1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Thực trạng tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi ở một số trường mầm non trên địa bàn huyện vĩnh lộc

48 3 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Thực trạng tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở một số trường mầm non trên địa bàn huyện Vĩnh Lộc
Tác giả Nguyễn Thị Sửu
Người hướng dẫn ThS. Nguyễn Thị Huyền Trang
Trường học Trường đại học Hồng Đức
Chuyên ngành Giáo dục Mầm Non
Thể loại Khóa luận tốt nghiệp
Năm xuất bản 2020
Thành phố Thanh Hóa
Định dạng
Số trang 48
Dung lượng 610,87 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

LỜI CẢM ƠN Với sự giúp đỡ của quý thầy cô và bạn bè, em đã hoàn thành khóa luận tốt nghiệp với đề tài: “Thực trạng tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tu

Trang 1

Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN

HUYỆN VĨNH LỘC

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH: GIÁO DỤC MẦM NON

THANH HÓA, THÁNG 6 - 2020

Trang 2

Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Với sự giúp đỡ của quý thầy cô và bạn bè, em đã hoàn thành khóa luận tốt

nghiệp với đề tài: “Thực trạng tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho

trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở một số trường mầm non trên địa bàn huyện Vĩnh Lộc”

Em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới Thạc Sĩ: Nguyễn Thị Huyền Trang, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ em trong suốt quá trình nghiên cứu

Em xin chân thành cảm ơn BGH Trường đại học Hồng Đức, các thầy cô giáo khoa Giáo dục Mầm Non, thư viện Trường ĐH Hồng Đức đã tạo điều kiện giúp đỡ em hoàn thành khóa luận này

Trong khuôn khổ thời gian cho phép và vốn kiến thức có hạn, chắc chắn luận văn không tránh khỏi những khiếm khuyết Em rất mong được sự góp ý của quý thầy cô và các bạn để khóa luận được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Thanh Hóa, ngày tháng năm 2020

Trang 4

MỤC LỤC

Trang

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Lịch sử vấn đề 2

3.Đối tượng,phạm vi nghiên cứu 4

4.Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu 4

5.Phương pháp nghiên cứu 4

6.Dự kiến đóng góp của khóa luận 5

7 Cấu trúc của khóa luận 5

NỘI DUNG 6

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 6

1.1 Một số đặc điểm của trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi 6

1.1.1 Đặc điểm sinh lí 6

1.1.2 Đặc điểm tâm lí 8

1.1.3 Đặc điểm tri giác 9

1.1.4 Đặc điểm tư duy 10

1.1.5 Đặc điểm ghi nhớ chú ý 11

1.1.6 Đặc điểm tình cảm xúc cảm 12

1.1.7 Sự phát triển chú ý của trẻ mẫu giáo lớn 12

1.1.8 Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ tuổi mấu giáo lớn 13

1.1.9 Sự phát triển các quá trình nhận thức của trẻ mẫu giáo lớn 14

1.1.10 Sự phát triển xúc cảm, tình cảm và ý chí của trẻ mẫu giáo lớn 14

1.2 Hoạt động học tập của trẻ mẫu giáo lớn 15

1.3 Đặc điểm ngôn ngữ mạch lạc của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 16

Chương 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ MẠCH LẠC CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VĨNH LỘC 19

1 Mục đích điều tra 19

2 Địa bàn điều tra 19

3 Nội dung và phương pháp điều tra 19

3.1 Nội dung 19

3.2 Phương pháp điều tra 19

Trang 5

4 Phân tích kết quả điều tra 20

4.1 Điều tra về năng lực của giáo viên trong việc dạy trẻ phát triển ngôn ngữ mạch lạc 20

4.2 Điều tra việc soạn giáo án của giáo viên 22

4.3 Điều tra một số tiết dạy tác phẩm văn học và kể chuyện cho trẻ (dự giờ và ghi chép lại ) 22

4.3.1 Trường mầm non Vĩnh Thành (2 tiết ) 22

4.3.2 Trường mầm non Vĩnh Tân (1 tiết ) 23

4.3.3 Trường mầm non Vĩnh Hùng (1 tiết) 25

5 Kết luận 26

5.1.Ưu điểm 26

5.2 Nhược điểm 26

5.3 Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên 27

Tiểu kết chương 2 27

Chương 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ MẠCH LẠC CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON 28

3.1 Xây dựng kế hoạch phát triển ngôn ngữ 28

3.2 Nắm vững đặc điểm tâm lí của trẻ 28

3.3 Xây dựng nề nếp, thói quen trong giờ học 30

3.4 Tạo môi trường học tập, rèn luyện cho trẻ 30

3.5 Xây dựng giờ dạy tác phẩm văn học trên lớp nhẹ nhàng, linh hoạt áp dụng phương pháp tích hợp trên nền tảng đổi mới, cải tiến phương pháp dạy 30

3.6 Tự làm đồ dùng đồ chơi để sử dụng trong giờ học 36

3.7 Sử dụng các loại rối trang phục, mô hình, dụng cụ thu hút sự chú ý 37

3.8 Làm quen với văn học kết hợp với các bộ môn khác mọi lúc, mọi nơi thông qua lễ hội 37

Tiểu kết chương 3: 39

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 41

1 Kết luận 41

2 Kiến nghị 41

TÀI LIỆU THAM KHẢO 43

Trang 6

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo dục mầm non vì ngôn ngữ là công cụ không thể thiếu để trẻ giao tiếp, học tập và vui chơi Ngôn ngữ có vai trò quyết định sự phát triển toàn diện của trẻ về tất cả các mặt: nhận thức, đạo đức, thẩm mĩ và thể chất

Trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi nói riêng đều rất nhạy cảm với nghệ thuật ngôn từ Âm điệu, hình tượng của các bài hát ru, đồng dao ca dao, dân, ca sớm đi vào tâm hồn tuổi thơ và hơn thế là những câu chuyện

cổ tích, thần thoại đặc biệt hấp dẫn trẻ đã thu hút trẻ Chính vì vậy cho trẻ tiếp xúc với văn học là con đường phát triển ngôn ngữ cho trẻ tốt nhất, hiệu quả nhất Ngày nay trong công tácchăm sóc giáo dục trẻ ở các trường mầm non đã thấy được tầm quan trọng của ngôn ngữ đối với việc giáo dục - phát triển toàn vẹn nhân cách trẻ, tạo cho trẻ một nền tảng nhân cách vừa khỏe mạnh vừa mềm mại đầy sức sống cả về thể chất lẫn tinh thần, có nghĩa là giáo dục mầm non làm cho trẻ hồn nhiền, vui tươi, tích cực, chủ động nhạy cảm để trở thành người dễ tiếp thu giáo dục.Và nhất là việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở độ tuổi 5 - 6 tuổi đang làmột việc làm rất cần thiết đặc biệt là phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ

vì ở độ tuổi này trẻ đang chuẩn bị các kiến thức để bước vào cấp tiểu học với hoạt động học mang tính chất chủ đạo Việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp trẻ dễ dàng tiếp cận với các môn khoa học khác như: làm quen với môi trường xung quanh, Làm quen với Toán, Âm nhạc, tạo hình, làm quen văn học kể chuyên, đóng kịch sẽ tạo cho trẻ được hoạt động nhiều, giúp trẻ phát triển trí nhớ, tư duy và ngôn ngữ, khả năng cảm thụ cái hay, cái đẹp, cái tốt cái xấu ở mọi thứ xung quanh trẻ

Đặc biệt là đối với các trẻ trên địa bàn Huyện Vĩnh Lộc Tôi nhận thấy trẻ vẫn còn hạn chế trong khi giao tiếp, trẻ vẫn còn nhút nhát chưa mạnh dạn, tự tin khi muốn trình bày ý kiến, mong muốn của mình Một số trẻ còn nói ngọng, nói lắp, diễn đạt chưa mạch lạc rõ ràng, nói không đủ câu Và trong tương lai tôi sẽ trở thành một giáo viên mầm non, sẽ chăm lo đến từng giấc ngủ, bữa ăn, chăm

Trang 7

sóc những mầm xanh của cuộc đời Cũng như bao cô giáo mầm non khác thì tôi cũng muốn góp công sức nhỏ bé của bản thân để có thể giúp trẻ em trên quê hương tôi nói được mạch lạc Vì vậy, tôi đã nghiên cứu và lựa chọn đề tài:

“Thực trạng tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo

5-6 tuổi ở một số trường mầm non trên địa bàn huyện Vĩnh Lộc’’.Tôi hy vọng

rằng với đề tài này sẽ đóng góp được một phần nhỏ bé vào việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ và tạo tiền đề, điều kiện cần thiết để trẻ bước vào bậc học phổ thông

2 Lịch sử vấn đề

Trẻ em luôn là đối tượng nhận được sự quan tâm nhiều nhất từ gia đình, nhà trường, xã hội và đặc biệt là sự quan tâm của các nhà khoa học nghiên cứu trẻ ở nhiều lĩnh vưc Riêng về phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ đến nay đã có rất nhiều nghiên cứu khoa học với công trình nghiên cứu được xã hội ghi nhận

Trong cuốn: “phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo, Nguyễn

Xuân Khoa’’ đã nghiên cứu rất kỹ sự phát triển ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo Trên

cơ sở những đánh giá về đặc điểm tâm sinh lí của trẻ ở lứa tuổi này, dựa trên mối quan hệ của bộ môn ngôn ngữ học với những bộ môn khác ông đã đưa ra được một số phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non-trong đó bao gồm phát triển ngôn ngữ mạch lạc.Cuốn sách là tài liệu bổ ích cho các giáo viên

và sinh viên ngành mầm non cũng như các nhà nghiên cứu về lĩnh vực này

Trong cuốn: “Phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ dưới 6 tuổi, Hoàng

Thị Oanh - Phạm Thị Việt - Nguyễn Kim Đức’’ cũng đã nghiên cứu rất rõ nét về

các biện pháp giúp trẻ phát triển vốn từ, phát triển được lời nói mạch lạc

Trong cuốn:“Tiếng Việt 1, Tiếng Việt 2, Nguyễn Xuân Khoa ’’ đã đi sâu về

việc chuẩn bị kiến thức để học môn phương pháp phát triển tiếng cho trẻ mầm non

Trong cuốn: “Giáo trình phương pháp phát triển lời nói trẻ em, Đinh Hồng

Thái’’đã viết rất chi tiết về lời nói mạch lạc và các hình thức, phương pháp phát

triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ

Trang 8

Trong cuốn: “các biện phát triển lời nói mạch lạc cho trẻ 5 - 6 tuổi,

Nguyễn Thị Kim Oanh’’ cũng đề cập phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu

giáo lớn nói chung

Trẻ 5 - 6 tuổi là lứa tuổi phát triển nhất trong giai đoạn mẫu giáo, sắp bước hoàn toàn vào môi trường mới mẻ nên lời nói mạch lạc đã thành một yếu tố

không thể nào thiếu Với luận án tiến sĩ: “Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ

mạch lạc cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua kể chuyện,Nguyễn Thị Xuân’’ đã điều tra

ra thực trạng về việc sử dụng các biện pháp dạy kể chuyện và thực trạng sử dụng ngôn ngữ mạchlạc cho trẻ 5 - 6 tuổi, từ đó để đưa ra được kết luận khoa học và các biện pháp phát triển ngôn ngữ mạch lạc

Vẫn đi tìm hiểu về vấn đề này, trong luận án tiến sĩ đã bàn về: “Một số

phương pháp dạy trẻ 5-6 tuổi kể chuyện với đồ chơi nhằm phát triển ngôn ngữ mạch lạc,Vũ Thị Hương Giang” Luận án này đã hệ thống hóa được hệ thống cơ

sở lí luận của việc phát triển lời nói mạch lạc của trẻ mẫu giáo thông qua kể chuyện với đồ chơi, thực trạng việc sử dụng các biện pháp dạy trẻ kể chuyện với

đồ chơi nhằm phát triển lời nói mạch lạc cho trẻ ở trường mầm non hiện nay Bên cạnh đó, trong luận án của mình tác giả cũng đã đề cập đến biện pháp kể chuyện với đồ chơi hết sức sáng tạo, phát huy khả năng sử dụng lời nói mạch lạc Ngoài công trình nghiên cứu trên còn rất nhiều các công trình nghiên cứu khác tìm hiểu về phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ ở các độ tuổi khác nhau

