Tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc trong thời đại ngày nay

Thắng lợi củachiến lược đại đoàn kết dân tộc của Hồ Chí Minh, của Đảng Cộng sản dochính Người sáng lập trong hơn 75 năm đã qua cho phép chúng ta có thểkhẳng định rằng: Trong một quốc gia

HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG

Khoa Quản Trị Kinh Doanh

Đề bài:

Phân tích luận điểm của Hồ Chí Minh: “ Năm ngón tay có ngón vắn ngón

dài nhưng vắn dài đều họp lại nơi bàn tay Trong mấy triệu người cũng có người thế này hay thế khác, nhưng thế này hay thế khác đều dòng dõi tổ tiên

ta Vậy nên ta phải khoan hồng, ta phải nhận rằng đã là con Lạc cháu Rồng thì ai cũng có ít hay nhiều lòng ái quốc”

Theo anh (chị) để tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc trong thời đại ngàynay chúng ta phải làm gì?

Bài làm:

Chủ tịch Hồ Chí Minh, anh hùng giải phóng dân tộc vĩ đại, nhà vănhóa kiệt xuất của dân tộc ta và của nhân loại, đã để lại cho chúng ta một disản tinh thần vô giá, một hệ thống tư tưởng về nhiều mặt Trong đó tư tưởng

về đại đoàn kết là tư tưởng nổi bật, có giá trị trường tồn đối với quá trìnhphát triển của dân tộc ta và của toàn nhân loại Đấy là tư tưởng xuyên suốt

và nhất quán trong tư duy lý luận và trong hoạt động thực tiễn của Hồ ChíMinh và đã trở thành chiến lược cách mạng của Đảng ta, gắn liền với nhữngthắng lợi vẻ vang của dân tộc Gắn liền với tư tưởng này là câu nói nổi tiếng

của Bác: “ Năm ngón tay có ngón vắn ngón dài nhưng vắn dài đều họp lại

nơi bàn tay Trong mấy triệu người cũng có người thế này hay thế khác, nhưng thế này hay thế khác đều dòng dõi tổ tiên ta Vậy nên ta phải khoan hồng, ta phải nhận rằng đã là con Lạc cháu Rồng thì ai cũng có ít hay nhiều lòng ái quốc”

Đoàn kết dân tộc là truyền thống quý báu của dân tộc ta suốt trongquá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước Kế thừa và phát huy truyềnthống đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã luôn luôn coi trọng củng cố

và không ngừng mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy sức mạnhtổng hợp lãnh đạo nhân dân ta giành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác.Đoàn kết dân tộc là đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân, là đoàn kết toàndân Dân, nhân dân, đồng bào… là những khái niệm có nội hàm rộng, chỉtoàn bộ con dân nước Việt, chính là con Rồng cháu Tiên Như vậy, dân,nhân dân vừa là một tập hợp đông đảo quần chúng, vừa được hiểu là mỗicon người Việt Nam cụ thể, và cả hai đều là chủ thể của đại đoàn kết dân

tộc Cũng như “Năm ngón tay có ngón vắn ngón dài nhưng vắn dài đều họp

lại nơi bàn tay”, con người “cũng có người thế này hay thế khác, nhưng thế này hay thế khác đều dòng dõi tổ tiên ta” Dòng dõi tổ tiên ta cũng chính là

dân tộc ta, không phân biệt già trẻ, trai gái, giàu nghèo; không phân biệt dântộc thiểu số với dân tộc đa số, người không tín ngưỡng với người tín

ngưỡng… Chỉ cần “ai có tài, có sức, có đức, có lòng phụng sự tổ quốc và

thể, với toàn thể đông đảo quần chúng và cả hai đối tượng trên đều là chủthể của khối đại đoàn kết dân tộc, dưới sự lãnh đạo của Đảng để thực hiệnnhững nhiệm vụ của cách mạng đặt ra Trong khi xây dựng khối đại đoàn kếtdân tộc phải tin vào dân, dựa vào dân và phấn đấu vì quyền lợi của nhân

dân Mỗi người “ai cũng ít hay nhiều lòng ái quốc” tiềm ẩn Vì vậy, “Đối

với những đồng bào lạc lối lầm đường, ta phải dùng tình thân ái mà cảm hóa họ Có như thế mới thành đoàn kết, có đại đoàn kết thì tương lại chắc chắn sẽ vẻ vang” Tấm lòng yêu nước đó có khi bị bụi bặm che mờ, chỉ cần

làm thức tỉnh lương tri của mỗi con người thì lòng yêu nước sẽ lại bộc lộ.Với niềm tin vào sự hướng thiện của con người vì lợi ích tối cao của dân tộc,

Hồ Chí Minh đã chân thành lôi kéo, tập hợp được chung quanh mình nhiềungười trước đây vốn là quan đại thần của Nam triều cũ, như: Thượng thứBùi Bằng Đoàn, Khâm sai đại thần Phan Kế Toại… vào khối đại đoàn kếttoàn dân, tạo điều kiện để hị có đóng góp vào sự nghiệp kháng chiến, kiếnquốc của dân tộc Điểm chung để quy tụ khối đại đoàn kết dân tộc là nền độclập dân tộc, là cuộc sống ấm no, hạnh phúc của nhân dân Thắng lợi củachiến lược đại đoàn kết dân tộc của Hồ Chí Minh, của Đảng Cộng sản dochính Người sáng lập trong hơn 75 năm đã qua cho phép chúng ta có thểkhẳng định rằng: Trong một quốc gia dân tộc, bao giờ cũng có các giai cấp,tầng lớp xã hội, các tộc người, các tôn giáo khác nhau, song bao giờ cũng cólợi ích chung và cao cả của cả dân tộc Dân tộc Việt Nam dù có nhiều giaicấp xã hội, tộc người và tôn giáo khác nhau, song người Việt Nam đều làcon Hồng, cháu Lạc có lịch sử hình thành dân tộc lâu đời, có một cội nguồnvăn hóa chung, có chủ nghĩa dân tộc truyền thống vững bền, có lợi ích cao

