BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA SOUKANH MIENGLAVANH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ Ở TỈNH ẮT TẠ PƯ, NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO LU
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
SOUKANH MIENGLAVANH
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ Ở TỈNH ẮT TẠ PƯ, NƯỚC CỘNG HÒA
DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ CÔNG
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS ĐẶNG ĐÌNH THANH
HÀ NỘI – 2016
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
SOUKANH MIENGLAVANH
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ Ở TỈNH ẮT TẠ PƯ, NƯỚC CỘNG HÒA
DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ CÔNG
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS ĐẶNG ĐÌNH THANH
HÀ NỘI – 2016
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế (CCKT) là một tất yếu khách quan trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa (CNH - HĐH) Chuyển dịch cơ CCKT tạo nên sự chuyển đổi căn bản của nền kinh tế trên nhiều lĩnh vực như, phân công lại lao động
xã hội, chuyển dịch các nguồn lực sử dụng trong quá trình sản xuất Để chuyển dịch CCKT có hiệu quả thì đòi hỏi phải có sự quản lý của Nhà nước, Nhà nước sẽ sử dụng những công cụ của mình để tác động, điều chỉnh để hoạt động quản lý chuyển dịch CCKT đi theo đúng hướng của Đảng và Nhà nước
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX (2011) Đảng Nhân dân cách mạng Lào
đã đưa ra đường lối phát triển kinh tế - xã hội đất nước theo định hướng XHCN Một trong những mục tiêu chiến lược trong Chiến lược phát triển phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2020 là tiếp tục chuyển dịch CCKT, đảm bảo giữ vững tốc độ phát triển kinh tế liên tục, đưa đất nước thoát khỏi tình trạng kém phát triển vào năm
2020
Thời gian qua, hoạt động chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở Ắt tạ pư cũng đã được quan tâm nhưng chưa thực sự xứng đáng với tiềm năng hiện có Sở dĩ có tình trạng này là do hoạt động quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh tế chưa được đẩy mạnh, đặc biệt là các vấn đề về khuyến khích, các biện pháp hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế chưa được chính quyền địa phương quan tâm thực hiện
Chính vì lẽ đó, với mong muốn làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, thông qua đó xây dựng, đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả QLNN về
chuyển dịch CCKT ở tỉnh Ắt tạ pư, tôi đã quyết định chọn đề tài: “Quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở tỉnh Ắt tạ pư, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào hiện nay” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý
công của mình
2 Tình hình nghiên cứu
Bàn về chuyển dịch cơ cấu kinh tế là một vấn đề được các học giả trong và ngoài nước CHDCND Lào quan tâm nghiên cứu Tuy nhiên, bàn về QLNN về
Trang 3chuyển dịch CCKT thì vẫn là một vấn đề mới chưa được nhiều các học giả quan tâm nghiên cứu Tuy nhiên, có thể liệt kê một số công trình nghiên cứu sau có liên quan
đến đề tài: Phomma Phamthalangsy (2002), Phát triển nông nghiệp hàng hóa ở tỉnh
Khăm Muộn, Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào- Thực trạng và giải pháp, Luận văn
thạc sĩ kinh tế; Humphen Xaynasin (2001), Chuyển dịch kinh tế nông nghiệp ở Cộng
hòa dân chủ nhân dân Lào, Luận án tiến sĩ kinh tế; Bunlot Chanthachon (2009), Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở tỉnh Salavan, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, Luận án tiễn sĩ kinh tế; Liane
Thikeo (2001), Quản lý nhà nước về kinh tế nông nghiệp trong nền kinh tế thị
trường ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, Luận án tiến sĩ quản lý công Có