Ở hầu hết các công trình nghiên cứu thì các nhà khoa học đều đưa ra được những biện pháp hữu hiệu nhằm phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ Mỗi công trình là những góc nhìn, những ý kiến khác nhau của từng người nhưng đều có mục đích chung là tìm ra các hình thức và biện pháp để phát triển lời nói mạch lạc cho trẻ hiệu quả nhất, nâng cao chất lượng dạy và học của ngành giáo dục mầm non nói riêng và nền giáo dục của đất nước ta nói chung

Tuy nhiên, cho đến thời điểm này thì vẫn chưa có một công trình khóa luận nào đi sâu và khai thác thực trạng tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở một số Trường mầm non trên địa bàn huyện Vĩnh Lộc

Trang 9

3.Đối tượng,phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Thực trạng tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở một số Trường mầm non trên địa bàn huyện Vĩnh Lộc

4.Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Mục tiêu nghiên cứu

Tìm hiểu thực trạng tổ chức các hoạt động phát triển ngôn ngữ mạch lạc ở các Trường mầm non

4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Để đạt được mục tiêu trên tôi sẽ thực hiện những nhiệm vụ sau :

+ Khảo sát, thống kê và rút ra kết luận về thực trạng tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở một số Trường mầm non trên địa bàn huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hóa

+ Đề xuất một số biện pháp để tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các Trường mầm non

5.Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp phân tích tổng hợp : phân tích phiếu điều tra và tổng

hợp kết quả điều tra

5.2 Phương pháp thống kê, phân loại : thống kê các số liệu nghiên cứu và

tổng hợp rút ra kết luận về thực trạng

5.3 Phương pháp điều tra : xây dựng phiếu điều tra và điều tra khảo sát

thực tế ở giáo viên và trẻ nhóm 5-6 tuổi ở các Trường mầm non

Trang 10

6.Dự kiến đóng góp của khóa luận

- Qua điều tra rút ra được thực trạng tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non trên địa bàn huyện Vĩnh Lộc, từ đó đề xuất một số biện pháp tăng hiệu quả tổ chức hoạt động

- Kết quả sẽ là tài liệu tham khảo cho sinh viên và các nhà nghiên cứu về hoạt động giáo dục ở Trường mầm non

7 Cấu trúc của khóa luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận thì khóa luận sẽ gồm 3 chương :

Chương 1: Cơ sở, lí luận liên quan đến đề tài

Chương 2: Điều tra thực trạng tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các Trường mầm non

Chương 3: Đề xuất 1 số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các Trường mầm non

Trang 11

NỘI DUNG Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

1.1 Một số đặc điểm của trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi

1.1.1 Đặc điểm sinh lí

Ở mẫu giáo lớn sự phát triễn diễn ra chậm hơn so với giai đoạn trước

- Về số lượng: chiều cao trung bình tăng từ 4 - 6 cm, đạt 105,5 - 125,5cm, cân nặng tăng khoảng 1 - 2,5kg, đạt khoảng 15,7kg, có sự thay đổi rõ rệt về chất lượng

- Về hệ thần kinh trẻ 5 - 6 tuổi cường độ và tính linh hoạt của các quá trình thần kinh tăng lên rõ rệt Trẻ có thể tập chung chú ý vào một đối tượng nhất định trong thời gian 25 -30 phút Đồng thời ở lứa tuổi này, vai trò hệ thống tín hiệu thứ hai ngày càng tăng Tư duy bằng từa ngày càng tăng, ngôn ngữ bên trong xuất hiện Chức năng khái quát hóa của từ đã có bước nhảy vọt gần như người lớn ở chỗ sự khái quát được thể hiện theo hoạt động với đồ vật, vì thế tư duy bằng hành động vẫn giữ vai trò quan trọng trong thần kinh cấp cao của trẻ

Ở lứa tuổi này trẻ có thể học đọc và học viết Ngoài ra do sự phát riểng của

hệ thần kinh nên số lần ngủ trong ngày và thời gian ngủ của trẻ cũng giảm xuống 11 giờ trên ngày

- Về hệ vận động trẻ 5 - 6 tuổi có sự phối hợp vận động của nhiều nhóm cơ như người lớn Còn việc tiếp thu những thói quen và vận động còn phụ thuộc vào đặc điểm từng cơ thể trẻ, nhất là sự luyện tập phù hợp

- Về hệ tuần hoàn, thành phần máu của trẻ cũng tăng lên và biến đổi về chất: Huyết sắc tố 80 -90 %; hồng cầu 4,5 - 5 triệu đơn vị; bạch cầu 7 -10 nghìn; tiểu cầu 200 - 300 nghìn Ngoài ra tần số co bóp của tim cũng tăng lên từ 80 -

110 lần/phút

- Việc hô hấp nhịp thở của trể giảm dần, cơ quan phát âm của trẻ cũng phát triển và hoàn thiện làm cho ngôn ngữ của trẻ cũng phát triển

Trang 12

Tuy nhiên về lứa tuổi mầm non là thời kì phát triển và hoàn thiện về tất cả các

cơ quan trong cơ thể Đây chính là tiền đề cho việc phát triển ngôn ngữ của trẻ

Cường độ và tính linh hoạt của các quá trình thần kinh tăng rõ rệt hệ cơ quan (hệ vận động, hệ hô hấp… ) phát triển một cách vượt bậc giúp cơ thể trẻ trở nên linh hoạt của các quá trình thần kinh tăng rõ rệt hệ cơ quan (hệ vận động,

hệ hô hấp…) phát triển một cách vượt bậc giúp cơ thể trở nên linh hoạt, tạo điều kiện cho trẻ Cơ quan thính giác của trẻ cũng được củng cố và hoàn thiện, kinh nghiệm của trẻ tích lũy được nhiều hơn, tạo tiền đề giúp trẻ sáng tạo hơn Tính chủ động của trẻ phát triển Ghi nhớ của trẻ ngày càng có tính chủ định, sự chú ý