cả là độc lập, tự do

Điều kiện để thực hiện đại đoàn kết toàn dân là phải kế thừa truyền thốngyêu nước-nhân nghĩa-đoàn kết của dân tộc; đồng thời phải có tấm lòngkhoan dung, độ lượng, tin vào nhân dân, tin vào con người Người mà có

lầm lạc, mà biết lỗi thì đoàn kết với họ, tránh khoét sâu cách biệt “Bất kỳ ai

mà thật thà tán thành hoà bình, thống nhất, độc lập dân tộc thì dù ngườiđó trước đây chống lại chúng ta bây giờ chúng ta cũng thật thà đoàn kết với họ” “Cần xoá bỏ hết mọi thành kiến, cần thật thà đoàn kết với nhau, giúp nhau cùng tiến bộ để phục vụ nhân dân.” Người Việt Nam vốn có truyền

thống “Đánh kẻ chạy đi không ai đánh người chạy lại” Hồ Chí Minh cho

rằng ngay đối với những người lầm đường lạc lối nhưng đã biết hối cải,chúng ta vẫn kéo họ về phía dân tộc, vẫn đoàn kết với họ mà hoàn toànkhông định kiến và khoét sâu cách biệt Người đã lấy hình tượng năm ngóntay có ngón dài ngón ngắn nhưng tất cả đều nằm trên cùng một bàn tay đểnói lên sự cần thiết phải thực hiện đại đoàn kết rộng rãi Thậm chí đối vớinhững người trước đây đã chống chúng ta, bây giờ chúng ta cũng thật thà

đoàn kết với họ Người tha thiết kêu gọi những người thật thà yêu nước,không phân biệt tầng lớp nào, tín ngưỡng nào, chính kiến nào và trước đâyđứng về phe nào, hãy thật thà công tác vì dân vì nước Để thực hiện đượcđoàn kết Người còn căn dặn: Cần xóa bỏ hết thành kiến, cần phải thật thàđoàn kết với nhau, giúp đỡ cùng nhau tiến bộ phục vụ nhân dân Người viết:

“Sông to, biển rộng thì bao nhiêu nước cũng chứa được, vì độ lượng nó

rộng và sâu Cái chén nhỏ, cái đĩa cạn, thì một chút nước đầy tràn, vì độ lượng nó hẹp nhỏ Người mà tự kiêu, tự mãn, cũng như cái chén, cái đĩa cạn” Người chỉ rõ mỗi một con người, mỗi một cộng đồng đều có mặt tốt,

mặt xấu, ưu khuyết… Cho nên, vì lợi ích cách mạng, cần phải có lòng khoandung độ lượng rộng lớn, trân trọng cái phần tốt, ưu, thiện… dù nhỏ nhất ởmỗi con người mới có thể tập hợp, quy tụ rộng rãi mọi lực lượng Lòngkhoan dung độ lượng ở Hồ Chí Minh không phải là một sách lược nhất thời,một thủ đoạn chính trị mà là một sự nối tiếp và phát triển truyền thống nhân

ái, bao dung của dân tộc vì mục tiêu của cuộc cách mạng mà cả cuộc đời củaNgười theo đuổi Do đó, nó được thể hiện một cách rõ ràng, nhất quán trongmọi thời kỳ cách mạng, mọi đường lối chính sách chủ trương của Đảng đốivới những người làm việc trong chế độ cũ, những người lầm đường lạc lốibiết ăn năn, hối cải Bởi vì, chắc chắn rằng, đã là con dân nước Việt thì aicũng có ít hay nhiều trong mình lòng ái quốc Việt Nam là một quốc gia dântộc đã hình thành sớm trong quá trình dựng nước và giữ nước Nhân dânViệt Nam có ý thức sâu bền về quyền tự chủ quốc gia dân tộc Quá trìnhdựng nước và giữ nước đã tạo dựng và phát triển cho dân tộc Việt Nam mộtnền văn hóa tư tưởng rực rỡ, trong đó chủ nghĩa dân tộc, ý chí độc lập vàkhát vọng tự do là truyền thống của lịch sử Đó là nền tảng văn hóa tư tưởngcủa sự hội tụ và đoàn kết dân tộc, là động lực vĩ đại và duy nhất của nhândân Việt Nam trong lịch sử xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trải qua hàngngàn năm dựng nước và giữ nước, tinh thần yêu nước đã gắn liền với ý thứccộng đồng, ý thức cố kết dân tộc, đoàn kết dân tộc Việt Nam đã hình thành

và củng cố, tạo thành một truyền thống bền vững Từ ngàn đời nay, đối vớingười Việt Nam tinh thần yêu nước - nhân nghĩa - đoàn kết trở thành đứctính, lẽ sống, tình cảm tự nhiên của mỗi người Đó là những triết lý nhânsinh :

“Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phải thương nhau cùng”

Hay:

“Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao”

