ích về tiện lợi và hiệu suất sạc.
Hệ thống xe điện OnLine Electric Vehicles (OLEV) tại Viện Công nghệ Tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) đã được giới thiệu trong bài viết đầu tiên của loạt bài này vào tháng 5/2011 Cấu tạo của hệ thống OLEV được minh họa rõ nét giúp hiểu rõ cách hoạt động của công nghệ này.
Xe điện OLEV nạp điện không dây online tại KAIST
4.4.2.3 Phát triển cơ sở hạ tầng cho các trạm nạp ắcquy Ô tô điện là phương tiện giao thông, bởi vậy ta phải nghiên cứu không chỉ bản thân chiếc xe mà còn phải nghiên cứu phát triển đồng bộ cơ sở hạ tầng, cụ thể là hệ thống các trạm nạp Một dự án điển hình là The EV Project ở Hoa Kỳ bắt đầu từ năm 2009 với tổng vốn đầu tư là 230 triệu Đô-la Mục tiêu của dự án là xây dựng 15.000 trạm nạp ở 16 thành phố lớn tại sáu bang của Hoa Kỳ
SƠ LƯỢC MỘT SỐ Ô TÔ ĐIỆN VÀ HYBRID VỚI CÁC PHƯƠNG THỨC NẠP ĐIỆN KHÁC NHAU
KIA Soul EV - Combined Charging System DC tiêu chuẩn
KIA Soul EC hỗ trợ sạc nhanh với hệ thống sạc kết hợp tiêu chuẩn CCS, cho phép sạc pin từ 20% đến 80% chỉ trong 42 phút bằng bộ sạc nhanh 100kW DC Trong khi đó, hộp sạc treo tường công suất 7kW dành cho gia đình mất khoảng 9 giờ 35 phút để sạc đầy pin, phù hợp cho sử dụng hàng ngày và nhu cầu sạc tại nhà.
Ford Mustang Mach-E 2021 – Combined Charging System DC
Ford hỗ trợ công nghệ sạc nhanh cho Mustang Mach-E chỉ hoạt động tại các trạm sạc DC ngoài với công suất 150 kW, giúp sạc đầy 80% trong khoảng 38 phút Khi sử dụng nguồn điện 240 V thông thường, mỗi giờ sạc chỉ mang lại quãng đường tối đa 35 km, hoặc 51 km nếu sử dụng bộ sạc Ford Connect Charging Ngoài ra, nhờ chung chuẩn sạc với VinFast, Mustang Mach-E có thể tận dụng hệ thống trạm sạc của hãng xe Việt, nâng cao khả năng tiện lợi và linh hoạt trong việc nạp năng lượng.
Hyundai IONIQ 5 – Combined Charging System DC
Hyundai INOIQ 5 tại Việt Nam chỉ có một lựa chọn động cơ điện duy nhất với dẫn động cầu sau, giúp xe đạt tốc độ tối đa 185 km/h Khách hàng có thể tăng tốc từ 0-100 km/h trong vòng 7.4 giây, mang lại trải nghiệm vận hành mạnh mẽ và linh hoạt Xe được trang bị hệ thống pin dung lượng 72.6 kWh tiêu chuẩn, đi kèm khả năng sạc nhanh DC, tối ưu hóa về thời gian sạc và hiệu suất sử dụng.
Xe điện có công suất 350 kW, giúp sạc từ 10-80% chỉ trong 18 phút khi sử dụng trạm sạc nhanh, hoặc mất khoảng 1 giờ với trạm sạc 50 kW Trong khi đó, nếu sạc bằng nguồn điện gia đình, thời gian sạc đầy 100% pin là khoảng 6.6 giờ, mang lại phạm vi di chuyển lên đến 450 km mỗi lần sạc đầy.
Tesla Model 3 – Tesla Supercharge
Việc sạc xe tại nhà bằng nguồn điện 240V mất hơn 8 giờ để pin đầy, phù hợp cho việc sạc hàng ngày và sử dụng liên tục Trong khi đó, sử dụng các trạm Supercharge của Tesla với nguồn điện 400V giúp rút ngắn thời gian sạc còn khoảng 50 phút, rất tiện lợi cho những chuyến đi xa hay khi cần sạc nhanh.
