Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề phương tiện và luật lệ giao thông của trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi ở một số trường mầm non tại huyện quảng xương thanh hoá

10 Chương 2: THỰC TRẠNG VỀ CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THEO CHỦ ĐỀ “ PHƯƠNG TIỆN VÀ LUẬT LỆ GIAO THÔNG ’’ Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẢNG XƯƠ

LỜI CẢM ƠN

Em xin chân thành cảm ơn ban giám hiệu và các phòng ban chức năng, các giảng viên khoa sư phạm mầm non trường Đại học Hồng Đức đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ em thực hiện nghiên cứu đề tài này

Em xin chân thành cảm ơn những ý kiến đóng góp quý báu của thầy cô, và bạn bè

đã tạo mọi cơ hội, động viên khuyến khích em học tập và nghiên cứu trong quá trình làm đề tài

Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn sâu sắc cô Đào Thị Hà - người đã trực

tiếp hướng dẫn em thực hiện nghiên cứu đề tài

Em xin bày tỏ sự biết ơn đến các trường mầm non: Trường mầm non Quảng Trạch, Trường mầm non thị trấn Quảng Tân, Trường mầm non Quảng Đức, là các trường đã tận tình giúp em trong quá trình thực hiện nghiên cứu

Tuy nhiên, trong báo cáo kết quả nghiên cứu của đề tài này không thể tránh khỏi những thiếu sót, em mong được sự chỉ dẫn, góp ý kiến của thầy cô để chất lượng nghiên cứu được tốt hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Thanh hóa, tháng 5 năm 2018

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Sơ lược tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước về vấn đề chọn đề tài nghiên cứu 2

2.1 Trên thế giới 2

2.2 Ở Việt Nam 3

3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 3

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3

5 Phương pháp nghiên cứu 4

6 Hiệu quả và phạm vi sử dụng, tính đóng góp của đề tài 4

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 5

Chương 1: TỔNG QUAN Ý NGHĨA CỦA HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH TRONG VIỆC GIÁO DỤC VÀ PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 5

1.2 Một số khái niệm liên quan đến đề tài 6

1.2.1 Khái niệm tổ chức hoạt động tạo hình ở trường mầm non 6

1.2.2 Khái niệm tranh vẽ theo đề tài 6

1.2.3 Khái niệm phương tiện và luật lệ giao thông 7

1.3 Ý nghĩa của tổ chức hoạt động tạo hình của trẻ mẫu giáo 7

1.4 Vai trò và ý nghĩa của hoạt động tạo hình chủ đề “Phương tiện và luật lệ giao thông” cho trẻ mẫu giáo 10

Chương 2: THỰC TRẠNG VỀ CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THEO CHỦ ĐỀ “ PHƯƠNG TIỆN VÀ LUẬT LỆ GIAO THÔNG ’’ Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẢNG XƯƠNG - THANH HÓA 11

2.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, kinh tế, văn hóa, đời sống trên địa bàn huyện Quảng Xương- Thanh Hóa 11

2.2 Đặc điểm ngành giáo dục mầm non của các trường mầm non trên địa bàn huyện Quảng Xương – Thanh Hóa 12

2.2.1 Thuận lợi 12

2.2.2 Khó khăn 12

2.3 Đặc điểm của các trường mầm non trên địa bàn 12

2.4 Nội dung, kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “phương tiện và luật lệ giao thông” của trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Quảng Xương - Thanh

Hoá 14

2.4.1 Nội dung hoạt động tạo hình theo chủ đề “phương tiện và luật lệ giao thông” của trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Quảng Xương - Thanh Hoá 14

2.4.2 Kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “phương tiện và luật lệ giao thông” của trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Quảng Xương - Thanh Hoá 14

2.4.3 Một số giáo án tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “Phương tiện và luật lệ giao thông” 17

2.4.4 Đánh giá chung 26

Chương 3: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT VÀ THỰC NGHIỆM NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM TẠO HÌNH CỦA TRẺ VỀ CHỦ ĐỀ“PHƯƠNG TIỆN VÀ LUẬT LỆ GIAO THÔNG” TRONG VIỆC GIÁO DỤC TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN QUẢNG XƯƠNG 31

3.1 Xây dựng hệ thống nội dung chương trình theo chủ đề “phương tiện và luật lệ giao thông” 31

3.2 Yêu cầu về cơ sở vật chất 33

3.2.1 Đồ dùng của cô 33

3.2.2 Đồ dùng của trẻ 35

3.2.3 Môi trường hoạt động 36

3.3 Tổ chức thực nghiệm 37

3.3.1 Đề xuất một số hình thức tổ chức hoạt động cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo chủ đề “Phương tiện và luật lệ giao thông” 37

3.3.2 Đo đầu trước thực nghiệm 50

3.3.3 So sánh kết quả trước và sau thực nghiệm của hai lớp thực nghiệm 50

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 59

1 Kết luận 59

2 Kiến nghị 54

2.1 Về mặt lý luận 54

2.2 Về mặt thực tiễn 54

TÀI LIỆU THAM KHẢO 55

PHỤ LỤC 2.1 56

PHỤ LỤC 2.2 57

PHỤ LỤC 2.3 58

PHỤ LỤC 3.1 59

PHỤ LỤC 3.3 60

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong chương trình giáo dục mầm non hiện nay, hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động giữ vị trí đặc biệt quan trọng của mục tiêu phát triển toàn diện cho trẻ

em Hoạt động tạo hình là một hoạt động mang tính nghệ thuật, có tác dụng to lớn trong việc giáo dục, phát triển và hình thành nhân cách cho trẻ mầm non, giúp phát triển chức năng tâm lí, hình thành ở trẻ tình yêu con người,yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, yêu cái đẹp hình thành ở trẻ những kĩ năng, kĩ sảo, năng lực quan sát, phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng, sáng tạo, phát triển khả năng tri giác về hình dáng,cấu trúc, màu sắc của đồ vật bằng mắt một cách có mục đích Khi tham gia hoạt động tạo hình trẻ tái tạo lại bằng hình tượng của đồ vật, hình tượng quen thuộc mà trước đó trẻ đã tri giác được Dựa trên cơ sở đặc điểm tâm sinh lý của tuổi mầm non, chúng ta có thể khẳng định rằng: tạo hình là một môn học đóng vai trò quan trọng không thể thiếu trong ngành giáo dục mầm non Mầm non là cấp học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng ban đầu cho sự phát triển về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, thẩm mĩ cho trẻ Mục tiêu và nhiệm vụ cơ bản của người giáo viên mầm non là hình thành cho trẻ cơ sở ban đầu về nhân cách con người, giúp trẻ phát triển toàn diện, hài hòa, cân đối, tạo điều kiện tốt cho những bước phát triển sau này của trẻ Hoạt động tạo hình bao gồm nhiều hoạt động như: vẽ, nặn, cắt và xé dán, mỗi hoạt động đều mang một nét đặc trưng riêng, tác động đến mọi mặt của sự phát triển ở trẻ, giúp trẻ phát triển trí tuệ, sự sáng tạo, trí tưởng tượng, khả năng vận dụng các kỹ năng một cách linh hoạt về sự vật hiện tượng từ thế giới xung quanh Thông qua hoạt động tạo hình trẻ được sáng tạo và trải nghiệm nhiều hơn về thế giới xung quanh Từ

đó đem lại cho trẻ sự phát triển về trí tuệ, đạo đức, thẩm mỹ, thể chất, kỹ năng, khả năng nhận biết

Hoạt động tạo hình về chủ đề "phương tiện và luật lệ giao thông" là hoạt động giúp trẻ tái hiện lại hình ảnh về các phương tiện giao thông, luật lệ giao thông, dưới nhiều hình thức như vẽ, nặn , cắt , xé dán, giúp trẻ nhận biết, phân biệt được các phương tiện tham gia giao thông và luật lệ giao thông Giáo dục trẻ thói quen văn hóa khi tham gia giao thông, có ý thức bảo vệ giữ gìn phương tiện giao thông Hoạt động tạo hình chủ đề phương tiện và luật lệ giao thông có sự thu hút và taọ hứng thú hơn với trẻ nam, trẻ được thể hiện bản thân cũng như sở thích của mình.Trong điều kiện khả năng ngôn ngữ phát triển chưa hoàn thiện thì tạo hình là phương tiện thể hiện hiệu quả nhất, thông qua hoạt động giúp trẻ nắm bắt được cái đẹp, hứng thú tạo ra cái đẹp và thói quen bảo vệ giữ gìn cái đẹp, cũng như bảo vệ và giữ gìn các loại phương tiện giao thông hay tạo cho trẻ ý thức tham gia giao thông văn minh