Những điều đó đã phần nào ghi đậm dấu ấn cấu trúc xã hội truyền thống :gia đình gắn với cộng đồng làng xã, gắn với cộng đồng cả nước, (Nhà -Làng - Nước) cho nên dân ta có câu: “Nước mất, nhà tan”.Truyền thống ấyđược thể hiện ngày càng sinh động qua các thời kỳ lịch sử như Trần HưngĐạo, Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Quang Trung và đều được nâng lên thành phépđánh giặc giữ nước, thành kế xây dựng quốc gia xã tắc vững bền Hồ ChíMinh đã sớm tiếp thu truyền thống yêu nước - nhân nghĩa - đoàn kết quý

báu đó Người khẳng định: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là

một truyền thống quý báu của ta từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh

mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước” Tinh thần ấy, tình cảm ấy theo thời gian đã trở

thành lẽ sống của mỗi con người Việt Nam, chúng làm cho vận mệnh mỗi

cá nhân gắn chặt vào vận mệnh của cộng đồng, vào sự sống còn vàphát triển của dân tộc Chúng là cơ sở của ý chí kiên cường, bất khuất, tinhthầndũng cảm hy sinh vì dân, vì nước của mỗi con người Việt Nam, đồngthời là giá trị tinh thần thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng và của mỗi cánhân trong quá trình dựng nước và giữ nước, làm nên truyền thốngyêu nườc, đoàn kết của dân tộc Dù lúc thăng, lúc trầm nhưng chủ nghĩayêu nước và truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam bao giờ cũng làtinh hoa đã được hun đúc và thử nghiệm qua hàng nghìn năm lịch sử chinhphục thiên nhiên và chống giặc ngoại xâm bảo vệ Tổ quốc của ông cha ta.Chủ nghĩa yêu nước, truyền thống đoàn kết, cộng đồng của dân tộcViệt Nam là cơ sở đầu tiên, sâu xa cho sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

về đại đoàn kết dân tộc

Tư tưởng đại đoàn kết toàn dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một tưtưởng cơ bản, nhất quán và xuyên suốt, là chiến lược tập hợp lực lượng đấutranh với kẻ thù dân tộc vàgiai cấp trong suốt cuộc đời hoạt động cáchmạng của Người Người đã sử dụng khoảng 2.000 lần cụm từ "đoàn kết",

"đại đoàn kết" trong các văn bản viết Người luôn luôn nhận thức đại đoànkết toàn dân tộc là vấn đề sống còn, quyết định sự thành công của cáchmạng Sau khi giành được độc lập dân tộc, tại nhiều hội nghị, Chủ tịch HồChí Minh luôn luôn nhấn mạnh sức mạnh của đoàn kết: "Đoàn kết là sức

mạnh, đoàn kết là thắng lợi" "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành

công, thành công, đại thành công!” Năm 1951, Hồ Chí Minh thay mặt

Đảng tuyên bố trước toàn thể dân tộc nhân buổi ra mắt Đảng Lao động Việt

Nam: "Mục đích của Đảng Lao động Việt Nam có thể gồm trong 8chữ là:

Đoàn kết toàn dân, phụng sự Tổ quốc" Như vậy, đoàn kết toàn dân là một

đường lối lãnh đạo của Đảng Không dừng lại ở việc xác định đại đoàn kết

là mục tiêu, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn khẳng định nhiệm vụ của toàn Đảng

là giữ gìn sự đoàn kết Trong Di chúc, Người dặn lại chúng ta "Đoàn kết là

một truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng và của dân ta Các đồng chí từ Trung ương đến các chi bộ cần phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình" Đảng lãnh đạo nhân dân làm cách

mạng nhưng cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân đông đảo,

mà không phải là công việc của một số người, của riêng Đảng Cộng sản.Đảng lãnh đạo để nhân dân đứng lên đấu tranh tự giải phóng và xây dựng

xã hội mới do mình làm chủ Sự nghiệp ấy chỉ có thể thực hiện được bằngsức mạnh của cả dân tộc, bằng đại đoàn kết dân tộc Tư tưởng Hồ Chí Minh

về đại đoàn kết dân tộc có nguồn gốc từ nhiều yếu tố và được hình thànhtrên cơ sở kế thừa và phát triển biện chứng chủ nghĩa yêu nước vàtruyền thống đoàn kết của dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, đặc biệt làchủ nghĩa Mác – Lênin đã được vận dụng và phát triển sáng tạo, phùhợp với tình hình và điều kiện cụ thể của Việt Nam trong từng giai đoạncách mạng Sự nghiệp đổi mới xây dựng đất nước theo định hướng xã hộichủ nghĩa của chúng ta trong bối cảnh mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế,giao lưu với thế giới hiện đại, tình hình quốc tế có nhiều biến động khônlường, việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, tạo nên tổnghợp lực để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhằm đạt mục tiêu dângiàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, cần có sự đoàn kếtthống nhất cao độ theo tư tưởng Hồ Chí Minh Đây là tư tưởng lớn có nộidung phong phú, hết sức sâu sắc, trong phạm vi của đề án tập trung vàomấy điểm chính sau: Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoànkết dân tộc; Những nội dung cơ bản tư tưởng đại đoàn kết toàn dân của HồChí Minh; Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dântộc; Ý nghĩa tư tưởng đại đoàn kết của Hồ Chí Minh; Nguyên tắc đại đoànkết của Hồ Chí Minh

Thứ nhất, về cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dântộc Một là, tinh thần yêu nước gắn liền với ý thức cộng đồng, ý thức cố kếtdân tộc trải qua hàng nghìn năm lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước trởthành truyền thống bền vững, thấm sâu vào tư tưởng, tình cảm, tâm hồnngười Việt Nam Như đã nói ở trên, chủ nghĩa yêu nước, truyền thốngđoàn kết, cộng đồng của dân tộc Việt Nam là cơ sở đầu tiên, sâu xa cho

sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc Hai là, sự tổngkết những kinh nghiệm thực tế của phong trào cách mạng Việt Nam vàphong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa Không chỉ được hìnhthành từ những cơ sở lý luận suông, tư tưởng này còn xuất phát từthực tiễn lịch sử của dân tộc và nhiều năm bôn ba khảo nghiệm ở nước

ngoài của Hồ Chí Minh Thực tiễn cách mạng Việt Nam: Là một người

am hiểu sâu sắc lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc mình,

Hồ Chí Minh nhận thức được trong thời phong kiến chỉ có những cuộc đấutranh thay đổi triều đại nhưng chúng đã ghi lại những tấm gương tâm huyết