Audi E Tron – AC Charge
E-Tron SUV được trang bị bộ pin với điện áp 398V Xe có thể đi được 417 km trên bản Audi E Tron 55 và 336 km trên bản Audi E-Tron với mỗi lần sạc đầy
Audi E-Tron được trang bị bộ pin dung lượng 95kWh trên phiên bản Audi E-Tron 55 và 71kWh trên phiên bản Audi E-Tron 50, mang lại phạm vi vận hành vượt trội Hệ thống sạc di động tiêu chuẩn của xe cho phép sạc linh hoạt trên nguồn điện gia đình 220 Volt hoặc nguồn điện 3 pha 400 Volt, giúp người dùng thuận tiện sạc xe mọi nơi.
− Hệ thống sạc tiêu chuẩn có công suất 11kW (AC), đảm bảo sạc đầy trong ít nhất 8 giờ Sạc nhanh có công suất 22 kW (AC)
− Ổ sạc điện phía trên bánh xe Chiếc xe cũng sạc rất nhanh Nếu dùng trạm sạc nhanh, chỉ cần 30 phút chiếc xe đã có thể đầy 80% pin
NHỮNG GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT CHO PHƯƠNG THỨC NẠP ĐIỆN Ô TÔ TRONG TƯƠNG LAI
Cải tiến thiết kế xe theo hướng AWD (All-Wheel Drive) và giảm thiểu thành phần gầm
Tối ưu hóa sự linh hoạt của xe giúp giảm gánh nặng trong quá trình điều khiển, từ đó nâng cao hiệu quả vận hành và tiết kiệm năng lượng Đồng thời, việc điều chỉnh thói quen lái xe phù hợp không chỉ góp phần giảm lượng điện tiêu thụ mà còn giúp tránh tình trạng hỏng hóc máy móc, kéo dài tuổi thọ của xe.
Mẫu xe Tesla Model S loại RWD (hình A) và loại AWD (hình B)
Việc giảm thiểu thành phần như vi sai, ly hợp, trục lái và tích hợp các chức năng này trực tiếp vào bánh xe giúp giảm trọng lượng xe, từ đó giảm tải và công suất tiêu thụ Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả vận hành của xe mà còn góp phần giảm tiêu thụ điện năng, thúc đẩy sự tiết kiệm năng lượng và thân thiện môi trường.
Mẫu xe Hiriko Fold (Nhật) có 4 bánh đều chủ động, bộ dẫn động lái, phanh, treo, và motor đều nằm hết trong bánh xe thay vì thân xe
Tạo nên loại động cơ và pin điện mới có thể dùng bền lâu và tiện lợi hơn 29 6.3 Nâng cấp các trạm và cơ sở nạp điện và cho phép nạp điện cá nhân
Động cơ và pin mới với tính năng ít hao điện sẽ giúp xe duy trì lượng điện lâu hơn, từ đó dẫn đến lượng điện ít tiêu tốn
Hiểu rõ nguyên lý sơ đồ hệ thống điện giúp bạn dễ dàng điều chỉnh và thiết kế các loại pin sử dụng trong xe Nhờ đó, hiệu suất hoạt động của pin được tối ưu hóa, nâng cao hiệu quả vận hành và độ bền của hệ thống pin trong phương tiện Nắm vững kiến thức về sơ đồ điện là yếu tố then chốt để phát triển các dòng pin xe điện có hiệu suất vượt trội.
Công nghệ tạo ra động cơ hoặc pin tích hợp chức năng tiếp nhận điện nhanh giúp xe có khả năng sạc nhanh trong thời gian ngắn, tối ưu hóa quá trình nạp điện Các hệ thống này còn giúp giảm thiểu rủi ro hao tổn điện do truyền tải lâu dài qua dây dẫn, nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng cho xe điện.
Bộ sạc chính là bộ phận dễ tiếp cận nhất để điều chỉnh việc duy trì và giảm tiêu hao điện năng trong hệ thống, nhờ chức năng trữ điện và kiểm soát dòng điện Bộ chuyển đổi điện đóng vai trò quan trọng trong việc quy đổi dòng điện, đồng thời đảm bảo ngăn chặn rò rỉ điện khi thực hiện quá trình chuyển đổi Việc kiểm soát hiệu quả hai bộ phận này giúp tối ưu hóa tiết kiệm điện năng và giữ cho hệ thống hoạt động an toàn.