Hiện nay, Ở các trường mầm non trên địa bàn huyện Quảng Xương việc nâng cao chất lượng tạo hình theo đề tài đã có sự quan tâm, chú trọng Giáo viên đã biết cách tổ chức, hướng dẫn trẻ nhận biết, làm quen với tác phẩm nghệ thuật tạo hình và phát triển năng lực cảm thụ thẩm mỹ Cùng với gia đình, nhà trường và xã hội giúp trẻ hoàn thiện và phát triển nhân cách Tuy nhiên vẫn còn một số vấn đề còn mâu thuẫn trong cách tổ chức hoạt động tạo hình, đôi khi họ những hạn chế trong phương pháp giảng dạy, do trình độ chưa được đồng đều về chuyên môn, khiến trẻ không phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo mà chỉ biết sao chép một cách thụ động Điều

đó là nguyên nhân chính dẫn đến việc hoạt động tạo hình theo chủ điểm "phương tiện

và luật lệ giao thông" của trẻ chưa thực sự đạt kết quả tốt nhất

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề "Phương tiện và luật lệ giao thông" của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở một số trường mầm non tại huyện Quảng Xương - Thanh Hoá ‟‟ làm đề tài khóa luận tốt nghiệp

2 Sơ lược tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước về vấn đề chọn đề tài nghiên cứu

2.1 Trên thế giới

Hoạt động tạo hình của trẻ em ở lứa tuổi mẫu giáo là một trong những hoạt động thu hút nhiều sự quan tâm chú ý của các nhà tâm lý học và giáo dục học trong nước và nước ngoài

Các nhà nghiên cứu như mukhina B.C , Xaculina N.P… Đã có những công trình nghiên cứu về hoạt động tạo hình ở trẻ em Họ đã đi sâu vào tìm hiểu để tìm kiếm khả năng thâm nhập vào thế giới bên trong rất đặc thù của trẻ, đồng thời tìm ra những biện pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển thẩm mỹ, phát triển khả năng tưởng tượng sáng tạo của trẻ Theo nhiều tác giả, con đường thuận lợi nhất để phát triển khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình của trẻ là tổ chức môi trường nghệ thuật và tổ chức cho trẻ học tập một cách có định hướng theo sự hướng dẫn của người lớn nhằm tiếp

thu kinh nghiệm của xã hội

Một số công trình nghiên cứu về hoạt động tạo hình của trẻ mầm non trên thế giới như:

- Mukhina B.C – hoạt động tạo hình của trẻ em như một hình thức lĩnh hội kinh nghiệm xã hội NXB „sư phạm‟‟ matxcova, 1981 ( bản tiếng Nga)

- Xaculina N.P , Kômaroova T.X – hoạt động tạo hình trong trường mầm non, nhà xuất bản “ khai sáng ‟‟, MatXcơva,1982 ( bản tiếng Nga)

2.2 Ở Việt Nam

Tạo hình là loại hình nghệ thuật xuất hiện khá sớm trong tiến trình phát triển của

xã hội loài người, nó trở nên gần gũi, cần thiết và quan trọng đối với cuộc sống mỗi chúng ta Nó có sức hấp dẫn thu hút hầu hết các lứa tuổi nhất là lứa tuổi mầm non Các trẻ khi bước đầu cầm bút đã biết vẽ trước khi biết viết, mỗi một nét vẽ nguệch ngoạc đều thể hiện tâm tư, nguyện vọng của trẻ.Vì vậy tạo hình đã được sự quan tâm của một

số nhà chuyên môn đi sâu nghiên cứu, xây dựng một hệ thống tri thức đúng đắn dựa trên cơ sở thực tiễn và cơ sở khoa

Đã có một số công trình nghiên cứu về hoạt động tạo hình của trẻ mầm non như:

- Lê Thanh Thủy - “Tạo hình và phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình”

- Trần Thị Trọng - Phạm Thị Sửu “Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non”

- Nguyễn Bích – “Một số biện pháp giáo dục an toàn giao thông cho trẻ mầm non” Tiểu luận

Các công trình nghiên cứu trên đã đề cập, tìm hiểu tới những kiến thức cần thiết trong phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non Tuy nhiên những công trình nghiên cứu này chưa đi sâu tìm hiểu về hoạt động tạo hình theo chủ

đề “phương tiện và luật lệ giao thông” của trẻ mẫu giáo

Nhận thấy tầm quan trọng của hoạt động tạo hình theo chủ đề “phương tiện và luật lệ giao thông” của trẻ mẫu giáo đối với sự phát triển toàn diện nhân cách Đồng thời dựa trên những thành tựu được kế thừa của những người đi trước, tiếp tục khai thác một cách hệ thống và phát hiện ra cái mới Chúng tôi mạnh dạn đi sâu vào vấn đề:

“Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo

5-6 tuổi theo chủ đề phương tiện và luật lệ giao thông ở một số trường mầm nN Huyện Quảng Xương - Thanh Hóa”

Thực hiện đề tài này chúng tôi hy vọng sẽ góp phần bồi dưỡng tài năng, hoàn thiện nhân cách, tạo tiền đề vững chắc cho các em bước vào trường học mới

3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Trên cơ sở khảo sát thực trạng chất lượng tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề của trẻ mẫu giáo, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo theo chủ đề“phương tiện và luật lệ giao thông” ở một số trường mầm non huyện Quảng Xương - Thanh Hóa

4 Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Giáo viên mầm non, sản phẩm tạo hình của giáo viên và trẻ mẫu giáo theo chủ đề

"phương tiên và luật lệ giao thông”

* Phạm vi nghiên cứu

Gồm 3 trường mầm non trên địa bàn huyện Quảng Xương - Thanh Hóa: Trường mầm non Quảng Trạch- Xã Quảng Trạch, Trường mầm non Quảng Đức - Xã Quảng Đức, Trường mầm non Thị Trấn - Thị trấn Quảng Tân

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

- Phương pháp so sánh, đối chiếu

- Phương pháp phân tích

5.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát, điều tra

- Phương pháp thống kê, phân loại

6 Hiệu quả và phạm vi sử dụng, tính đóng góp của đề tài

Đề tài có thể trở thành tài liệu tham khảo cho sinh viên ngành giáo dục mầm non

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Chương 1: TỔNG QUAN Ý NGHĨA CỦA HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH TRONG VIỆC GIÁO DỤC VÀ PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN

CHO TRẺ MẪU GIÁO 1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Hoạt động tạo hình là một hoạt động nhận thức đặc biệt mang tính sáng tạo, nó phản ánh hiện thực cuộc sống bằng những hình tượng nghệ thuật trong đó có con người, không chỉ khám phá và lĩnh hội thế giới mà còn cải tạo nó theo qui luật của cái đẹp bằng màu sắc, đường nét, hình khối, thông qua đó gửi gắm tình cảm, tâm hồn của người nghệ sĩ vào các tác phẩm nghệ thuật [1]

Bản chất hoạt động tạo hình là một khía cạnh của sự phát triển tâm lí của trẻ em, hiểu theo nghĩa rộng, hoạt động tạo hình của trẻ em được xem như một quá trình lĩnh hội các kinh nghiệm xã hội Còn xét ở phạm vi hẹp, trong các hoạt động ở lứa tuổi mầm non, tạo hình được coi là một hoạt động mang tính sáng tạo nghệ thuật, nghĩa là

nó diễn ra thông qua sự lĩnh hội của trẻ, các phẩm chất năng lực tâm lý đặc trưng cho con người được in dấu trong nền văn hóa vật chất và tinh thần của xã hội Vậy hoạt động tạo hình của trẻ là một hoạt động có nguồn gốc xã hội

Một số quan điểm tâm lí học về nguồn gốc và bản chất hoạt động tạo hình của trẻ: Quan điểm của trường phái ưu sinh trong tâm lí học cho rằng sự phát triển cá thể

là sự lặp lại quá trình phát triển của chủng loài, sự phát triển của con người là sự kế thừa những tiềm năng sẵn có của cả loài người Quan điểm của tâm lí học duy vật biện chứng đã khẳng định rằng, hoạt động tạo hình của trẻ là một hoạt động tổng hợp khá phức tạp Qua hoạt động đó trẻ bộc lộ các đặc điểm của một nhân cách đang được hình thành Sự phát triển hoạt động tạo hình chính là một khía cạnh của sự phát triển tâm lí trẻ

Xem xét nguồn gốc hoạt động tạo hình của trẻ em, nhiều nhà nghiên cứu (J.Piaget, G.H Luquet, L.X Vuwgotxki, ) đã khẳng định rằng cội nguồn của sự phát triển hoạt động tạo hình chính là sự bắt trước, là sự hình thành và phát triển của chức năng kí hiệu[1]

