Do an xay dung va hoan thien cac bien phap phi thue

Lờii nóii đầuhơni vàoi đờii sốngi kinhi tếi khui vựci vài thếi giớii vớii việci thami giai cáci tổi chứci kinhi tếi quốci tếi nhi ASEAN,i ASEM,i APEC,i vài dựi kiếni sẽi trởi thànhi thàn

Trờngi đạii họci ngoạii thơng

Khoái luậni tốti nghiệp

Têni đềi tài:

Xâyi dựngi vài hoàni thiệni cáci biệni phápi phii thuếi

quani nhằmi bảoi hội sảni xuấti trongi nớci trongi

điềui kiệni Việti Nami hộii nhậpi WTO

Họ i và i tên i sinh i viên:i Tại Nguyễni Phơngi Lan

Lờii nóii đầu

Chơngi 1:i Mộti sối vấni đềi lýi luậni cơi bảni vềi bảoi hội phii thuếi

1

quani ………

I.i Kháii niệmi vài phâni loạii cáci biệni phápi bảoi hội phii thuếi quan ……… i

1.i Kháii niệmi vềi bảoi hội phii thuếi quan……… i

2.i Phâni loạii cáci biệni phápi bảoi hội phii thuếi quan………

II.i ui nhợci điểmi củai bảoi hội phii thuếi quan ………

1.i Ưui điểmi ……… ………

2.i Nhợci điểmi … ………

3.i Nhậni xét… … ………

III.i Kinhi nghiệmi sửi dụngi cáci biệni phápi phii thuếi quani đểi bảoi hội sảni xuấti củai mộti sối nớci ………

1.i Thựci tiễni ápi dụngi cáci biệni phápi phii thuếi quani củai Hoai Kỳi ………

2.i Thựci tiễni ápi dụngi cáci biệni phápi phii thuếi quani củai Trungi Quốc…

3.i Nhậni xéti ………

Chơngi 2:i Thựci tiễni sửi dụngi cáci biệni phápi bảoi hội phii thuếi quani củai việti nami ………

I.i tổngi quani tìnhi hìnhi thơngi mạii củai Việti Nami thờii kỳi từi 1996i đếni nay ………

1.i Tổngi kimi ngạchi xuấti nhậpi khẩui ………

2.i Cáni câni thơngi mạii ………

3.i Cơi cấui mặti hàngi xuấti nhậpi khẩui ………

4.i Cơi cấui thịi trờngi ………

5.i Khải năngi cạnhi tranhi củai Việti Nam………

II.i Thựci trạngi sửi dụngi cáci biệni phápi bảoi hội phii thuếi quani củai Việti Nami từi 1996i đếni nayi ……

1.i Cáci biệni phápi hạni chếi địnhi lợngi ………

2.i Cáci biệni phápi quảni lýi vềi giái ………… ………

3

3 3 4 12 12 15 17

18 18 23 26

28

28 28 29 30 31 32

36 36 42

3.i Cáci biệni phápi liêni quani đếni doanhi nghiệpi ……… ………

4.i Cáci ràoi cảni kỹi thuậti ……… ………

5.i Cáci biệni phápi liêni quani đếni đầui ti nớci ngoàii

6.i Cáci biệni phápi quảni lýi thôngi quai cáci hoạti độngi dịchi vụi

7.i Cáci biệni phápi quảni lýi hànhi chínhi

8.i Cáci biệni phápi bảoi vệi thơngi mạii tạmi thờii ………… ………

III.i Đánhi giái táci độngi củai cáci biệni phápi bảoi hội phii thuếi quani củai Việti Nami trongi từi 1996i đếni nayi

1.i Mặti tíchi cực………

2.i Mặti hạni chế………

3.i Nguyêni nhân………

Chơngi 3:i Đềi xuấti mộti sối giảIi phápi nhằmi tiếpi tụci xâyi dựngi vài hoàni thiệni cáci biệni phápi bảoi hội phii thuếi quani trongi điềui kiệni hộii nhậpi WTO ………

I.i Tiếni trìnhi hộii nhậpi WTOi củai Việti Nam ………

1.i Quái trìnhi đàmi pháni songi phơngi vài đai phơngi củai Việti Nam………

2.i Quyi địnhi vềi cáci biệni phápi bảoi hội phii thuếi quani củai WTO…………

3.i Cáci nộii dungi cami kếti củai Việti Nami vềi cáci biệni phápi phii thuếi quani trongi khuôni khổi WTO………

II.i Sựi cầni thiếti phảii sửi dụngi cáci biệni phápi phii thuếi quani đểi bảoi hội nềni kinhi tếi Việti Nami trongi điềui kiệni hộii nhậpi WTO ………

1.i Tínhi thiếti yếui chungi phảii bảoi hội sảni xuấti trongi nớci củai cáci quốci gia………

2.i Sựi cầni thiếti phảii bảoi hội sảni xuấti trongi nớci củai Việti Nam…………

3.i Cơi sởi khoai họci đểi ápi dụngi cáci biệni phápi phii thuếi quani đểi bảoi hội sảni xuấti

43 45 51 53 55 57

59 59 61 63

65 65 65 66

71

75

75 76

78

trongi nớc………

III.i Đềi xuấti mộti sối giảii phápi nhằmi hoàni thiệni cáci biệni

phápi bảoi hội phii thuếi quani trongi điềui kiệni Việti Nami hộii

nhậpi WTO ………

1.i Quani điểmi chungi vềi việci sửi dụngi cáci NTMi đểi bảoi hội sảni xuấti trongi nớci

………

2.i Giảii phápi chungi vềi quái trìnhi xâyi dựngi vài tổi chứci thựci hiện………

3.i Giảii phápi cảii cáchi cáci NTMi cũi vài ápi dụngi cáci NTMi mới…… ……

Kếti luận ………

Tàii liệui thami khảo ………

79

8083859798

Lờii nóii đầu

hơni vàoi đờii sốngi kinhi tếi khui vựci vài thếi giớii vớii việci thami giai cáci tổi chứci kinhi tếi

quốci tếi nhi ASEAN,i ASEM,i APEC,i vài dựi kiếni sẽi trởi thànhi thànhi viêni chínhi thứci

thứi 150i củai WTOi trongi thángi 11i nămi 2006.i Điềui nàyi cũngi đồngi nghĩai vớii việci

chúngi tai phảii thựci hiệni cáci cami kếti mởi cửai thịi trờng,i tựi doi hoái thơngi mại.i Tuyi

nhiên,i doi khải năngi cạnhi tranhi củai Việti Nami còni yếui nêni bảoi hội sảni xuấti vẫni lài

mộti việci cầni thiếti trongi quái trìnhi hộii nhập.i Mặci dùi vềi nguyêni tắc,i WTOi chỉi thừai

nhậni thuếi quani lài côngi cụi bảoi hội hợpi phápi duyi nhấti nhngi cáci côngi cụi thuếi quani

luôni lài đốii tợngi bịi đàmi pháni cắti giảm,i vìi vậyi trêni thựci tế,i khôngi mộti nớci nàoi lạii

khôngi sửi dụngi cáci biệni phápi phii thuếi quani đểi bảoi hội sảni xuấti trongi nớc,i thậmi

chíi ngàyi càngi nhiềui biệni phápi phii thuếi quani mớii đợci bổi sungi vàoi chínhi sáchi

th-ơngi mạii cáci nớci vài đãi trởi thànhi nhữngi côngi cụi bảoi hội hữui hiệui mài khôngi bịi coii

lài vii phạmi cáci nguyêni tắci tựi doi hoái thơngi mạii củai WTO.i Doi vậy,i việci đánhi giái

thựci trạngi ápi dụngi cáci biệni phápi phii thuếi quani đểi bảoi hội sảni xuấti trongi nớci củai

Việti Nami trongi nhữngi nămi qua,i làmi rõi nhữngi mặti còni hạni chế,i từi đói đềi xuấti cáci

biệni phápi nhằmi tiếpi tụci xâyi dựngi vài hoàni thiệni cáci biệni phápi phii thuếi quani đểi

bảoi hội sảni xuấti trongi nớci củai Việti Nami trongi bốii cảnhi Việti Nami giai nhậpi WTOi

lài mộti vấni đềi cói ýi nghĩai quani trọngi hiệni nay

cáci biệni phápi phii thuếi quani nhằmi bảoi hội sảni xuấti trongi nớci củai Việti Nami trongi

điềui kiệni hộii nhậpi WTO.i Đểi đạti mụci tiêui trên,i Khoái luậni cói nhiệmi vụi trìnhi bàyi

nhữngi cơi sởi lýi luậni vềi cáci biệni phápi phii thuếi quani bảoi hội sảni xuấti trongi nớc,i

tìmi hiểui cáci kinhi nghiệmi củai mộti sối quốci giai trêni thếi giới,i nghiêni cứui thựci

trạngi sửi dụngi tạii Việti Nam,i từi đói đốii chiếui vớii cáci quyi địnhi củai WTOi cũngi nhi

cáci cami kếti hôịi nhậpi củai Việti Nami đểi đềi rai giảii phápi điềui chỉnhi phùi hợp.

bảoi hội sảni xuấti trongi nớc,i nhngi khôngi đii sâui phâni tíchi từngi mặti hàngi hayi lĩnhi

vựci cụi thểi mài chỉi lấyi mộti sối mặti hàngi làmi víi dụi khii phâni tích.i Khoái luậni nghiêni

cứui thựci trạngi sửi dụngi cáci biệni phápi bảoi hội phii thuếi quani củai Việti Nami chủi

yếui tậpi trungi vàoi mờii nămi trởi lạii đây,i đặci biệti cậpi nhậti nhữngi thôngi tini mớii nhấti

cói liêni quani trongi nămi 2006

nghĩai Mác-i Lênini vềi duyi vậti biệni chứngi vài duyi vậti lịchi sử.i Ngoàii ra,i cáci phơngi

phápi nghiêni cứui tổngi hợpi truyềni thốngi cũngi đợci ápi dụngi nh:i soi sánh,i thốngi kê,i

phâni tích,i tổngi hợp

-i Kếti cấui củai luậni văn:i Ngoàii Lờii nóii đầu,i Kếti luậni vài Tàii liệui thami khảo,i

Luậni văni gồmi 3i chơng:

i i i i i Chơngi 1:i Mộti sối vấni đềi cơi bảni vềi bảoi hội phii thuếi quan

i i i i i Chơngi 2:i Thựci tiễni sửi dụngi cáci biệni phápi bảoi hội phii thuếi quani củai Việti Nam

i i i i i Chơngi 3:i Đềi xuấti mộti sối giảii phápi nhằmi tiếpi tụci xâyi dựngi vài hoàni thiệni cáci

biệni phápi bảoi hội phii thuếi quani trongi điềui kiệni hộii nhậpi WTO

i i i i i Táci giải xini bàyi tỏi lòngi cảmi ơni sâui sắci tớii tậpi thểi cáci giáoi viêni củai Khoai Kinhi

Tếi Ngoạii Thơng,i trờngi Đạii họci Ngoạii thơng,i đặci biệti tớii TS.i Nguyễni Quangi

Minhi đãi hớngi dẫni tậni tâmi vài cói nhữngi ýi kiếni quýi báui trongi suốti quái trìnhi hìnhi

thànhi Khoái luận.i i

Chơngi 1 Mộti sối vấni đềi lýi luậni cơi bảni vềi

bảoi hội phii thuếi quan

I.i Kháii niệmi vài phâni loạii cáci biệni phápi Bảoi hội phii thuếi

quan

1.1. i Khái i niệm i về i bảo i hộ

Cói nhiềui địnhi nghĩai kháci nhaui vềi bảoi hộ,i tuyi nhiêni tựui trungi lại,i thuậti ngữi

“bảoi hộ”i trongi thơngi mạii quốci tếi lài bảoi vệi cáci nhài sảni xuấti nộii địai vài cáci sảni

phẩmi củai họi trớci sựi cạnhi tranhi củai hàngi hoái nớci ngoàii trêni thịi trờngi nộii địa.i

Tuỳi hoàni cảnhi từngi quốci gia,i tuỳi từngi ngànhi hàngi cụi thể,i chínhi phủi ápi dụngi cáci

phơngi thứci vài mứci đội bảoi hội kháci nhau

Khii thami giai vàoi thơngi mạii quốci tế,i cáci quốci giai sẽi pháti huyi thếi mạnhi củai

mìnhi vài tậni hởngi đợci nhữngi lợii thếi từi thịi trờngi thếi giới.i Tuyi nhiên,i mỗii quốci giai

dùi ởi trìnhi đội pháti triểni nhi thếi nàoi cũngi sẽi íti nhiềui phảii đốii mặti vớii nhữngi tháchi

thứci mài thơngi mạii quốci tếi mangi lại.i Doi vậy,i khôngi mộti quốci giai nào,i dùi lài nớci

cói nềni kinhi tếi hùngi mạnhi nhi Hoai Kỳi lạii khôngi cói nhui cầui bảoi hội mộti sối ngànhi

sảni xuấti trongi nớc

i i i i i Bảoi hội sảni xuấti trongi nớci đợci thựci hiệni thôngi quai haii nhómi biệni pháp:i biệni

phápi thuếi quani vài nhómi biệni phápi phii thuếi quan

1.2. i Khái i niệm i về i bảo i hộ i phi i thuế i quan

Bảoi hội phii thuếi quani lài bảoi hội bằngi cáci biệni phápi phii thuếi quani (NTM),i đói lài

cáci biệni phápi ngoàii thuếi quan,i khôngi chỉi đơni thuầni lài cáci ràoi cảni thơngi mại,i

hạni chếi nhậpi khẩui mài còni hỗi trợi trựci tiếpi hoặci giáni tiếpi choi cáci nhài sảni xuấti vài

kinhi doanhi trêni thịi trờngi nộii địa

ở i đâyi cầni lui ýi rằngi khôngi phảii tấti cải cáci biệni phápi phii thuếi quani đềui lài côngi

cụi bảoi hộ.i Theoi địnhi nghĩai củai WTO,i “Cáci biệni phápi phii thuếi quani lài nhữngi

biệni phápi ngoàii thuếi quan,i liêni quani hoặci ảnhi hởngi đếni sựi luâni chuyểni hàngi

hoái giữai cáci nớc.”i Nhi vậy,i cáci biệni phápi phii thuếi quani còni baoi gồmi cải cáci biệni

phápi thúci đẩyi xuấti khẩu,i chúngi khôngi phảii lài cáci côngi cụi bảoi hộ.i ở i đâyi chỉi đềi

cậpi tớii cáci biệni phápi phii thuếi quani nhằmi mụci đíchi bảoi hộ,i đói cói thểi lài nhữngi

ràoi cảni cấmi hoặci hạni chếi nhậpi khẩu,i và/i hoặci trợi cấpi choi cáci nhài sảni xuấti vài

kinhi doanhi sảni phẩmi đói trêni thịi trờngi nộii địa

Cáci biệni phápi phii thuếi quani rấti nhiềui vài đai dạng,i cói thểi chiai thànhi cáci nhómi

saui đây:

2.1. i Các i biện i pháp i hạn i chế i định i lợng

Cáci biệni phápi hạni chếi địnhi lợngi lài cáci biệni phápi nhằmi trựci tiếpi giớii hạni khốii

lợngi hoặci giái trịi hàngi hoái xuất,i nhậpi khẩui vàoi mộti quốci gia.i Đâyi lài nhómi biệni

phápi cói tínhi chấti bảoi hội rấti cao,i vìi thếi trongi hệi thốngi cáci biệni phápi phii thuếi

quani thìi đâyi lài nhómi ràoi cảni chịui sựi quyi địnhi khái chặti chẽi củai WTO.i WTOi

buộci cáci nớci thànhi viêni phảii tiếni tớii xoái bỏi hoàni toàni cáci biệni phápi này.i Nhómi

nàyi gồmi cáci biệni phápi cơi bảni sau:

- i Cấm i nhập i khẩu: i Đâyi lài biệni phápi mangi tínhi bảoi hội cao,i gâyi rai hạni chếi

lớni nhấti đốii vớii thơngi mại.i Cáci biệni phápi cấmi cói thểi lài cấmi hoàni toàn,i hoặci

cấmi tạmi thời,i hoặci cấmi theoi mùa…i Cáci nớci trêni thếi giớii thờngi chỉi đợci sửi dụngi

biệni phápi cấmi xuất,i nhậpi khẩui vìi mụci tiêui bảoi vệi đạoi đứci côngi cộng,i sứci khoẻi

coni ngời,i tàii nguyêni thiêni nhiên,i ani ninhi quốci phòng…i Trongi trờngi hợpi khẩni

cấp,i cáci nớci cói thểi tạmi thờii sửi dụngi biệni phápi nàyi nhằmi bảoi hội cáni câni thanhi

toán,i ani ninhi lơngi thựci quốci gia…Vìi thế,i nhữngi hàngi hoái thuộci danhi mụci cấmi

nhậpi khẩui thờngi lài vũi khí,i đạni dợc,i mai tuý,i hoái chấti độci hại.i v.v…

- i Hạn i ngạch i nhập i khẩu:i Hạni ngạchi nhậpi khẩui lài quyi địnhi củai Nhài nớci vềi

sối lợngi hoặci giái trịi mộti mặti hàngi nàoi đói đợci nhậpi khẩui nóii chungi hoặci từi mộti

thịi trờngi nàoi đó,i trongi mộti thờii giani nhấti địnhi (thờngi lài 1năm).

i i i i i Hạni ngạchi nhậpi khẩui thờngi lài mộti hìnhi thứci hạni chếi vềi sối lợngi vài thuộci hệi

thốngi giấyi phépi khôngi tựi động.i Khii hạni ngạchi nhậpi khẩui đợci quyi địnhi choi mộti

loạii sảni phẩmi đặci biệti nàoi đói thìi Nhài nớci đai rai mộti địnhi ngạchi (tổngi địnhi

ngạch)i nhậpi khẩui mặti hàngi đói trongi mộti khoảngi thờii giani nhấti địnhi khôngi kểi

nguồni gốci hàngi hoái đói từi đâui đến.i Khii hạni ngạchi quyi địnhi choi cải mặti hàngi vài

thịi trờngi thìi hàngi hoái đói chỉi đợci nhậpi khẩui từi thịi trờngi đãi địnhi vớii sối lợngi baoi

nhiêu,i trongi thờii giani baoi lâu

- i Hạn i ngạch i thuế i quan: i Hạni ngạchi thuếi quani lài cắti giảmi thuếi quani đốii

vớii mộti sối lợngi hàngi nhậpi khẩui nhấti định.i Hàngi nhậpi khẩui vợti quái địnhi mứci

nàyi phảii nộpi thuếi caoi hơn.i Thuếi suấti thấpi gọii lài thuếi suấti trongi hạni ngạch,i còni

thuếi suấti caoi gọii lài thuếi suấti ngoàii hạni ngạch.i

-i Ngoàii rai còni có:i Hạni ngạchi thuếi quani mởi cửai thịi trờngi tốii thiểui lài mộti cơi chếi

dànhi mứci tốii thiểui mởi cửai thịi trờngi đốii vớii nhữngi hàngi nôngi sảni mài cáci biệni

phápi phii thuếi quani đãi đợci chuyểni thànhi thuếi quan;i vài hạni ngạchi thuếi quani theoi

mứci đội mởi cửai hiệni hànhi môi tải cáci cơi hộii mởi cửai thịi trờngi choi hàngi nôngi sảni

khii cáci biệni phápi phii thuếi quani đợci chuyểni thànhi thuếi quan

- i Giấy i phép i nhập i khẩu: i Theoi chếi đội này,i hàngi hoái muốni thâmi nhậpi vàoi

lãnhi thổi mộti nớci phảii xini giấyi phépi củai cơi quani chứci năng.i Giấyi phépi nhậpi

khẩui cói haii loạii thờngi gặp:

Giấyi phépi tựi động:i Ngờii nhậpi khẩui xini phépi nhậpi khẩui thìi cấpi ngay,i khôngi

- i Trị i giá i tính i thuế i hải i quan: i Biệni phápi trịi giái tínhi thuếi hảii quani vừai nhằmi

mụci tiêui trựci tiếpi lài tránhi giani lậni thơngi mại,i vừai giáni tiếpi tăngi cờngi bảoi hội sảni

xuấti trongi nớc.i Trịi giái tínhi thuếi hảii quani caoi hayi thấpi sẽi táci độngi trựci tiếpi đếni

khoảni thuếi nhậpi khẩui củai cáci doanhi nghiệpi phảii nộpi vài quai đói táci độngi lêni giái

báni củai sảni phẩmi nhậpi khẩu.i Ngàyi nayi hầui hếti cáci nớci ápi dụngi Hiệpi địnhi vềi

địnhi giái hảii quani củai WTOi đểi tínhi thuếi nhậpi khẩu

- i Phụ i thu:i lài phầni thui thêmi ngoàii thuếi nhậpi khẩu.i Đâyi lài biệni phápi thờngi

đợci sửi dụngi ởi cáci nớci đangi pháti triểni nhằmi mộti sối mụci đíchi nh:

+i Gópi phầni bảoi hội sảni xuấti trongi nớci cùngi vớii thuếi quan

+i Tạoi thêmi nguồni thui giảmi bớti chii phíi choi côngi táci quảni lýi xuấti nhậpi khẩu,i sani

sẻi gánhi nặngi đốii vớii ngâni sách

+i Bìnhi ổni giái cải ởi mộti sối mặti hàngi hayi cói biếni động

2.3. i Các i biện i pháp i liên i quan i đến i doanh i nghiệp

- i Quyền i kinh i doanh i nhập i khẩu:i Quyềni kinhi doanhi hayi còni gọii lài quyềni

thơngi mạii trongi lĩnhi vựci hàngi hoái lài quyềni dànhi choi mộti sối côngi tyi nhấti địnhi

đ-ợci tiếni hànhi hoạti độngi xuấti nhậpi khẩui đốii vớii tấti cải cáci mặti hàngi hoặci mộti sối

mặti hàngi nhấti định,i trêni mộti sối thịi trờngi nhấti định,i hoặci trongi mộti thờii giani

nhấti định,i hoặci mộti sối lĩnhi vựci nhấti định

- i Đầu i mối i nhập i khẩu:i Cói mộti sối mặti hàngi Nhài nớci quyi địnhi chỉi đợci nhậpi

khẩui thôngi quai mộti sối doanhi nghiệpi nhấti định.i Mụci đíchi củai việci quyi địnhi đầui

mốii nhậpi khẩui lài gópi phầni đảmi bảoi cungi cầu,i ổni địnhi xãi hội,i sứci khoẻi cộngi

đồngi vài bảoi hội sảni xuấti trongi nớc

2.4. i Các i rào i cản i kỹ i thuật i (TBT)

Cáci ràoi cảni kỹi thuậti nóii chungi đợci hiểui lài nhữngi quyi địnhi phápi luật,i nhữngi

yêui cầui vềi tiêui chuẩn,i đặci điểmi kỹi thuật,i tínhi chấti mài sảni phẩmi nhậpi khẩui phảii

đápi ứngi trớci khii đai vàoi tiêui thụi tạii thịi trờngi trongi nớc,víi dụi nhi cáci quyi địnhi liêni

quani tớii đặci tínhi củai sảni phẩmi nhi chấti lợng,i đội ani toàn,i kíchi thớc,i thuậti ngữ,i cáci

biểui tợng,i thửi nghiệmi vài phơngi phápi thử,i baoi gói,i cáci yêui cầui vềi ghii thôngi tini

trêni baoi bìi vài ghii nhãni hàngi hoá…,i nhời đói giáni tiếpi ngăni cản,i giámi sáti hàngi

hoái nhậpi khẩui từi nớci ngoàii vàoi trongi nớc.i Cáci ràoi cảni nàyi khái nhiềui vài phứci

tạp

- i Các i quy i định i kỹ i thuật, i tiêu i chuẩn i : i Đâyi lài hìnhi thứci bảoi hội thôngi quai

việci nớci nhậpi khẩui đai rai cáci tiêui chuẩni đốii vớii hàngi hoái nhậpi khẩui khắti khei nhi

tiêui chuẩni quyi cáchi mẫui mã,i baoi bì,i nhãni mác,i chấti lợngi vệi sinhi ani toàn i Cáci

quyi địnhi kỹi thuậti vài tiêui chuẩni nàyi cói thểi liêni quani đếni tấti cải cáci quái trìnhi củai

sảni phẩm,i từi sảni xuất,i phâni phốii đếni tiêui thụ.i Hàngi hoái nếui khôngi đạti đợci

nhữngi yêui cầui củai cáci quyi địnhi kỹi thuậti vài tiêui chuẩni đó,i sẽi khôngi đợci phépi

nhậpi khẩui vàoi lãnhi thổi củai nớci nhậpi hàng

i i i i i Mộti mặt,i cáci tiêui chuẩni nàyi tạoi thuậni lợii choi giúpi ngờii muai nớci ngoàii đánhi

giái đợci quyi cách,i chấti lợngi củai sảni phẩm.i Nhngi mặti khác,i chúngi trởi thànhi

nhữngi ràoi cảni thơngi mạii nếui quái kháci biệti giữai cáci nớc

- i Kiểm i dịch i động i thực i vật i (SPS) i : i Đâyi lài mộti biệni phápi phii thuếi rấti hayi

đ-ợci sửi dụngi trongi lĩnhi vựci nôngi nghiệp,i nhằmi ngăni cảni hàngi nhậpi khẩui từi cáci

n-ớci kháci mộti cáchi hợpi pháp.i Cáci biệni phápi vệi sinhi độngi -i thựci vậti baoi gồmi tấti cải

luật,i nghịi định,i quyi định,i yêui cầui vài thủi tục,i kểi cải cáci tiêui chíi sảni phẩmi cuốii

cùng;i cáci quái trìnhi vài phơngi phápi sảni xuất,i thửi nghiệm,i thanhi tra,i chứngi nhậni

vài làmi thủi tụci chấpi thuận;i xửi lýi kiểmi dịchi kểi cải yêui cầui gầni vớii việci vậni chuyểni

độngi vậti hayi thựci vậti hayi gắni vớii cáci nguyêni liệui cầni thiếti choi sựi tồni tạii củai

chúngi trongi khii vậni chuyển;i thủi tụci lấyi mẫui vài đánhi giái nguyi cơ;i cáci yêui cầui

đóngi góii vài nhãni máci liêni quani trựci tiếpi đếni ani toàni thựci phẩm.i

Sựi kháci nhaui cơi bảni giữai tiêui chuẩni kỹi thuậti vài biệni phápi kiểmi dịchi độngi thựci

vậti (SPS)i lài ởi mụci tiêui ápi dụng.i Mụci tiêui củai cáci biệni phápi SPSi lài nhằmi bảoi vệi

cuộci sốngi hoặci sứci khoẻi coni ngờii vài độngi thựci vậti thôngi quai việci đảmi bảoi ani

toàni thựci phẩmi vài ngăni chặni sựi xâmi nhậpi củai cáci dịchi bệnhi cói nguồni gốci từi

độngi thựci vậti trongi khii cáci hàngi ràoi kỹi thuậti tậpi trungi chủi yếui vàoi chuẩni hoái

quyi cáchi chấti lợngi củai sảni phẩmi chếi tạo

- i Các i yêu i cầu i về i nhãn i mác i hàng i hoá: i i Đâyi lài cáci quyi địnhi vềi nộii dungi

thôngi tin,i hìnhi thứci vài kíchi cỡi củai nhãni gắni liềni vớii hàngi hóai vài nhãni trêni baoi

bìi hàngi hoái nhằmi cungi cấpi thôngi tini cầni thiếti choi ngờii tiêui dùng.i Trêni thếi giới,i

đặci biệti lài cáci nớci pháti triển,i biệni phápi nàyi đợci ápi dụngi nhi mộti côngi cụi bảoi hội

hữui hiệui vài đợci quyi địnhi chii tiếti bằngi hệi thốngi văni bảni phápi luật

2.5. i Các i biện i pháp i liên i quan i đến i đầu i t i nớc i ngoài

Chínhi phủi cáci nớci thờngi đặti rai điềui kiệni đốii vớii cáci nhài đầui ti nớci ngoàii đểi

khuyếni khíchi đầui ti theoi mộti sối mụci tiêui ui tiên.i Cáci biệni phápi nhi vậyi cói thểi táci

độngi lớni đếni thơngi mạii quốci tế.i i

- i Yêu i cầu i về i tỷ i lệ i nội i địa i hoá i : i Nớci nhậni đầui ti buộci chủi đầui ti phảii sửi dụngi

mộti lợngi nguyêni liệui đầui vàoi nhấti địnhi củai địai phơngi trongi quái trìnhi sảni xuất