của ông cha ta với tư tưởng “Vua tôi đồng lòng, anh em hòa thuận, cả nước

góp sức” và “Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc là thượng sách giữ nước” Chính chủ nghĩa yêu nước, truyền thống đoàn kết của dân tộc

trong chiều sâu và bề dày của lịch sử này đã tác động mạnh mẽ đến Hồ ChíMinh và được người ghi nhận như những bài học lớn cho sự hình thành tưtưởng của mình Năm 1858, thực dân Pháp tấn công bán đảo Sơn Trà, mởđầu cho thời kỳ cai trị và áp bức của chúng đối với dân tộc ta trong suốtgần 80 năm trời ròng rã Nhưng cũng chính trong vòng gần 80 năm đó, chủnghĩa yêu nước và truyền thống đoàn kết của dân tộc lại sôi nổi hơn bao giờhết Nó kết thành một làn sóng vô cùng to lớn, mạnh mẽ, nó lướt qua mọi

sự nguy hiểm, khó khăn thông qua các xu hướng khác nhau để cứu nước dùcuốicùng tất cả các xu hướng đó đều bị thất bại Từ các phong trào CầnVương, Văn Thân, Yên Thế cuối thế kỷ XIX, đến các phong trào Đông Du,Duy Tân, chống thuế đầu thế kỷ XX, là các thế hệ người Việt Nam đã liêntiếp đoàn kết cùng nhau đứng dậy chống ngoại xâm, mặc dù thất bại (donhiều nguyên nhân chúng ta không đề cập ở đây) song đều nói lên truyềnthống yêu nước quật cường của dân tộc Hồ Chí Minh một mặt thấy đượcnhững hạn chế của các phong trào này, mặt khác thấy rõ yêu cầu khách quancủa sự đoàn kết thống nhất trên cơ sở có đường lối đấu tranh cách mạngđúng đắn, khoa học Đây cũng chính là lý do, là điểm xuất phát để Ngườiquyết tâm ra đi tìm đường cứu nước nơi bến cảng Nhà Rồng.Thực tiễn cách mạng thế giới: Từ 1911 đến 1941 Hồ Chí Minh đã điđầu khắp hết các châu lục Cuộc khảo nghiệm thực tiễn rộng lớn và công

phu đã giúp Người nhận thức một sự thực: “Các dân tộc thuộc địa tiềm ẩn

một sức mạnh vĩ đại, song cuộc đấu tranh của họ chưa đi đến thắng lợi bởi vì các dân tộc bị áp bức chưa biết tập hợp lại, chưa có sự liên kết chặt chẽ với giai cấp công nhân ở các nước tư bản, đế quốc, chưa có tổ chức và chưa biết tổ chức…” Cách mạng tháng Mười Nga 1917 đã

đưa Hồ Chí Minh đến bước ngoặt quyết định trong việc chọn con đườngcứu nước, giải phóng dân tộc, dân chủ cho nhân dân Từ chỗ chi tiết đếnCách mạng tháng Mười Nga một cách cảm tính, Người đã nghiên cứu đểhiểu một cách thấu đáo con đường Cách mạng tháng Mười Nga và nhữngbài học kinh nghiệm quý báu mà cuộc cách mạng này đã mang lại chophong trào cách mạng thế giới đặc biệt là bài học cho sự huy động, tập hợp,đoàn kết lực lượng quần chúng công nông đông đảo để giành và giữ chínhquyền cách mạng Bôn ba khắp năm châu, bốn biển, tắm mình trong phong

trào đấu tranh cách mạng của các dân tộc, các nước tư bản, người rút ranhững bài học kinh nghiệm đấu tranh không thể không có sự đoàn kết chặtchẽ của những người cùng khổ thành khối vững chắc Đến với Lê - nin, đếnvới cách mạng tháng Mười Nga, Hồ Chí Minh nhận ra nhiều yếu tố, nhiềuđiều mới trong đó nếu những người Bôn - Sê - Vích Nga không thực hiệnđoàn kết rộng rãi thì không thể đánh thắng 14 nước đế quốc, không thắngnổi thù trong, giặc ngoài để bảo vệ Nhà nước Xô Viết non trẻ đầu tiên vừamới ra đời Hồ Chí Minh đặc biệt chú ý kinh nghiệm của Trung Quốc, Ấn

Độ là hai nước đem lại cho cách mạng Việt Nam nhiều bài học bổ ích về tậphợp lực lượng Đó là đoàn kết các dân tộc, các giai cấp, các đảng phái, cáctôn giáo… nhằm thực hiện mục tiêu của từng giai đoạn, từng thời kỳ cách

mạng như chủ trương "Liên Nga, thân cộng, ủng hộ công nông"; "Hợp tác

Quốc - Cộng" của Tôn Trung Sơn Điều này giúp Người hiểu sâu sắc thế

nào là một cuộc “Cách mạng đến nơi” để chuẩn bị lãnh đạo

nhân dân Việt Nam đi vào con đừơng cách mạng những năm sau này Ba là,những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin Cách mạng là sựnghiệp của quần chúng, nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử; vô sản toànthế giới và các dân tộc bị áp bức đoàn kết lại Chủ nghĩa Mác- Lênin chorằng, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhân dân là người sángtạo lịch sử; giai cấp vô sản muốn thực hiện vai trò là lãnh đạo cách mạngphảitrở thành dân tộc, liên minh công nông là cơ sở để xây dựng lực lượng

to lớn của cách mạng Chủ nghĩa Mác-lênin đã chỉ ra cho các dân tộc bị ápbức con đường tự giải phóng Lênin cho rằng, sự liên kết giai cấp, trước hết

là liên minh giai cấp công nhân là hết sức cần thiết, bảo đảm cho thắng lợicủa cách mạng vô sản Rằng nếu không có sự đồng tình và ửng hộ của đa