Ngoài ra một số họa sĩ như Picaso cho rằng „„tranh vẽ của thếu nhi là người thầy trong các sáng tác hội họa của tôi, và nó là khởi nguồn cho một trường phái hội họa mới – trường phái dã thú, với cách sử dụng các màu mạnh xanh đỏ tím vàng‟‟

Tóm lại việc nghiên cứu về hoạt động tạo hình của trẻ đã xuất hiện từ rất sớm, đã được nhiều quan điểm nghiên cứu và khẳng định nó có vai trò , ý nghĩa to lớn trong sự hình thành và phát triển toàn diện của trẻ

1.2 Một số khái niệm liên quan đến đề tài

1.2.1 Khái niệm tổ chức hoạt động tạo hình ở trường mầm non

Hoạt động tạo hình là một hoạt động nhận thức đặc biệt mang tính sáng tạo, nó phản ánh hiện thực cuộc sống bằng những hình tượng nghệ thuật trong đó có con người, không chỉ khám phá và lĩnh hội thế giới mà còn cải tạo nó theo qui luật của cái đẹp bằng màu sắc, đường nét, hình khối…gửi gắm tình cảm, tâm hồn của người nghệ

sĩ vào các tác phẩm nghệ thuật [1]

Khi tham gia hoạt động tạo hình trẻ mầm non nhận biết và phản ánh thế giới xung quanh thông qua những hình tượng nghệ thuật nhưng chỉ dừng lại ở mức độ nhằm thỏa mãn nhu cầu, ý thích và phù hợp với khả năng của trẻ Hoạt động này là một dạng hoạt động có sản phẩm đặc trưng của trẻ mầm non Có bốn dạng hoạt động cơ bản sau: Vẽ, Nặn, Cắt – xé – dán – Lắp ghép xây dựng [5]

Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ, thể chất và hình thành các phẩm chất, kỹ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xã hội biết lao động tích cực, sáng tạo

1.2.2 Khái niệm tranh vẽ theo đề tài

Tranh vẽ theo đề tài là sự tổng hòa các yếu tố tạo hình, đó là sự phối hợp giữa đường nét, hình mảng đậm nhạt, màu sắc và cảm xúc của người vẽ Nó không chỉ nhằm mục đích rèn luyện kỹ năng mà còn là một quá trình sáng tạo, nội dung được bộc lộ qua hình thức thể hiện: tranh vẽ theo đề tài nhằm tái tạo hình ảnh các phương tiện giao thông theo trí tưởng tượng của trẻ Đối với trẻ mẫu giáo, các đề tài thường đơn giản, gần gũi với đời sống sinh hoạt của trẻ như: gia đình, nhà trường, giao thông (phương tiện đường thủy, đường bộ, đường hàng không), thế giới thực vật, thế giới động vật (gia súc, gia cầm), một số chủ điểm nghề nghiệp,…

Tranh vẽ theo đề tài chủ đề phương tiện và luật lệ giao thông có tính chất biểu tượng là vẽ tự do theo ý thích, nó bao gồm tổng hợp các kiến thức đơn lẻ của các bài tập vẽ có tính chất biểu tượng vẽ theo mẫu như: Vẽ con đường, vẽ xe máy, xe ôtô, vẽ máy bay, vẽ cột đèn xanh đèn đỏ,…tuy nhiên đây là một dạng bài tập cần mang tính sáng tạo và tư duy độc lập mới đem lại sự phong phú cho các sản phẩm tạo hình, vì vậy ngoài việc sử dụng những kiến thức đơn lẻ đã được cung cấp theo hệ thống chương trình người giáo viên cần biết gợi ý cho trẻ xử dụng những kinh nghiệm về môi trường xung quanh, tái tạo trí nhớ, trí tưởng tượng nhằm phục vụ tối đa cho hoạt động tạo hình

1.2.3 Khái niệm phương tiện và luật lệ giao thông

Phương tiện giao thông là vật dụng dùng để di chuyển, đi lại, chở người, chở hàng Bao gồm phương tiện giao thông đường bộ, phương tiện giao thông đường thủy, phương tiện giao thông đường sắt, phương tiện giao thông đường hàng không [ 6] Luật lệ giao thông là những quy định, quy tắc được đề ra và mỗi người phải chấp hành nghiêm túc khi tham gia giao thông Nhằm đảm bảo an toàn về sức khỏe tính mạng , tài sản cho con người khi tham gia giao thông.[6]

Qua hoạt động tạo hình chủ đề phương tiện và luật lệ giao thông, giúp cho trẻ có thêm nhận thức về một số loại phương tiện giao thông, về tên gọi, đặc điểm, hình dáng

và công dụng của chúng Trẻ biết được một số luật lệ giao thông cơ bản khi tham gia giao thông, từ đó hình thành ở trẻ ý thức tốt khi tham gia giao thông

1.3 Ý nghĩa của tổ chức hoạt động tạo hình của trẻ mẫu giáo

Ngoài những gì mà trẻ đã biết, thông qua hoạt động tạo hình trẻ được tiếp thu,

mở rộng và hệ thống hóa những chuẩn cảm giác về hình, màu, kích thước, tỷ lệ,… Nhờ quá trình quan sát đối tượng miêt tả mà trẻ thường xuyên sử dụng tích cực các chuẩn cảm giác để tìm hiểu, khám phá những điều chưa biết về các sự vật, hiện tượng Thông qua hoạt động này trẻ tích lũy được một lượng lớn các thông tin, hình ảnh, cùng những hiểu biết sâu sắc về đặc điểm, tính chất của sự vật, hiện tượng mà trẻ có dịp nắm bắt về các mối quan hệ mang tính quy luật của mọi vật trong thế giới xung quanh

Ở chủ điểm phương tiện và luật lệ giao thông, hoạt động tạo hình cung cấp cho trẻ những biểu tượng về một số phương tiện giao thông, về hình dáng, đặc điểm và một số công dụng cơ bản của chúng

Hoạt động tạo hình chính là môi trường thuận lợi làm hình thành ở trẻ các phẩm chất trí tuệ như: tính tự giác, tính ham hiểu biết, tính tích cực nhận thức và óc sáng tạo.[1]

* Giáo dục tình cảm, đạo đức, kỹ năng giao tiếp xã hội

Hoạt động tạo hình có ý nghĩa rất lớn trong việc giáo dục đạo đức cho trẻ nhỏ Tạo hình không chỉ đơn thuần là sự phản ánh các ấn tượng, kinh nghiệm mà trẻ thu được từ thế giới xung quanh, đây còn là sự biểu lộ thái độ, tình cảm của trẻ đối với

những gì mà chúng thể hiện Tham gia vào hoạt động tạo hình, trẻ có điều kiện tiếp thu các chuẩn mực thẩm mỹ, đạo đức trong xã hội, trải nghiệm các xúc cảm tình cảm trong giao tiếp, học hỏi các kỹ năng xã hội và đánh giá các hành vi văn hóa xã hội qua các hình tượng, sự kiện, hình tượng được miêu tả Ở chủ đề phương tiện và luật lệ giao thông, hoạt động tạo hình cũng góp phần không nhỏ trong giáo dục đạo đức bằng việc hình thành ở trẻ ý thức tốt khi tham gia giao thông, chấp hành nghiêm túc luật lệ giao thông

Quá trình vẽ, nặn, xếp dán, thiết kế, chắp ghép (đặc biệt là hoạt động với các loại vật liệu thiên nhiên),… đòi hỏi trẻ phải luôn tìm hiểu, khám phá, phát hiện ra tính chất của các loại vật liệu cũng như khả năng tạo hình, khả năng tạo ra sức truyền cảm của chúng.Trong quá trình hoạt động tạo hình, trẻ khai thác được các kỹ năng sử dụng một

số công cụ hoạt động của con người (bút chì, bút lông, kéo…) Nhờ phân tích, đánh giá, nhận xét sản phẩm của mình và của bạn, ngôn ngữ của trẻ cũng được phát triển, vốn từ phong phú hơn, với sự giúp đỡ của cô giáo, trẻ được hình thành ngôn ngữ mạch lạc, diễn đạt ý rõ ràng, diễn cảm

Bản thân quá trình hoạt động tạo hình và kết quả của nó làm cho trẻ vô cùng vui sướng, hạnh phúc, điều đó cung cấp thêm cho trẻ thêm yêu, thêm gắn bó với cuộc sống xung quanh

Quá trình tạo hình của trẻ mầm non thông thường được tổ chức như một hoạt động cùng nhau tạo nên sản phẩm chung Chính sự tương tác, hợp tác trong các hoạt động tập thể đã có ảnh hưởng tích cực tới sự hình thành ở trẻ các phẩm chất đạo đức như: tính kiên trì, thói quen biết nhường nhịn, giúp đỡ bạn, biết cùng nhau làm việc và điều hòa giữa lợi ích chung và lợi ích cá nhân.[1]