- i Yêu i cầu i tỉ i lệ i xuất i khẩu i bắt i buộc i : i Đói lài việci quii địnhi mộti tỷi lệi nhấti địnhi

trongi sảni lợngi phảii đảmi bảoi xuấti khẩu.i Đâyi lài cáci sảni phẩmi mài sảni xuấti trongi

nớci tơngi đốii đápi ứngi đủi nhui cầui vềi sối lợngi vài chấti lợng

- i Yêu i cầu i phải i gắn i với i phát i triển i nguồn i nguyên i liệu i trong i nớc i : i Thựci

chấti mộti mụci tiêui cơi bảni củai yêui cầui gắni vớii pháti triểni nguồni nguyêni liệui trongi

nớci lài nhui cầui địnhi hớngi pháti triểni mộti sối ngànhi trongi nớc

- i Một i số i yêu i cầu i khác i

i i i i i Ngoàii cáci biệni phápi kểi trên,i cáci nớci còni ápi dụngi nhiềui ràoi cảni vềi đầui ti liêni

quani đếni thơngi mạii nhi yêui cầui vềi sảni xuấti vài tiêui thụi trongi nớc,i yêui cầui vềi

chuyểni lợii nhuận,i yêui cầui vềi ngoạii hối.v.v

2.6. i Các i biện i pháp i quản i lý i thông i qua i các i hoạt i động i dịch i vụ i i

Nhiềui ngànhi dịchi vụi liêni quani đếni hoạti độngi thơngi mạii thờngi đợci Nhài nớci sửi

dụngi nhi mộti côngi cụi cảni trởi nhậpi khẩu

- i Dịch i vụ i phân i phối: i Quyềni phâni phốii baoi gồmi cáci quyềni tiếpi thịi vài báni

sảni phẩmi trêni thịi trờngi nộii địa.i Hạni chếi quyềni phâni phốii đói cói táci dụngi nhi mộti

ràoi cảni phii thuếi đốii vớii hàngi nhậpi khẩu

- i Dịch i vụ i tài i chính, i ngân i hàng: i Nhữngi NTMi chủi yếui liêni quani đếni tàii

chínhi ngâni hàngi là:

+i Hạni chếi trongi giaoi dịchi thanhi toán:i cáci yêui cầui đảmi bảoi thanhi toán…

+i Hạni chếi sửi dụngi ngoạii tệ:i yêui cầui phảii tựi đảmi bảoi nhui cầui ngoạii tệi choi hoạti

độngi kinhi doanh…

- i Các i dịch i vụ i khác: i Cáci dịchi vụi kháci nhi giámi địnhi hàngi hoá,i dịchi vụi vậni

tải,i dịchi vụi khaii báoi vài tínhi thuếi cũngi cói táci độngi khôngi nhỏi đếni việci cảni trởi

nhậpi khẩu

2.7. i Các i biện i pháp i quản i lý i hành i chính

Cáci biệni phápi hànhi chínhi saui cói nhữngi cảni trởi nhấti địnhi đốii vớii lui chuyểni

hàngi hoái nhậpi khẩui nhằmi bảoi hội sảni xuấti nộii địa,i baoi gồmi mộti sối biệni phápi

sau:

- i Đặt i cọc i nhập i khẩu: i Nhài nhậpi khẩui phảii đặti cọci lợngi tiềni nhấti địnhi trongi

mộti khoảngi thờii giani nàoi đói mài khôngi đợci hởngi lãi

- i Hàng i đổi i hàng: i Mộti sối mặti hàngi muốni nhậpi khẩui phảii gắni xuấti khẩui

hàngi hóai sảni xuấti chủi yếui từi nguồni nguyêni liệui trongi nớc

- i Thủ i tục i hải i quan: i Thủi tụci hảii quan,i đặci biệti lài cáci thủi tụci kiểmi hoái gâyi

cảni trởi lớni choi việci thôngi quani hàngi hoái nhậpi khẩu

- i Mua i sắm i Chính i phủ: i Muai sắmi Chínhi phủi lài việci muai sắmi hàngi hoái vài

dịchi vụi củai Chínhi phủi hoặci cơi quani nhài nớci cói thẩmi quyềni phụci vụi choi mụci

đíchi sửi dụng.i Nhữngi quyi địnhi trongi muai sắmi chínhi phủi cũngi lài cáchi quảni lýi

khái phổi biếni mài nhiềui nớci ápi dụng

- i Quy i tắc i xuất i xứ: i Quyi tắci xuấti xứi baoi gồmi tấti cải cáci luật,i quyi địnhi vài

quyếti địnhi hànhi chínhi đợci ápi dụngi đểi xáci địnhi nớci xuấti xứi củai hàngi hoá.i Việci

xáci địnhi xuấti xứi củai hàngi hoái cói thểi nhằmi đếni cáci mụci tiêui sau:

+i Nhằmi xemi hàngi hóai đói cói nằmi trongi trờngi hợpi ui đãii không

+i Nhằmi phâni biệti đốii xử,i hạni chếi nhậpi khẩui từi mộti sối nớci nàoi đó,i nếui đợci phép.+i Nhằmi chốngi lạii nhữngi hànhi vii cạnhi tranhi khôngi lànhi mạnh.i

+i Nhằmi phụci vụi choi mụci đíchi thốngi kêi sối liệu

Cáci biệni phápi bảoi vệi thơngi mạii tạmi thờii lài cáci biệni phápi hạni chếi nhậpi khẩui

mài cáci quốci giai đợci phépi ápi dụngi trongi nhữngi trờngi hợpi nhấti định,i nếui thỏai

mãni mộti sối điềui kiệni nhấti định.i Nhómi nàyi baoi gồmi cáci biệni phápi chủi yếui sau:

- i Chống i bán i phá i giá: i Báni phái giái lài hànhi độngi mangi sảni phẩmi củai mộti

n-ớci sangi báni ởi mộti nớci kháci vớii mứci giái xuấti khẩui thấpi hơni giái trịi thôngi thờngi

củai sảni phẩmi đói hoặci sảni phẩmi tơngi tựi nhi sảni phẩmi đói khii báni choi ngờii tiêui

dùngi ởi thịi trờngi nộii địai nớci xuấti khẩu.i Cáci nớci đợci phépi đánhi thuếi chốngi báni

phái giái vớii cáci sảni phẩmi báni phái giái khii điềui trai đợci rằngi hàngi nhậpi khẩui đãi

đ-ợci báni phái giái vàoi thịi trờngi nớci mình,i đồngi thờii chứngi minhi đợci việci báni phái

giái nàyi gâyi thiệti hạii choi ngànhi sảni xuấti sảni phẩmi tơngi tựi ởi trongi nớc

- i Trợ i cấp i và i các i biện i pháp i đối i kháng: i Trợi cấpi lài việci Chínhi phủi dànhi choi

doanhi nghiệpi nhữngi lợii íchi mài trongi điềui kiệni thôngi thờngi doanhi nghiệpi khôngi

thểi cói đợc,i nhằmi giúpi tăngi tínhi cạnhi tranhi củai sảni phẩmi nộii địa.i

Khii Chínhi phủi nớci nhậpi khẩui điềui trai vài xáci địnhi đợci rằngi hàngi hóai nhậpi

khẩui đãi đợci trợi cấpi báni vàoi nớci mình,i gâyi rai thiệti hạii nghiêmi trọngi choi ngànhi

sảni xuấti mặti hàngi tơngi tựi trongi nớci thìi nớci nàyi cói quyềni đánhi thuếi đốii kháng.i

Cũngi giốngi nhi thuếi chốngi báni phái giá,i khôngi cói mứci thuếi suấti cối địnhi choi thuếi

đốii khángi mài thuếi suấti nàyi tuỳi thuộci vàoi mứci đội tổni hạii đốii vớii sảni xuấti trongi

nớci củai nớci nhậpi khẩu

- i Chống i phân i biệt i đối i xử: i Thuếi chốngi phâni biệti đốii xửi ápi dụngi choi hàngi

hoái nhậpi khẩui vàoi thịi trờngi nộii địai nớci mìnhi cói xuấti xứi từi nớci mài ởi đói cói sựi

phâni biệti đốii xửi vềi thuếi nhậpi khẩui hoặci cói nhữngi biệni phápi phâni biệti đốii xửi

kháci đốii vớii hàngi hoái củai nớci mình.i Mứci thuếi nàyi gọii lài mứci thuếi “trải đũa”,i ápi

dụngi cói tínhi tạmi thờii nhằmi đápi lạii hànhi vii cạnhi tranhi khôngi lànhi mạnhi trongi

th-ơngi mạii quốci tế

- i Biện i pháp i tự i vệ: i Tựi vệi trongi thơngi mạii cói nghĩai lài mộti nớci cói thểi hạni chếi

nhậpi khẩui trongi nhữngi trờngi hợpi khẩni cấp,i khii lợngi hàngi hoái nhậpi khẩui tăngi

độti biến,i gâyi rai nhữngi tổni hạii nghiêmi trọngi choi ngànhi côngi nghiệpi nộii địai sảni

xuấti rai cáci sảni phẩmi tơngi tựi hoặci cáci sảni phẩmi cạnhi tranhi trựci tiếp.i

i i i i i Trêni đâyi lài nhữngi phâni loạii tổngi quáti vềi cáci biệni phápi phii thuếi đợci ápi dụngi

trongi thơngi mạii đểi bảoi hội sảni xuấti vài thịi trờngi nộii địa.i Ngàyi nay,i mộti sối nớc,i

đặci biệti lài cáci nớci pháti triểni đangi cối gắngi tạoi rai thêmi nhiềui ràoi cảni mớii đốii vớii

mứci đội đápi ứngi mụci tiêui củai chúngi cũngi rấti đai dạng.i Doi đó,i nếui sửi dụngi NTMi

đểi phụci vụi mộti mụci tiêui đềi rai thìi cói thểi cói nhiềui sựi lựai chọn,i kếti hợpi hơni mài

khôngi bịi gòi bói trongi mộti côngi cụi duyi nhấti nhi thuếi quan.i Víi dụ,i đểi hạni chếi nhậpi

khẩui mộti mặti hàngi cói thểi đồngi thờii ápi dụngi cáci quyi địnhi tiêui chuẩni kỹi thuật,i

giấyi phépi nhậpi khẩu.v.v…

1.2. i Đáp i ứng i nhiều i mục i tiêu:

i i i i i Mộti NTMi cói thểi đồngi thờii đápi ứngi nhiềui mụci tiêui vớii hiệui quải cao.i Mỗii quốci

giai thờngi theoi đuổii nhiềui mụci tiêui trongi chínhi sáchi thơngi mạii củai mình.i Cáci

mụci tiêui đói cói thểi lài bảoi hội sảni xuấti trongi nớc,i khuyếni khíchi pháti triểni mộti sối

ngànhi nghề;i bảoi vệi ani toàni sứci khoẻi coni ngời,i độngi thựci vật,i bảoi vệi môii trờng;i

hayi đảmi bảoi ani ninhi quốci gia,i v.v…i Cáci NTMi cói thểi đồngi thờii phụci vụi nhiềui

mụci tiêui kháci nhaui trongi khii nếui sửi dụngi biệni phápi thuếi quani sẽi khôngi hiệui

quải bằng.i

i i i i i Cói thểi lấyi mộti víi dụi rấti tiêui biểui choi ui điểmi nàyi lài cáci quii địnhi vềi vệi sinhi

kiểmi dịchi đốii vớii nôngi sảni nhậpi khẩui vừai đảmi bảoi ani toàni sứci khoẻi coni ngờii

vừai giáni tiếpi bảoi hội sảni xuấti nôngi nghiệpi trongi nớci mộti cáchi hợpi pháp

1.3. i Nhiều i NTM i cha i bị i cam i kết i ràng i buộc i cắt i giảm i hay i loại i bỏ

i i i i i Doi NTMi thờngi mangi tínhi mậpi mờ,i mứci đội ảnhi hởngi khôngi rõi ràngi nhi thuếi

quani nêni táci độngi củai chúngi cói thểi lớni nhngi lạii lài táci độngi ngầm,i cói thểi chei

đậy,i biệni hội bằngi cáchi nàyi hayi cáchi khác.i Hiệni nay,i cáci hiệpi địnhi củai WTOi chỉi

mớii điềui chỉnhi việci sửi dụngi mộti sối NTMi nhấti định.i Trongi đói tấti cải cáci NTMi

hạni chếi địnhi lợngi đềui khôngi đợci phépi sửi dụng,i trừi mộti sối trờngi hợpi ngoạii lệ.i

Mộti sối NTMi khác,i chẳngi hạni nhi hàngi ràoi kỹi thuật,i biệni phápi kiểmi dịchi độngi

thựci vật,…i vẫni đợci WTOi choi phépi ápi dụngi vớii điềui kiệni tuâni thủi cáci quii địnhi

cụi thể,i kháchi quan.i Ngoàii ra,i cáci nớci vẫni cói thểi tiếpi tụci ápi dụngi cáci NTMi chai

xáci địnhi đợci cói phùi hợpi hayi khôngi phùi hợpi vớii cáci quyi địnhi củai WTO,i chẳngi

hạni nhi yêui cầui đặti cọc,i nộpi thuếi nhậpi khẩui trớc,i v.v…i Nhữngi NTMi nàyi cói thểi

doi WTOi chai cói quyi địnhi điềui chỉnhi hoặci quyi địnhi rấti chungi chung,i thựci tếi rấti

khói xáci địnhi đợci lài phùi hợpi hayi khôngi phùi hợp,i hoặci chúngi vẫni lài mộti thựci tếi

đợci thừai nhậni chung

1.4. i Tác i dụng i bảo i hộ i mạnh

i i i i i Trớci cáci tìnhi thếi khẩni cấpi nhi hàngi nhậpi khẩui tăngi nhanhi gâyi tổni hạii hoặci đei

doại gâyi tổni hạii choi cáci ngànhi sảni xuấti nộii địa,i cáci NTMi nhi cấmi nhậpi khẩu,i hạni

ngạch,i giấyi phépi nhậpi khẩui khôngi tựi động i tỏi rai hữui hiệui hơni thuếi quan,i cói

khải năngi ngayi lậpi tứci chặni đứngi dòngi nhậpi khẩu.i Hạni chếi địnhi lợngi đangi đợci

coii lài cói táci dụngi bảoi hội mạnhi hơni cáci biệni phápi thuếi quan,i choi nêni điềui XIi củai