số nhân dân lao động với đội ngũ tiên phong của nó, tức giai cấp vô sản, thìcách mạng vô sản không thể thực hiện được Hồ Chí Minh tiếp thu chủnghĩa Mác - Lênin và vận dụng sáng tạo vào Việt Nam Người thực hiện xâydựng khối Liên minh giai cấp; thành lập Mặt trận; đoàn kết quốc tế, coi cáchmạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới Người thực hiện tàitình cuộc chiến tranh nhân dân đánh thực dân Pháp và đế quốc Mỹ Ngườikêu gọi toàn dân kháng chiến, toàn quốc kháng chiến, toàn dân kiến quốc.Người chủ trương không phân biệt già, trẻ, gái, trai, hễ là người Việt Namđều đứng lên chống thực dân giành quyền độc lập Đó là nhữngquan điểm lý luận hết sức cần thiết để Hồ Chí Minh có cơ sở khoa họctrongsự đánh giá chính xác yếu tố tích cực cũng như những hạn chế trongcác di sản truyềnthống, trong tư tưởng tập hợp lực lượng của các nhàyêu nước Việt Nam tiền bối và các nhà cách mạng lớn trên thế giới, từ đóhình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

Thứ hai, về những nội dung cơ bản tư tưởng đại đoàn kết toàn dân của HồChí Minh Từ vị trí, vai trò, tầm quan trọng của vấn đề đại đoàn kết, nên

Hồ Chí Minh đề cập nội dung đại đoàn kết khá phong phú, có thể khái quát

ở mấy điểm chính sau Một là, Đảng Cộng sản Việt Nam có vai trò to lớntrong khối đại đoàn kết dân tộc Hồ Chí Minh cho rằng, Đảng là đội tiênphong của giai cấp công nhân nên phải thu phục được đại bộ phận giai cấpmình, để giai cấp ấy lãnh đạo được quần chúng Đảng phải tổ chức, lãnhđạo các đoàn thể nhân dân Đảng phải vận động quần chúng nhân dân cùngvới mình giải phóng nhân dân thoát khỏi ách áp bức bóc lột, thoát khỏinghèo đói Muốn làm được điều đó, Đảng phải làm cho dân chúng giácngộ, tự thấy khả năng to lớn của mình, biết đoàn kết một lòng thành sứcmạnh đấu tranh chiến thắng mọi kẻ thù Hồ Chí Minh nhấn mạnh, để làmđược như vậy, Đảng phải đoàn kết, không bè phái, phải nâng cao trình độ

lý luận, khả năng hoạt động thực tiễn, phải thật trong sạch vững mạnh Chỉnhư vậy dân mới tin, đi theo Đảng, đoàn kết xung quanh Đảng Hai là,phát huy vai trò của Nhà nước với đoàn kết toàn dân tộc Hồ Chí Minh chorằng muốn đoàn kết mấy chục triệu đồng bào, phải có một cơ cấu đại biểucho sự chân thành đoàn kết và hành động nhất trí Cơ cấu ấy là do toàn dânbầu cử, lựa chọn người ưu tú đại diện cho mình vào cơ quan nhà nước đểgánh vác công việc quốc gia Người nói nhờ dân ta đoàn kết một lòng vàChính phủ lãnh đạo khôn khéo, mà chúng ta bẻ gãy xiềng xích nô lệ, giànhđược độc lập tự do Người nhấn mạnh : Nếu không có nhân dân thì Chínhphủ không đủ lực lượng Nếu không có Chính phủ thì nhân dân không aidẫn đường Cho nên chính phủ và nhân dân phải đoàn kết thành một khối.Chính phủ và nhân dân phải đồng tâm nhất trí, ra sức tổ chức công tác mởmang kinh tế, thực hành đời sống mới Hồ Chí Minh đã xây dựng Chínhphủ đại diện cho các tầng lớp, các tôn giáo, các dân tộc để xây dựng khốiđại đoàn kết toàn dân Người khẳng định, để thực hiện tốt nhiệm vụ cáchmạng, Nhà nước phải phát huy quyền dân chủ của nhân dân; bảo đảmquyền dân sinh của toàn dân để phát huy tính tích cực sáng tạo của nhândân, làm cho mọi người đều tham gia quản lý nhà nước Phải thực sự tôntrọng quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vìdân Mọi cơ quan Nhà nước phải dựa vào dân, liên hệ chặt chẽ với nhândân, lắng nghe ý kiến của dân, hướng về phục vụ nhân dân Ba là, xâydựng Mặt trận dân tộc thống nhất Đoàn kết phải có tổ chức Muốn huyđộng mọi người đoàn kết phải đưa họ vào tổ chức Hồ Chí Minh quanniệm nội dung đoàn kết phải tích cực, thiết thực bằng cách đưa mọi ngườivào trong tổ chức, đó là Mặt trận dân tộc thống nhất Người cho rằng phải

mau mau tổ chức lại các tổ chức trong Mặt trận Nông dân phải vào "Nông

dân cứu quốc" Thanh niên phải vào "Thanh niên cứu quốc" Phụ nữ phải

vào "Phụ nữ cứu quốc" Trẻ em phải vào "Nhi đồng cứu quốc" Công nhân phải vào "Công nhân cứu quốc" Các bậc phụ lão văn sĩ phải vào "Việt

Nam cứu quốc hội" Những hội ấy phải do Việt Nam độc lập đồng minh

lãnh đạo Vào tổ chức rồi, người có tiền giúp tiền, kẻ có sức giúp sức.Đồng tâm hiệp lực, muôn người một lòng, nhân cơ hội ấy mà khôi phục lại