* Giáo dục thẩm mỹ

Hoạt động tạo hình là phương tiện giáo dục thẩm mỹ “giáo dục thẩm mỹ là giáo dục ở trẻ mối quan hệ thẩm mỹ đối với xung quanh, biết nhận biết cái đẹp và biết xúc cảm trước cái đẹp, phát triển thị hiếu thẩm mỹ và khả năng sáng tạo ra cái đẹp”

Các giờ học tạo hình tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển những cảm xúc thẩm mỹ ở trẻ: sự phân tích các tính chất của vật như hình dạng, cấu tạo, kích thước, màu sắc, vị trí trong không gian… cùng với sự phá triển chung của nhận thức, trẻ sẽ nhận ra được đặc tính, sự phong phú, đa dạng của các hình tượng Điều đó hình thành nên cách cảm về màu sắc và sự phối hợp màu trong tác phẩm của trẻ

Hoạt động tạo hình tạo ra sản phẩm không chỉ là cơ hội cho trẻ được tiếp xúc với cái đẹp, được rèn luyện, tìm kiếm, tìm hiểu cái đẹp mà còn làm nảy sinh và nuôi dưỡng ở trẻ những hứng thú với hoạt động nghệ thuật và niềm say mê sáng tạo nghệ

thế giới xung quanh - cái mà khi chưa tham gia vào hoạt động trẻ có thể đã nhìn nhưng không nhìn thấy, đã nghe nhưng không nghe thấy”

Sự thể hiện nội dung tạo hình bằng phương tiện truyền cảm mang tính trực quan (đường nét, hình dạng, màu sắc…) làm cho những cảm xúc thẩm mỹ của trẻ trở nên sâu sắc hơn, trí tưởng tượng mang tính nghệ thuật ngày càng phong phú hơn Trẻ lĩnh hội và vận dụng những kỹ năng, kỹ xảo tạo hình cần thiết để miêu tả, từ đó làm phát triển khả năng sáng tạo ở các em.[1]

có tác động tích cực tới hoạt động của tim mạch, làm điều hòa hoạt động của hệ thần

kinh và điều chỉnh toàn bộ hoạt động của cơ thể “Ở các nước Mỹ, Nga, Anh, người ta nhấn mạnh vai trò của hoạt động nghệ thuật nói chung và hoạt động tạo hình nói riêng như những biện pháp tâm lý trị liệu rất hiệu quả trong việc nâng cao sức khỏe, điều trị cho những trẻ em khuyết tật, những trẻ em mắc phải một số bệnh có nguồn gốc tinh thần”

Giờ học tạo hình tạo điều kiện phát triển đôi tay cho trẻ, đặc biệt là bàn tay và các ngón tay, điều đó rất quan trọng cho việc tập viết, đồng thời trẻ học được cách ngồi học ở bàn đúng tư thế Tham gia hoạt động tạo hình giúp một số trẻ mắc bệnh trầm cảm có thể trở nên tự tin hơn, dễ dàng hòa nhập với cuộc sống, với môi trường xung quanh

* Giáo dục lao động

Hoạt động tạo hình rất gần gũi với hoạt động lao động ở chỗ phải dùng đến phương tiện, phải vận dụng các kỹ năng sử dụng phượng tiện để đạt được kết quả là các sản phẩm tạo hình Đây là dạng lao động nghệ thuật có sự kết hợp giữa sự tích cực của trí tuệ và sự vận dụng những thao tác lao động để đạt kết quả

Các hoạt động “thiết kế”, “chế tạo” các sản phẩm tạo hình chính là những hình

thức hoạt động tạo nên điều kiện tối ưu giúp giáo viên tổ chức thực hiện nhiệm vụ giáo dục lao động cho trẻ: quá trình hoạt động sáng tạo ra sản phẩm vật thể sẽ giúp trẻ được rèn luyện các kỹ năng hoạt động thực tiễn, thói quen làm việc một các tự giác, tích cực,

có hiệu quả Đây là môi trường lý tưởng để hình thành ở trẻ ý thức lao động (lao động tạo ra sản phẩm không chỉ cho bản thân mình mà còn để phục vụ người khác), hình

thành hứng thú, lòng yêu lao động và thái độ trân trọng đối với sản phẩm lao động, với người lao động.[1]

Từ tất cả vai trò trên, ta có thể coi hoat động tạo hình như “món ăn tinh thần”, như một loại “vitamin” đặc biệt cho sự phát triển tâm sinh lý của trẻ.[1]

1.4 Vai trò và ý nghĩa của hoạt động tạo hình chủ đề “Phương tiện và luật lệ giao thông” cho trẻ mẫu giáo

Hoạt động tạo hình là một loại hình nghệ thuật hấp dẫn đối với trẻ, đã được xếp vào chương trình học tập của trẻ ở bậc mầm non Đó là phương tiện quan trọng trong việc giáo dục thẩm mỹ và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ mầm non Phát triển ở trẻ khả năng cảm thụ và cảm xúc thẩm mỹ Bồi dưỡng thị hiếu thẩm mỹ, hình thành tình yêu với cái đẹp trong thiên nhiên, cuộc sống, con người và nghệ thuật, phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ Có thể nói không có trẻ nào lại không thích ngắm nhìn những bức tranh, những đồ vật trang trí đẹp Đặc biệt trẻ thích tự ngắm nhìn những đồ vật, bức tranh do chính trẻ tạo ra Và qua những sản phẩm thể hiện tư duy còn nông cạn, đơn giản, đường nét nghệch ngoạc, méo mó cho ta thấy nhận thức tư duy của trẻ còn hạn chế Nhưng ta thấy trong các tác phẩm đã bộc lộ được sự tư duy của trẻ và đem đến cho chúng ta sự bất ngờ thú vị bởi cái ngộ nghĩnh, ngây thơ, đáng yêu trong những đường nét nghệch ngoạc, màu sắc lòe loẹt ấy chính là sự khởi đầu để tạo ra cái đẹp Hoạt động tạo hình theo chủ đề “Phương tiện và luật lệ giao thông” đã giúp cho trẻ làm quen được với những phương tiện và luật lệ giao thông Đưa trẻ em đến với thực tiễn một cách gần gũi, nhanh chóng, mà lại hiệu quả Những hình ảnh này đã đến với trẻ một cách tự nhiên, chân thật nhất Qua những bức tranh vẽ về “phương tiện và luật lệ giao thông” đã giúp trẻ thể hiện những hình ảnh về phương tiện giao thông,biết tên gọi, hình dạng, màu sắc cấu tạo của một số phương tiện gioa thông, những con đường giao thông từ thực tế để trẻ đưa vào tranh vẽ Từ đó giúp trẻ có thêm tư duy trực quan, trí tưởng tượng phong phú về những phương tiện và luật lệ giao thông, và cuộc sống hiện thực cho dù trẻ ở nơi đâu, phương tiện và luật lệ giao thông được tái hiện hằng ngày, nó ngày càng trở thành quen thuộc, đơn giản đối với trẻ

Hoạt động tạo hình ở chủ đề này còn giáo dục cho trẻ thói quen tốt khi tham gia giao thông,biết một số luật lệ giao thông, và có ý thức chấp hành khi tham gia giao thông

Chính vì vậy, hoạt động tạo hình theo chủ đề “phương tiện và luật lệ giao thông”

đã đưa trẻ đến với thực tiễn, giúp trẻ làm quen hơn với xã hội con người để trẻ phát triển một cách toàn diện nhất

Chương 2: THỰC TRẠNG VỀ CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THEO CHỦ ĐỀ “ PHƯƠNG TIỆN VÀ LUẬT LỆ GIAO THÔNG ’’ Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON TRÊN ĐỊA

BÀN HUYỆN QUẢNG XƯƠNG - THANH HÓA

2.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, kinh tế, văn hóa, đời sống trên địa bàn huyện Quảng Xương- Thanh Hóa

* Điều kiện tự nhiên

Huyện Quảng Xương là một huyện đồng bằng ven biển Nằm trênquốc lộ 1A,quốc lộ 45,47,tỉnh lộ số 4

Phía đông giáp vịnh bắc bộ, phía nam giáp huyện Tĩnh Gia và huyện Nông Cống, phía Tây giáp huyện Nông Cống và huyện Đông Sơn, phía Bắc giáp thành phố Thanh Hóa và thành phố Sầm sơn

Có diện tích tự nhiên 198,20 Km2, dân số trung bình 227,971 người (năm 2012); dân tộc là Kinh; có các tôn giáo: Phật giáo và Thiên chúa giáo