Hiệpi địnhi GATTi khôngi choi phépi cáci nớci thànhi viêni ápi dụngi cáci biệni phápi hạni

chếi sối lợngi nhậpi khẩui hoặci xuấti khẩui hàngi hoá.i Tuyi nhiên,i Hiệpi địnhi GATTi

cũngi đai rai mộti sối ngoạii lệ,i choi phépi cáci nớci thànhi viêni ápi dụngi cáci biệni phápi

hạni chếi địnhi lợngi theoi nhữngi điềui kiệni nghiêmi ngặt.i Víi dụi nhi đểi đốii phói vớii

tìnhi trạngi thiếui lơngi thựci trầmi trọng,i bảoi vệi cáni câni thanhi toán,i bảoi vệi sứci khoẻi

coni ngời,i độngi thựci vật,i bảoi vệi ani ninhi quốci gia i Ngoàii ra,i doi cáci NTMi cói ui

điểmi lài phongi phúi vềi hìnhi thứci nêni cói thểi đồngi thờii ápi dụngi phốii hợpi mộti sối

NTMi vớii nhaui đểi tạoi đợci hiệui quải cao,i nhanhi chóng,i kịpi thời.i i i

1.5. i Ngày i càng i xuất i hiện i nhiều i NTM i trá i hình i và i tinh i vi i hơn

i i i i i Hiệni nay,i cáci quốci giai trêni thếi giớii cói xui hớngi ngàyi càngi íti sửi dụngi cáci biệni

phápi bảoi hội khôngi đợci WTOi choi phépi nhi :i cấmi nhậpi khẩu,i hạni chếi địnhi lợngi

hàngi hoái nhậpi khẩui hayi ápi đặti thuếi nhậpi khẩui quái cao.i Thayi vàoi đó,i nhiềui biệni

phápi phii thuếi quani mớii đãi đợci bổi sungi vàoi chínhi sáchi thơngi mạii củai cáci nớci vài

đãi trởi thànhi nhữngi côngi cụi hữui hiệui nhằmi bảoi hội sảni xuấti vài thịi trờngi nộii địai

củai nớci nhậpi khẩui mài vẫni khôngi đợci coii lài vii phạmi cáci nguyêni tắci tựi doi hoái

th-ơngi mạii củai WTO.i Đói lài nhữngi ràoi cảni kỹi thuậti thơngi mại,i cáci biệni phápi tựi vệi

tạmi thời i Đâyi lài nhữngi hìnhi thứci bảoi hội vừai cói hiệui quải caoi lạii vừai mềmi dẻo,i

khôngi mangi tínhi trựci diệni nhi thuếi quani nêni khói bịi trải đũa

2.1. i Không i rõ i ràng i và i khó i dự i đoán

i i i i i Trêni thựci tế,i cáci NTMi thờngi đợci vậni dụngi trêni cơi sởi dựi đoáni chủi quani củai

nhài chứci tráchi vềi sảni xuấti vài nhui cầui tiêui thụi trongi nớc.i Chẳngi hạni đểi xáci địnhi

hạni ngạchi nhậpi khẩui mộti mặti hàngi nàoi đói trongi nămi tới,i Chínhi phủi phảii dựi

kiếni côngi suấti sảni xuấti trongi nớci cói khải năngi đápi ứngi đợci baoi nhiêui phầni trămi

nhui cầui vềi mặti hàngi đó.i Ngàyi nay,i trongi bốii cảnhi kinhi tếi hếti sứci phứci tạpi vài ờngi xuyêni biếni động,i việci đai rai mộti dựi đoáni nhi vậyi mộti cáchi tơngi đốii chínhi xáci

th-lài rấti khói khăn

i i i i i Hơni nữa,i cáci NTMi thờngi làmi nhiễui tíni hiệui chỉi dẫni cáci quyếti địnhi củai ngờii

sảni xuấti vài tiêui dùng,i tíni hiệui chỉi dẫni việci phâni bổi nguồni lựci trongi nềni kinhi tếi

lài giái thịi trờng,i phảni ánhi khôngi trungi thựci lợii thếi cạnhi tranhi thựci sự.i Doi đó,i khải

năngi xâyi dựngi kếi hoạchi đầui ti sảni xuấti kinhi doanhi hiệui quải trongi trungi vài dàii

hạni củai ngờii sảni xuấti bịi hạni chế

Táci độngi củai cáci NTMi thờngi khói cói thểi lợngi hóai đợci rõi ràngi nhi táci độngi củai

thuếi quan.i Mứci đội bảoi hội thôngi quai NTMi lài tổngi mứci bảoi hội củai cáci NTMi

riêngi rẽi ápi dụngi choi cùngi mộti sảni phẩm,i nhngi bảni thâni mứci đội bảoi hội củai mỗii

NTMi riêngi rẽi cũngi chỉi cói thểi đợci ớci lợngi mộti cáchi tơngi đối,i nêni việci xáci địnhi

tổngi mứci bảoi hội củai chúngi lài khôngi dễi dàng.i Chínhi vìi thếi nêni rấti khói xâyi dựngi

mộti lội trìnhi tựi doi hóai thơngi mạii rõi ràngi nhi vớii bảoi hội chỉi bằngi thuếi quan

2.2. i Khó i khăn, i tốn i kém i trong i quản i lý

Vìi khói dựi đoáni nêni cáci NTMi thờngi đòii hỏii chii phíi quảni lýi caoi vài tiêui tốni nhâni

lựci củai nhài nớci đểi duyi trìi hệi thốngi điềui hành,i kiểmi soáti bằngi NTM.i Hơni nữa,i

mộti sối NTMi thuộci thẩmi quyềni vài phạmi vii quảni lýi củai nhiềui cơi quani vớii nhữngi

mụci tiêui kháci nhau,i đôii khii còni mâui thuẫni nhau,i nêni cói thểi gâyi khói khăni choi

bảni thâni cáci nhài hoạchi địnhi chínhi sách,i quảni lý,i vài cáci chủi thểi thami giai hoạti

độngi kinhi tếi trongi việci xâyi dựng,i sửi dụng,i tiếpi cậni thôngi tini cũngi nhi đánhi giái

táci độngi củai cáci NTMi này.i Cáci doanhi nghiệpi sảni xuấti chai chúi trọngi đếni tiếpi

cậni thôngi tini vài chai cói ýi thứci xâyi dựng,i đềi xuấti cáci NTMi đểi bảoi hội sảni xuất,i

còni trôngi chời vàoi nhài nớci tựi quyi định,i doi đói thờngi tốni kémi chii phíi vậni độngi

hànhi langi đểi cơi quani chứci năngi rai quyếti địnhi ápi dụngi NTMi nhấti địnhi cói lợii choi

mình

Ngoàii ra,i cói nhữngi NTMi bịi độngi lài nhữngi NTMi tồni tạii trêni thựci tếi ngoàii ýi

muốni củai cáci nhài hoạchi địnhi chínhi sáchi nhi bội máyi quảni lýi thơngi mạii quani

liêu,i năngi lựci thấpi củai cáci nhâni viêni hảii quan,i cáci văni bảni phápi lýi khôngi đợci

côngi bối côngi khai,

2.3. i Nhà i nớc i không i hoặc i ít i thu i đợc i lợi i ích i tài i chính

Việci sửi dụngi cáci NTMi phụci vụi mụci tiêui hạni chếi nhậpi khẩu,i bảoi hội sảni xuấti

trongi nớci hầui nhi khôngi đemi lạii nguồni thui tàii chínhi trựci tiếpi nàoi choi nhài nớci nhi

sửi dụngi thuếi quan.i Mặci dùi mộti sối nớci đangi pháti triểni cói sửi dụngi đấui thầui hạni

ngạch,i hoặci quyi địnhi mứci lệi phíi khii đợci chứngi nhậni vềi tiêui chuẩni kỹi thuật,i

nh-ngi nhữngi khoảni tàii chínhi nàyi quái nhỏ,i chai đủi bùi đắpi chii phíi củai côngi táci hànhi

thu

2.4. i Gây i bất i bình i đẳng, i thậm i chí i dẫn i đến i độc i quyền i ở i một i số i doanh i nghiệp

ápi dụngi NTMi cói thểi dẫni đếni tìnhi trạngi chỉi làmi lợii choi mộti sối doanhi nghiệpi

hoặci ngànhi nhấti địnhi đợci bảoi hội hoặci đợci hởngi ui đãi,i đặci quyền,i nhi đợci phâni

bổi hạni ngạch,i đợci chỉi địnhi làmi đầui mốii nhậpi khẩu.i Điềui nàyi còni dẫni đếni sựi bấti

bìnhi đẳngi giữai cáci doanhi nghiệpi trongi nộii bội nềni kinhi tế.i Hơni nữa,i đốii vớii

nhữngi mặti hàngi đợci bảoi hội ởi mứci đội cao,i còni pháti sinhi tìnhi trạngi độci quyềni ởi

mộti sối doanhi nghiệp,i khiếni choi chii phíi sảni xuấti khôngi giảm,i chấti lợngi khôngi

cao,i sứci cạnhi tranhi giảm

2.5. i Làm i cho i tín i hiệu i thị i trờng i kém i trung i thực

i i i i i Cáci NTMi khôngi trựci tiếpi táci độngi đếni giái nhi thuếi quan,i nhngi lạii táci độngi

trựci tiếpi tớii lợngi cungi cầui củai mộti quốci gia,i doi vậyi nói cũngi cói táci độngi làmi choi

tíni hiệui thịi trờngi trởi nêni kémi trungi thực.i Khii cungi vài cầui câni bằngi thìi giái ởi

trạngi tháii ổni định.i Khii cungi lớni hơni cầui thìi sẽi cói ápi lựci làmi giảmi giá.i Trongi ờngi hợpi ngợci lại,i khii cungi nhỏi hơni cầui thìi sẽi cói ápi lựci đẩyi giái lên.i Nhngi đâyi lài

tr-sựi biếni độngi khôngi kháchi quani vìi nói chịui sựi chii phốii vài điềui tiếti củai Chínhi phủi

thôngi quai ràoi cảni phii thuếi quan

Cáci NTMi tuyi rằngi còni tồni tạii khôngi íti nhợci điểm,i nhngi vớii nhữngi ui điểmi củai

nó,i cáci NTMi ngàyi nay,i đặci biệti lài nhữngi NTMi mớii tinhi vii hơni đangi trởi thànhi

nhữngi côngi cụi hữui hiệui nhằmi bảoi hội sảni xuấti vài thịi trờngi nộii địai cáci quốci gia.Mặci dùi vềi lýi thuyết,i WTOi vài cáci địnhi chếi thơngi mạii khui vựci thờngi chỉi thừai

nhậni thuếi quani lài côngi cụi bảoi hội hợpi phápi duyi nhấti nhngi thựci tế,i cáci nớci khôngi

ngừngi sửi dụngi cáci NTMi mới,i vừai đápi ứngi mụci đíchi bảoi hộ,i vừai khôngi tráii vớii

thôngi lệi quốci tế

Mứci đội hiệui quải củai bảoi hội còni phụi thuộci vàoi tínhi linhi hoạti cói chọni lọc,i cói

địnhi hớngi củai Chínhi phủi cáci nớci trongi việci ápi dụngi cáci NTMi bổi trợi choi biệni

phápi thuếi quan.i Nếui biếti kếti hợpi hàii hoài haii côngi cụi này,i sảni xuấti trongi nớci sẽi

đợci bảoi hội hợpi lý,i cói thờii hạni đểi nângi caoi sứci cạnhi tranhi nhằmi từngi bớci thíchi

nghii vớii cáci địnhi chếi vài nguyêni tắci chungi củai thơngi mạii quốci tế.

Hoai Kỳi lài cờngi quốci kinhi tếi lớni nhấti thếi giớii vài lài mộti trongi nhữngi thànhi viêni

sángi lậpi củai GATTi (nayi lài WTO).i Mặci dùi cói tiềmi năngi toi lớni trongi hầui hếti cáci

lĩnhi vựci sảni xuất,i nhngi theoi quii luậti vềi lợii thếi cạnhi tranhi tơngi đối,i trongi nhữngi

nămi qua,i Hoai Kỳi đangi phảii đốii mặti vớii nhữngi tháchi thứci rấti lớni nhằmi bảoi hội

choi nhữngi ngànhi sảni xuấti đãi suyi giảmi sứci cạnhi tranhi trêni thịi trờngi thếi giới.i

1.1. i Các i biện i pháp i hạn i chế i định i lợng

i i i i i Cáci biệni phápi hạni chếi vềi sối lợngi chỉi ápi dụngi ởi mộti sối ngànhi hàng.i Tuyi nhiên,i

hầui hếti cáci hạni chếi vềi sối lợngi vài cáci biệni phápi quảni lýi thơngi mạii củai Hoai Kỳi

đềui đợci đặti rai nhằmi mụci đíchi đảmi bảoi ani ninhi quốci gia,i bảoi vệi sứci khoẻi củai

ng-ờii tiêui dùng,i giữi gìni đạoi đứci xãi hội,i hayi vìi mụci đíchi bảoi vệi môii trờng