Tổ quốc, mà làm cho Việt Nam hoàn toàn độc lập Hồ Chí Minh nhấnmạnh Việt Nam độc lập đồng minh (hoặc Việt Minh) có nghĩa là liên minh

vì độc lập của nước Việt Nam Mặt trận bao gồm tất cả mọi người yêunước, không phân biệt khuynh hướng chính trị, tín ngưỡng, tôn giáo, giaicấp xã hội, nam nữ, tuổi tác Để Mặt trận có sức mạnh, Hồ Chí Minh chorằng phải có kỷ luật tự giác mà mỗi cá nhân, hội viên, đoàn thể phải tuântheo Mặt trận phải thật dân chủ Hoạt động của Mặt trận phải nhằm vàođiểm chính sao cho có hiệu quả thiết thực Các tổ chức thành viên Mặt trậnphải thân ái đoàn kết giúp đỡ nhau Cương lĩnh của Mặt trận phải thể hiệnmục đích đoàn kết, đấu tranh cho hòa bình thống nhất, độc lập, dân chủ,tiến bộ xã hội Cương lĩnh ấy phải thiết thực, đoàn kết rộng rãi các tầng lớpnhân dân, hoạt động phải vững chắc, thu hút quảng đại mọi người dântham gia sản xuất, thực hành tiết kiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội Mụcđích phấn đấu của Mặt trận dân tộc thống nhất là xây dựng một nước ViệtNam hòa bình, thống nhất, độc lập dân chủ và giàu mạnh Vì vậy Mặt trận

là một nội dung lớn của tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Hồ Chí Minh.Mặt trận nhằm đoàn kết giai cấp công nhân, giai cấp nông dân, đội ngũ tríthức; đoàn kết những người và gia đình có công với nước; đoàn kết các tôngiáo; các dân tộc; cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài; các tầng lớpkhác trong xã hội Bằng nhiều hình thức và biện pháp khác nhau, tùy từnggiai đoạn lịch sử cụ thể, Mặt trận có những biện pháp thích hợp tập hợpcác tầng lớp nhân dân xung quanh Đảng để vượt qua những khó khăn thửthách hoàn thành các mục tiêu cách mạng đề ra Hồ Chí Minh đã sáng tạotrong việc lập ra các tổ chức thích hợp của Mặt trận để đoàn kết mọi tầnglớp nhân dân, các nhân sĩ, trí thức, những người có đạo thuộc các tôn giáokhác nhau; những người thuộc các dân tộc khác nhau đều chung lòng yêunước, yêu đồng bào vì sự nghiệp chung mà đoàn kết

Thứ ba, về những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dântộc Khái niệm đại đoàn kết dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh: là một hệthống những luận điểm, nguyên tắc, phương pháp giáo dục Tập hợp và tổchức cách mạng và tiến bộ nhằm phát huy đến mức cao nhất sức mạnhdân tộc và sức mạnh thời đại trong sự nghiệp đấu tranh vì độclập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội Nói một cách khác, đó là tưtưởng xây dựng, củng cố, mở rộng lực lượng cách mạng trong

sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai đoạn, giải phóng con người.Một là, đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược, bảo đảm thành công củacách mạng Chiến lược đoàn kết là chiến lược tập hợp lực lượng để hìnhthành sức mạnh to lớn của toàn dân tộc trong đấu tranh cách mạng Hồ Chí

Minh đã nêu ra những luận điểm có tính chân lý: "Đoàn kết là sức mạnh".

"Đoàn kết là thắng lợi là sức mạnh là then chốt của thành công".

"Đoàn kết là điểm mẹ Điều này mà thực hiện tốt thì đẻ ra con cháu đều

tốt" "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công" Với Hồ Chí Minh, đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của

nhân dân ta Người cho rằng: “Muốn giải phóng các dân tộc bị áp bức và

nhân dân lao động phải tự mình cứu lấy mình bằng đấu tranh vũ trang cách mạng, bằng cách mạng vô sản” Trong từng thời kỳ, từng giai đoạn

cách mạng, có thể và cần thiết phải điều chỉnh chính sách và phương pháptập hợp lực lượng cho phù hợp với những đối tượng khác nhau, nhưngđại đoàn kết dân tộc luôn luôn được Người nhận thức là vấn đề sống còncủa cách mạng Đoàn kết không phải là thủ đoạn chính trị nhất thời mà tưtưởng đoàn kết là tư tưởng cơ bản, nhất quán, xuyên suốt tiến trìnhcách mạng Việt Nam Đoàn kết quyết định thành công cách mạng vì:đoàn kết tạo nên sức mạnh, là then chốt của thành công Muốnđưa cách mạng đến thắng lợi phải có lực lượng đủ mạnh, muốn

có lực lượng phải quy tụ cả dân tộc vào một mối thống nhất Giữa đoàn kết

và thắng lợi có mối quan hệ chặt chẽ, qui mô, mức độ của thành công.Đoàn kết phải luôn được nhận thức là vấn đề sống còn của cách mạng

Ví dụ: Tại sao Pháp – một đất nước có ưu thế về vật chất, về phươngtiện chiến tranh hiện đại lại phải thua một Việt Nam nghèo nàn,lạc hậu trong cuộc chiến xâm lược? Đó là vì đồng bàoViệt Nam đã

đoàn kết như chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Toàn dân Việt Nam chỉ có một

lòng: Quyết không làm nô lệ Chỉ có một chí: Quyết không chịu mất nước Chỉ có một mục đích: Quyết kháng chiến để tranh thủ thống nhất và độc lập cho Tổ quốc Sự đồng tâm của đồng bào ta đúc thành một bức tường đồng vững chắc xung quanh Tổ quốc Dù địch hung tàn, xảo quyệt đến mức nào, đụng đầu nhằm bức tường đó, chúng cũng phải thất bại”.