thể thấy vấn đề chuyển dịch CCKT ở nước CHDCND Lào chủ yếu được nghiên cứu dưới góc độ kinh tế và cũng chưa có công trình nào nghiên cứu về chuyển dịch
CCKT ở tỉnh Ắt tạ pư nước CHDCND Lào Do đó, việc nghiên cứu đề tài: “Quản lý
nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở tỉnh Ắt tạ pư, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào hiện nay” là thực sự có tính cấp thiết
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiêm cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Là hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về chuyển dịch CCKT, QLNN về chuyển dịch cơ cấu kinh tế; phân tích thực trạng QLNN về chuyển dịch CCKT, thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở tỉnh Ắt tạ pư nước CHDCND Lào; đưa ra những định hướng, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả QLNN về chuyển dịch CCKT ở tỉnh
Ắt tạ pư nước CHDCND Lào
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về chuyển dịch CCKT, QLNN về chuyển dịch CCKT;
- Nghiên cứu kinh nghiệm của một số địa phương tại Lào và một số quốc gia khác trong QLNN về chuyển dịch CCKT và rút ra những kinh nghiệm cho tỉnh Ắt tạ
pư nước CHDCND Lào;
- Tìm hiểu và đánh giá thực trạng QLNN về chuyển dịch CCKT, QLNN về
Trang 4chuyển dịch CCKT ở tỉnh Ắt tạ pư nước CHDCND Lào;
- Từ đó, đề xuất định hướng, giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả QLNN
về chuyển dịch CCKT ở tỉnh Ắt tạ pư nước CHDCND Lào trong thời gian tới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Là toàn bộ các vấn đề về chuyển dịch cơ cấu kinh tế, QLNN về chuyển dịch CCKT ở tỉnh Ắt tạ pư nước CHDCND Lào, trong đó tập chủ chủ yếu vào nghiên cứu vấn đề xây dựng chiến lược về kế hoạch; xây dựng và thực thi hệ thống pháp luật; kiểm tra, giám sát và bộ máy tổ chức QLNN về chuyển dịch CCKT ở tỉnh Ắt tạ
pư nước CHDCND Lào
4.2 phạm vi nghiên cứu
Luận văn có phạm vi nghiên cứu về mặt không gian là trong lĩnh vực QLNN
về kinh tế, cụ thể là QLNN về chuyển dịch CCKT ở tỉnh Ắt tạ pư nước CHDCND Lào, trong phạm vi về mặt thời gian là giai đoạn 2012 - 2015
5 Phương pháp nghiên cứu
- Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở vận dụng những quan điểm lý luận của Chủ nghĩa Mác- Lênin, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước Lào về phát triển nền kinh tế theo hướng CNH - HĐH
- Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu là phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; phương pháp phân tích, tổng hợp; phương pháp thống kê, so sánh; phương pháp tổng kết thực tiễn và phương pháp dự báo
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Hệ thống hóa những lý luận cơ bản về chuyển dịch CCKT, QLNN về chuyển dịch CCKT;
- Từ việc phân tích và đánh giá thực trạng, luận văn sẽ chỉ ra những điểm được và chưa được trong quá trình chuyển dịch CCKT, QLNN về chuyển dịch CCKT ở tỉnh Ắt tạ pư nước CHDCND Lào;
- Việc đề xuất định hướng và những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả QLNN
Trang 5về chuyển dịch CCKT sẽ có ý nghĩa thực tiễn rất lớn, nó là cơ sở, là đề xuất, là gợi
mở quan trọng để các cơ quan có thẩm quyền xây dựng các biện pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả QLNN về chuyển dịch CCKT ở tỉnh Ắt tạ pư nước CHDCND Lào
7 Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm
có 3 chương:
Chương 1 Cơ sở khoa học của quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh
tế
Chương 2 Thực trạng quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở tỉnh
Ắt tạ pư nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
Chương 3 Quan điểm, phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở tỉnh Ắt tạ pư nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
Trang 6Chương 1
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ
1.1 Những vấn đề cơ bản về chuyển dịch cơ cấu kinh tế
1.1.1 Khái niệm, đặc điểm chuyển dịch cơ cấu kinh tế 1.1.1.1 Khái niệm