- i Cấm i nhập i khẩu: i Hoai Kỳi cấmi nhậpi khẩui mặti hàngi cái ngừi từi mộti sối nớc,i

nhi Panama,i Honduras,i vài Belize,i lài nhữngi nớci cói độii tàui đánhi bắti cái ởi vùngi

biểni Đôngi Tháii Bìnhi Dơngi vớii mụci đíchi bảoi đảmi việci bảoi tồni loàii cái voi;i cấmi

nhậpi khẩui tômi vài cáci sảni phẩmi từi tômi đợci đánhi bắti vớii côngi nghệi cói thểi làmi

hạii tớii rùai biển

- i Giấy i phép i nhập i khẩu: i Hoai Kỳi ápi dụngi chếi đội giấyi phépi nhậpi khẩui vớii

nhữngi sảni phẩmi nh:i thựci vật,i độngi vậti vài cáci sảni phẩmi củai chúng,i hơii đốti tựi

nhiên,i cái vài sinhi vậti hoangi dại,i cáci loạii thuốci ngủ,i thuốci mê,i chấti gâyi nghiện,i

r-ợu,i thuốci lá,i súngi cầmi tayi cáci loại,i vũi khíi hạti nhân

- i Hạn i ngạch i nhập i khẩu i (hạn i ngạch i tuyệt i đối): i Phầni lớni hạni ngạchi nhậpi

khẩui củai Hoai Kỳi doi Cụci Hảii quani củai nớci nàyi quảni lý.i Mộti sối hạni ngạchi ápi

dụngi chung,i còni mộti sối thìi chỉi ápi dụngi riêngi đốii vớii mộti sối nớc.i Cáci mặti hàngi

chịui hạni ngạchi nhậpi khẩui baoi gồmi 11i mặti hàngi đềui lài thựci phẩm,i trongi đói chủi

yếui liêni quani tớii bơ,i sữa,i phomat…i Trớci đây,i Hoai Kỳi sửi dụngi hạni ngạchi làmi

côngi cụi bảoi hội chínhi choi ngànhi dệti may.i Từi 01/01/2005,i hạni ngạchi dệti mayi

giữai cáci nớci thànhi viêni WTOi bịi bãii bỏ,i Hoai Kỳi chỉi còni ápi dụngi vớii nhữngi nớci

khôngi phảii lài thànhi viêni củai WTO,i riêngi vớii Trungi Quốc,i doi xuấti khẩui dệti mayi

sangi Hoai Kỳi tăngi quái nhanhi nêni Hoai Kỳi đãi kýi vớii Trungi Quốci hiệpi địnhi hạni

chếi nhậpi khẩui quyi địnhi hạni ngạchi đốii vớii 34i mặti hàngi dệti mayi củai Trungi Quốci

sangi Hoai Kỳi trongi thờii hạni 3i nămi từi 2006i đếni 2008

i i i i i - i Hạn i ngạch i thuế i quan: i Cáci mặti hàngi chịui hạni ngạchi thuếi quani củai Mỹi chủi

yếui lài cáci mặti hàngi nôngi sảni nh:i cái ngừ,i lúai mỳ,i ôliu,i sữa,i v.v….Trêni thựci tế,i

mứci đội thựci hiệni hạni ngạchi kháci nhaui giữai cáci sảni phẩmi vài giữai cáci năm.i Mặci

dùi phảii thựci hiệni cami kếti mởi cửai thịi trờngi tốii thiểu,i vài mởi cửai thịi trờngi hiệni tạii

nhngi hạni ngạchi thuếi quani vẫni lài mộti côngi cụi bảoi hội quani trọngi củai Mỹ

1.2. i Các i rào i cản i kỹ i thuật

i i i i i Cói thểi nóii đâyi lài côngi cụi bảoi hội chủi yếui củai Hoai Kỳ,i đặci biệti lài cáci quyi địnhi

vềi kiểmi dịchi độngi thựci vậti đốii vớii cáci sảni phẩmi nôngi sản

- i Các i quy i định i kỹ i thuật, i tiêu i chuẩn: i Cáci quyi địnhi vềi kỹi thuật,i tiêui chuẩni

củai Hoai Kỳi cũngi nhi ởi hầui hếti cáci quốci giai khác,i đợci ápi dụngi vìi mụci đíchi ani

toàni hoặci sứci khoẻi đốii vớii nhữngi sảni phẩmi nhậpi khẩui vớii sối lợngi lớn.i Nhữngi

sảni phẩmi nàyi baoi gồm:i thựci phẩm,i đồi uống,i thuốci lá,i mỹi phẩm,i thuốci lá,i mỹi

phẩm,i thuốc,i thiếti bịi yi tế,i máyi X-quang,i vài xei cói độngi cơ

i i i i i Hệi thốngi cáci quyi địnhi vềi tiêui chuẩni vài kỹi thuậti cói thểi doi uỷi bani cối vấni khui

vựci ti nhâni cấpi liêni bang,i tiểui bangi hayi quậni huyệni đai ra.i Cụci Hảii quani Hoai Kỳi

chịui tráchi nhiệmi thii hànhi cáci quyi địnhi kỹi thuậti tạii cửai khẩu,i phốii hợpi vớii cáci cơi

quani chịui tráchi nhiệmi đốii vớii cáci sảni phẩmi quyi định.i Hoai Kỳi đangi tiếpi tụci

thami giai tíchi cựci vàoi Uỷi bani Hàngi ràoi kỹi thuậti đốii vớii thơngi mạii củai WTO

- i Kiểm i dịch i động i thực i vật i (Các i biện i pháp i vệ i sinh i dịch i tễ): i Hoai Kỳi lài nớci

đãi gửii lêni WTOi nhiềui thôngi báoi nhấti vềi tấti cải nhữngi thayi đổii đặti rai đốii vớii cáci

tiêui chuẩni vệi sinhi dịchi tễi trongi nớc.i Sối lợngi cáci báoi cáoi thờngi niêni đãi tăngi khái

nhiềui trongi nhữngi nămi gầni đây.i Nhữngi tiêui chuẩni mớii đợci đai rai chủi yếui nhằmi

vàoi mứci dungi saii đốii vớii di lợngi hoái chấti trongi thựci phẩmi doi Cơi quani bảoi vệi

môii trờngi đai ra.i Rấti nhiềui hạni chếi nhậpi khẩui đangi đợci đai rai đểi đốii phói vớii

nhữngi mốii nguyi hiểmi doi bệnhi tậti củai độngi vậti mangi lại,i đángi lui ýi nhấti lài bệnhi

bòi điêni vài bệnhi lởi mồmi longi móngi cũngi nhi bệnhi dịchi tải lợni vài bệnhi lao

i i i i - i Nhãn i hiệu i thơng i mại: i Hàngi hoái mangi nhãni hiệui giải hoặci saoi chép,i bắti chớci

mộti nhãni hiệui đãi đăngi kýi bảni quyềni củai côngi tyi Hoai Kỳi hoặci nớci ngoàii sẽi bịi

cấmi nhậpi khẩui vàoi Hoai Kỳi trừi khii đãi cói hồi sơi đăngi kýi nhãni hiệui ởi Hoai Kỳ,i đãi

nộpi choi Uỷi bani Hảii quani vài đợci lui giữi theoi cáci quyi địnhi hiệni hànhi (19i

CFR133.1i -i 133.7).i Đạoi luậti nhãni hiệui 1946i quyi địnhi rằngi mọii hàngi hoái nhậpi

vàoi Hoai Kỳi mangi mộti têni hoặci nhãni bịi cấmi bởii Luậti nhãni hiệui sẽi bịi tịchi thui vài

khôngi hoàni trả.i

- i Nhãn i mác i hàng i hoá: i Hàngi hoái nhậpi khẩui vàoi Hoai Kỳi nếui khôngi đápi

ứngi đúngi yêui cầui ghii máci sẽi bịi giữi lạii ởi khui vựci Hảii quani Hoai Kỳi choi tớii khii

ngờii nhậpi khẩui thui xếpi táii xuấti trởi lại,i phái huỷi đii hoặci tớii khii hàngi đợci xemi lài

bỏi đểi Chínhi phủi địnhi đoạti toàni bội hoặci từngi phần.i Mác,i mãi phảii ghii rõi nớci xuấti

xứ,i khôngi tẩyi xoái đợc,i ởi chỗi dễi nhìni thấyi trêni baoi bìi xuấti nhậpi khẩu,i têni nớci

xuấti xứi hàngi hoái đói phảii ghii bằngi tiếngi Anh

- i Các i quy i định i về i môi i trờng: i Hoai Kỳi thờngi sửi dụngi cáci đạoi luậti hạni chếi

nhậpi khẩui nhằmi khuyếni khíchi việci bảoi vệi cáci loàii độngi vậti nhi cái heo,i cáci loàii

cá,i chimi vài cáci loàii cói nguyi cơi tuyệti chủngi kháci nh:i Luậti bảoi vệi cáci loàii độngi

vậti biểni cói vúi nămi 1973i (MMPA);i Điềui 609i củai Côngi luậti Hoai Kỳi vềi bảoi vệi

rùai biểni trongi hoạti độngi đánhi bắti tômi bằngi lới;i Đạoi luậti cấmi đánhi bắti cái bằngi

l-ớii quéti vùngi biểni xai bờ;i Đạoi luậti bảoi vệi cáci loàii chimi tựi nhiêni nămi 1992

i i i i i Haii trờngi hợpi điểni hìnhi vềi việci Hoai Kỳi đơni phơngi ápi dụngi cáci quyi địnhi vềi

môii trờngi củai mìnhi đểi hạni chếi nhậpi khẩui lài trờngi hợpi Hoai Kỳi cấmi nhậpi khẩui

cái hồii từi nhữngi nớci mài Hoai Kỳi choi rằngi phơngi phápi đánhi bắti củai họi làmi ảnhi ởngi xấui đếni cái heo,i vài trờngi hợpi cấmi nhậpi khẩui tômi từi nhữngi nớci sửi dụngi lớii

h-quéti cói hạii choi rùai biển

1.3. i Quy i định i về i xuất i xứ

i i i i i Hoai Kỳi ápi dụngi nguyêni tắci “i biếni đổii cơi bản”i 1

i nhi lài nguyêni tắci cơi sởi trongi

việci xáci địnhi xuấti xứi củai sảni phẩm.i Doi Hảii quani vài Toài áni quyếti địnhi mộti sảni

phẩmi đãi trảii quai “biếni đổii cơi bản”i trêni cơi sởi từngi trờngi hợpi nêni việci xáci địnhi

xuấti xứi lài rấti khói dựi đoán.i Vớii mongi muốni cảii thiệni tìnhi hình,i làmi choi cáci quyi

tắci xuấti xứi rõi ràngi vài kháchi quani hơn,i nămi 1993i Chínhi phủi Hoai Kỳi đãi đềi xuấti

sửai đổii quyi tắci xuấti xứi theoi sựi thayi đổii phâni loạii dòngi thuế,i tuyi nhiêni nhiềui vấni

đềi vẫni còni tồni tại

1.4. i Các i biện i pháp i bảo i vệ i thơng i mại i tạm i thời

i i i i i Hoai Kỳi lài nớci ápi dụngi cáci biệni phápi nàyi đểi hạni chếi nhậpi khẩui nhiềui nhấti

trêni thếi giới,i trongi đói haii biệni phápi chínhi mài Hoai Kỳi sửi dụngi lài tựi vệi vài chốngi

phái giá

- i Các i biện i pháp i tự i vệ: i Theoi luậti phápi Hoai Kỳ,i trongi vòngi 60i ngàyi từi ngàyi

nhậni đợci báoi cáoi củai Uỷi bani Thơngi mạii Quốci tếi Hoai Kỳi (USITC)i trongi đói

1 “Biến đổi cơ bản” là thuật ngữ sử dụng trong việc thực hiện quy chế xuất xứ và áp dụng thuế hải quan Trong nhiều trờng hợp, hàng hóa thờng đi qua một vài nớc trớc khi có đặc tính cuối cùng Nớc tại đó diễn ra sự chuyển đổi cơ bản cuối cùng thì đợc coi là nớc xuất xứ của hàng hoá đó Quy định của Mỹ

định nghĩa “chuyển đổi cơ bản” đợc hiểu là một sản phẩm mới và khác với công dụng, đặc tính và tên gọi khác biệt đợc tạo ra.

khẳngi địnhi cói “táci hạii nghiêmi trọngi doi hàngi nhậpi khẩui gâyi rai đốii vớii sảni xuấti

trongi nớci củai Hoai Kỳ,i Tổngi thốngi Hoai Kỳi cói quyềni quyếti địnhi hìnhi thứci tựi vệi

ápi dụngi đốii vớii hàngi nhậpi khẩui đó.i Hìnhi thứci tựi vệi cói thểi lài giớii hạni sối lợng,i

tăngi thuếi quani hoặci hạni ngạchi thuếi quan

- i Chống i phá i giá: i Trongi nhữngi nămi gầni đây,i hầui hếti cáci cuộci điềui trai

chốngi phái giái củai Hoai Kỳi liêni quani đếni sảni phẩmi thép.i Cáci sảni phẩmi còni lạii

liêni quani tớii nhiềui chủngi loạii nhi caoi su,i chấti báni dẫn…Hoai Kỳi đãi tăngi cờngi vài

thờngi xuyêni sửi dụngi biệni phápi thuếi chốngi báni phái giái đểi bảoi hội ngànhi côngi

nghiệpi sắti thépi doi nhữngi nămi gầni đâyi phảii đốii mặti vớii sựi cạnhi tranhi khốci liệti

củai cáci nớci kháci nhi Trungi Quốc,i Nga,i Hàni Quốc,i Nhậti Bản.i Trongi nămi 2000,i

cói 45i cuộci điềui trai chốngi phái giái đợci tiếni hànhi trongi đói cói tớii 33i vụi liêni quani

tớii cáci sảni phẩmi thép

-Trợ i cấp i và i các i biện i pháp i đối i kháng:i Cáci đốii tợngi điềui trai thuếi chốngi trợi

cấpi củai Hoai Kỳi trongi giaii đoạni 1990i –i 2000i lài :i Hàni Quốc,i Italia,i Achentina,i

Pháp,i ấn i Độ,i Inđônêxia,i Canada,i Đàii Loan,i Đani Mạch,…i Ngàyi 31/12/2000,i cói

41i lệnhi thuếi chốngi trợi cấpi cói hiệui lực,i khoảngi 75%i trongi sối đói ápi dụngi choi cáci

sảni phẩmi thép.i Hoai Kỳi cũngi sửi dụngi biệni phápi bảoi hội nôngi nghiệpi đặci biệt,i tuyi

nhiêni phạmi vii khôngi nhiềui nếui soi sánhi vớii cáci nớci khác.i Haii nhómi hàngi đợci

Hoai Kỳi quani tâmi nhiềui lài sữai vài cài phê

i i i i i Tómi lại,i nghiêni cứui thựci tiễni ápi dụngi cáci NTMi củai Mỹ,i tai thấyi mặci dùi Mỹi lài

mộti cờngi quốci kinhi tếi nhngi mộti sối ngànhi nhi nôngi nghiệp,i sắti thép…i vẫni đợci

bảoi hộ.i Cáci côngi cụi phii thuếi quani khôngi đợci WTOi choi phépi chẳngi hạni nhi hạni

ngạchi mớii chỉi đợci cắti giảmi mài chai đợci loạii bỏi hoàni toàn,i vẫni còni ápi dụngi vớii

mộti sối mặti hàng.i Cáci côngi cụi phii thuếi quani kháci khôngi bịi WTOi cấmi nhi cáci

tiêui chuẩni kỹi thuật,i vệi sinhi dịchi tễ…i đangi ngàyi càngi giai tăngi vài rấti phứci tạp