Để thấy rõ hơn vị trí của sức mạnh lực lượng toàn dân đoàn kết trongthắng lợi của Cách Mạng Tháng Tám, chủ tịch Hồ Chí Minh còn chỉ ra:

“ Vì sao có cuộc thắng lợi đó? Một phần là vì tình hình quốc tế thuận

lợi cho ta Nhất là vì lực lượng của toàn dân đoàn kết Tất cả các dân tộc, các giai cấp, các địa phương, các tôn giáo đều nổi dậy theo là cờ Việt Nam để tranh lại quyền độc lập cho Tổ quốc Lực lượng toàn dân là lực lượng vĩ đại hơn hết Không ai thắng được lực lượng đó”.

Từ thực tiễn đó, Hồ Chí Minh đã rút ra kết luận: “Sử dạy cho ta bài học

này: Lúc nào dân ta đoàn kết muôn người như một thì nước ta độc lập, tự

do Trái lại, lúc nào dân ta không đoàn kết thì bị nước ngoài xâm lấn”.

Và Người khuyên dân ta rằng:

“Dân ta xin nhớ chữ đồng:

Đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh”

Đây chính là con đường đưa dân ta tới độc lập, tự do

Hai là, đoàn kết là một mục tiêu, một nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng.Đoàn kết là tư tưởng chỉ đạo, là bài học hàng đầu được quán triệt trong sựchỉ đạo của Đảng ở mọi thời kỳ cách mạng Trong lời kết thúc buổi ra mắt

của Đảng Lao động Việt Nam ngày 3/3/1951 Hồ Chí Minh viết: "Mục đích

của Đảng Lao động Việt Nam có thể gồm trong 8 chữ là: Đoàn kết toàn dân, phụng sự Tổ quốc" Người cho rằng “Đại đoàn kết dân tộc không chỉ

là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng mà còn là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cả dân tộc” Bởi vì, đại đoàn kết dân tộc chính là

nhiệm vụcủa quần chúng, do quần chúng, vì quần chúng Đảng có sứ mệnhthức tỉnh, tập hợp, đoàn kết quần chúng tạo thành sức mạnh vô địch trongcuộc đấu tranh vì độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân, hạnh phúc chocon người Đoàn kết không chỉ là mục đích, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng

mà còn là mục đích, nhiệm vụ hàng đầu của cả dân tộc Như vậy đoàn kết

là đòi hỏi khách quan của bản thân quần chúng nhân dân, của sự nghiệpcách mạng của Đảng Ba là, đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân

Hồ Chí Minh quan niệm dân, nhân dân có nội hàm rất rộng Dân, nhân dânvừa là một tập hợp đông đảo quần chúng, vừa được hiểu là mỗi con ngườiViệt Nam cụ thể và cả hai đều là chủ thể đại đoàn kết Theo tư tưởng

Hồ Chí Minh, “dân” chỉ mọi con dân đất Việt, con rồng cháu tiên, khôngphân biệt dân tộc đa số, người tín ngưỡng với người không tín ngưỡng,không phân biệt già trẻ, gái trai, giàu nghèo Như vậy, dân và nhân dântrong tư tưởng Hồ Chí Minh vừa được hiểu với tư cách là mỗi con ngườiViệt Nam cụ thể, vừa là một tập hợp đông đảo quần chúng nhân dân, vớinhững mối liên hệ cả quá khứ và hiện tại Họ là chủ thể của khối đại đoànkết dân tộc và đại đoàn kết dân tộc thực chất là đại đoàn kết toàn dân Nóidến đại đoàn kết dân tộc cũng có nghĩa phải tập hợp mọi người dân vào mộtkhối trong cuộc đấu tranh chung Theo ý nghĩa đó, nội hàm khái niệm đạiđoàn kết trong tư tưởng Hồ Chí Minh rất phong phú, nó bao gồm nhiềutầng nấc, nhiều cấp độ các quan hệ liên kết qua lại giữa các thành viên, các

bộ phận, các lực lượng xã hội của dân tộc từ nhỏ đến lớn, từ thấp đến cao,

từ trong ra ngoài, từ trên xuống dưới… Người đã nhiều lần nói rõ: “Ta

đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độc lập tổ quốc; ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà Ai có tài, có đức, có sức, có lòng phụng

sự tổ quốc và phụng sự nhân dân thì ta đoàn kết với họ” Người chỉ rõ đại

đoàn kết dân tộc để định hướng cho việc xây dựng khối đoàn kết toàn dântrong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam Người thấy phải đoàn kết cả vớinhững người lầm đường lạc lối nhưng họ đã hối cải Đoàn kết phải baodung, không định kiến, không khoét sâu những cách biệt Phải thật thà đoànkết vì lợi ích chung Muốn thực hiện đại đoàn kết toàn dân thì phải kếthừa truyền thống yêu nước-nhân nghĩa-đoàn kết của dân tộc, phải có tấmlòng khoan dung, độ lượng với con người Xác định khối đại đoàn kết làliên minh công nông, trí thức Tin vào dân, dựa vào dân, phấn đấu vì quyềnlợi của dân Người cho rằng: liên minh công nông-lao động trí óclàm nền tảng cho khối đại đoàn kết toàn dân, nền tảng được củng cố vữngchắc thì khối đại đoàn kết dân tộc càng được mở rộng, không e ngại bất cứthế lực nào có thể làm suy yếu khối đại đoàn kết dân tộc Với tinh thầnđoàn kết rộng rãi như vậy, Hồ Chí Minh đã định hướng cho việc xây dựngkhối đại đoàn kết toàn dân trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, từcách mạng giải phóng dân tộc tới cách mạng dân tộc tới cách mạng dân chủnhân dân và từ cách mạng dân chủ nhân dân tới cách mạng xã hội chủnghĩa Bốn là, Đại đoàn kết dân tộc phải biến thành sức mạnh vật chất có tổchức là Mặt trận dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng Đảng Cộngsản Việt Nam vừa là thành viên của Mặt trận, vừa là lực lượng lãnh đạo,xây dựng khối đoàn kết Đảng ta ra đời trong bão táp đấu tranh cách mạngcủa giai cấp công nhân và của dân tộc Đảng gồm những người tiên tiến, ưu