6.3 Nâng cấp các trạm và cơ sở nạp điện và cho phép nạp điện cá nhân
Việc cải tiến và bảo trì định kỳ các trạm, cơ sở nạp điện giúp đảm bảo chất lượng và thời gian nạp điện tối ưu, nâng cao hiệu quả sử dụng Đồng thời, việc này còn giảm thiểu rủi ro hao tổn điện do tác động của môi trường hoặc rò rỉ, góp phần bảo vệ môi trường hiệu quả.
Hệ thống cung cấp điện cho xe đã được cải tiến và trang bị tại các địa điểm tiện lợi hơn như trung tâm mua sắm, sử dụng các trạm nạp điện chuyên dụng tương tự như các trạm xăng truyền thống.
Công nghệ sạc điện cho xe đang tiến triển nhằm loại bỏ việc người dùng phải điều khiển xe đến gần nguồn sạc bằng cách phát triển hệ thống hạ tầng đường bộ thành nguồn sạc mở rộng Tuy nhiên, hiện tại, giải pháp này vẫn chưa được xem là khả thi do chưa quốc gia nào triển khai hệ thống như vậy trên diện rộng.
Các thiết bị nạp điện cá nhân sẽ được điều chỉnh thêm để tránh hiện tượng nạp dư hoặc phóng điện ngoài ý muốn, đảm bảo an toàn và hiệu quả sử dụng Việc phân phối thiết bị nạp điện cá nhân cũng giúp giảm thiểu tình trạng quá tải điện năng do cơ sở nạp hoạt động liên tục, nâng cao độ bền của hệ thống sạc.
Thiết bị nạp điện cá nhân cho xe hiện nay không thể giúp xe sạc đầy pin ngay lập tức và có thể gây ra rủi ro phóng điện Tuy nhiên, nếu được điều chỉnh phù hợp, các thiết bị này sẽ phát huy tối đa hiệu quả, giúp giảm tải cho các trạm sạc ô tô điện và hạn chế hiện tượng quá tải hoặc thiếu điện cung cấp Việc sử dụng thiết bị nạp điện cá nhân đúng cách góp phần nâng cao an toàn và tối ưu hóa quá trình sạc xe điện, đồng thời giảm áp lực lên hệ thống trạm sạc công cộng.
Nâng cao việc truyền đạt kiến thức để tránh các thủ thuật và thiết kế nạp và tiêu thụ điện trái với nguyên tắc kỹ thuật và luật môi trường
và tiêu thụ điện trái với nguyên tắc kỹ thuật và luật môi trường
Thiết kế hướng dẫn nạp điện rõ ràng và đúng quy chuẩn giúp đảm bảo quá trình sạc diễn ra an toàn, hiệu quả và tránh gây hao phí năng lượng Hướng dẫn nên nêu rõ các thủ thuật nạp điện phù hợp, hạn chế các biện pháp không đúng quy định có thể gây tổn thất hoặc vi phạm nguyên tắc an toàn kỹ thuật và luật môi trường Việc tuân thủ các quy định trong thiết kế hướng dẫn không chỉ bảo vệ thiết bị và người dùng mà còn góp phần bảo vệ môi trường, giảm thiểu rủi ro và đảm bảo hoạt động năng lượng bền vững.
Đầu tư xây dựng các hệ thống sản sinh điện và tích trữ điện bằng năng lượng môi trường trên đường lưu thông
Xây dựng các cơ sở hạ tầng chuyên dụng để hấp thụ năng lượng từ xe, như nhiệt năng và động năng khi xe di chuyển, và chuyển đổi chúng thành điện năng để sạc xe Công nghệ tái tạo năng lượng này giúp giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, chẳng hạn như than đá, góp phần giảm ô nhiễm môi trường Việc sử dụng năng lượng tái tạo từ cơ sở hạ tầng chuyên dụng không những nâng cao hiệu quả năng lượng mà còn thúc đẩy phát triển bền vững cho ngành giao thông.
Hệ thống tái tạo điện từ turbine lắp đặt trên đường với nguồn năng lượng từ động năng của xe chạy ngang qua ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) (TRT World)
Tại Hội nghị quốc tế về cơ sở và vật chất hạ tầng cho phương tiện lưu thông năm 2018 tại Trung Quốc, các phương pháp lưu trữ và tái tạo năng lượng từ sóng năng lượng tỏa ra từ xe trên đường đã được trình bày Các giải pháp này bao gồm công nghệ thu nhận sóng năng lượng phát ra từ các phương tiện giao thông để chuyển đổi thành năng lượng sử dụng, góp phần giảm tiêu thụ năng lượng và khí thải Việc tích hợp hệ thống lưu trữ năng lượng từ sóng năng lượng giúp cải thiện hiệu quả hoạt động của các hệ thống năng lượng tái tạo trên tuyến đường Các nhà nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển các phương pháp tái tạo năng lượng nhằm thúc đẩy bền vững và giảm thiểu tác động môi trường của giao thông đô thị.