đã tập trung hơn, bền vững hơn, trẻ biết điều khiển chú ý của mình, tự giác hướng chú ý của mình vào một chủ thể nhất định Tư duy trực quan sơ đồ và những yếu tố của tư duy logic dần thay thế tư duy trực quan, hành động Đây là điều kiện thuận lợi nhất giúp trẻ cảm thụ tốt nhất những hình tượng nghệ thuật Sau khi ra đời não bộ của trẻ vẫn chưa được phát triển đầy đủ mặc dù hình thái cấu tạo và giải phẫu của nó không khác với não của người lớn là mấy Sự phát triển của cơ thể dẫn đến sự trưởng thành của não Các nhà sinh lí và giải phẫu cho biết, trẻ em tuổi mẫu giáo là thời gian phát triển rất nhanh cả về số lượng và chất lượng Trẻ 5-6 tuổi các cơ quan khá hoàn chỉnh với hơn 1.5 tỉ tế bào thần kinh và hàng vạn tế bào phụ trợ khác trong bán cầu đại não, trẻ đã thể hiện năng lực trí tuệ qua hoạt động tổng hợp lời nói, suy nghĩ, quan sát, chú ý, ghi nhớ, tưởng tượng, tư duy để giải quyết những nhiệm vụ chơi, học, sinh hoạt của mình một cách sáng tạo

Các cơ quan như thị giác, thính giác ở trẻ không khác mấy so với ở người lớn Ngay từ khi sinh ra mắt trẻ có thể thực hiện đầy đủ các chức năng thị giác Phản ứng âm thanh ở trẻ rất nhạy cảm, trẻ có phản ứng âm thanh ngay từ khi mới lọt lòng, 2-3 tháng tuổi bé biết ngẩng đầu lên và hướng dến những chỗ có

âm thành như lời hát ru của bà, của mẹ

Cùng với sự phát triển về mặt thể lực, hệ thống cơ quan phát âm của trẻ khá hoàn thiện Trẻ nắm vững ngôn từ và sử dụng như một hệ thống tín hiệu giúp trẻ giao lưu, thích nghi với môi trường, làm giàu kinh nghiệm sống và làm cho trí

Trang 13

tuệ của trẻ phát triển hơn Trẻ nhỏ đã bắt trước việc phát âm các từ của những người xung quanh, trẻ 3 tuổi có thể đạt được 1000 từ, sự phát âm các từ dần trở nên chính xác, vốn từ của trẻ ngày càng mở rộng ở các năm tiếp theo Trẻ 5-6 tuổi đã hoàn toàn thành thạo trong việc sử dụng tiếng mẹ đẻ Trẻ mẫu giáo lớn

tư duy bằng từ ngày càng tăng, trẻ rất nhạy cảm với sự hình thành ngôn ngữ, trẻ

đã thường xuyên sử dụng 3500 từ trong đời sống hàng ngày, trẻ có khả năng nghe và hiểu người khác nói Vốn ngôn ngữ diễn đạt ở trẻ phát triển nhanh từ 5-

7 tuổi Do đó, trẻ không sử dụng ngôn ngữ như phương tiện thông báo mà sử dụng nó với ý nghĩa trao đổi và giao tiếp với sự phong phú của vốn từ như vậy

sẽ là cơ sở thuận lợi trong việc cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học trong

Sự trưởng thành của hệ thần kinh, sự hoàn thiện của các giác quan, các cơ quan trong cơ thể ( hệ tuần hoàn, hệ vận động ….) cùng với sự phát triển của cơ

sở sinh lí là tiền đề quan trọng trong việc lĩnh hội các câu chuyện, … Và sử dụng ngôn ngữ của chính mình để thể hiện lại nó Do đó, lứa tuổi 5-6 tuổi là cơ hội quan trọng để dẫn dắt trẻ vào thế giới văn học nghệ thuật do chính là thế giới

mà bất kì đứa trẻ nào cũng dễ dàng đón nhận

1.1.2 Đặc điểm tâm lí

Độ tuổi mẫu giáo lớn là giai đoạn cuối cùng của trẻ em ở lứa tuổi “mầm non”

- Tức là lứa tuổi trước khi đến trường phổ thông Ở giai đoạn này, những cấu tạo tâm lí đặc trưng của con người đã được hình thành trước đây, đặc biệt là trong độ tuổi mẫu giáo nhỡ vẫn tiếp tục phát triển mạnh Trẻ càng lớn sự hiểu biết về thế giới xung quanh càng tăng, nhu cầu trao đổi giải bầy với người khác

Trang 14

càng lớn Đặc biệt đối với trẻ mẫu giáo, sự phát triển của các quá trình tâm lí nhận thức như : cảm giác, tri giác, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng,… đã thúc đẩy sự phát triển ngôn ngữ Với sự giáo dục của người lớn, những chức năng tâm lí sẽ được hoàn thiện về mọi phương diện của hoạt động tâm lí, cùng với đó sẽ kéo theo sự phát triển của ngôn ngữ cho trẻ

1.1.3 Đặc điểm tri giác

Tri giác của trẻ mẫu giáo lớn tốt hơn so với 2 giai đoạn lứa trước biểu hiện

ở khả năng lĩnh hội chuẩn nhận cảm của trẻ ngày càng chính xác và tinh tế hơn

so với trẻ mẫu giáo nhỡ nhờ đó mà trẻ phản ánh sự vật hiện tượng ngày càng đúng đắn và khách quan hơn trẻ có khả năng phân biệt được chính xác về màu sắc hình dạng độ lớn của các sự vật hiện tượng đặc biệt là những màu giống nhau như màu vàng, màu da cam, màu đỏ hoặc các đồ vật có sự chênh lệch nhau

ít thì trẻ có khả năng phân biệt được một cách chính xác Các loại tri giác của trẻ như: không gian, thời gian, tranh vẽ, âm thanh, nhìn, nghe phát triển mạnh và đạt chất lượng

Tri giác không gian trẻ không chỉ nhận biết được vị trí không gian như trên dưới trước sau trái phải mà trẻ còn có khả năng phân biệt được phức tạp hơn như góc trên bên phải góc dưới bên trái

Tri giác thời gian trẻ giai đoạn lứa tuổi mẫu giáo trẻ có thể nhận biết được tương lai ngày mai