Khí hậu thời tiết: Là huyện nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, mùa Hạ khí hậu nóng ẩm và có chịu ảnh hưởng của gió Tây khô nóng Mùa Đông khô hanh có sương giá, sương muối Xen kẽ giữa hai mùa chính là khí hậu chuyển tiếp: Giữa Hạ sang Đông là mùa Thu ngắn thường có bão lụt Giữa Đông sang Hạ là mùa Xuân không rõ rệt thường có mưa phùn

* Tình hình phát triển kinh tế xã hội, văn hóa đời sống

Quảng xương từng được xem là một huyện nghèo , đồng đất không mấy thuận lợi, lại chịu nhiều thiên tai Song hiện nay, kinh tế của huyện vào diện khá của tỉnh, GDP liên tục tăng qua các năm, thu nhập bình quân đầu người có mức tăng khá ( 298,7 USD năm 2002), đời sống nhân dân ngày càng cải thiện, Quảng Xương từ lâu được coi

là vựa lúa của tỉnh, có tiềm năng về thủy hải sản hơn nữa, là huyện có vị trí trọng yếu

về an ninh quốc phòng của tỉnh, đây là lợi thế đặc biệt để thu hút đầu tư Củng cố quốc phòng

Nông - lâm - thuỷ sản là ngành kinh tế chủ đạo của huyện Cơ cấu nông nghiệp đang chuyển dịch theo hướng đa dạng hoá và sản xuất hàng hoá Diện tích đất nông nghiệp của huyện là 6.587,7 ha chiếm 41,85% diện tích tự nhiên Trồng trọt là ngành chủ đạo trong nông nghiệp với các cây trồng chính hiện nay là: lúa nước, ngô, khoai, sắn, rau quả thực phẩm, ớt, lạc, mía, đậu tương .Lúa nước được trồng trên các loại đất được thuỷ lợi hoá.Diện tích trồng lúa cả năm ổn định ở mức 9.000 ha

Chăn nuôi là ngành truyền thống và đang được chú ý phát triển Nuôi trồng thủy sản; theo số liệu thống kê, năm 2002 sản lượng thu hoạch thủy sản nước lợ ở Quảng

Xương đạt 849 tấn trong đó có 450 tấn tôm sú, nâng sản lượng khai thác, đánh bắt nuôi trồng thủy hải sản ở QUảng Xương lên 6700 tấn, tăng 15% so với năm 2001

*Công nghiệp, dịch vụ

Các mặt hàng chủ yếu: dệt may, giày da…các sản phẩm nông nghiệp;Lúa gạo, ngô, rau, đậu, thực phẩm nghệ, mía, thuốc lào, ớt các mặt hàng mua vào chủ yếu là điện, nhiện liệu, vật tư, nông nghiệp, thiết bị, máy móc, hàng tiêu dùng

Tiềm năng, thế mạnh về phát triển du lịch của là rất lớn nhưng hiện nay vẫn chưa được khai thác triệt để, chưa thực sự thu hút du khách và tạo ra nguồn thu lớn cho huyện

*Y tế - giáo dục

Giáo dục và y tế là hai vấn đề luôn được quan tâm ở Quảng xương, kết cấu hạ tầng phục vụ cho việc giảng dạy và học tập ngày càng được xây dựng và hoàn thiện, hầu hết các xã đều có có cơ sở khám chữa bệnh, đáp ứng được sự nghiệp chăm sóc sức khỏe của người dân, Văn hóa xã hội phát triển, an ninh chính trị ổn định, tạo điều kiện

thuận lợi cho việc thu hút đầu tư

2.2 Đặc điểm ngành giáo dục mầm non của các trường mầm non trên địa bàn huyện Quảng Xương – Thanh Hóa

- Trình độ giáo viên trên chuẩn đạt 70-80% trở lên

- Phụ huynh quan tâm đến ngành học giáo dục mầm non: ủng hộ trang thiết bị - vật tư cho trường học, cho trẻ đến lớp đúng độ tuổi quy định

- Cấp trên cung cấp đầy đủ trang thiết bị: lớp 5 tuổi được cung cấp đầy đủ bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi trong huyện

2.2.2 Khó khăn

- Một số trường mầm non trong huyện giáo viên còn trình độ trung cấp do có tuổi nên ứng dụng công nghệ thông tin còn chậm, không thể tham gia các lớp nhằm nâng cao trình độ được

- Một số trẻ ở các trường đến lớp chưa đều đặn, chưa học đúng tuyến, học không đúng lớp (do phổ cập giáo dục mầm non, do ở xa )

2.3 Đặc điểm của các trường mầm non trên địa bàn

Trường mầm non quảng trạch

Trường mầm non Quảng Đức

Trường mầm non Thị Trấn Quảng Tân

94,5%

+ Cao đẳng: 1/18= 4,5%

+ Trung cấp: 0/18 = 0%

- Nhân viên: 4 + Trung cấp: 4/4= 100%

100%

- Thành tích công tác của các giáo viên dạy các lớp mẫu giáo

+ Giáo viên giỏi cấp trường: 28/28= 100%

+ Giáo viên giỏi cấp huyện: 14/28=50%

- Tổng số giáo viên: 38 + Đại học: 22/38= 57,5% + Cao đẳng: 4/38= 11% + Trung cấp: 12/38= 31,5%

- Nhân viên: 8 + Đại học: 1/8= 12,5% + Cao đẳng: 2/8= 25% + Trung cấp: 5/8= 62,5%

- Thành tích công tác của các giáo viên dạy các lớp mẫu giáo

+ Giáo viên giỏi cấp trường: 38/38= 100% + Giáo viên giỏi cấp huyện:

Trong đó:

+ Nhà trẻ: 60 trẻ + Mẫu giáo bé: 67 trẻ + Mẫu giáo nhỡ:70 trẻ + Mẫu giáo lớn: 105trẻ

+ Phòng học kiên cố:

10 + Cấp 4: 2 + Phòng chức năng: 5 + Bếp một chiều: 1

- Tổng số phòng: 24 Trong đó:

+ Phòng học kiên cố: 15 + Cấp 4: 3

+ Phòng chức năng: 5 + Bếp một chiều: 1

2.4 Nội dung, kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “phương tiện

và luật lệ giao thông” của trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Quảng Xương - Thanh Hoá

2.4.1 Nội dung hoạt động tạo hình theo chủ đề “phương tiện và luật lệ giao thông” của trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Quảng Xương - Thanh Hoá

Qua khảo sát thực tế tại 3 trường nghiên cứu, nội dung tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ điểm “phương tiện và luật lệ giao thông” của trẻ 5-6 tuổi ở cả 3 trường đều giống nhau:

2.4.2 Kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “phương tiện và luật

lệ giao thông” của trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Quảng Xương - Thanh Hoá

Bảng 1: Kế hoạch hoạt động tạo hình theo chủ đề “phương tiện và luật lệ giao thông” của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Quảng Đức

chủ đích Hoạt động ngoài trời

Hoạt động chiều

1 Đường bộ Vẽ, tô màu xe ô

tô tải

Cho trẻ quan sát, tìm hiểu sân luật lệ giao thông

3 Đường thủy Cắt, dán thuyền

buồm Vẽ, tô màu thuyền buồm

Nặn thuyền buồm

4 Đường sắt Vẽ, tô màu đoàn

tàu

Cho trẻ quan sát sân giao thông, thực hiện quy tắc tham gia giao thông

Xếp đoàn tàu từ khối hình

Hoạt động có chủ đích:Vẽ, tô màu ô tô tải

Hoạt động ngoài trời: Cho trẻ quan sát sân luật lệ giao thông

Hoạt động chiều: Nặn ô tô tải

- Trình tự logic của chương trình chưa đảm bảo trong kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình

Các tiết tạo hình trong chương trình có mối liên hệ logic với nhau, vốn dĩ các bài học phải theo trình tự hình thành biểu tượng, tiếp thu, củng cố ôn luyện và làm quen bài mới: tiết hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều mang tính chất làm quen bài mới, hoặc cũng cố bài cũ nhằm đạt được mục đích hướng tới tạo điều kiện thuận lợi nhất để trẻ thực hiện hoạt động nghệ thuật trong tiết hoạt động có chủ đích đạt chất lượng của chương trình hoạt động tạo hình

Nhưng nhìn vào chương trình hoạt động tạo hình ở bảng trên ta không thấy rõ được mối quan hệ của nó Nội dung các bài học rời rạc, không bổ trợ cho nhau, chưa phong phú về các kỹ năng xé, nặn, vẽ Chưa khoa học về cách xây dựng hoạt động theo tính chất biểu tượng từ đơn giản đến phức tạp từ vẽ theo mẫu đến điều này sẽ ảnh hưởng tới việc tiếp thu, củng cố và làm phong phú thêm vốn kinh nghiệm hoạt động tạo hình của trẻ, đồng thời nó làm hạn chế sản phẩm tạo hình và sự sáng tạo của trẻ

