Rút gọn P và tìm tất cả các giá trị của x sao cho giá trị của P là một số nguyên.. Tìm m để độ dài đường cao ứng với cạnh huyền của tam giác vuông đó bằng 2.. các đường tròn ngoại tiếp,
Trang 1ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH THANH HÓA NĂM HỌC 2017
-2018
Câu 1: (4,0 điểm)
1
P
, với x0,x1
Rút gọn P và tìm tất cả các giá trị của x sao cho giá trị của P là một số
nguyên
b) Tính giá trị của biểu thức
2018 2017 2
P
2 3 2 2 3 2
a) Biết phương trình (m 2)x2 2(m 1)x m có hai nghiệm tương ứng là0
độ dài hai cạnh góc vuông của một tam giác vuông Tìm m để độ dài
đường cao ứng với cạnh huyền của tam giác vuông đó bằng
2 5
b) Giải hệ phương trình
1
x
x y
2 5 62 ( 2) 2 ( 2 6 8)
y y y x y y x
và p 5 chia hết cho 8 Giả sử ,x y là các số nguyên thỏa mãn ax2 by2
chia hết cho p Chứng minh rằng cả hai số , x y chia hết cho p
các đường tròn ngoại tiếp, đường tròn nội tiếp và đường tròn bàng tiếp đối diện đỉnh A của tam giác với các tâm tương ứng là O I I, , a Gọi D là tiếp điểm của ( ) I với BC, P là điểm chính giữa cung BAC của ( ) O , PI a
cắt ( ) O tại điểm K Gọi M là giao điểm của PO và BC N, là điểm đối xứng với Pqua O
a) Chứng minh IBI C a là tứ giác nội tiếp.
Trang 2b) Chứng minh NI a là tiếp tuyến của đường tròn ngoại tiếp tam giác
a
I MP
Chứng minh rằng
2 2
2
y yz xz yz x z
- HẾT
-Thí sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh:……… … Số báo danh:………
Trang 3LỜI GIẢI ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH THANH HÓA 2017
-2018
Câu 1: (4,0 điểm)
1
P
, với x0,x1
Rút gọn P và tìm tất cả các giá trị của x sao cho giá trị của P là một số
nguyên
b) Tính giá trị của biểu thức
2018 2017 2
P
2 3 2 2 3 2
Lời giải
a) Với điều kiện x0,x , ta có :1
P
2
x x x
1
x x
Ta có với điều kiệnx0,x 1 x x 1 x 1 1
P
DoPnguyên nên suy ra
2
1
x
x x
Vậy không có giá trị của x để P nhận giá trị nguyên.
Chú ý 1: Có thể làm theo cách sau
Trang 4
2
1
x
, coi đây là phương trình bậc hai
của x
Nếu P 0 x 2 0 vô lí, suy ra P nên để tồn tại 0 x thì phương trình trên có
P 12 4P P 2 0
Do P nguyên nên
2 1
P bằng 0 hoặc 1 +) Nếu
2
P P x không thỏa mãn
Vậy không có giá trị nào của x thỏa mãn
b) Vì
2
2 3 2 2 3 2
nên
3 1 2
là nghiệm của đa thức 2x22x1.
Do đó
2017 2 2
3 3
1
P
x
Chú ý 2: Nếu học sinh không thực hiện biến đổi mà dùng máy tính cầm tay để thay số và tìm được kết quả đúng thì chỉ cho 0,5 đ.
a) Biết phương trình (m 2)x2 2(m 1)x m có hai nghiệm tương ứng là0
độ dài hai cạnh góc vuông của một tam giác vuông Tìm m để độ dài
đường cao ứng với cạnh huyền của tam giác vuông đó bằng
2 5
1
x
0
P
P
Trang 5a) Phương trình (m 2)x2 2(m1)x m 0 (x1) ( m 2)x m có hai 0 nghiệm khi và chỉ khi m Khi đó 2 nghiệm của phương trình là2.
2
m
m
Hai nghiệm đó là độ dài hai cạnh góc vuông của tam giác vuông suy ra
2
m
m
m hoặc m 2
Từ hệ thức
a b h trong tam giác vuông ta có
2
Với
2 1
2
m
m
(thỏa mãn) Với
2 4
m
m
(loại) Vậy m là giá trị cần tìm.4
b)
( ) (8 8 4 13) 5 0 (1)
1
x
x y
ĐKXĐ: x y 0
Chia phương trình (1) cho
2
(x y ) ta được hệ
2 2
2
5
( ) 1
x y x
x y
2
2
Đặt
1 ,
x y
(ĐK:| | 2u ), ta có hệ
5 3 23 (3)
u v
Từ (4) rút u 1 v, thế vào (3) ta được
5u 3(1 u) 23 4u 3u10 0 u hoặc 2
5 4
u
Trang 6
Trường hợp
5 4
u
loại vì u 2.