Tri giác nghe trẻ có thể nhận ra giọng nói của người khác

Tri giác về tranh vẽ trẻ có khả năng nhìn bao quát và hiểu được nội dung của bức tranh Các thuộc tính của tri giác như tính trọn vẹn tính không đổi tính ý nghĩa tiếp tục được phát triển Tính chủ định trong tri giác phát triển mạnh biết đặt ra cho mình mục đích của tri giác, biết điều khiển quá trình tri gác của mình theo người lớn

Trẻ mẫu giáo thường tri giác những gì phù hợp với nhu cầu, những gì thường gặp hoặc được giáo viên chỉ dẫn Tính cảm xúc thể hiện rất rõ khi các

em tri giác Những gì trực quan rực rỡ, sinh động được trẻ trực giác tốt hơn

Trang 15

Điều này cho thấy tính cần thiết phải đảm bảo tính trực quan trong dạy học nói chung và trong phát triển ngôn ngữ nói riêng

1.1.4 Đặc điểm tư duy

Tư duy là một trong những đặc điểm tâm lý quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến sự tiếp nhận văn học của trẻ 5 - 6 tuổi Ở tuổi mẫu giáo lớn tư duy trực quan - hình tượng phát triển mạnh đã giúp trẻ giải quyết một số bài toán thực tiễn Nhưng trong thực tế những thuộc tính bản chất của sự vật và hiện tượng mà trẻ cần tìm hiểu lại bị che dấu không thể hình dung được bằng hình ảnh Kiểu tư duy này không đáp ứng được nhu cầu nhận thức đang phát triển mạnh ở trẻ mẫu giáo lớn, cho nên bên cạnh phát triển tư duy trực quan hình tượng vẫn mạnh mẽ như trước đây, còn cần phát triển thêm một kiểu tư duy trực quan - hình tượng mới để đáp ứng với khẳ năng và nhu cầu của trẻ ở cuối tuổi mẫu giáo Đó là kiểu

tư duy trực quan - sơ đồ, trẻ mẫu giáo lớn có khả năng hiểu một cách dễ dàng và nhanh chóng về cách biểu diễn sơ đồ để tìm hiểu sự vật Trong thời gian này, trẻ bắt đầu hiểu rằng có thể biểu thị một sự vật hay một hiện tượng nào đó bằng từ ngữ hay các kí hiệu khác khi phải giải những bài toán tư duy độc lập Vì vậy, tính cụ thể của ngôn ngữ văn học khi tái hiện lại toàn bộ thế giới hình ảnh,màu sắc, âm thanh có liên quan mật thiết tới sự tiếp nhận văn học của trẻ Nói cách khác, tư duy trực quan - sơ đồ cụ thể giúp trẻ tiếp nhận một cách dễ dàng, có hiệu quả các tác phẩm văn học phù hợp với lứa tuổi Với sự phong phú của trí tưởng tượng với tính “duy kỷ” hay “ý thức bản ngã” rất cao, trẻ mầm non, đặc biệt trẻ từ 5 - 6 tuổi luôn lấy mình làm trung tâm để nhìn nhận thế giới xung quanh Với cách nhìn “vật ngã đồng nhất” và trí tưởng tượng phong phú, vạn vật qua con mắt trẻ thơ đều sinh động và có hồn Các em tìm thấy trong tự nhiên đời sống của chính mình, và hòa chúng vào thiên nhiên, đồng nhất với thế giới xung quanh với chính bản thân

Tư duy triều tượng nhờ có quá trình trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động vui chơi và sự phát triển ngôn ngữ của trẻ giai đoạn lứa tuổi này diễn ra mạnh

mẽ làm cho ngôn ngữ mạch lạc phát triển mạnh kích thích trẻ có khả năng phán

Trang 16

đoán suy luận một số vấn đề tự nhiên và xã hội biết dựa vào các khái niệm các suy luận của các sự vật hiện tượng

Các thao tác của tư duy như so sánh tổng hợp không chỉ sử dụng ở các sự vật cụ thể hình ảnh của các sự vật hiện tượng còn diễn ra thông qua từ ngữ cùng với sự hoàn thiện hoạt động vui chơi và sự phát triển các hoạt động khác vốn biểu tượng của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi được giàu lên thêm nhiều, chức năng kí hiệu phát triển mạnh, lòng ham hiểu biết và hứng thú nhận thức tăng lên rõ rệt

Đó là điều kiện thuận lợi cho sự phát triển tư duy trực quan hình tượng, và đây cũng là thời điểm kiểu tư duy đó phát triển mạnh mẽ nhất tất nhiên nó vẫn chưa thể tách rời những hoạt động vật chất và hoạt động thực tiễn của trẻ

Tư duy trực quan hình tượng phát triển mạnh đó là điều kiện thuận lợi nhất

để giúp trẻ cảm thụ tốt những hình tượng nghệ thuật được xây dựng nên trong các tác phẩm văn học nghệ thuật do các nghệ sĩ xây dựng nên bằng những hình tượng đẹp, trẻ cảm thụ cái đẹp và có nhu cầu miêu tả lại cái đẹp theo ý thích của

cá nhân mỗi trẻ

1.1.5 Đặc điểm ghi nhớ chú ý

Chú ý là quá trình tổ chức định hướng các quá trình tâm lí khác Chú ý là

xu hướng là sự tập trung của chú ý vào một số đối tượng xác định Chú ý là quá trình tri giác, tư duy, tưởng tượng … nó sẽ được nhận thức sâu hơn, rõ hơn Trí nhớ là một quá trình tâm lí phản ánh những kinh nghiệm của cá nhân dưới hình thức biểu tượng, bao gồm sự ghi nhớ, gìn giữ và tái tạo, sau đó ở trong óc cái mà con người được cảm giác, tri giác, rung động, hành động hay suy nghĩ trước đây Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, bên cạnh trí nhớ hình tượng bắt đầu hình thành trí nhớ ngôn ngữ logic Bên cạnh trí nhớ không chủ định là chú ý có chủ định từ 35 -37 phút Đây là đặc điểm quan trọng trong quá trình dạy trẻ