tú của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động, của các dân tộc Đảngmuốn hoàn thành nhiệm vụ của mình phải gắn bó máu thịt với nhân dân.Đảng là tổ chức chính trị cao nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất là bộtham mưu của giai cấp công nhân và của cả dân tộc Đảng lãnh đạo Mặttrận và là một thành viên của Mặt trận dân tộc thống nhất Hồ Chí Minh

phân tích cặn kẽ: "Đảng không thể đòi hỏi Mặt trận thừa nhận quyền lãnh

đạo của mình, mà phải tỏ ra là một bộ phận trung thành nhất, hoạt động nhất và chân thực nhất Chỉ trong đấu tranh và công tác hằng ngày, khi quần chúng thừa nhận rộng rãi chính sách đúng đắn và năng lực lãnh đạo của Đảng, thì Đảng mới giành được địa vị lãnh đạo" Đảng lãnh đạo Mặt

trận bằng việc xác định chính sách đúng của Mặt trận Chính sách đúng là

cơ sở, là căn cứ tập hợp đoàn kết nhân dân Phương pháp hoạt động là vậnđộng, giáo dục, thuyết phục, nêu gương, lấy lòng chân thành để đối xử, cảmhóa, khêu gợi tinh thần tự giác, tự nguyện của nhân dân Tuyệt đối khôngđược gò ép, quan liêu, mệnh lệnh với dân Mặt trận dân tộc thống nhất phảiđược xây dựng theo những nguyên tắc: Trên nền tảng liên minh công nông(sau thêm lao động trí óc) dưới sự lãnh đạo của Đảng Mặt trận hoạt độngtheo nguyên tắc hiệp thương, dân chủ lấy việc thống nhất lợi ích của tầng

lớp nhân dân làm cơ sở để củng cố và không ngừng mở rộng Đoàn kết lâudài, chặt chẽ, đoàn kết thực sự, chân thành, thân ái giúp đỡ nhau cùng tiến

bộ Phương châm đoàn kết các giai cấp, các tầng lớp khác nhau của Hồ Chí

Minh là: “Cầu đồng tồn dị” – lấy cái chung , đề cao cái chung, để hạn chế

cái riêng, cái khác biệt Đầu năm 1951, tại hội nghị đại biểu Mặt trận Liên –

Việt toàn quốc, Bác nói: “Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại

đa số nhân dân, mà đại đa số nhân dân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp lao động khác… Bất kỳ ai mà thật thà tán thành hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ thì dù những người đó trước đây chống chúng ta, bây giờ chúng ta cũng thật thà đoàn kết với họ Bác còn nhấn mạnh: “Đoàn kết rộng rãi, chặt chẽ, đồng thời phải củng cố Nền có vững, nhà mới chắc chắn, gốc có tốt thì cây mới tốt tươi Trong chính sách đoàn kết phải chống hai khuynh hướng sai lầm: cô độc, hẹp hòi và đoàn kết vô nguyên tắc”.

Cũng tại đại hội đó, Bác còn phát biểu: “Tôi rất sung sướng được lãnh cái

trách nhiệm kết thúc lễ khai mạc của Đại hội thống nhất Việt Minh – Liên Việt Lòng sung sướng ấy là của chung toàn dân, của cả Đại hội, nhưng riêng cho tôi làmột sự sung sướng không thể tả, một người đã cùng các vị tranh đấu trong bấy nhiêu năm cho khối đại đoàn kết toàn dân Hôm nay, trông thấy rừng cây đại đoàn kết ấy đã nở hoakết quả và gốc rễ của nó đang ăn sâu lan rộng khắp toàn dân, và nó có một cái tương lai “trường xuân bất lão” Vì vậy cho nên lòng tôi sung sướng vô cùng.” Người đã nói

lên không chỉ niềm vui vô hạn trước sự lớn mạnh của Mặt trận dân tộcthống nhất, mà còn là sự cần thiết phải mở rộng và củng cố Mặt trận cũngnhư niềm tin vào sự phát triển bền vững của khối đại đoàn kết dân tộc lâudài về sau Điều này được thể hiện trong toàn bộ tiến trình cách mạngViệt Nam, khi Hồ Chí Minh còn sống cũng như sau khi Người đã mất Năm

là, đoàn kết phải thể hiện bằng hành động Hồ Chí Minh cho rằng, đoàn kếtkhông chỉ là chương trình kế hoạch, là chiến lược mà còn là hành động tíchcực trong tổ chức, trong thái độ, trong chính sách cụ thể Đoàn kết khôngphân biệt tôn giáo, không chia rẽ dân tộc, không phân cách giai cấp, tầnglớp Phải có cách làm cho mỗi người dân ở những tầng lớp khác nhau ấyhiểu biết, tin yêu, quý mến nhau mà đem hết tài năng, công sức, tiền củacống hiến cho sự nghiệp chung Đoàn kết phải vì lợi ích lâu dài, phải vì tìnhthân ái của dân tộc, vì lợi ích của quốc gia, vì sự tiến bộ của mỗi thành viên

và của cả cộng đồng Sáu là, đoàn kết dân tộc gắn liền với đoàn kết quốc tế

Hồ Chí Minh luôn coi cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạngquốc tế Phát huy nội lực gắn liền với phát huy ngoại lực Sự nghiệp cáchmạng của giai cấp vô sản mang tính quốc tế Hồ Chí Minh coi bốn phương

vô sản đều là anh em Sức mạnh ấy phải được tập hợp lại thành khối đoànkết vững chắc Người đã vận dụng sáng tạo, thành công tư tưởng này trong