Bảng 2: Kế hoạch hoạt động tạo hình theo chủ đề “phương tiện và luật lệ giao thông” của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Quảng Trạch

1 Đường bộ Vẽ, tô màu xe đạp Cho trẻ quan sát sân

luật lệ giao thông

khối hình

4 Đường sắt Vẽ, tô màu đoàn

tàu

Xem tranh ảnh về đoàn tàu

Xếp dán đoàn tàu

*Nhận xét, đánh giá

+ Kế hoạch hoạt động tạo hình chưa thật sự phù hợp với nhận thức của trẻ 5-6 tuổi

ở các trường thuộc huyện Quảng Xương

Ví dụ: Bảng 2: Stt1

Đường bộ

Hoạt động có chủ đích: Vẽ, tô màu xe đạp

Hoạt động ngoài trời: Cho trẻ quan sát sân luật lệ giao thông

+ Việc sắp xếp các bài học tạo hình trong chương trình hoạt động tạo hình chưa đi theo con đường tự nhiên: từ sự tiếp xúc trực tiếp, thao tác thử nghiệm tới các quá trình cảm nhận, tìm kiếm vận dụng sáng tạo, đó là nguyên nhân từ việc chưa đảm bảo yêu cầu trình tự logic đã đề cập ở trên

+ Các bài học có tổ chức lặp lại bổ sung cho nhau, nhưng không đều đặn để đạt được tính liên tục phát triển và bồi dưỡng sự linh hoạt thành thạo: phối hợp giữa ôn luyên, cũng cố và mở rộng

Bảng 3: Kế hoạch hoạt động tạo hình theo chủ đề “Phương tiện và luật lệ giao thông” của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Thị trấn Quảng Xương

Vẽ, tô màu phương tiện giao thông đường bộ trong gia

đình

Cho trẻ quan sát sân luật lệ giao thông

Vẽ, tô màu ô tô

3 Đường thủy Xếp dán thuyền trên

biển

Vẽ, tô màu các thuyền trên biển

Cắt dán thuyền trên biển

4 Đường sắt Vẽ, tô màu đoàn tàu Cho trẻ quan sát

sân giao thông

Xếp dán đoàn tàu từ khối hình

*Nhận xét, đánh giá

+ Kế hoạch hoạt động tạo hình chưa thật sự phù hợp với nhận thức của trẻ 5-6 tuổi ở các trường thuộc huyện Quảng Xương

Đường hàng không

Hoạt động có chủ đích: Vẽ, tô màu máy bay

Hoạt động ngoài trời: Cho trẻ quan sát đồ dùng trực quan

2.4.3 Một số giáo án tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “Phương tiện

và luật lệ giao thông”

* Tổ chức hoạt động tạo hình: vẽ ô tô chở khách

Chủ đề: Luật lệ và phương tiện giao thông

Đề tài: vẽ ô tô trở khách

Độ tuổi: 5-6 tuổi

Thời gian: 25-30 phút

Người thực hiện: Nguyễn Thị Mai Trang

Trường mầm non Quảng Trạch

- Video các loại phương tiện giao thông

- Nhạc bài hát: bạn ơi có biết, em tập lái ô tô

- Tranh mẫu ô tô tải,giấy vẽ

Hoạt động của cô Hoạt động của trẻ Hoạt động 1: Ổn định, gây hứng thú

- Các con ơi! Hôm nay cô sẽ mang tới cho

lớp mình một điều bí mật chúng ta cùng xem thử

đó là gì nhé

- Cho trẻ xem video các phương tiện giao

thông trên máy chiếu

- Các con có biết những loại xe này thường

được chạy ở đâu không nào?

À đúng rồi, đây là những loại xe thường được

chạy trên đường bộ đó các con

- Vậy lớp mình có biết sắp tới ngày lễ gì rồi

không?

- Sắp đến tết rồi đấy các con ạ, tết đến các

con được bố mẹ mua cho quần áo đẹp này, được

đi chơi tết, đi thăm ông bà…

- Các con có muốn cùng cả lớp đi chơi tết

không nào?

- Nhưng mà lớp mình thì rất là đông, vậy

chúng ta đi xe gì để có thể chở được hết tất cả các

bạn cùng đi nhỉ?

- À đúng rồi, chúng ta sẽ đi xe ô tô nhé.vậy

bây giờ lớp mình cùng về chỗ vẽ những chiếc xe ô

tô thật đẹp để chuẩn bị cho cuộc đi chơi của lớp

mình nha

Hoạt động 2: Bé khám phá

- Cho trẻ xem tranh mẫu

- Cô có bức tranh gì đây?

- Bạn nào nói cho cô và cả lớp biết xem, xe ô

- Các con nhìn xem bức tranh của cô có

những chi tiết phụ đó là gì vậy các con?

- Vậy thì bây giờ cô sẽ hướng dẫn cho lớp

mình cách vẽ những chiếc ô tô thật đẹp để chúng

ta chuẩn bị đi chơi nhé

- Các con có thích không nào?

- Trứơc khi vẽ thì các con phải làm gì nhỉ?

- Đúng rồi trước khi dán thì các con phải

ngồi đúng tư thế, lưng thẳng, tay phải cầm bút tay

trái giữ giấy.và vẽ bằng bút chì,

- Đầu tiên các con sẽ vẽ hinh chữ nhật nhỏ

từ những nét thẳng , nét ngang làm đầu xe, kế đó

là hình chữ nhật to nằm ngang làm thùng xe, sau

đó các con vẽ 2 hình tròn làm bánh xe và cuối

cùng là vẽ những hình vuông nhỏ lên thân xe để

làm cửa sổ nhé!

- À cô cũng đã vẽ rất là nhiều các chi tiết

phụ như mây, mặt trời, cột đèn, cây xanh 2 bên

đường đi cho bức tranh thêm đẹp đấy các con ạ…

vậy muốn chiếc xe của mình được đẹp hơn thì sau

khi các con vẽ thêm nhiều chi tiết lên nữa để bức

tranh chiếc xe của chúng ta đẹp hơn nha

- Các con đã hiểu chưa nào?

- Bây giờ các con có muốn tự vẽ cho mình 1

bức tranh ô tô thật đẹp không nào?

Hoạt động 3: bé khéo tay

- Trẻ thực hiện

- Cô bật nhạc nhẹ nhàng,

- Cô bao quát, gợi ý cho những trẻ chưa làm

được hỏi trẻ về ý tưởng bức tranh, kích thích sáng

tao cho trẻ hoạt động

Hoạt động 4: Triển lãm tranh của bé

- Cho trẻ treo sản phẩm lên

+ trẻ nhận xét tranh của bạn

+ tranh nào trẻ thích nhất? vì Sao?

- Cô nhận xét chung, tuyên dương, khuyến

khích trẻ

- Các con ơi! Bây giờ chúng ta sẽ cùng nhau

lái ô tô đi một vòng chơi nhé

* Kết thúc: Trẻ vừa đi vừa hát bài “Em tập lái

ô tô”

-Trẻ hát và vận động cùng cô

*Nhận xét, đánh giá

- Ưu điểm: Kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình “vẽ ô tô chở khách” trong chủ đề

“Phương tiện và luật lệ giao thông”- lớp 5 – 6 tuổi - Trường mầm non Quảng Trạch

nhìn chung đã đầy đủ các bước theo chương trình

- Nhược điểm: Tuy nhiên, phần kĩ năng cần bổ sung thêm:

+ Kĩ năng: Rèn luyện sự khéo léo của đôi bàn tay trẻ

+ Nên lồng yếu tố giáo dục vào các phần

+ Nêu rõ từng phần: cần nói rõ phần: Cô làm mẫu

+ Cho trẻ nhắc lại yêu cầu , lưu ý khi tiến hành vẽ tranh : tư thế ngồi, cách cầm bút,

cho trẻ nhớ lâu và thực hiện

Bảng 4: BẢNG TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM TẠO HÌNH

Tiêu chí đánh giá

Mức độ đánh giá

Tốt Tỉ lệ Khá Tỉ lệ Trung

bình Tỉ lệ Hứng thú tham gia

* Tổ chức hoạt động tạo hình: Vẽ máy bay

Chủ đề: Một số loại phương tiện giao thông

Lớp: 5 – 6 tuổi

Thời gian: 25 – 30 phút

Người thực hiện:Nguyễn thị Trang

Trường mầm non thị trấn Quảng Tân

- Trẻ biết sắp xếp bố cục hợp lí, cân đối , rèn sự khéo léo của đôi bàn tay

- Trẻ biết sử dụng linh hoạt các ngón tay của mình

3 Thái độ

- Trẻ biết giữ an toàn khi tham gia các phương tiện giao thông

II CHUẨN BỊ

- Hình ảnh máy bay trên máy vi tính

- Tranh vẽ mẫu của cô

- Vở tạo hình ,màu tô đủ cho cháu

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG

*Hoạt động 1: Ổn định tổ chức – Vào bài

Cho trẻ chơi: Máy bay bay ù…ù

Con vừa chơi trò chơi nói về gì?