Khi kể chuyện cho trẻ nghe, với giọng đọc diễn cảm, mạch lạc kèm theo các các hình tượng trực quan hấp dẫn và mang tính thẩm mỹ cao sẽ hấp dẫn lôi cuốn trẻ tập chung chú ý từ đầu đến cuối câu chuyện Với những phương pháp những thủ pháp nghệ thuật khéo léo của cô sẽ làm cho tiết học đạt hiệu quả cao

Trang 17

Trẻ như thấy mình sống cùng tác phẩm, trẻ thích thú với những hình ảnh sống động trong câu chuyện và chính điều đó đã để lại dấu án khó phai mờ trong tâm trí trẻ thơ, trẻ thêm yêu thích truyện từ đó nuôi dưỡng những cảm xúc trước cái đẹp, biết yêu cái đẹp và biết tạo ra cái đẹp

Từ những đặc điểm trên cô giáo cần phải nắm vững đặc điểm tâm lí của trẻ

để có thể giúp trẻ tiếp thu tác phẩm truyện một cách sâu sắc hơn

1.1.6 Đặc điểm tình cảm xúc cảm

Tình cảm của con người chỉ nảy sinh trong các mối quan hệ giữa con người với con người Ở độ tuổi mẫu giáo lớn, quan hệ của trẻ đối với những người xung quanh được mở rộng ra một cách đáng kể, do đó tình cảm cuả trẻ cũng được phát triển về nhiều phía đối với những người trong xã hội có thẻ coi đây là nguồn cảm xúc mạnh mẽ nhất và quan trọng nhất trong đời sống tinh thần của trẻ mẫu giáo lớn Sự phát triển tình cảm của trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi lớn còn được thể hiện ra nhiều mặt trong đời sống tình thần của trẻ Các loại tình cảm bậc cao như tình cảm trí tuệ, tình cảm đạo đức, tình cảm thẩm mĩ Tình yêu cái đẹp trong thiên nhiên, trong cuộc sống và trong nghệ thuật Sự phát triển mạnh những xúc cảm thẩm mĩ kết hợp với trí nhớ máy móc vốn có ở trẻ, khiến ở lứa tuổi này trẻ rất nhạy cảm với những tác phẩm nghệ thuật đặc biệt là các tác phẩm truyện Đặc biệt trẻ mẫu giáo tiếp nhận và thuộc rất dễ dàng nhanh chóng những bài thơ, bài hát có vần điệu rõ, giai điệu hay và hình tượng đẹp

Đến tuổi mẫu giáo lớn, các động cơ đã xuất hiện trước đây như muốn tự khẳng định, muốn được sống và làm việc giống như người lớn, muốn nhận thức được sự vật hiện tượng xung quanh….đều được phát triển mạnh mẽ, đặc biệt những động cơ đạo đức thể hiện thái độ, thể hiện thái độ của trẻ đối với những người khác có ý nghĩa hết sức quan trọng trong sự phát triển các động cơ hành

vi Những động cơ này gắn liền với việc lĩnh hội có ý thức những chuẩn mực về những quy tắc đạo đức hành vi trong xã hội

1.1.7 Sự phát triển chú ý của trẻ mẫu giáo lớn

Nhiều phẩm chất chú ý của trẻ đã được phát triển, trẻ biết hướng ý thức của mình vào các đối tượng cần cho vui chơi, học tập hoặc lao động tự phục vụ Trẻ

Trang 18

có khả năng chú ý có chủ định từ 37 - 51 phút, đối tượng chú ý hấp dẫn, nhiều thay đổi, kích thích được sự tò mò, ham hiểu biết của trẻ Trẻ có thể phân phối được chú ý vào 2,3 đối tượng cùng một lúc, tuy nhiên thời gian phân phối chú ý chưa bền vững, dễ dao động

Di chuyển chú ý của trẻ nhanh, nếu sự hướng dẫn di chuyển tốt Sự phân tán chú ý ở trẻ còn mạnh, nhiều khi trẻ không tự chủ được do xung lực bản năng chi phối Do vậy cần thay đổi đồ chơi, trò chơi hấp dẫn hơn

Ở giai đoạn này ý nghĩa của âm thanh làm cho trẻ đã chú ý nhiều Từ âm thanh bên ngoài, trẻ biết chú ý tập trung vào sự suy nghĩ, cảm xúc bên trong óc trẻ

Cần luyện tập các phẩm chất chú ý cho trẻ qua các trò chơi và các tiết học

1.1.8 Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ tuổi mấu giáo lớn

Trẻ sử dụng thành thạo tiếng mẹ đẻ theo các hướng:

Nắm vững ngữ âm và ngữ điệu khi sử dụng tiếng mẹ đẻ: Trẻ biết đọc diễn cảm, biết dùng điệu bộ bổ sung cho ngôn ngữ nói

Vốn từ và cơ cấu ngữ pháp phát triển

Các tính chất ngôn ngữ thường gặp ở trẻ 5 - 6 tuổi là:

Ngôn ngữ giải thích, trẻ có nhu cầu nhận sự giải thích và cũng thích giải thích cho các bạn

Ngôn ngữ tình huống (hoàn cảnh) do giao tiếp với người xung quanh bằng những thông tin mà trẻ trực tiếp tri giác được trong khung cảnh

Tính mạch lạc rõ ràng: do vốn từ của trẻ chiếm 50% là danh từ, nên câu nói của trẻ thường ngắn gọn, rõ ràng

Tính địa phương trong ngôn ngữ nền văn hoá của địa phương, cộng đồng thể hiện rõ trong ngôn ngữ của trẻ ( nói ngọng, nói mất dấu )

Tính cá nhân đã bộc lộ rõ qua các sắc thái khác nhau của trẻ, đặc biệt ở chức năng ngôn ngữ biểu cảm

Việc sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp và các tính chất của ngôn ngữ ở trẻ phụ thuộc phần lớn vào việc hướng dẫn và sự gương mẫu về lời nói của người lớn

Trang 19

1.1.9 Sự phát triển các quá trình nhận thức của trẻ mẫu giáo lớn

Các hiện tượng tâm lý như tri giác, trí nhớ, tưởng tượng về cơ bản là sự nối tiếp sự phát triển ở lứa tuổi từ 4 - 5 tuổi nhưng chất lượng mới hơn Thể hiện ở: Mức độ phong phú của các kiểu loại