2.i Thựci tiễni ápi dụngi cáci biệni phápi phii thuếi quani củai Trungi Quốc

i i i i i Trungi Quốci vài Việti Nami cói nhiềui điểmi tơngi đồngi vềi chínhi trị,i kinhi tếi vài văni

hóa.i Việci nghiêni cứui thựci tiễni ápi dụng,i đặci biệti lài quái trìnhi hoàni thiệni cáci biệni

phápi phii thuếi quani khii giai nhậpi WTOi củai Trungi Quốci sẽi đemi lạii nhiềui kinhi

nghiệmi hữui íchi choi Việti Nam

2.1. i Các i biện i pháp i hạn i chế i định i lợng

i i i i i Từi nămi 1993,i Trungi Quốci đãi cảii tổi hệi thốngi quảni lýi nhậpi khẩui theoi cáci

thôngi lệi quốci tếi vài kểi từi đói hạni ngạchi nhậpi khẩui chỉi ápi dụngi choi cáci loạii hàngi

hoái cói thểi ảnhi hởngi trựci tiếpi đếni cơi cấui ngànhi côngi nghiệpi vài nhậpi khẩu.i Trớci

khii giai nhậpi WTO,i Trungi Quốci đãi sửi dụngi hạni ngạchi đểi quảni lýi rấti nhiềui hàngi

nhậpi khẩu,i tớii hơni 400i mặti hàng,i trongi đói cói ôtô,i xei máy,i bông,i cáci mặti hàngi

nôngi sản.i Khii giai nhậpi WTOi (12/2001),i Trungi Quốci đãi cami kếti sửi dụngi hạni

ngạchi thuếi quani đốii vớii mộti sối loạii nôngi sảni chínhi lài :i lơngi thực,i lúai mỳ,i ngô,i

gạo,i đờng,i lôngi cừu,i bông

Tínhi đếni nay,i Trungi Quốci đãi tiêni hànhi 4i lầni cắti giảmi cáci loạii hàngi hoái chịui sựi

quảni lýi bằngi giấyi phép,i hạni ngạchi nhậpi khẩu.Từi 01/01/2005,i hạni ngạchi nhậpi

khẩui đãi đợci bãii bỏi hoàni toàn

2.2. i Trị i giá i tính i thuế i Hải i quan

i i i i i Trớci khii giai nhậpi WTO,i quyi địnhi vềi trịi giái tínhi thuếi Hảii quani khôngi rõi ràngi

lài mộti biệni phápi hạni chếi nhậpi khẩui củai Trungi Quốc.i Cơi quani Hảii quani xáci địnhi

trịi giái hàngi theoi hoái đơni báni hàng,i nhngi bảngi giái thami khảoi khôngi chínhi thứci

vẫni đợci cậpi nhậti thờngi xuyên,i ngoàii rai còni cói thểi địnhi giái lạii hàngi hoái bằngi

cáchi sửi dụngi giái ớci tínhi củai Phòngi Thơngi mại.i Cáci quyi địnhi ápi dụngi trongi việci

xáci địnhi trịi giái hàngi hoái khôngi đợci côngi bố.i

i i i i i Saui khii giai nhậpi WTO,i cáci quyi địnhi xáci địnhi trịi giái tínhi thuếi Hẩii quani củai

Trungi Quốci đãi đợci chuẩni đoáni theoi Hiệpi địnhi Trịi giái Hảii quan.

2.3. i Quyền i kinh i doanh i của i doanh i nghiệp

Trớci khii tiếni hànhi chínhi sáchi mởi cửa,i Chínhi phủi kiểmi soáti tấti cải cáci hoạti

độngi ngoạii thơng.i Đầui nhữngi nămi 80,i chỉi cói cáci côngi tyi đợci chỉi địnhi mớii cói

quyềni tiếni hànhi cáci hoạti độngi ngoạii thơng.i Nhữngi nămi 90,i cáci đơni vịi trongi cáci

đặci khui kinhi tế,i cáci côngi tyi quyi môi lớn,i cáci việni nghiêni cứui khoai họci củai Nhài

nớc,i củai tậpi thểi vài củai cáci côngi tyi côngi nghệi cao,i côngi nghệi mớii đợci đăngi kýi

kinhi doanhi xuấti nhậpi khẩu.i Đếni 11/12/2001,i Trungi Quốci giai nhậpi WTOi vài

quyềni kinhi doanhi xuấti nhậpi khẩui đãi đợci mởi rộngi hơn.i Tuyi nhiên,i trongi quyi chếi

vềi xuấti nhậpi khẩui mớii đợci bani hànhi saui đó,i Trungi Quốci vẫni quyi địnhi 5i nhómi

mặti hàngi (caoi sui thiêni nhiên,i gỗi dán,i lôngi cừu,i sợii dệti chứai hợpi chấti hữui cơi vài

thép)i vẫni doi doanhi nghiệpi Nhài nớci đợci chỉi địnhi thựci hiện.i Ngoàii ra,i còni cói 16i

mặti hàngi xuấti khẩui doi doanhi nghiệpi đợci chỉi địnhi làmi đầui mốii (dầui thô,i xăngi

dầu,i thani đá,i gạo,i ngô,i bông,i tơi tằmi vài mộti sối loạii quặng.)

2.4. i Rào i cản i kỹ i thuật

Trungi Quốci ápi dụngi nhiềui biệni phápi kỹi thuậti kháci nhaui nhằmi quảni lýi hàngi

hoái xuấti nhậpi khẩui nh:i Luậti kiểmi dịchi độngi thựci vậti xuấti nhậpi cảnh;i Quyi địnhi

vềi kiểmi nghiệm,i kiểmi dịchi hàngi xuấti nhậpi khẩu.i Ngoàii nhữngi quyi địnhi chung,i

Trungi Quốci còni bani hànhi cáci quyi địnhi cụi thểi choi từngi loạii hàngi hoá.i Trungi

Quốci cũngi cami kếti tuâni thủi hoàni toàni Hiệpi địnhi vềi cáci biệni phápi Kiểmi dịchi vài

vệi sinhi độngi thựci vậti (SPS)

Cáci ràoi cảni kỹi thuậti ởi Trungi Quốci đangi giai tăngi vài đạti đợci nhữngi hiệui quải

nhấti địnhi trongi quảni lýi nhậpi khẩu.i Cáci mặti hàngi nhậpi khẩui thuốci men,i thựci

phẩm,i sảni phẩmi độngi thựci vậti đềui phảii cói giấyi phépi ani toàn.i Đốii vớii ôtôi nhậpi

khẩu,i Trungi Quốci cũngi đặti rai nhữngi tiêui chuẩni chặti chẽi nhằmi cảni trởi việci nhậpi

khẩui ôtôi vàoi Trungi Quốc,i buộci cáci nhài xuấti khẩui ôtôi phảii đemi côngi nghệi sảni

xuấti ôtôi vàoi Trungi Quốci đểi sảni xuấti tạii chỗ

2.5. i Các i biện i pháp i liên i quan i đến i đầu i t

i i i i i Trớci đây,i Trungi Quốci ápi dụngi yêui cầui nộii địai hoá,i bắti buộci muai cáci sảni

phẩmi trongi nớc,i chuyểni giaoi côngi nghệi hoặci thànhi lậpi trungi tâmi nghiêni cứui vài

pháti triểni (R&D),i yêui cầui thànhi tíchi xuấti khẩu,i yêui cầui vềi câni đốii thơngi mạii

đốii vớii doanhi nghiệpi cói vốni đầui ti nớci ngoài.i

i i i i i Trungi Quốci đãi cami kếti sẽi tuâni thủi Hiệpi địnhi TRIMsi ngayi khii giai nhậpi WTO.i

Hiệni nayi Trungi Quốci đãi bãii bỏi cáci yêui cầui vềi câni đốii ngoạii tệ,i hàmi lợngi nộii

địa,i yêui cầui xuấti khẩu

2.6. i Câc i biện i pháp i bảo i vệ i tạm i thời

i i i i i Trongi trờngi hợpi mộti sảni phẩmi nhậpi khẩu,i bằngi việci báni phái giái hoặci trợi cấp,i

đãi gâyi nhữngi thiệti hạii đángi kể,i hoặci gópi phầni lài mốii đei doại gâyi rai nhữngi thiệti

hạii đángi kểi đếni nhữngi ngànhi liêni quani củai Trungi Quốci hoặci gâyi rai nhữngi ràoi

cảni nghiêmi trọngi đốii vớii việci thiếti lậpi nhữngi ngànhi liêni quani tạii Trungi Quốc,i

nhữngi cơi quani chứci năngi liêni quani củai Chínhi phủi Trungi Quốci cói thểi tiếni hànhi

nhữngi biệni phápi chốngi báni phái giái hoặci chốngi trợi cấpi theoi Quyi địnhi chốngi phái

giái vài chốngi trợi cấpi củai Trungi Quốc

Kểi từi khii giai nhậpi Tổi chứci Thơngi mạii thếi giớii (WTO)i hồii tháng

12/2001,i Trungi Quốci đãi nhiềui lầni sửi dụngi cáci biệni phápi chốngi báni phái giá

đốii vớii cáci mặti hàngi nhậpi khẩu,i chủi yếui lài hoái chất,i lĩnhi vựci mài cáci nhài sảnxuấti Trungi Quốci chai cói khải năngi cạnhi tranh

i i i i i Tómi lại,i nghiêni cứui thựci tiễni ápi dụngi cáci NTMi củai Trungi Quốci tai thấyi rấti

nhiềui cáci NTMi khôngi phùi hợpi vớii WTOi nhi hạni chếi địnhi lợng,i cáci biệni phápi

liêni quani đếni đầui t, i đãi đợci cắti giảm,i xoái bỏ.i Mặti khác,i cáci NTMi khôngi tráii

vớii quyi địnhi củai WTO,i đặci biệti lài cáci ràoi cảni thơngi mạii đangi giai tăngi vài đạti

hiệui quải nhấti địnhi trongi việci bảoi hội hợpi lýi thịi trờngi nộii địa.i

Hoai Kỳi vài Trungi Quốci vẫni duyi trìi khái nhiềui cáci NTMi doi nhui cầui bảoi hội mộti

sối ngànhi trongi nớc.i Khôngi chỉi ởi Trungi Quốci lài mộti nớci đangi pháti triểni cói nhui

cầui phảii bảoi hội nhữngi ngànhi côngi nghiệpi còni noni trẻ,i mài ngayi cải Hoai Kỳ,i mộti

cờngi quốci kinhi tếi cói côngi nghệi hiệni đại,i nềni sảni xuấti pháti triểni caoi cũngi cói nhui

cầui bảoi hội sảni xuất,i bởii theoi quyi luậti vềi lợii thếi cạnhi tranhi tơngi đối,i nhiềui ngànhi

sảni xuấti bịi suyi giảmi sứci cạnhi tranhi trêni thịi trờngi thếi giới.i Dớii táci độngi củai xui

thếi tựi doi hoái thơngi mại,i bêni cạnhi nhữngi lợii íchi khôngi thểi phủi nhậni củai tựi doi

hóai thơngi mại,i sứci épi cạnhi tranhi vài nguyi cơi phái sảni nhiềui ngànhi sảni xuấti nộii

địai lài mộti tháchi thứci lớni khiếni cáci nớci phảii cói nhữngi biệni phápi bảoi hội sảni xuấti

trongi nớci khii hộii nhậpi sâui rộngi vàoi kinhi tếi thếi giới.i

Cáci biệni phápi bảoi hội khôngi đợci WTOi choi phépi nh:i hạni chếi địnhi lợng,i cáci

biệni phápi đầui ti liêni quani đếni thơngi mại,…i ngàyi càngi íti sửi dụng.i Cáci biệni phápi

mạnhi nhi cấmi nhậpi khẩu,i hạni ngạch, i chỉi trongi nhữngi trờngi hợpi đặci biệt,i liêni

quani tớii ani ninhi quốci gia,i bảoi vệi coni ngời,i độngi thựci vật, ,i hoặci trongi nhữngi

khẩni cấpi mài khôngi vii phạmi quii địnhi củai WTO.i

Hàngi ràoi kỹi thuậti baoi gồmi cáci quyi địnhi kỹi thuật,i tiêui chuẩn,i cáci biệni phápi

kiểmi dịchi độngi thựci vật,i quyi địnhi vềi nhãni mác…i ngàyi càngi giai tăngi vài ngàyi

càngi tinhi vii hơn,i nhằmi bảoi hội hợpi lýi thịi trờngi nộii địai mài khôngi bịi coii lài vii phạmi

cáci nguyêni tắci tựi doi hóai thơngi mạii củai WTO.i Đặci biệti lài cáci hàngi ràoi kỹi thuậti

củai Hoai Kỳi hếti sứci tinhi vi,i quyi địnhi chặti chẽi vài khói đápi ứng.i Ngàyi càngi cói

nhiềui biệni phápi mớii đợci bổi sungi đểi gópi phầni bảoi hội thịi trờngi nộii địa,i đói lài cáci

biệni phápi gắni vớii môii trờngi vài cáci tiêui chuẩni vềi ani toàni laoi động…

Cáci tiêui chuẩni mài cáci nớci đặti rai hầui hếti đểi nhằmi cáci mụci đíchi bảoi vệi ani ninhi

quốci gia,i sứci khoẻi ngờii tiêui dùng,i giữi gìni đạoi đứci xãi hội,i bảoi vệi môii trờng…,i

vớii nhữngi yêui cầui hếti sứci khắti khe,i vìi thếi vừai bảoi hội thịi trơngi nộii địai mộti cáchi

rấti hiệui quả,i khôngi vii phạmi cáci quyi địnhi củai WTO,i lạii vừai thựci hiệni đợci mộti

lúci nhiềui mụci tiêu.i Đồngi thời,i cáci nớci nàyi thờngi sửi dụngi mộti lúci nhiềui biệni

phápi kêti hợpi vớii nhaui đểi đạti hiệui quải bảoi hội caoi vài nhằmi nhiềui mụci tiêu

Chơngi 2 Thựci tiễni sửi dụngi cáci biệni phápi bảoi hội phii

thuếi quani củai việti nam

i i i i i Nhời thựci hiệni chínhi sáchi đai phơngi hoá,i đai dạngi hoái cáci quani hệi kinhi tếi đốii

ngoại,i đếni nayi đấti nớci tai đãi cói quani hệi buôni báni vớii 160i nớci vài lãnhi thổi trêni thếi

giới.i Hoạti độngi ngoạii thơngi củai chúngi tai trongi 10i nămi quai đãi đạti đợci nhữngi sựi

pháti triểni hếti sứci đángi khíchi lệi cải vềi quyi mô,i tốci đội tăngi trởngi vài diệni mặti

hàng,i đóngi gópi tíchi cựci vàoi GDP,i thúci đẩyi sựi pháti triểni kinhi tếi trongi nớc,i phụci

vụi tốti choi cáci ngànhi sảni xuấti trongi nớc,i gópi phầni tạoi nhiềui việci làmi choi ngờii

2005 32.223 21,6% 36.881 15,4% 69.104 18,2% -4.658

Nguồn: i http://www1.mot.gov.vn/tktm/

Trongi suốti thờii kỳi 1996i –i 2005,i xuấti khẩui đãi đạti tốci đội tăngi trởngi tơngi đốii

cao,i bìnhi quâni 19,9%i mộti năm,i trongi đói nămi tăngi đạti tốci đội tăngi trởngi caoi nhấti

lài 1996i vớii 33,2%.i Tổngi kimi ngạchi xuấti khẩui củai cải giaii đoạni đạti 162,435i tỷi

USD.i Tínhi trongi vòngi 10i năm,i xuấti khẩui nămi 2005i đãi tăngi gấpi 4,4i lầni nămi

1996

i i i i i Trongi giaii đoạni này,i nhậpi khẩui tăngi vớii tốci đội bìnhi quâni hàngi nămi lài 17,1%,i

tuyi nhiêni tốci đội nàyi cói chiềui hớngi giảmi dầni trongi nhữngi nămi gầni đâyi (2003i –i

2005).i Tổngi kimi ngạchi nhậpi khẩui củai cải 10i nămi đạti 191,549i tỷi USD.i Tínhi

trongi 10i năm,i nhậpi khẩui đãi tăngi gấpi 3,8i lần.i

Mặci dùi xéti vềi tốci đội tăngi trởngi bìnhi quâni trongi cải thờii kỳi thìi xuấti khẩui cói tốci

đội tăngi caoi hơni nhậpi khẩui nhngi nhậpi siêui vẫni kéoi dàii trongi suốti thờii kỳi 1996i

–i 2005.i Tuyi vậy,i cói thểi đánhi giái nhậpi siêui hàngi hoái đãi đợci kiềmi chếi trongi tầmi

kiểmi soát,i thờii kỳi 2001i –i 2005i nhậpi siêui khoảngi 20i tỷi USD,i bằngi 18%i tổngi

kimi ngạchi xuấti khẩui hàngi hoá.i Đâyi lài mộti tỷi lệi chấpi nhậni đợci đốii vớii mộti nớci

đangi trongi quái trìnhi côngi nghiệpi hóa

3.1. i Cơ i cấu i mặt i hàng i xuất i khẩu

i i i i i Cơi cấui mặti hàngi xuấti khẩui 10i nămi quai đợci cảii thiệni đángi kể,i theoi hớngi tăngi

dầni tỷi trọngi hàngi xuấti khẩui đãi quai chếi biến,i giảmi dầni tỷi trọngi hàngi thôi vài sơi

chế.i Sựi pháti triểni nhanhi chóngi củai xuấti khẩui đạti đợci lài doi sựi mởi rộngi khôngi

ngừngi diệni mặti hàngi xuấti khẩu,i kếti hợpi vớii việci khôngi ngừngi chúi trọngi đầui ti

xâyi dựngi cáci mặti hàngi kếti hợpi vớii việci khôngi ngừngi chúi trọngi đầui ti xâyi dựngi

cáci mặti hàng,i nhómi hàngi xuấti khẩui chủi lực.i

Trongi giaii đoạni 1996i –i 2000,i đángi chúi ýi lài từi nămi 1996i đếni 1997i đánhi dấui

mốci biếni đổii mạnhi mẽi vềi cơi cấui giữai 2nhómi hàngi nôngi lâmi thuỷi sảni vài côngi

nghiệpi nhẹ:i nămi 1996i nhómi hàngi nông,i lâm,i thuỷi sảni chiếmi tỷi trọngi caoi nhấti lài

42,3%,i thìi đếni nămi 1997,i nhómi hàngi nàyi đãi giảmi tỉi trọngi mộti cáchi đángi kểi

xuốngi còni 35,3%,i vài nhómi hàngi côngi nghiệpi nhẹi vơni lêni dẫni đầui vềi tỉi trọngi

(36,7%).i Tuyi nhiêni tỷi trọngi nhómi hàngi côngi nghiệpi nặngi còni biếni đổii chậm,i

đếni giaii đoạni 1999i –i 2000i mớii tăngi tỉi trọngi lêni 31,1%i nămi 1999,i vài 34,2%i

nămi 2000.i

Trongi giaii đoạni 2001i –i 2005,i tínhi bìnhi quâni 5i năm,i nhómi hàngi côngi nghiệpi

nặngi vài khoángi sảni tăngi 16,8%i vài chiếmi tỷi trọngi 34,2%i tổngi kimi ngạchi xuấti

khẩu;i nhómi hàngi côngi nghiệpi nhẹi vài tiểui thủi côngi nghiệpi tăngi 21%i chiếmi tỷi

trọngi 40,7%;i nhómi hàngi nông,i lâm,i thuỷi sảni tăngi 12%,i chiếmi tỷi trọngi 25,1%.i

Nhómi hàngi côngi nghiệpi nhẹi vài tiểui thủi côngi nghiệpi cói tốci đội tăngi trởngi mạnhi

nhất,i luôni chiếmi tỉi trọngi lớni trongi tổngi kimi ngạchi xuấti khẩui (nămi 2001i chiếmi

tỷi trọngi 35,7%,i nămi 2005i chiếmi tỷi trọngi gầni 41%).i i Cáci mặti hàngi gạo,i cài phêi

tiếpi tụci duyi trìi vịi tríi thứi 2i trêni thếi giới,i hạti tiêui đứngi đầui thếi giới,i hạti điềui đứngi

thứi 3i thếi giới…i Giaii đoạni nàyi cũngi đãi đánhi dấui bớci đầui thựci hiệni đợci mụci tiêui

cảii tiếni cơi cấui xuấti khẩui theoi hớngi tăngi cáci mặti hàngi chếi biến,i giảmi tỷi trọngi

cáci sảni phẩmi thô,i tạoi mộti sối mặti hàngi cói khốii lợngi lớni vài thịi trờngi tơngi đốii ổni

định.i

3.2. i Cơ i cấu i mặt i hàng i nhập i khẩu

i i i i i Vềi cơi cấui nhậpi khẩu,i nhómi hàngi ti liệui sảni xuấti luôni chiếmi tỷi trọngi caoi trongi

tổngi kimi ngạchi nhậpi khẩui củai Việti Nam,i đặci biệti lài nhómi hàngi nguyên,i nhiêni

vậti liệu

i Tínhi riêngi 5i nămi trởi lạii đâyi (2001i -2005),i tốci đội tăngi bìnhi quâni củai nhómi

hàngi nguyên,i nhiêni vậti liệui đạti 18,4%,i chiếmi 61,6%i tổngi kimi ngạchi nhậpi khẩu;i

nhómi hàngi máyi móc,i thiếti bị,i phụi tùngi cói tốci đội tăngi bìnhi quâni lài 20%,i chiếmi

tỷi trọngi 31,9%;i nhómi hàngi tiêui dùngi chiếmi tỷi trọngi 6,8%.i Cơi cấui hàngi hóai

nhậpi khẩui chuyểni dịchi theoi hớngi tăngi tỷi trọngi nhậpi khẩui máyi móc,i thiếti bịi vài

phụi tùng,i giảmi tỷi lệi nhậpi khẩui nguyên,i nhiêni vậti liệu

4.1. i Cơ i cấu i thị i trờng i xuất i khẩu i

Cơi cấui thịi trờngi xuấti khẩui cói nhiềui chuyểni biếni tíchi cực,i giảmi dầni sựi phụi

thuộci vàoi cáci thịi trờngi Châui á i (nămi 2000i chiếmi 60,3%,i nayi chỉi còni 47%),i ổni

địnhi xuấti khẩui vàoi Châui Âu i (vớii tỉi trọngi trungi bìnhi nhữngi nămi gầni đâyi lài 22%),i

tăngi nhanhi xuấti khẩui vàoi thịi trờngi Châui Mỹi (từi 6,6%i vàoi nămi 2000,i đếni nayi lài

hơni 23%),i đặci biệti lài thịi trờngi Hoai Kỳi (hiệni chiếmi hơni 19%).i Ngoàii ra,i còni mởi

rộngi thêmi đợci nhiềui thịi trờngi mớii tiềmi năngi choi xuấti khẩui nhữngi nămi tới.i

4.2.Cơ i cấu i thị i trờng i nhập i khẩu

i i i i i Cơi cấui thịi trờngi nhậpi khẩui còni nhiềui bấti cập.i Tỷi trọngi thịi trờngi Châui á i hiệni

chiếmi tớii 78,2%i trongi khii Châui Âui chỉi chiếmi 14%,i Châui Mỹi chỉi chiếmi 6%.i Soi

sánhi vớii cơi cấui thịi trờngi xuấti khẩui ởi trên,i rõi ràngi lài chúngi tai đangi nhậpi siêui quái

lớni từi thịi trờngi Châui á i nhngi ngợci lạii đangi xuấti siêui quái lớni sangi thịi trờngi Châui

Âui vài Hoai Kỳ.i Tỷi trọngi củai cáci thịi trờngi cungi ứngi côngi nghệi nguồni nhi Nhậti

Bản,i EU,i Hoai Kỳi theoi kếi hoạchi cầni phảii chiếmi khoảngi 30%i nămi 2005i nhngi

hiệni nayi tỷi trọngi củai 3i thịi trờngi nàyi chai cói sựi chuyểni biếni đángi kể.i Hiệni nayi thịi

trờngi Nhậti Bảni vẫni xấpi xỉi 12%,i EUi giảmi nhẹi xuốngi còni 9,8%,i Hoai Kỳi 4,5%.i

Nhi vậyi tínhi chungi cải 3i khui vựci thịi trờngi nàyi mớii chỉi chiếmi 26,3%,i còni thấpi hơni

nhiềui soi vớii chiếni lợc

5.i Khải năngi cạnhi tranhi củai Việti Nam

Thờii kỳi 1996i –i 2005i choi thấyi quái trìnhi điềui chỉnhi cơi cấui kinhi tếi vài chủi độngi

hộii nhậpi kinhi tếi đãi ngàyi càngi tăngi cờngi khải năngi cạnhi tranhi củai Việti Nam.i Tuyi

nhiên,i tốci đội tăngi khải năngi cạnhi tranhi củai Việti Nami diễni rai còni chậmi soi vớii

yêui cầui đặti rai trongi bốii cảnhi hiệni nay

Khải năngi cạnhi tranhi cói thểi xéti trêni 3i cấpi độ:i Quốci gia,i Doanhi nghiệp/i ngànhi

vài Sảni phẩmi (dớii đâyi chỉi đềi cậpi tớii hàngi hoá)

5.1. i Khả i năng i cạnh i tranh i quốc i gia i của i Việt i Nam

Khải năngi cạnhi tranhi quốci giai cói thểi đợci hiểui lài việci xâyi dựngi mộti môii trờngi

kinhi tếi chung,i đảmi bảoi phâni bối cáci nguồni lực,i đạti vài duyi trìi mứci tăngi trởngi cao,i

bềni vững.i

Choi đếni nay,i Việti Nami vẫni đợci đánhi giái cói khải năngi cạnhi tranhi quốci giai thấp.i

Theoi đánhi giái củai Diễni đàni Kinhi tếi thếi giớii (WEF)i vềi khải năngi cạnhi tranhi quốci

gia:i Nămi 1997,i Việti Nami đứngi thứi 49i trongi 53i nớci đợci phâni hạng.i Nămi 1998,i

Việti Nami đứngi thứi 39i trongi 53i nớci đợci phâni hạngi (Tuyi nhiên,i chỉi sối khải năngi

cạnhi tranhi củai Việti Nami đợci nângi lêni chủi yếui doi sựi giảmi súti kinhi tếi củai nhiềui

nớci doi bịi khủngi hoảng,i chai phảii lài doi kếti quải pháti triểni kinhi tếi củai Việti Nami

mangi lại.).i Nămi 1999i Việti Nami đứngi thứi 48i trongi 59i nớci đợci phâni hạng.i Nămi

2000i lạii giảmi xuốngi thứi 53i trongi tổngi sối 59i nớci đợci phâni hạng.i Coni sối nàyi nămi

2003i lài thứi 60/i 102i nớc,i nămi 2004i lài 77/104.i Đâyi lài mứci tụti hạngi mạnhi nhấti

trongi sối cáci nềni kinhi tếi đợci xếpi hạng

Mặci dùi vậy,i cũngi cầni thấyi Việti Nami đãi cói nhữngi bớci đii tíchi cựci đểi nângi caoi

khải năngi cạnhi tranhi củai toàni quốci gia,i vài trêni thựci tếi khải năngi cạnhi tranhi củai

Việti Nami đãi íti nhiềui đợci cảii thiện.i Nhữngi bớci đii đói phầni nàoi đợci thểi hiệni bằngi

việci cảii thiệni đángi kểi chếi đội quảni lýi thơngi mạii trongi thờii kỳi 1996i đếni nayi theoi

hớngi nớii lỏngi bớti quảni lýi củai nhài nớc,i tạoi điềui kiệni choi thơngi mạii pháti triển.i