- Máy bay là phương tiện giao thông gì?

- Cho trẻ xem một số hình ảnh về maý bay trực

thăng trên máy vi tính kết hợp đàm thoại

- Giáo dục cháu về an toàn giao thông

*Hoạt động 2: Phân tích quan sát

- Cô có bức tranh gì đây?

- Máy bay của cô gồm những gì?

- Đầu máy bay, mình máy bay có những gì?

- Đuôi và cánh máy bay có dạng hình gì?

- Giỏi lắm, bây giờ các con xem cô vẽ trước nha

*Làm mẫu:

- Trước tiên cô vẽ thân máy bay có hình bầu dục,

đầu hơi để tròn, sau đó cô vẽ cánh và đuôi bằng

- Trẻ cùng chơi

- Trẻ trả lời

- Trẻ chú ý trả lời

-Trẻ trả lời

các hình chữ nhật, khi vẽ xong cô tô màu đều,

không lem ra ngoài để cô được chiếc máy bay

đẹp

- Muốn vẽ được máy bay con vẽ như thế nào?

*Trẻ thực hiện

- Cho trẻ vẽ và quan sát hướng dẫn trẻ vẽ được

chiếc máy bay Gợi ý cho trẻ sáng tạo, vẽ cửa sổ,

vẽ cây trên đường, vẽ mây, vẽ ông mặt trời

*Nhận xét sản phẩm

- Cho cả lớp trưng bày sản phẩm

- Mời một số trẻ đứng lên nhận xét tranh của bạn

- Con thích tranh nào?

- Ưu điểm: Kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình “Vẽ máy bay” trong chủ đề

“Phương tiện và luật lệ giao thông”- lớp 5 – 6 tuổi - Trường mầm non thị trấn Quảng Tân nhìn chung đã đầy đủ các bước

- Nhược điểm: Tuy nhiên cần bổ sung:

+ Kiến thức: Trẻ có hiểu biết về máy bay là phương tiện giao thông đường hàng không

+ Phân tích quan sát: Cô cho một vài trẻ nhắc lại đặc điểm của máy bay để trẻ nhớ

+ Trẻ thực hiện: Cô nên nhắc nhở trẻ cách cầm bút, tư thế ngồi viết.cho trẻ nhắc lại Hỏi trẻ về ý tưởng tranh, kích thích tính cho trẻ sang tạo

Bảng 5: Tiêu chí đánh giá sản phẩm của trẻ trường mầm non

Thị trấn Quảng Tân Tiêu chí

Mức độ Tốt

thành sản phẩm 12/30 40% 16/30 53,3% 2/30 6,6%

* Tổ chức hoạt động tạo hình xé dán thuyền trên biển

Chủ đề: Một số phương tiện giao thông

Hoạt động: Xé dán thuyền trên biển

Đối tượng: 5 – 6 tuổi

Thời gian: 25 – 30 phút

Người thực hiện: Nguyễn Thị Thu Giang

Trường mầm non Quảng Đức

I MỤC TIÊU

– Kiến thức: Trẻ biết sử dụng một số kỹ xé, dán… để tạo nên một số loại thuyền

trên biển

– Kỹ năng: Biết bố cục hài hòa hợp lý, rèn kỹ năng phết hồ và dán cho trẻ

– Thái độ: Biết bảo vệ nguồn nước, biết giữ gìn sản phẩm mình làm ra

II CHUẨN BỊ

1.Đồ dùng của cô

- Mô hình chiếc thuyền đi trên sông,

- một số tranh gợi ý của cô

- Nhạc bài hát: em đi chơi thuyền

- Giá treo tranh

2 Đồ dùng của trẻ

- Giấy màu, hồ dán, vở tạo hình, bút màu đủ cho trẻ

III.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG

Hoạt động của cô Hoạt động của trẻ

* Hoạt động 1: ổn định và gây hứng thú

– Cô cho cả lớp hát bài “Em đi chơi thuyền”

và hỏi trẻ:

+ Em bé đi đâu? Em bé chơi thuyền ở đâu?

Thuyền thuộc loại PTGT đường gì?

* Hoạt động 2: Quan sát vật mẫu

– Quan sát vật mẫu, nhận xét và nêu lên ý định

của trẻ

– Cô cho trẻ quan sát mô hình sông nước có

chiếc thuyền trên sông và trò chuyện cùng trẻ:

+ Cô có mô hình gì đây? Thuyền đi ở đâu?

Chiếc thuyền này có đặc điểm gì?

+ Con người dùng thuyền để làm gì? Nó là

PTGT đường gì? Nó được làm bằng chất liệu gì?

+ Ngoài chiếc thuyền này ra còn có những

PTGT đường thủy nào nữa?

+ Con thích loại nào nhất? Vì sao?

– Cô đưa tranh xé dán mẫu của cô cho trẻ quan

sát và nêu nhận xét:

+ Cô xé dán tranh gì? Cô xé dán những hình

ảnh gì? Màu sắc thế nào?

+ Bố cục của bức tranh thế nào?

+ Cô xé thuyền như thế nào?

+ Thế con muốn xé dán được những bức tranh

đẹp như của cô không?

+ Con sẽ xé dán kiểu thuyền gì? Con sẽ thực

hiện xé dán như thế nào?

+ Cháu đang xé gì? Xé như thế nào?

– Đối với những trẻ yếu cô đến gợi hỏi, hướng

dẫn và giúp đỡ trẻ tạo ra sản phẩm đẹp

* Hoạt động 4: Nhận xét sản phẩm

– Cho trẻ treo hết sản phẩm của mình đã làm

được lên giá

– Cho trẻ lên nhận xét Hỏi trẻ: Cháu thích bức

tranh nào? Vì sao con thích?

* Kết thúc hoạt động: Cho trẻ trưng bày sản

phẩm của mình vào góc nghệ thuật và chơi trò

chơi “Đua thuyền” và cùng nhau chèo thuyền và

- Nhược điểm: Tuy nhiên cần bổ sung:

+ Kiến thức

Trẻ biết được các đặc điểm của thuyền và thuyền là phương tiện giao thông đường thủy

+ Chuẩn bị; Tranh mẫu của giáo viên

+ Trưng bày: Cho trẻ nhận xét tranh của mình, tranh của bạn, cô nhận xét đanh giá chung, tuyên dương tranh vẽ tốt, màu sắc, nét vẽ, động viên , khuyến khích tranh còn sơ sài

Bảng 6 : Tiêu chí đánh giá chất lƣợng sản phẩm của trẻ

Tiêu chí đánh giá

Mức độ

Tốt Tỉ lệ khá Tỉ lệ Trung

bình Tỉ lệ Hứng thú tham gia

Tính chủ động

sáng tạo sản phẩm 12/30 40% 13/30 43,3% 5/30 16% Mức độ hoàn

2.4.4 Đánh giá chung

*Đánh gía trên cô

Thế giới xung quanh dưới con mắt của trẻ thơ là những hình tượng ngây ngô,

trong sáng và đa màu sắc, trí tưởng tượng về sự vật bắt đầu nhen nhóm cho khả năng phát triển tư duy Tuy nhiên, các em còn quá bé để có thể tự định hướng cho hoạt động học tập của bản thân Chính vì vậy, giáo viên phải là người bám sát, hướng dẫn cho trẻ mầm non thực hiện nội dung học tập của chương trình đề ra, vai trò của cô hết sức quan trọng góp phần điều chỉnh hành vi học tập cũng như sáng tạo nghệ thuật của trẻ Đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định ảnh hưởng lớn đến chất lượng dạy học và chăm sóc trẻ Mặc dù vậy, thực tế cho thấy đội ngũ giáo viên mầm non còn thiếu về số lượng, chất lượng chưa đồng đều, chưa đáp ứng được đầy đủ yêu cầu của giáo dục mầm non hiện nay Và có thể kể đến một số nguyên nhân chính là do chế độ chính sách đãi ngộ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục mầm non còn nhiều điểm bất hợp lý, chưa tạo ra được động lực để giáo viên rèn luyện về phẩm chất nâng cao năng lực chăm sóc trẻ, thậm chí không ít giáo viên đã bỏ nghề, chuyển nghề khác vì đồng lương

quá eo hẹp

Bàn về thực trạng trình độ giáo viên ở 3 trường mầm non tiến hành nghiên cứu

bằng kết quả tìm hiểu dựa trên cơ sở lý luận (thông tin bằng văn bản hợp lệ của nhà trường) kết hợp với thời gian quan sát thực tiễn (các tiết dạy mẫu, cách tổ chức, sắp

xếp và thực hiện chương trình) của các giáo viên, tôi có những nhận định cụ thể sau:

*Về ưu điểm

- Các giáo viên đã tuân thủ đúng kế hoạch và mục tiêu của chương trình giáo dục mầm non,lên lớp có kế hoạch cụ thể, rõ dàng, có sự đầu tư chuẩn bị về đồ dung đồ chơi, và kĩ năng sư phạm

- Các giáo viên có lòng yêu mến trẻ, mỗi một người giáo viên tâm huyết với nghề đã sẵn sàng khổ công lao động trí óc lẫn thể lực vì mục tiêu chăm sóc giáo dục thế hệ tương lai của đất nước,luôn cố gắng trau dồi phẩm chất năng lực sư phạm ngày càng nâng cao

kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ trong hoạt động giáo dục trẻ, tạo mọi điều kiện thuận lợi,

môi trường cho hoạt động học tập của trẻ

100% tất cả các giáo viên có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn theo bằng cấp, nhiều giáo viên có trình độ đại học - cao đẳng Một số giáo viên đạt danh hiệu giáo viên giỏi cấp huyện như: giáo viên Lê Thị Vân – trường mầm non Thị trấn Quảng Xương, giáo viên Nguyễn thị Vân Anh - trường mầm non Quảng Trạch, giáo viên Hoàng thị Hương - trường mầm non Quảng Đức…Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm đáng mừng thì nhân tố giáo viên vẫn còn tồn tại nhiều mặt hạn chế có ảnh hưởng

*Về hạn chế

Chương trình giáo dục mầm non mới kèm theo thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT

đã được ban hành từ ngày 25 tháng 7 năm 2009 của bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo Tuy nhiên trên thực tế cho đến nay nội dung chương trình đã có đổi mới xong còn chậm Nhiều giáo viên chỉ thực hiện trên lý thuyết còn khi áp dụng vào việc dạy trẻ thì chưa phát huy hết sự đổi mới chương trình Thậm chí có giáo viên vẫn giữ theo cách dạy cũ mà chưa tiến hành nội dung đổi mới theo quy định

Một số cô chưa nhận thức đúng và đầy đủ về kỹ năng cũng như kiến thức chuyên môn sâu của bộ môn tạo hình Từ đó nội dung dạy học còn dàn trải, không đi sâu vào vấn đề, chưa bám sát vào mục tiêu giáo dục Vì thế trẻ không có được vốn kiến thức về nghệ thuật vẽ mang tính sâu sắc

Phần lớn các giáo viên đều hướng dẫn cho trẻ vẽ tranh theo một khuôn mẫu nhất định Điều đó làm giảm đi khả năng, ý thức sáng tạo, trẻ trở nên thụ động vào cô giáo

Cô quên mất con đường phát huy tố chất sáng tạo của trẻ là phải cho các em tự lựa chọn nội dung từ những hiểu biết về cuộc sống xung quanh, từ kinh nghiệm giao tiếp, suy nghĩ, cảm xúc của bản thân, nhằm bồi dưỡng tri giác và khả năng xác định không gian để trẻ có thể thể hiện được cả chiều sâu lẫn các tầng Tôi thấy trong các hoạt động của trẻ giáo viên vẫn chưa quan sát, quán xuyến đều đặn, dẫn đến việc giáo viên chưa hiểu hết được đặc điểm cá nhân từng trẻ, khó cung cấp được kỹ năng, kiến thức cho những trẻ ít hoạt động; đặc biệt trong hoạt động vẽ tranh, trẻ vẽ theo ý thích nên chất lượng tranh vẽ theo đề tài chưa cao

Các trường chưa có giáo viên chuyên trách về bộ môn tạo hình mà một cô thường kiêm luôn tất cả các hoạt động từ sinh hoạt đến học tập, vui chơi, kể cả hoạt động nghệ thuật Như vậy, về trình độ chuyên môn sâu theo lĩnh vực cụ thể (hội họa) của giáo viên mầm non chưa đáp ứng dầy đủ nhu cầu học tập của cháu Chưa kể đến việc hoạt động của các cô quá nhiều, căng thẳng về thời gian, cũng có thể làm hạn chế

đi phần nào đó chất lượng dạy học cho các cháu

- Chuẩn bị cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học

Một trong 5 tiêu chuẩn để công nhận một trường mầm non đạt chuẩn quốc gia đó

là cơ sở vật chất, không có điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị thì không thể nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ Mọi hoạt động học tập của trẻ đều phải có phương tiện, đồ dùng, cơ sở đảm bảo tốt các yêu cầu đầy đủ về nội dung và chuẩn về hình thức, đạt tiêu chuẩn về vệ sinh Bởi đối với trẻ mẫu giáo những hình ảnh trực quan sinh động là điều kiện, là phương thức để trẻ truyền thụ cảm xúc khả năng sáng tạo, kích thích trí tưởng tượng, tìm tòi linh hoạt Chính vì vậy, điều kiện cơ sở vật chất

đóng một vai trò không nhỏ và không thể thiếu được trong hoạt động học tập của trẻ mầm non, trong đó có hoạt động tạo hình

-Thực trạng và khó khăn:

Việc xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị để đáp ứng cho việc chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non không phải là một ngày, hai ngày, trong khi đó đất nước ta còn nghèo nàn, đặc biệt là trình độ dân trí chưa phát triển đồng đều giữa thành thị và nông thôn, giữa đồng bằng và miền núi Bên cạnh đó, nhận thức của phụ huynh về giáo dục mầm non còn hạn chế, nhiều phụ huynh cho rằng: “Trẻ mầm non học cũng được, không học cũng được và nên học gần nhà để bố mẹ đưa đón thuận tiện” Đồng thời các cơ quan đoàn thể, cộng đồng xã hội chưa quan tâm đến ngành học mầm non,

do đó mà kinh phí hỗ trợ cho trường mầm non còn hạn chế

Quá trình khảo sát ở các trường mầm non nghiên cứu cho thấy:

Mạng lưới cơ sở vật chất còn thiếu thốn chưa đảm bảo yêu cầu học tập của trẻ: trong những năm gần đây, khi số trẻ mới sinh có nhiều hướng gia tăng, nhu cầu trẻ đi học mầm non tăng cao thì hệ thống các lớp học chưa đáp ứng, lớp học vượt quá số trẻ quy định, một số lớp có số lượng trẻ đông (trên 30 cháu) Điều đó làm ảnh hưởng đến nhu cầu học và chơi của các cháu và gây nhiều khó khăn trong việc quán xuyến trẻ của

giáo viên

Diện tích xây trường còn chật hẹp, khuôn viên chưa đẹp Cụ thể như trường mầm non Quảng Trạch với diện tích lớp học còn nhỏ, sân chơi hẹp chưa đảm bảo cho các cháu hoạt động ngoài trời thoải mái, rộng rãi để từ đó kích thích được hứng thú sáng tạo nghệ thuật của trẻ Trang thiết bị chưa đa dạng, còn thiếu thốn, môi trường ẩm thấp chưa đảm bảo vệ sinh, lớp học còn nghèo nàn Trường mầm non Quảng Đức do kiện

đất đai chật hẹp nên khuôn viên của trường không rộng, không thoáng

Các trường mầm non trong phạm vi nghiên cứu đều thiếu các phòng chức năng như: phòng múa, phòng đàn, phòng vẽ,… Các giờ hoạt động tạo hình, năng khiếu của trẻ chủ yếu được tổ chức trong lớp học luôn nên chưa có sự đầu tư đầy đủ về điều kiện

phát triển môn học riêng cho trẻ Vì vậy cơ sở vật chất chưa đạt hiệu quả sử dụng cao

Đồ dùng dạy học, đồ dùng học tập còn hạn chế, chưa phong phú, đồ dùng trực quan

thiếu sự đa dạng chưa đáp ứng điều kiện cho trẻ tiếp cận với chủ đề học

Nhìn chung, điều kiện cơ sở vật chất ở 3 trường mầm non nghiên cứu còn hạn chế, cần phải có tác động tích cực cải thiện hiện trạng này

* Đánh giá trên trẻ

- Mức độ tham gia hoạt động

Nhìn chung đa số trẻ đã tích cực tham gia hoạt động Trẻ hiểu và biết thực hiện theo yêu cầu của cô, một số trẻ có khả năng sáng tạo tốt Tuy nhiên vẫn còn một số trẻ