Thiết kế các thiết bị phụ kiện để hỗ trợ nâng cao hiệu suất sử dụng điện và nạp điện
Chúng tôi chuyên tạo ra và phân phối các phụ kiện dành cho xe như màng lọc, bộ điều tiết và bình tái tạo để hỗ trợ hệ thống thải và tiêu thụ nhiên liệu Các phụ kiện này giúp giảm tiêu hao điện năng và khí thải, nâng cao hiệu suất hoạt động của phương tiện Việc sử dụng các thiết bị này không chỉ tối ưu hóa quá trình vận hành mà còn góp phần bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm từ khí thải xe hơi.
Theo đề xuất, việc chế tạo thêm một dạng bộ lọc lắp vào đầu vòi đổ nhiên liệu điện có thể giảm thiểu rò rỉ điện và tận dụng năng lượng bị lãng phí tại miệng bình nhiên liệu trên xe Đây là giải pháp tối ưu giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống xăng dầu, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường Việc áp dụng bộ lọc này không chỉ giúp tiết kiệm năng lượng mà còn góp phần nâng cao độ bền và độ an toàn của xe hơi trong quá trình vận hành.
Siêu tụ điện có khả năng tích trữ điện lớn và phóng, nạp điện nhanh chóng, giúp cung cấp nguồn điện ổn định và hiệu quả Nhờ mức điện dung cao, siêu tụ có thể được sử dụng như một bộ nguồn năng lượng, giúp tái tạo và duy trì cung cấp điện liên tục khi được điều chỉnh hợp lý Việc sử dụng siêu tụ điện đúng cách sẽ tối ưu hóa hiệu suất và ứng dụng trong các hệ thống điện hiện đại.
1 https://vneconomy.vn/automotive/lich-su-100-nam-phat-trien-cua-o-to- dien.htm
1 https://danchoioto.vn/xe-hybrid/
1 https://garatructuyen.com/cau-tao-he-thong-sac-dien-tren-dong-xe-tesla/
1 https://tailieutuoi.com/tai-lieu/nguon-nang-luong-cho-o-to-dien-193d2452- 140e-492f-8ac6-964d72fa5540
2 https://mt.gov.vn/vn/Pages/chitiettin.aspx?IDNews2413
3 https://oto.com.vn/cham-soc-va-bao-duong-o-to/huong-dan-su-dung-tram- sac-cho-dien-tu-a-den-z-articleid-ofwmz0v
4 https://vnexpress.net/cac-loai-cong-sac-oto-dien-
4372915.html?gidzl2m46vQz4y0RxKJR4BnJm1fiXLr4_f67ZxlI753- X0RQhn28KVuIa8zlHL_GwiQ4couHcHR6t1gRrBuJG
5 HỆ THỐNG NẠP TRÊN XE Ô TÔ ( Phần 1 ) - Trung Tâm Dạy Nghề Thanh Xuân - Hotline 0936989090 (truongdaotaonghethanhxuan.edu.vn)
1 https://www.fosterkia.com/model-research/soul-ev/
2 https://fordbusiness.se/bil/ford-mustang-mach-e-business-edition- rwd/anpassa
3 https://www.gridserve.com/electric-leasing/cars/hyundai/ioniq-5/ioniq-5- electric-hatchback/168kw-ultimate-77-kwh-5dr-auto-tech-2023
4 https://www.tesla.com/model3
5 https://www.audiusa.com/us/web/en/models/q4/q4-e- tron/2023/overview.html
1 https://www.synopsys.com/automotive/what-is-vehicle-electrification.html
2 https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fmech.2022.896547/full
3 https://vinfastauto.com/vn_vi/7-dieu-can-biet-ve-tuong-lai-cua-xe-dien
4 https://vinfastauto.com/vn_vi/xe-dien-bao-ve-moi-truong-xu-huong-xe- xanh-cua-tuong-lai
5 http://oto.saodo.edu.vn/tin-moi/suy-nghi-ve-su-phat-trien-cua-xe-o-to- dien-trong-tuong-lai-419.html