Với u 2 v (thỏa mãn) Khi đó ta có hệ 1
1 2 1
x y
x y
x y
Giải hệ trên bằng cách thế x vào phương trình đầu ta được1 y
1
y
Vậy hệ có nghiệm duy nhất ( , ) (0;1).x y
2 5 62 ( 2) 2 ( 2 6 8)
y y y x y y x
và p 5 chia hết cho 8 Giả sử x y, là các số nguyên thỏa mãn ax2 by2
chia hết cho p Chứng minh rằng cả hai số x y, chia hết cho p
Lời giải
y y y x y y x
Ta có (1) y 2 y 356 ( y 2)x2 y 2 y 4x
y 2x2 y 4x y 3 56
x 1 y 2 x y 3 56
Nhận thấy y 2 x1 x y 3,
nên ta phải phân tích số 56 thành tích của ba số nguyên mà tổng hai số đầu bằng số còn lại
Như vậy ta có
) 56 1.7.8 ; 2;9
) 56 7.1.8 ; 8;3
x y
x y
x y
x y
x y
x y
Vậy phương trình có 6 nghiệm nguyên như trên
Chú ý 3: Học sinh có thể biến đổi phương trình đến dạng
y 2x2y 4x y 3 56
(được 0,5đ), sau đó xét các trường hợp
Trang 7b) Do p nên 5 8 p8k5 (k )
Vì ax24k2 by24k2ax2 by2 nên p a4k 2 x8k 4 b4k 2 y8k 4 p
Nhận thấy a4k 2 x8k 4 b4k 2 y8k 4 a4k 2 b4k 2x8k 4 b4k 2x8k 4 y8k 4
Do a4k 2 b4k 2 a2 2k1 b2 2k1 a2 b2 p
và b p nên x8k4y8k4p (*) Nếu trong hai sốx y, có một số chia hết cho p thì từ (*) suy ra số thứ hai cũng chia hết cho p
Nếu cả hai sốx y, đều không chia hết cho p thì theo định lí Fecma ta
có :
8k 4 p 1 1(mod ), 8k 4 p 1 1(mod )
x x p y y p
8k 4 8k 4 2(mod )
Mâu thuẫn với (*).Vậy cả hai sốx và y chia hết cho p
Cho tam giác ABC có ( ),( ),( )O I I a theo thứ tự là các đường tròn ngoại
tiếp, đường tròn nội tiếp và đường tròn bàng tiếp đối diện đỉnh A của tam giác với các tâm tương ứng là O I I, , a Gọi D là tiếp điểm của ( ) I với BC, P là điểm chính giữa cung BAC của ( ) O , PI a cắt ( ) O tại điểm
K Gọi M là giao điểm của PO và BC N, là điểm đối xứng với Pqua O a) Chứng minh IBI C a là tứ giác nội tiếp.
b) Chứng minh NI a là tiếp tuyến của đường tròn ngoại tiếp tam giác
a
I MP
c) Chứng minh DAI KAI a
Lời giải
Trang 8D F
Ia
K N M
O
I
C B
A
a) I là tâm đường tròn bàng tiếp đối diện đỉnh A và I là tâm đường tròn a
nội tiếp tam giác ABC, từ đó suy raBI a BI CI, a CI
( Phân giác trong và phân giác ngoài cùng một góc thì vuông góc với nhau)
Xét tứ giác IBI C có a IBI aICI a 1800
Từ đó suy ra tứ giác IBI C là tứ giác nội tiếp đường tròn đường kính a II a
của BAC )
Do NP là đường kính của ( ) O nên NBP 900, M là trung điểm của BC nên PNBC tại M
Áp dụng hệ thức lượng trong tam giác vuông PBN ta có NB2 NM NP.
Vì BIN là góc ngoài tại đỉnh I của tam giác ABI nên BIN =
1
(1)
Trang 9 1 (2).
2
NBI NBC CBI BAC ABC
Từ (1) và (2) ta cóBIN = NBI nên tam giác NIB cân tại N
Chứng minh tương tự tam giác NIC cân tại N
Từ đó suy ra N là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác IBC , cũng chính
là tâm của đường tròn ngoại tiếp tứ giác IBI C a NI a2 NB2 NM NP
Vậy NI là tiếp tuyến của đường tròn ngoại tiếp tam giác a I MP a
Cho x y z, , là các số thực dương thỏa mãn x z . Chứng minh rằng
2 2
2
y yz xz yz x z
Lời giải
Ta có
2 2
2 2
2 1 2
1 1 1
P
y
y yz xz yz x z
yz
2
Nhận xét rằng
2 2
2
1
z c
Xét
2
Do đó
2
1 1
c
Đẳng thức xảy ra khi a b
Trang 10Khi đó
2 2
c
2
2 1 1
3
2 3
1
1 3 3
c
c c c
do c
Từ 1 và 2 suy ra điều phải chứng minh.Đẳng thức xảy ra khi
a b c x y z