Cụi thểi lài đãi cói sựi hoàni thiệni biểui thuếi nhậpi khẩu,i thuếi suấti nhiềui mặti hàngi đợci

cắti giảmi phùi hợpi vớii cáci cami kếti quốci tế,i cáci NTMi cũngi dầni đợci nớii lỏng.Khải năngi cạnhi tranhi quốci giai cói ảnhi hởngi rấti lớni đếni khải năngi cạnhi tranhi củai

doanhi nghiệp/ngành,i đếni thui húti đầui ti nớci ngoàii trongi điềui kiệni cạnhi tranhi

quốci tếi ngàyi càngi gayi gắt.i

Khải năngi cạnhi tranhi doanhi nghiệp/ngànhi đợci thểi hiệni bằngi khải năngi bùi đắpi

chii phí,i duyi trìi lợii nhuậni vài đợci đoi bằngi thịi phầni sảni phẩmi vài dịchi vụi củai doanhi

nghiệpi trêni thịi trờng

Đánhi giái mộti cáchi tổngi quan,i cáci doanhi nghiệp/ngànhi củai Việti Nami cói khải

năngi cạnhi tranhi rấti thấpi cải ởi thịi trờngi trongi nớci vài quốci tế.i Cáci doanhi nghiệpi cói

vốni đầui ti trongi nớci cói khải năngi cạnhi tranhi kémi hơni soi vớii cáci doanhi nghiệpi cói

vốni đầui ti nớci ngoài,i đợci thểi hiệni ở:i hiệui quải hoạti độngi kinhi doanhi thấp,i côngi

nghệi lạci hậu,i chậmi đổii mớii phơngi thứci quảni lýi vài kinhi doanh,i chai cói chiếni lợci

vài quii hoạchi tổngi thểi choi sựi pháti triểni hoặci kémi tínhi khải thi,i nhiềui doanhi

nghiệp/ngànhi chỉi chúi trọngi đếni mụci tiêui ngắni hạn,i iti đầui ti choi nghiêni cứui vài

pháti triểni tiếpi thịi vài đàoi tạoi huấni luyện ,i chai xâyi dựngi đợci hệi thốngi mạngi lớii

bạni hàngi vài khải năngi tiêui thụ,i kémi năngi độngi doi ỷi lạii vàoi sựi bảoi hội củai Nhài

n-ớc,i doanhi nghiệpi Nhài nớci mặci dùi cói khải năngi đầui ti vài cạnhi tranhi lớni hơni ởi mộti

sối mặti hàng,i ngànhi hàngi thiếti yếui nh:i xăngi dầu,i phâni bón,i thép,i xii măng,i ôtô,i

thiếti bịi độngi lực, i doi cói ui thếi vềi vốni vài đầui ti đổii mớii côngi nghệ ;i nhngi cói hiệui

quải kinhi doanhi thấpi hơn,i doi bội máyi cồngi kềnh,i cơi chếi quảni lýi tàii chínhi vài kinhi

doanhi chai tạoi rai độngi lựci đểi thui húti ngờii laoi độngi vài tăngi năngi suấti laoi động

i i i i i Đểi đánhi giái khải năngi cạnhi tranhi củai hàngi hoá,i ởi Việti Nam,i cáci nhài kinhi tếi ờngi dựai trêni cáci tiêui chíi sau:i Sửi dụngi cáci lợii thếi sẵni cói củai đấti nớc;i Năngi suấti

th-laoi động,i năngi suấti câyi trồng,i vậti nuôi;i Chấti lợngi sảni phẩmi đảmi bảoi tiêui chuẩni

quốci tế;i Sảni phẩmi mangi tínhi độci đáo,i quýi hoặci hiếm,i nơii kháci khôngi sảni xuấti

đợc;i Cói thịi trờngi tiêui thụi vài khải năngi mởi rộngi thịi trờng;i Suấti đầui ti thấp;i Tạoi rai

giái trịi giai tăngi cao

i i i i i Dựai trêni cáci tiêui chíi trên,i cói thểi phâni loạii hàngi hoái Việti Nami thànhi 3i nhóm::

-i Nhómi cói khải năngi cạnhi tranh:i cài phê,i điều,i gạo,i tiêu,i mộti sối tráii câyi đặci sảni

(soài,i dứa,i bởi, ),i thuỷ,i hảii sản,i hàngi dệti may,i giàyi dép,i độngi cơi dieseli côngi

suấti nhỏ ;

-i Nhómi cói khải năngi cạnhi tranhi vớii điềui kiệni đợci hỗi trợi cói thờii hạni vài tíchi cựci

nângi caoi khải năngi cạnhi tranhi lài chè,i caoi su,i rau,i thịti lợn,i lắpi rápi điệni tử,i cơi khí,i

hóai chất,i xii măng,i

-i Nhómi cói khải năngi cạnhi tranhi thấpi lài đờngi mía,i bông,i đỗi tơng,i ngô,i quải cói

múi,i hoa,i sữai bò,i gà,i thép

i i i i i ởi thịi trờngi trongi nớc,i đốii vớii nhómi hàngi hoái cói khải năngi cạnhi tranh,i hầui hếti

cáci tiêui chíi nhi giái thành,i chấti lợng,i mẫui mã,i điềui kiệni muai bán,i dịchi vụi saui báni

hàng…i củai hàngi Việti Nami đềui hơni cáci sảni phẩmi nhậpi khẩu,i chỉi còni tiêui chíi vềi

baoi bìi còni chai cạnhi tranhi đợci vớii hàngi ngoạii nhập.i Đốii vớii cáci hàngi hoái cói khải

năngi cạnhi tranhi cói điềui kiệni thìi vềi chấti lợng,i mẫui mã,i điềui kiệni muai bán,i dịchi

vụi saui báni hàng…i cũngi đợci đánhi giái caoi nhi nhómi hàngi cói khải năngi cạnhi tranh,i

nhngi điểmi còni yếui lài giái thànhi còni caoi hơni cáci nớci trongi khui vựci vài thếi giới.i

Đốii vớii nhómi hàngi cói khải năngi cạnhi tranhi thấpi thìi xéti trêni nhiềui khíai cạnhi hầui

hếti đềui chai cạnhi tranhi đợci vớii hàngi nhậpi khẩu

i i i i i ởi thịi trờngi nớci ngoài,i hiệni nayi Việti Nami chủi yếui chỉi xuấti khẩui nhữngi mặti

hàngi thuộci nhómi cói khải năngi cạnhi tranh.i Nhómi nàyi cói khải năngi cạnhi tranhi vềi

giá,i vềi chấti lợng,i tuyi nhiêni cáci điềui kiệni vềi baoi bì,i thanhi toán,i dịchi vụi vậni

chuyển,i dịchi vụi saui báni hàngi còni chai đợci thuậni lợi.i Cáci sảni phẩmi thuộci nhómi

cói khải năngi cạnhi tranhi cói điềui kiệni vài nhómi cói khải năngi cạnhi tranhi thấpi đợci

xuấti khẩui rấti íti hoặci chai đợci xuấti khẩu,i vài thựci tếi nhữngi nhómi nàyi còni thuai

kémi hàngi hoái cáci nớci vềi nhiềui mặt.i Khải năngi cạnhi tranhi củai hàngi hoái xuấti

khẩui Việti Nami nayi dùi đãi đợci cảii thiệni soi vớii trớci nhngi vẫni còni thấp.i Trongi khii

đó,i cạnhi tranhi trêni thịi trờngi thếi giớii ngàyi càngi gayi gắt,i cáci đốii thủi lớni mạnhi

khôngi ngừng.i

Nhìni chung,i trongi nhữngi nămi qua,i Việti Nami đãi cói nhiềui nỗi lựci nhằmi cảii

thiệni khải năngi cạnhi tranhi trêni cải cấpi đội Quốci gia,i Doanhi nghiệp/Ngànhi vài Sảni

phẩm.i Tuyi nhiên,i khải năngi cạnhi tranhi thấpi kémi ởi cải cấpi đội Quốci gia,i Doanhi

nghiệp/Ngànhi vài sảni phẩmi vẫni đangi lài tháchi thứci lớni nhấti vài trựci tiếpi nhấti vớii

Việti Nami trongi hộii nhậpi kinhi tếi quốci tếi vài thami giai vàoi WTO

i i i i i Trongi nhữngi nămi gầni đây,i Việti Nami đãi cói nhiềui độngi tháii tíchi cựci trongi việci

bani hànhi cáci chínhi sáchi thơngi mạii phùi hợpi hơni vớii cáci quyi địnhi quốci tế,i đặci

biệti lài việci cắti giảmi nhữngi ràoi cảni phii thuếi quani khôngi đợci phép.i Dớii đâyi xini

trìnhi bàyi thựci trạngi sửi dụngi cũngi nhi quái trìnhi điềui chỉnh,i hoàni thiệni cáci biệni

phápi phii thuếi quani củai Việti Nami từi nămi 1996i đếni nay,i i

1.1. i Cấm i nhập i khẩu

i i i i Việti Nami cấmi nhậpi khẩui mộti sối hàngi hóai thuộci diệni cầni phảii đợci đảmi bảoi ani

ninhi quốci gia,i ani toàni côngi cộng,i ani toàni môii trờngi vài ani toàni laoi độngi cũngi nhi

vìi cáci lýi doi liêni quani đếni văni hóa.i Ngoàii ra,i Việti Nami còni cấmi nhậpi khẩui mộti

sối hàngi nhằmi bảoi hội sảni xuấti trongi nớc.i Hàngi cấmi nhậpi khẩui đợci Chínhi phủi

côngi bối hàngi năm,i cói giái trịi choi nămi đói hoặci choi mộti sối năm

i i i i i Từi nămi 1996i –i 1998,i tai cói 9i nhómi hàngi cấmi nhậpi khẩu,i baoi gồm:Vũi khíi

đạni dợc,;i Mai tuý;i Hoái chấti độc;i Sảni phẩmi văni hoái đồii truỵ,i phảni động;i đồi chơii

trẻi emi cói ảnhi hởngi xấui đếni giáoi dụci vài nhâni cách;i Pháo;i Thuốci lái điếu,i xìi gà;i

Hàngi tiêui dùngi đãi quai sửi dụng;i Phơngi tiệni vậni tảii tayi láii nghịch;i Vậti ti phơngi

tiệni đãi quai sửi dụng.i Từi nămi 1999i đếni 2000,i cói 10i nhómi hàngi cấmi nhậpi khẩu,i

ngoàii 9i nhómi hàngi trên,i bổi sungi thêmi sảni phẩm,i vậti liệui cói chứai amiăng.i Giaii

đoạni 2001i –i 2005,i theoi quyếti địnhi sối 46/2001/QĐ-TTgi ngàyi 04/04/2001,i cói

11i nhómi hàngi cấmi nhậpi khẩu,i ngoàii 10i nhómi hàngi trên,i bổi sungi thêmi cáci loạii

máyi mãi chuyêni dụng,i chơngi trìnhi phầni mềmi mậti mãi sửi dụngi trongi phạmi vii bảoi

vệi bíi mậti nhài nớc.i Nhi vậy,i từi choi tớii 2005,i danhi mụci mặti hàngi cấmi nhậpi khẩui

khôngi ngừngi tăngi lên,i trongi đói cói nhữngi mặti hàngi cấmi nhậpi khẩui nhi thuốci lá,i

hàngi điệni tửi đãi quai sửi dụng,i máyi móci thiếti bịi cũi nhngi vẫni choi lui thôngi trongi

n-ớci lài vii phạmi nguyêni tắci phâni biệti đốii xửi củai WTO

i i i i i Từi ngàyi 01/05/2006,i Nghịi địnhi sối 12/2006/NĐ-CPi ngàyi 23/01/2006i củai

Chínhi phủi quyi địnhi chii tiếti thii hànhi Luậti Thơngi mạii bắti đầui cói hiệui lực.i Nghịi

địnhi nàyi quyi địnhi 9i nhómi hàngi thuộci danhi mụci cấmi nhậpi khẩui là:i Vũi khíi đạni

dợc;i Pháo;i Thiếti bịi gâyi nhiễui máyi đoi tốci đội phơngi tiệni giaoi thông;i Hàngi tiêui

dùngi đãi quai sửi dụng;i Cáci loạii văni hóai phẩmi cấmi phổi biếni vài lui hànhi tạii Việti

Nam;i Phơngi tiệni vậni tảii tayi láii bêni phải;i Vậti t,i phơngi tiệni đãi quai sửi dụng;i Phếi

liệu,i phếi thải,i thiếti bịi làmi lạnhi sửi dụngi C.F.C;i Sảni phẩm,i vậti liệui cói chứai

amiăng;i Hoái chấti độc.i

i i i i i Nhi vậy,i danhi mụci hàngi cấmi nhậpi khẩui củai Việti Nami trongi nămi 2006i đãi đợci

cắti giảm,i hoặci chuyểni sangi cáchi quảni lýi kháci theoi hớngi phùi hợpi hơni vớii nhữngi

quyi địnhi củai WTO.i Chẳngi hạni cáci sảni phẩmi văni hoái đãi chuyểni sangi quảni lýi

bởii cơi quani chuyêni ngành,i thuốci lái đợci chuyểni sangi ápi dụngi hạni ngạchi thuếi

quan,i v.v….i Nhìni chung,i danhi mụci hàngi cấmi nhậpi khẩui củai tai hiệni nayi đềui vìi

nhữngi mụci đíchi nhi bảoi vệi sứci khoẻi coni ngời,i bảoi vệi độngi thựci vật,i môii trờng,i

ani ninhi trậti tự,i xãi hội, i vài khái phùi hợpi vớii nhữngi quyi địnhi củai WTO

1.2. i Hạn i ngạch i nhập i khẩu

Sối lợngi cáci mặti hàngi quảni lýi bằngi hạni ngạchi thayi đổii liêni tục,i từi 5i mặti hàngi

(nămi 1996)i lêni 8i mặti hàngi (nămi 1997)i (baoi gồmi xăng,i phâni bón,i thép,i ximăng,i

kínhi xâyi dựng,i xei máy,i ôi tôi 12i chỗi ngồi,i giấyi vài đờng).i Đếni 1998,i 9i mặti hàngi

nhậpi khẩui quani trọngi phảii chịui hạni chếi địnhi lợng,i gồmi xăngi dầu,i phâni bón,i

thép,i xii măng,i kínhi xâyi dựng,i xei máy,i ôi tôi 12i chỗi ngồi,i giấy,i đờngi vài rợu.i Trongi

nămi 2000,i sối mặti hàngi thuộci dạngi hạni chếi địnhi lợngi tăngi lêni 12i hạngi mục.i

Nămi 2001,i hạni ngạchi nhậpi khẩuấpi dụngi đốii vớii clinke,i giấy,i thép,i kínhi xâyi

dựng,i rợu,i dầui thựci vật,i gạchi ốpi lát,i xei ôi tôi 10-16i chỗi ngồi.i Đếni nămi 2002,i hạni

ngạchi đốii vớii cáci mặti hàngi đãi đợci bãii bỏ,i trừi mặti hàngi đờng.i Hiệni nay,i mặti

hàngi đờngi đãi chuyểni từi quảni lýi bằngi hạni ngạchi nhậpi khẩui sangi hạni ngạchi thuếi

quan

Nhi vậy,i trớci đâyi chúngi tai đãi ápi dụngi hạni ngạchi vớii khái nhiềui mặti hàngi tuyi

nhiêni từi nămi 2001i đếni nay,i danhi mụci hàngi ápi dụngi hạni ngạchi đãi từngi bớci đợci

cắti giảmi vài hiệni nayi đãi đợci bãii bỏi hoàni toàn

1.3. i Hạn i ngạch i thuế i quan

Hạni ngạchi thuếi quani mớii đợci Việti Nami ápi dụngi từi nămi 2003.i Thựci hiệni

Quyếti địnhi sối 91/2003/QĐ-TTgi ngàyi 09/05/2003i củai Thủi tớngi Chínhi phủi vềi ápi

dụngi hạni ngạchi thuếi quani đốii vớii hàngi nhậpi khẩui tạii Việti Nam,i hạni ngạchi thuếi