Mức độ chủ định các quá trình tâm lý rõ ràng hơn, có ý thức hơn

Tính mục đích hình thành và phát triển ở mức độ cao hơn

Độ nhạy cảm của các giác quan được tinh nhạy hơn

Khả năng kiềm chế các phản ứng tâm lý được phát triển

Ở đây chúng ta chỉ đề cập tới quá trình tâm lý phát triển mạnh mẽ và đặc trưng nhất, đó là tư duy

Sự phát triển tư duy ở độ tuổi này mạnh mẽ về kiểu loại, các thao tác và thiết lập nhanh chóng các mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng, thông tin giữa mới và cũ, gần và xa

Đặc tính chung của sự phát triển tư duy:

Trẻ đã biết phân tích tổng hợp không chỉ dừng lại ở đồ vật, hình ảnh mà ngay cả từ ngữ

Tư duy của trẻ dần dần mất đi tính duy kỷ, tiến dần đến khách quan, hiện thực hơn

Dần dần trẻ phân biệt được thực và hư

Đã có tư duy trừu tượng với các con số, không gian, thời gian, quan hệ xã hội

Ý thức rõ về những ý nghĩ, tình cảm của mình, trách nhiệm đối với hành vi Các phẩm chất của tư duy đã bộc lộ đủ về cấu tạo và chức năng hoạt động của nó như tính mục đích, độc lập sáng tạo, tính linh hoạt, độ mềm dẻo

Ở trẻ 5 - 6 tuổi phát triển cả 3 loại tư duy, tư duy hành động trực quan vẫn chiếm ưu thế Tuy nhiên do nhiệm vụ hoạt động mà cả loại tư duy hình ảnh trực quan, tư duy trừu tượng dược phát triển ở trẻ Loại tư duy này giúp trẻ đến gần với hiện thực khách quan

1.1.10 Sự phát triển xúc cảm, tình cảm và ý chí của trẻ mẫu giáo lớn

* Sự phát triển xúc cảm và tình cảm:

Trang 20

Ở lứa tuổi này trẻ xuất hiện tình cảm bạn bè

Đời sống xúc cảm, tình cảm ổn định hơn so với trẻ 4-5 tuổi, mức độ phong phú, phức tạp tăng dần theo các mối quan hệ giao tiếp với những người xung quanh

Các sắc thái xúc cảm con người trong quan hệ với các loại lứa tuổi khác nhau, vị trí xã hội khác nhau, được hình thành như: Tình cảm mẹ con, ông bà, anh chị em, tình cảm với cô giáo, với người thân, người lạ

Tuy nhiên đời sống xúc cảm của trẻ còn dễ dao động, mang tính chất tình huống

Tình cảm trí tuệ: Tình cảm trí tuệ của trẻ phát triển, mỗi nhận thức mới đều kích thích niềm vui, hứng thú, sự say mê thích thú của trẻ; tính tò mò ham hiểu biết, làm nảy sinh nhiều xúc cảm tích cực; trong vui chơi, học tập, lao động tự phục vụ nhiều thành công thất bại củng cố sự phát triển tình cảm trí tuệ ở trẻ Tình cảm đạo đức: Do lĩnh hội được ý nghĩa các chuẩn mực hành vi tốt,

ấu Qua vui chơi giao tiếp với mọi người; do các thói quen nếp sống tốt được gia đình, các lớp mẫu giáo xây dựng cho trẻ Trẻ ý thức được nhiều hành vi tốt đẹp cần thực hiện để vui lòng mọi người

Tình cảm thẩm mỹ: Qua các tiết học nghệ thuật tạo hình, âm nhạc, tìm hiểu môi trường xung quanh Cùng với những nhận thức về cái đẹp tự nhiên, hài hoà về bố cục, sắp xếp trong gia đình và lớp học Trẻ ý thức rõ nét về cái đẹp cái xấu theo chuẩn ( lúc đầu theo chuẩn của bé dần dần phù hợp với đánh giá của những người xung quanh ) xúc cảm thẩm mỹ, óc thẩm mỹ phát triển

1.2 Hoạt động học tập của trẻ mẫu giáo lớn

Học tập ở mẫu giáo lớn vẫn là “ Học mà chơi, chơi mà học” Học theo nghĩa là chơi theo một trình tự hành động gần giống như học, bởi lẽ việc thiết kế

Trang 21

tiến hành tiết dạy ( vào bài, nêu câu hỏi đặt vấn đề, giảng giải khái niệm), kết thúc tiết dạy bằng cách cho trẻ nhắc lại những khái niệm đã học (củng cố bài)

Những chức năng tâm lý diễn ra trong “ tiết học” giống như tiết học ở lớp một, học sinh phải chú ý nghe cô hướng dẫn, giảng giải, phải sử dụng các hình thức nhớ, các thao tác tư duy diễn ra theo yêu cầu của tiết học Ý thức được huy động đến mức tối đa để hiểu bài

Quan hệ bạn bè trong khi “ Học mà chơi” cũng được thiết lập gần như quan

hệ bạn bè ở lớp một, quan hệ cô và trẻ cũng tương tự như cô giáo và học sinh ở lớp một nghĩa là cô có thể đứng “giảng bài” nhưng cũng có thể ngồi cùng trẻ để giải thích, phân tích chứng minh Ngôn ngữ của cô vừa mạch lạc, rõ ràng vừa diễn cảm, đặc biệt ở môn truyện, thơ lại kèm cả tranh, ảnh

Các “tiết” học âm nhạc, nghệ thuật tạo hình đã khơi dậy hứng thú học tập thật sự đối với trẻ