Chuyển dịch CCKT là một tổng thể hệ thống kinh tế bao gồm nhiều yếu tố có quan hệ chặt chẽ với nhau về số lượng và chất lượng trong một không gian và thời gian, với những điều kiện xã hội cụ thể hướng vào mục tiêu đã định
1.1.1.2 Đặc điểm
+ Lấy hiệu quả kinh tế - xã hội làm thước đo
+ Đảm bảo khai thác tối đa các tiềm năng, nguồn lực của đất nước, của ngành, của địa phương
+ Phản ánh đúng các quy luật khách quan bao gồm bao gồm các quy luật tự nhiên, kinh tế và xã hội Chẳng hạn như việc lựa chọn cây trồng, vật nuôi làm sao cho phù hợp với điều kiện tự nhiên, khí hậu, đất đai của vùng của vùng và đặc biệt là quy luật kinh tế và quy luật kinh tế thị trường
+ Sử dụng ngày càng nhiều lợi thế tuyệt đối và lợi thế so sánh của trong nước
và ngoài nước, giữa các vùng ở trong nước với nhau
+ Phản ánh được các xu hướng phát triển của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ, xu hướng hội nhập kinh tế thế giới và khu vực
1.1.1.3 Nội dung chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Nội dung của chuyển dịch CCKT là cải tạo cơ cấu cũ lạc hậu hoặc chưa phù hợp để xây dựng cơ cấu mới tiên tiến, hoàn thiện và bổ sung cơ cấu cũ nhằm biến cơ cấu cũ thành cơ cấu mới hiện đại và phù hợp với mục tiêu kinh tế - xã hội đó xác định cho từng thời kỳ phát triển
1.1.2 Những nhân tố tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế
- Chiến lược, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia
Trang 7- Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và đặc điểm của các nguồn lực trong phát triển kinh tế
- Môi trường, thể chế kinh tế có ảnh hưởng gián tiếp, song vô cùng quan trọng trong việc hình thành CCKT
- Xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế chi phối sự hình thành CCKT và xu hướng chuyển dịch CCKT
1.2 Những vấn đề cơ bản về quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh tế
1.2.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý nhà nước về chuyển dịch
cơ cấu kinh tế
1.2.1.1 Khái niệm, đặc điểm của quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh tế
- Khái niệm quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Là sự tác động
của Nhà nước đến quá trình chuyển dịch CCKT làm biến đổi về lượng, thay đổi mối quan hệ về chất của các bộ phận hợp thành CCKT, tạo nên một CCKT phù hợp theo định hướng nhằm đạt mục tiêu mà nhà nước đề ra
- Đặc điểm của quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh tế
+ Sự tác động mang tính quyền lực nhà nước của các chủ thể có thẩm quyền nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra
+ Các chủ thể QLNN thay mặt nhà nước điều hành và thực thi quyền lực nhà nước, quản lý các công việc của nhà nước do các cơ quan nhà nước tiến hành dựa trên văn bản quy phạm pháp luật
+ Nhà nước tác động đến các hệ thống đó và điều khiển nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra
+ Sự tác động của nhà nước nhằm thay đổi, biến đổi về lượng và chất để cho phù hợp và nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra
1.2.1.2 Vai trò của quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh tế Thứ nhất: Nhà nước phải sửa đổi, hoàn thiện hệ thống pháp luật để cho thị
trường phát triển, xoá bỏ các luật lệ, quy định gây cản trở hoạt động của thị trường,
Trang 8xây dựng hệ thống luật pháp phù hợp với quy luật của nền kinh tế thị trường
Thứ hai: Đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước phù hợp với yêu
cầu của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đưa hệ thống pháp luật vào cuộc sống; quản lý xã hội, quản lý kinh tế bằng pháp luật; nâng cao năng lực điều hành, ổn định kinh tế vĩ mô
Thứ ba: là kiểm soát, hạn chế những mặt trái của cơ chế thị trường, đảm bảo
cho nền kinh tế phát triển bền vững
1.2.2 Mục tiêu, nội dung của quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh
tế
1.2.2.1 Mục tiêu của quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh tế
- Điều chỉnh cơ cấu theo lãnh thổ, tìm ra các lợi thế và thế mạnh của vùng để hướng tới phát triển có hiệu quả
- Điều chỉnh cơ cấu theo thành phần kinh tế, phát huy các nguồn lực để tăng trưởng nhanh, bền vững
- Điều chỉnh cơ cấu đầu tư để phát huy hiệu quả đầu tư
- Nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo và chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng từng vùng trở thành trung tâm đào tạo và dạy nghề của khu vực
1.2.2.2 Nội dung của quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh tế
- Xây dựng hệ thống pháp luật, chính sách (tạo môi trường) chuyển dịch CCKT
- Tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch chuyển dịch CCKT
- Thực hiện các chương trình hỗ trợ quá trình chuyển dịch CCKT
- Đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng; thu hút, mời gọi đầu tư
- Tổ chức, thu nhận, xử lý, cung cấp thông tin, dự báo và định hướng thị trường
- Đào tạo, xây dựng đội ngũ nguồn nhân lực và đội ngũ cán bộ công chức làm công tác chuyển dịch CCKT
- Kiểm tra, giám sát, thanh tra
1.2.3 Những nhân tố ảnh hướng tới quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ
Trang 9cấu kinh tế
1.2.3.1 Những nhân tố bên trong Thứ nhất: Nhân tố thị trường và nhu cầu tiêu dùng của xã hội
Thứ hai: Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất
Thứ ba: Quan điểm chiến lược, mục tiêu phát triển kinh tế của đất nước trong
mỗi giai đoạn nhất định
Thứ tư: Cơ chế quản lý ảnh hưởng đến quá trình hình thành và chuyển dịch
CCKT
1.2.3.2 Những nhân tố bên ngoài Thư nhất: Xu thế chính trị, xã hội trong khu vực và thế giới ảnh hưởng đến sự
hình thành và chuyển dịch CCKT
Thứ hai: Xu thế toàn cầu hoá kinh tế, quốc tế hoá lực lượng sản xuất
1.3 Kinh nghiệm và bài học cho tỉnh Ắt tạ pư trong quản lý nhà nước về chuyển dịch cơ cấu kinh tế
1.3.1 Kinh nghiệm của một số địa phương ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
1.3.2 Kinh nghiệm của một số quốc gia 1.3.3 Bài học kinh nghiệm rút ra cho tỉnh Ắt Tạ Pư trong quản lý nhà nước đối với chuyển dịch chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Để quá trình chuyển dịch CCKT diễn ra một cách nhanh chóng và bền vững thì việc các chủ thể quản lý cần có những quy hoạch tổng thể là một việc làm rất quan trọng, biết khai thác lợi thế so sánh của mỗi vùng để đầu tư phát triển theo hướng chuyên sâu trên cơ sở áp dụng những tiến bộ khoa học - công nghệ vào quá trình sản xuất…với mục tiêu đó là nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm; tăng cường các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện chuyển dịch CCKT như đảm bảo mặt bằng cho sản xuất, kinh doanh; quan tâm công tác mời gọi đầu tư;
hỗ trợ cung cấp thông tin; hoàn thiện hệ thống hạ tầng cơ sở những thành công và hạn chế trong quá trình phát triển kinh tế nói chung, chuyển dịch CCKT nói riêng ở các nước và các địa phương sẽ là bài học kinh nghiệm quý báu để tỉnh Ắt tạ pư học
Trang 10tập và áp dụng phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh thực tế của mình để đẩy nhanh quá trình chuyển dịch CCKT ổn định và bền vững theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp
và dịch vụ
TÓM TẮT CHƯƠNG 1
Như vậy việc một nền kinh tế kém phát triển, lỗi thời, lạc hậu thì cần phải có một chủ trương cụ thể cho việc chuyển đổi cơ cấu nền kinh tế sao cho phù hợp với
xu thế của thời đại là rất cần thiết Với một cơ cấu kinh tế phù hợp sẽ giúp cho sự phát triể kinh tế đi theo đúng hướng, ngược lại sẽ dẫn đến nền kinh tế bị trì trệ lạc hậu Để làm được điều đó thì phải có sự quản lý của nhà nước trong quá trình chuyển dịch CCKT Ngoài ra thì cũng cần phải học hỏi kinh nghiệm của một số nước đi trước để không đi vào vết xe đổ của họ