Tóm lại: Trẻ tập làm quen với các tiết học để lĩnh hội những tri thức đơn giản gần gũi đối với trẻ, nhưng là tiền đề để trẻ vào lớp một Trẻ dần dần nhận thức được nhiệm vụ học tập, bổn phận, trách nhiệm của học sinh phải làm gì cho

cô giáo vui lòng, bạn bè yêu mến

1.3 Đặc điểm ngôn ngữ mạch lạc của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Ngôn ngữ mạch lạc thể hiện một trình độ phát triển tương đối cao, không những về phương diện ngôn ngữ mà còn cả phương diện tư duy nữa Trước đây trẻ sử dụng ngôn ngữ tình huống là chủ yếu Khi giao tiếp với những người xung quanh trẻ sử dụng nhiều yếu tố trong tình huống giao tiếp để hỗ trợ cho ngôn ngữ của mình Như vậy chỉ có những người đang giao tiếp với trẻ lúc đó mới hiểu được trẻ đang nói gì Dần dần cuộc sống đòi hỏi trẻ em cần có kiểu ngôn ngữ khác, ít phụ thuộc vào tình huống hơn, nhất là trẻ cần phải mô tả lại cho người mà khác những điều mà mình mắt thấy tai nghe Ở đây trẻ phải nói năng sao cho người khác có thể hình dung ra được những điều mình định mô tả mà không thể dựa vào tình huống cụ thể trước mắt Kiểu ngôn ngữ này là ngôn ngữ ngữ cảnh, mang tính rõ rang, khúc triết Khi đã nắm vững ngôn ngữ tình huống

Trang 22

để giao tiếp với người xung quanh ( loại ngôn ngữ này, ngay cả người lớn vẫn thường hay dùng trong đối thoại )

Một kiểu ngôn ngữ khác cũng đang phát triển trong độ tuổi mẫu giáo lớn,

đó là kiểu ngôn ngữ giải thích cho các bạn cùng tuổi về nội dung trò chơi, cách tạo ra đò chơi và nhiều chuyện khác Không những thế, trẻ còn muốn giải thích cho người lớn ( cha mẹ, anh chị, cô giáo….) những điều mà trẻ cần họ hiểu Ngôn ngữ giải thích đòi hỏi đứa trẻ phải trình bày ý kiến của mình theo một trình tự nhất định, phải nêu bật những điểm chủ yếu và những mối quan hệ liên kết các sự vật và hiện tượng một cách hợp lý để người nghe dễ đồng tình Có nghĩa là nó yêu cầu phải có tính chặt chẽ và mạch lạc, do đó còn gọi là ngôn ngữ mạch lạc Kiểu ngôn ngữ mạch lạc có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc hình thành những mỗi quan hệ qua lại cho nhóm trẻ và với những người xung quanh, đặc biệt là đói với sự phát triển trí tuệ của trẻ Muốn có ngôn ngữ mạch lạc thì những điều trẻ định nói ra cần phải được suy nghĩ rõ ràng, rành mạch ngay từ trong đầu, tức là cần được tư duy hỗ trợ Mặt khác chính ngôn ngữ mạch lạc là phương tiện làm cho tư duy của trẻ phát triển đến một cấp độ mới, đó là sự việc nảy sinh các yếu tố của tư duy logic, nhờ đó mà toàn bộ sự phát triển của trẻ được nâng lên một trình độ mới cao hơn

Nhìn chung đứa trẻ trước khi bước vào tuổi học sinh đã có khả năng nắm được ý nghĩa của từ vựng thong dụng, phát âm đúng sự phát âm của người lớn ( tuỳ theo địa phương có giọng nói như thế nào thì trẻ sẽ nói theo như vậy), biết dùng ngữ điệu phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp, và đặc biệt là nói đúng hệ thống ngữ pháp phức tạp bao gồm những quy luật ngôn ngữ tinh vi nhất về phương diện cú pháp và về phương diện tu từ, nói năng mạch lạc thoải mái Tóm lại, trẻ

đã thực sự nắm vững tiếng mẹ đẻ Ta có thể nhận rõ điều này khi so sánh một người học một thứ tiếng nước ngoài nào đó mà đạt tới trình độ ngang với một

em bé 6 tuổi của nước ấy về nói năng, thì có thể khẳng định rằng người đó nắm vững thứ tiếng đó để giao tiếp một cách chủ động

Tuy nhiên sau này đứa trể vẫn phải cần học thêm nhiều ở trường phổ thông, trong sách báo và cuộc đời để nắm vững một cách có ý thức hơn, toàn diện hơn,

Trang 23

sâu sắc hơn tiếng mẹ đẻ với tư cách là một khoa học, nhờ đó mà nắm vững nhiều phong cách đa dạng của ngôn ngữ để có thể sử dụng trong nghề nghiệp và

để nâng cao trình độ văn hoá chung của mình

Trong những phong cách ngôn ngữ ( phong cách chính trị - xã hội, phong cách hành chính, phong cách khoa học, phong cách nghệ thuật, phong cách sinh hoạt…)

Trang 24

Chương 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ MẠCH LẠC CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở MỘT SỐ TRƯỜNG

MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VĨNH LỘC

1 Mục đích điều tra

Tìm hiểu về thực trạng của việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non

2 Địa bàn điều tra

Chúng tôi đã tiến hành làm một cuộc điều tra đến 3 trường mầm non trên địa bàn Huyện Vĩnh Lộc gồm:

1 Trường mầm non Vĩnh Thành

Địa chỉ : Thị trấn Vĩnh Lộc –Huyện Vĩnh Lộc –Tỉnh Thanh Hóa

2 Trường mầm non Vĩnh Tân

Địa chỉ : Xã Minh Tân –Huyện Vĩnh Lộc –Tỉnh Thanh Hóa

3.Trường mầm non Vĩnh Hùng

Địa chỉ : Xã Vĩnh Hùng –Huyện Vĩnh Lộc –Tỉnh Thanh Hóa

3 Nội dung và phương pháp điều tra

3.1 Nội dung

- Thăm dò ý kiến của giáo viên trong việc dạy trẻ

- Điều tra việc soạn giáo án của giáo viên

- Điều tra một số tiết dạy trẻ

3.2 Phương pháp điều tra

Dùng phương pháp quan sát, trao đổi, trò chuyện với giáo viên bằng việc điều tra bằng phiếu Anket (20 phiếu) với việc sử dụng các câu hỏi:

- Cô hiểu như thế nào về việc dạy trẻ ngôn ngữ mạch lạc ?

- Cô hiểu mục đích dạy ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ để làm gì?

- Cô có nhận xét gì về việc học ngôn ngữ của trẻ?

- Theo cô để giúp trẻ phát triển ngôn ngữ mạch lạc tốt nhất thì phải làm như thế nào?

Ngày đăng: 18/07/2023, 00:29

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm