Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi theo chủ đề một số hiện tượng tự nhiên ở một số trường mầm non tại huyện đông sơn thanh hoá

Nội dung, kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “ Một số hiện tượng tự nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Đông Sơn - Thanh Hoá.. Nội dung tổ chức hoạt động t

LỜI CẢM ƠN

Em xin chân thành cảm ơn ban giám hiệu và các phòng ban chức năng, các giảng viên khoa sư phạm mầm non trường Đại học Hồng Đức đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ em thực hiện nghiên cứu đề tài này

Em xin chân thành cảm ơn những ý kiến đóng góp quý báu của thầy cô, và bạn bè

đã tạo mọi cơ hội, động viên khuyến khích em học tập và nghiên cứu trong quá trình làm đề tài

Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn sâu sắc cô Đào Thị Hà - người đã trực tiếp hướng dẫn em thực hiện nghiên cứu đề tài

Em xin bày tỏ sự biết ơn đến các trường mầm non: trường mầm non Đông Quang, trường mầm non Đông Nam, trường mầm non Đông Phú là các trường đã tận tình giúp

đỡ em trong quá trình thực hiện nghiên cứu

Tuy nhiên, trong báo cáo kết quả nghiên cứu của đề tài này không thể tránh khỏi những thiếu sót, em mong được sự chỉ dẫn, góp ý kiến của thầy cô để chất lượng nghiên cứu được tốt hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Thanh Hóa, tháng 05 năm 2018

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Sơ lược tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước về vấn đề chọn nghiên cứu 2

2.1 Trên thế giới 2

2.2 Ở Việt Nam 3

3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 3

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3

4.1 Đối tượng nghiên cứu 3

4.2 Phạm vi nghiên cứu 4

5 Phương pháp nghiên cứu 4

5.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết 4

5.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 4

6 Hiệu quả và phạm vi sử dụng (kinh tế, xã hội giáo dục, khoa học - kỹ thuật, ) và tính mới, tính đóng góp của đề tài 4

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 5

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN Ý NGHĨA CỦA HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH TRONG VIỆC GIÁO DỤC VÀ PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 5

1.2 Một số khái niệm có liên quan đến đề tài 5

1.2.1 Khái niệm hiện tượng tự nhiên 5

1.2.2 Khái niệm nước 6

1.2.3 Khái niệm mùa hè 6

1.2.4 Khái niệm hoạt động tạo hình 6

1.3 Ý nghĩa của tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 6

1.3.1 Giáo dục trí tuệ, nhận thức 6

1.3.2 Giáo dục tình cảm, đạo đức, kỹ năng giao tiếp xã hội 7

1.3.3 Giáo dục thẩm mỹ 7

1.3.4 Giáo dục thể chất 8

1.3.5 Giáo dục lao động 8

1.4 Vai trò và ý nghĩa việc tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “Một số hiện tượng tự nhiên ” cho trẻ mầm non 5-6 tuổi 9 CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VỀ CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ MẦM NON 5-6 TUỔI THEO CHỦ ĐỀ “MỘT SỐ HIỆN TƯỢNG

TỰ NHIÊN” Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN ĐÔNG SƠN – THANH

HÓA 11

2.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, kinh tế, văn hóa, đời sống trên địa bàn huyện Đông Sơn- Thanh Hóa 11

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 11

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế xã hội, văn hóa đời sống 11

2.2 Đặc điểm các trường mầm non trên địa bàn huyện Đông Sơn-Thanh Hóa 12

2.2.1 Đặc điểm của trường mầm non Đông Quang 12

2.2.2 Trường mầm non Đông Phú: 12

2.2.3 Trường mầm non Đông Nam: 13

2.3 Nội dung, kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “ Một số hiện tượng tự nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Đông Sơn - Thanh Hoá 14

2.3.1 Nội dung tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “ Một số hiện tượng tự nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Đông Sơn- Thanh Hoá 14

2.3.2 Kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “Một số hiện tượng tự nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Đông Sơn- Thanh Hoá 15

2.4 Một số kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “ Một số hiện tượng tự nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Đông Sơn - Thanh Hoá 17

2.4.1.Trường mầm non Đông Quang 17

2.4.2 Trường mầm non Đông Phú 19

2.4.3 Trường mầm non Đông Nam 23

2.5 Đánh giá chung 26

2.5.1 Đánh gía trên cô 27

2.5.2 Đánh giá trên trẻ 30

CHƯƠNG III MỘT SỐ ĐỀ XUẤT VÀ THỰC NGHIỆM NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH VẼ TRANH THEO CHỦ ĐỀ “MỘT SỐ HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN” CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐÔNG SƠN 33

3.1 Giải pháp 33

3.1.1 Xây dựng hệ thống nội dung chương trình theo chủ đề “Một số hiện tượng tự nhiên” 33 3.1.2 Yêu cầu về cơ sở vật chất 35

3.2 Tổ chức thực nghiệm 37

3.2.1 Đối tượng, phạm vi, thời gian thực nghiệm 37

3.2.2 Đo đầu trước thực nghiệm 48

3.2.3 So sánh kết quả trước và sau thực nghiệm của hai lớp thực nghiệm 49

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 51

1 Kết luận 51

2 Kiến nghị 52

2.1 Về mặt lý luận 52

2.2 Về mặt thực tiễn 52

TÀI LIỆU THAM KHẢO 53

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1: Kế hoạch hoạt động tạo hình theo chủ đề “Một số hiện tượng tự nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Đông Quang: 15 Bảng 2: Kế hoạch hoạt động tạo hình theo chủ đề “Một số hiện tượng tự nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Đông Nam: 16 Bảng 3: Kế hoạch hoạt động tạo hình theo chủ đề “Một số hiện tượng tự nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Đông Phú: 16 Bảng 4: Tiêu chí đánh giá hoạt động tạo hình của trẻ 5-6 tuổi chủ đề “hiện tượng tự nhiên” ở trường mầm non Đông Quang: 26 Bảng 5: Tiêu chí đánh giá hoạt động tạo hình của trẻ 5-6 tuổi chủ đề hiện tượng tự nhiên

ở trường mầm non Đông Phú 27 Bảng 6: Tiêu chí đánh giá hoạt động tạo hình của trẻ 5-6 tuổi chủ đề hiện tượng tự nhiên

ở trường mầm non Đông Nam 27 Bảng 7: Kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình chủ đề “ Một số hiện tượng tự nhiên” 33 Bảng 8: Bảng thống kê kết quả đo đầu trước thực nghiệm ở 3 trường thực nghiệm 48 Bảng 9: Bảng thống kê kết quả đo sau thực nghiệm ở 3 trường thực nghiệm 49Bảng 10: So sánh kết quả trước và sau thực nghiệm 50

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trẻ em là những mầm non, những chủ nhân tương lai của đất nước Vì vậy việc chăm sóc giáo dục trẻ ngay từ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục, nhằm hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ

Trẻ mầm non luôn rất nhạy cảm với cái đẹp, trẻ dễ bị thu hút và rung động bởi những cái đẹp mà trẻ thấy trong thế giới xung quanh Đây là thời kỳ phát triển những cảm xúc thẩm mỹ – đó là những cảm xúc tích cực được nảy sinh khi trẻ tiếp xúc trực tiếp với cái đẹp trong các nghệ thuật trong đó có nghệ thuật tạo hình Nên việc nâng cao chất lượng giáo dục mầm non nói chung, môn tạo hình nói riêng là việc làm cần thiết để phát huy năng khiếu của trẻ một cách tự nhiên.[1]

Trong chương trình giáo dục mầm non, bộ môn tạo hình là loại hình nghệ thuật phản ánh thế giới xung quanh cuộc sống của con người một cách phong phú và hấp dẫn đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non Hoạt động tạo hình giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể hiện một cách sinh động những gì trẻ nhìn thấy trong thế giới xung quanh, những

gì làm trẻ rung động mạnh mẽ và gây cho trẻ những xúc cảm, tình cảm tích cực.Hoạt động tạo hình có sự tác động lên mọi mặt phát trển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm

mĩ, thể chất và hình thành các phẩm chất, kĩ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xã hội biết lao động tích cực, sáng tạo.Đối với sự phát triển trí tuệ, nhận thức: thông qua hoạt động tạo hình trẻ có cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các đối tượng miêu tả để có được hiểu biết, hình dung về đối tượng đó, từ đó trẻ xây dựng các biểu tượng, hình tượng Hoạt động tạo hình là phương tiện để phát triển tư duy, trí nhớ, tưởng tượng… điều đó giúp tăng thêm vốn hiểu biết của trẻ và là môi trường thuận lợi làm hình thành ở trẻ các phẩm chất trí tuệ như: tính tự giác, tính ham hiểu biết, tính tích cực nhận thức và óc sáng tạo.Hoạt động tạo hình đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thẩm mỹ cho trẻ Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động nghệ thuật Hoạt động này giúp cho trẻ có điều kiện thuận lợi nhất cho sự phát triển của cảm giác, tri giác thẩm mỹ, giúp trẻ nhận ra màu sắc, hình dạng, đường nét,

tỷ lệ, sự sắp xếp trong không gian…nhận thấy được cái đặc trưng và nét đẹp trong sự vật, hiện tượng mà trẻ miêu tả Hoạt động tạo hình cũng là con đường để giáo dục tình cảm – xã hội cho trẻ mầm non Trẻ được tiếp thu cái đẹp qua hoạt động tạo hình, trẻ trực tiếp trải nghiệm các xúc cảm, các trạng thái tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về các kỹ năng xã hội và trẻ biết cách đánh giá các hành vi xã hội Qua hoạt động tạo hình giúp trẻ có thói quen tự giác làm việc Đối với phát triển thể chất cho trẻ mầm non, hoạt động tạo hình giúp cho đôi bàn tay của trẻ linh hoạt, phát triển khả năng kết hợp khéo léo của đôi tay và đôi mắt.Hoạt động tạo hình giúp phát triển ngôn ngữ cho

trẻ Trẻ tạo ra sản phẩm tạo hình muốn giới thiệu về hoạt động đó, qua đó làm tăng thêm vốn từ và ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ Qua hoạt động tạo hình còn giúp trẻ vững vàng hơn khi bước vào trường phổ thông Hoạt động này giúp cho trẻ biết những kiến thức sơ đẳng về tự nhiên, xã hội để trẻ nhanh chóng bắt kịp cùng các môn học ở trường tiểu học Giúp trẻ có thói quen nề nếp học tập.[1]

Lứa tuổi mẫu giáo là lứa tuổi tràn ngập xúc cảm, phát triển trí tò mò, trí tưởng tượng bay bổng, khả năng liên tưởng mạnh Mọi trẻ em đều tiềm ẩn năng lực sáng tạo,

sự sáng tạo của trẻ không giống sự sáng tạo của người lớn Sự sáng tạo của trẻ em phụ thuộc nhiều vào cảm xúc, vào tình huống và thường kém bền vững Do đó sản phẩm tạo hình của trẻ nhỏ chưa phải là những tác phẩm nghệ thuật thực thụ Một đặc điểm rõ nét trong tranh vẽ của trẻ là tính duy kỉ Tính duy kỉ làm cho trẻ đến với tranh vẽ một cách dễ dàng: trẻ sẵn sàng vẽ bất cứ cái gì, không biết sợ, không biết tới khó khăn trong miêu tả.[1] Các hiện tượng tự nhiên luôn tạo sự tò mò và rất kì thú đối với trẻ như sự hình thành của mưa, mối quan hệ của nước- mưa- gió Đặc biệt là sự xuất hiện của cầu vồng luôn làm cho trẻ hứng thú và quan tâm

Hiện nay, ở các trường mầm non trên địa bàn huyện Đông Sơn việc nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình đã có sự quan tâm, chú trọng Giáo viên đã biết cách tổ chức, hướng dẫn trẻ nhận biết, làm quen với tác phẩm nghệ thuật tạo hình và phát triển năng lực cảm thụ thẩm mỹ Cùng với gia đình, nhà trường và xã hội giúp trẻ hoàn thiện và phát triển nhân cách Tuy nhiên ở một số trường mầm non huyện Đông Sơn, vấn đề này vẫn còn một số những hạn chế, đôi khi họ mắc phải những sai lầm trong phương pháp giảng dạy khiến trẻ không phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo mà chỉ biết sao chép một cách thụ động Điều đó là nguyên nhân chính dẫn đến hoạt động tạo hình theo chủ đề "Một số hiện tượng tự nhiên" của trẻ chưa thực sự đạt kết quả tốt nhất

Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo chủ đề " Một số hiện tượng tự nhiên" ở một số trường mầm non tại huyện Đông Sơn- Thanh Hoá” làm khóa luận

2 Sơ lược tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước về vấn đề chọn nghiên cứu

- Mukhina B.C- Hoạt động tạo hình của trẻ em như một hình thức lĩnh hội kinh nghiệm xã hội NXB “sư phạm” matxcova, 1981 ( Bản tiếng Nga)

- Xaculina N.B Komaroova T.X – Hoạt động tạo hình trong trường mầm non, NXB “Khai Sáng”, Matxcova,1982 ( Bản tiếng Nga)

2.2 Ở Việt Nam

Tạo hình là loại hình nghệ thuật xuất hiện khá sớm trong tiến trình phát triển của xã hội loài người, nó trở nên gần gũi, cần thiết và quan trọng đối với cuộc sống mỗi chúng ta Nó có sức hấp dẫn thu hút hầu hết các lứa tuổi nhất là lứa tuổi mầm non Các trẻ khi bước đầu cầm bút đã biết vẽ trước khi biết viết, mỗi một nét vẽ nguệch ngoạc đều thể hiện tâm tư, nguyện vọng của trẻ Vì vậy tạo hình đã được sự quan tâm của một số nhà chuyên môn đi sâu nghiên cứu, xây dựng một hệ thống tri thức đúng đắn dựa trên cơ sở thực tiễn và cơ sở khoa học nhằm hướng trẻ vào hoạt động tạo hình bằng những phương pháp phù hợp

Đã có một số công trình nghiên cứu về hoạt động tạo hình của trẻ mầm non như:

- Lê Thanh Thủy - “Tạo hình và phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình”

- Trần Thị Trọng - Phạm Thị Sửu “Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non”

- PGS Phạm Công Thành - “Luật xa gần”…

Các công trình nghiên cứu trên đã đề cập, tìm hiểu tới những kiến thức cần thiết trong phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non Tuy nhiên những công trình nghiên cứu này chưa đi sâu tìm hiểu về tranh vẽ theo chủ điểm

“nước và các hiện tượng tự nhiên” của trẻ mẫu giáo

Nhận thấy tầm quan trọng về vấn đề chất lượng tranh vẽ theo đề tài chủ đề nước và các hiện tượng tự nhiên của trẻ mẫu giáo đối với sự phát triển toàn diện nhân cách Đồng thời dựa trên những thành tựu được kế thừa của những người đi trước, tiếp tục khai thác một cách hệ thống và phát hiện ra cái mới Chúng tôi mạnh dạn đi sâu vào vấn đề: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo chủ đề “Một số hiện tượng tự nhiên” ở một số trường mầm non tại huyện Đông Sơn- Thanh Hóa”

Thực hiện đề tài này chúng tôi hy vọng sẽ góp phần bồi dưỡng tài năng, hoàn thiện nhân cách, tạo tiền đề vững chắc cho các em bước vào trường học mới

3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Trên cơ sở khảo sát thực trạng sản phẩm tạo hình của trẻ, đề tài đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tranh vẽ về chủ đề một số hiện tượng tự nhiên trong việc giáo dục trẻ ở một số trường mầm non Đông Sơn- Thanh Hóa

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Giáo viên mầm non, tranh của giáo viên và trẻ mẫu giáo theo chủ đề "Một số hiện tượng tự nhiên "

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Các trường mầm non trên địa bàn huyện Đông Sơn - Thanh Hóa:

Trường mầm non Đông Quang-Đông Sơn - Thanh Hóa

Trường mầm non Đông Nam – Đông Sơn - Thanh Hóa

Trường mầm non Đông Phú – Đông Sơn- Thanh Hóa

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

- Phương pháp so sánh, đối chiếu

- Phương pháp phân tích

5.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát, điều tra

- Phương pháp thống kê, phân loại

6 Hiệu quả và phạm vi sử dụng (kinh tế, xã hội giáo dục, khoa học - kỹ thuật, ) và tính mới, tính đóng góp của đề tài

Đề tài có thể trở thành tài liệu tham khảo cho sinh viên ngành giáo dục mầm non và giáo viên các trường mầm non

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG I: TỔNG QUAN Ý NGHĨA CỦA HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH TRONG VIỆC GIÁO DỤC VÀ PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN

CHO TRẺ MẪU GIÁO

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Bản chất hoạt động tạo hình của trẻ mầm non là một khía cạnh của sự phát triển tâm lí của trẻ em, hiểu theo nghĩa rộng, hoạt động tạo hình của trẻ em được xem như một quá trình lĩnh hội các kinh nghiệm xã hội Còn xét ở phạm vi hẹp, trong các hoạt động ở lứa tuổi mầm non, tạo hình được coi là một hoạt động mang tính sáng tạo nghệ thuật, nghĩa là nó diễn ra thông qua sự lĩnh hội của trẻ, các phẩm chất năng lực tâm lí đặc trưng cho con người được in dấu trong nền văn hóa vật chất và tinh thần xã hội Vậy hoạt động tạo hình của trẻ là một hoạt động có nguồn gốc xã hội.[1]

Một số quan điểm tâm lí học về nguồn gốc và bản chất hoạt động tạo hình của trẻ Quan điểm của trường phái ưu sinh trong tâm lí học cho rằng sự phát triển cá thể là

sự lặp lại quá trình phát triển của chủng loài; sự phát triển của con người là sự kế thừa những tiềm năng sẵn có của cả loài người

Quan điểm của tâm lí học duy vật biện chứng đã khẳng định rằng, hoạt động tạo hình của trẻ là một hoạt động tổng hợp khá phức tạp Qua hoạt động đó trẻ bộc lộ các đặc điểm của một nhân cách đang được hình thành Sự phát triển hoạt động tạo hình chính là một khía cạnh của sự phát triển tâm lí trẻ

Xem xét nguồn gốc hoạt động tạo hình của trẻ em, nhiều nhà nghiên cứu ( J.Piaget, G.H Luquet, L.X Vuwgotxki, )đã khẳng định rằng cội nguồn của sự phát triển hoạt động tạo hình chính là sự bắt trước, là sự hình thành và phát triển của chức năng kí hiệu.[1]

Tóm lại việc nghiên cứu về hoạt động tạo hình của trẻ đã xuất hiện từ rất sớm, đã được nhiều quan điểm nghiên cứu và khẳng định rằng đây là hoạt động có vai trò và ý nghĩa to lớn trong việc phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ

1.2 Một số khái niệm có liên quan đến đề tài

1.2.1 Khái niệm hiện tượng tự nhiên

Mưa là một dạng ngưng tụ của hơi nước khi gặp điều kiện lạnh, mưa có các dạng như: mưa phùn, mưa rào, mưa đá, các dạng khác như tuyết, mưa tuyết, sương Khi có quá nhiều giọt nước hình thành ở mây, lâu ngày các đám mây càng nặng (do những giọt nước quá nhiều) sẽ rơi xuống tạo thành mưa.[6]

Cầu vồng là một hiện tượng quang học khí quyển, là hình vòng cung gồm nhiều dải sáng, phân biệt đủ bảy màu chính, xuất hiện trên bầu trời phía đối diện với mặt

trời (hay mặt trăng), do hiện tượng các tia sáng mặt trời bị khúc xạ và phản xạ qua những giọt nước trong màn mưa hoặc mây mù tạo thành.[7]

Mây là khối các giọt nước ngưng tụ hay nước đá tinh thể treo lơ lửng trong khí quyển ở phía trên Trái Đất (hay trên bề mặt các hành tinh khác) mà có thể nhìn thấy.[6]

1.2.2 Khái niệm nước

Nước là một hợp chất hóa học của oxy và hidro, có công thức hóa học là H2O Với các tính chất lý hóa đặc biệt (ví dụ như tính lưỡng cực, liên kết hiđrô và tính bất thường của khối lượng riêng) nước là một chất rất quan trọng trong nhiều ngành khoa học và trong đời sống.[6]

1.2.3 Khái niệm mùa hè

Mùa hè là một trong bốn mùa thường được công nhận ở các vùng ôn đới và các vùng cận cực Mùa hè là mùa nóng nhất, thường có mưa rào.[6]

1.2.4 Khái niệm hoạt động tạo hình

Hoạt động tạo hình là một dạng hoạt động nghệ thuật nhằm giúp trẻ nhận biết và phản ánh thế giới xung quanh thông qua những hình tượng nghệ thuật nhưng chỉ dừng lại ở mức độ nhằm thỏa mãn nhu cầu, ý thích và phù hợp với khả năng của trẻ Hoạt động này là một dạng hoạt động có sản phẩm đặc trưng của trẻ mầm non Có bốn dạng hoạt động cơ bản sau: vẽ, nặn, cắt – xé – dán – lắp ghép xây dựng.[4]

Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động hấp dẫn nhất đối với trẻ mẫu giáo, nó giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể hiện một cách sinh động những gì chúng nhìn thấy trong thế giới xung quanh, những gì làm trẻ rung động mạnh mẽ và gây cho chúng những xúc cảm, tình cảm tích cực.[3] Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ, thể chất và hình thành các phẩm chất, kỹ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xã hội biết lao động tích cực, sáng tạo

1.3 Ý nghĩa của tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo

1.3.1 Giáo dục trí tuệ, nhận thức

Hoạt động tạo hình là một hoạt động nhận thức đặc biệt mang tính hình tượng Trong hoạt động tạo hình, trẻ có nhiều cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các đối tượng miêu tả để có được hiểu biết, sự hình dung về các đối tượng đó, từ đó xây dựng các biểu tượng, hình tượng Bởi vậy, có thể khẳng định rằng, hoạt động tạo hình là một trong những phương tiện tích cực để phát triển ở trẻ các khả năng hoạt động trí tuệ như: óc quan sát, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng.Tham gia quan sát, phân tích và thể hiện trong tạo hình trẻ sẽ dần dần học hỏi, nắm bắt được những kinh nghiệm hoạt động

nhận thức, rèn luyện khả năng độc lập tổ chức, điều khiển, điều chỉnh quá trình nhận thức của mình

Hoạt động tạo hình chính là môi trường thuận lợi làm hình thành ở trẻ các phẩm chất trí tuệ như: tính tự giác, tính ham hiểu biết, tính tích cực nhận thức và óc sáng tạo.[1]

1.3.2 Giáo dục tình cảm, đạo đức, kỹ năng giao tiếp xã hội

Hoạt động tạo hình có ý nghĩa rất lớn trong việc giáo dục đạo đức cho trẻ nhỏ Tạo hình không chỉ đơn thuần là sự phản ánh các ấn tượng, kinh nghiệm mà trẻ thu được từ thế giới xung quanh, đây còn là sự biểu lộ thái độ, tình cảm của trẻ đối với những gì

mà chúng thể hiện Tham gia vào hoạt động tạo hình, trẻ có điều kiện tiếp thu các chuẩn mực thẩm mỹ, đạo đức trong xã hội, trải nghiệm các xúc cảm tình cảm trong giao tiếp, học hỏi các kỹ năng xã hội và đánh giá các hành vi văn hóa xã hội qua các hình tượng, sự kiện, hình tượng được miêu tả

Những gì trẻ phản ánh trong sản phẩm tạo hình là những sự vật, sự vật gần gũi trong thiên nhiên và cuộc sống xung quanh làm trẻ rung động, suy nghĩ, gợi cho trẻ những tình cảm yêu, ghét… Như vậy, “nội dung của hoạt động tạo hình là con đường dẫn dắt trẻ nhanh chóng hòa nhập vào xã hội xung quanh, nhanh chóng trở thành một thành tố của xã hội” Khi được tham gia vào hoạt động tạo hình với mục đích tạo ra thứ gì đó thật đẹp cho mình, cho người khác (làm đồ chơi, đồ dùng để làm quà tặng, trang trí…) trẻ sẽ được trải nghiệm những xúc cảm đặc biệt như tình yêu thương, lòng mong muốn làm điều tốt cho người khác - đó chính là điều kiện để hình thành ở trẻ tính chu đáo, ý thức cộng đồng, thói quen chia sẻ, quan tâm chăm sóc tới người khác

và các kỹ năng giao tiếp xã hội

Hoạt động tạo hình của trẻ em có nguồn gốc xã hội và thể hiện sự định hướng xã hội cho sự phát triển nhân cách của trẻ: Một đứa trẻ vẽ, nặn… không phải chỉ cho mình mà còn cho những người xung quanh Trẻ thích thú khi mọi người nhận ra cái

mà trẻ thể hiện Trẻ xúc động trước thái độ của người lớn và bạn bè khi nhận xét sản phẩm của mình và trẻ rất nhạy cảm đối với ý kiến của bạn và nhận xét của cô giáo Những lời động viên khuyến khích hay phê phán của cô giáo có ý nghĩa to lớn đối với thái độ tích cực hay tiêu cực của trẻ Quá trình tạo hình của trẻ mầm non thông thường được tổ chức như một hoạt động cùng nhau tạo nên sản phẩm chung Chính sự tương tác, hợp tác trong các hoạt động tập thể đã có ảnh hưởng tích cực tới sự hình thành ở trẻ các phẩm chất đạo đức như: tính kiên trì, thói quen biết nhường nhịn, giúp đỡ bạn, biết cùng nhau làm việc và điều hòa giữa lợi ích chung và lợi ích cá nhân.[1]

1.3.3 Giáo dục thẩm mỹ

Hoạt động tạo hình là phương tiện giáo dục thẩm mỹ “giáo dục thẩm mỹ là giáo dục ở trẻ mối quan hệ thẩm mỹ đối với xung quanh, biết nhận biết cái đẹp và biết xúc cảm trước cái đẹp, phát triển thị hiếu thẩm mỹ và khả năng sáng tạo - tạo ra cái đẹp” Các giờ học tạo hình tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển những cảm xúc thẩm mỹ ở trẻ: sự phân tích các tính chất của vật như hình dạng, cấu tạo, kích thước, màu sắc, vị trí trong không gian… thúc đẩy sự phát triển của quá trình tri giác và khả năng nhận thức của trẻ hình thành nên cách cảm về màu sắc và sự phối hợp màu trong tác phẩm của trẻ

Khác với mọi hoạt động khác trong trường mầm non, hoạt động tạo hình không chỉ giúp trẻ làm quen với cái đẹp trong đời sống mà trong cả nghệ thuật (qua các tranh ảnh, tượng, sản phẩm thủ công mỹ nghệ…) Các sản phẩm tạo hình phù hợp với lứa tuổi sẽ mở ra trước mắt các em sự sống động, rực rỡ của sắc màu, hình dạng, ánh sáng, không gian, sự vận động của sự vật, hiện tượng… Sự so sánh, đối chiếu giữa hiện thực

có thật và hiện thực được thể hiện trong tác phẩm nghệ thuật sẽ giúp trẻ nhận ra giá trị thẩm mỹ phù hợp đồng thời trên cơ sở đó hình thành nên thị hiếu thẩm mỹ sau này cho trẻ.[1]

1.3.4 Giáo dục thể chất

Thoạt nhìn có thể ta thấy hoạt động tạo hình dường như không có tác động trực tiếp tới sự phát triển thể lực của trẻ nhỏ Tuy nhiên khi xem xét kỹ thì ảnh hưởng của nó tới sức khỏe tinh thần và sự phát triển về thể chất của trẻ lại rất sâu sắc, biểu hiện:

Những giờ phút hoạt động tự do trong môi trường thẩm mỹ, bầu không khí thoải mái, sinh động tạo cho trẻ niềm vui, sự phấn khởi Chính những xúc cảm ấy đã có tác động tích cực tới hoạt động của tim mạch, làm điều hòa hoạt động của hệ thần kinh và điều chỉnh toàn bộ hoạt động của cơ thể

Giờ học tạo hình tạo điều kiện phát triển đôi tay cho trẻ, đặc biệt là bàn tay và các ngón tay, điều đó rất quan trọng cho việc tập viết, đồng thời trẻ học được cách ngồi học ở bàn đúng tư thế Tham gia hoạt động tạo hình giúp một số trẻ mắc bệnh trầm cảm có thể trở nên tự tin hơn, dễ dàng hòa nhập với cuộc sống, với môi trường xung quanh

Từ tất cả vai trò trên, ta có thể coi hoat động tạo hình như “món ăn tinh thần”, như một loại “vitamin” đặc biệt cho sự phát triển tâm sinh lý của trẻ.[1]

1.3.5 Giáo dục lao động

Hoạt động tạo hình rất gần gũi với hoạt động lao động ở chỗ phải dùng đến phương tiện, phải vận dụng các kỹ năng sử dụng phượng tiện để đạt được kết quả là các sản phẩm tạo hình Đây là dạng lao động nghệ thuật có sự kết hợp giữa sự tích cực của trí tuệ và sự vận dụng những thao tác lao động để đạt kết quả

Bản thân hoạt động tạo hình có tác động giáo dục cho trẻ có ý thức lao động Thông qua hoạt động tạo hình, trẻ nhận thức được lao động là một nhiệm vụ thiết thực

và quan trọng, từ những việc làm đơn giản như sử dụng dụng cụ nghệ thuật để sáng tạo

ra một sản phẩm mang tính nghệ thuật Từ đó, trẻ biết yêu quý hơn những thành quả lao động của bản thân và của người khác

Đây là môi trường lý tưởng để hình thành ở trẻ ý thức lao động (lao động tạo ra sản phẩm không chỉ cho bản thân mình mà còn để phục vụ người khác), hình thành hứng thú, lòng yêu lao động và thái độ trân trọng đối với sản phẩm lao động, với người lao động.[1]

1.4 Vai trò và ý nghĩa việc tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “Một số hiện tượng tự nhiên ” cho trẻ mầm non 5-6 tuổi

Hoạt động tạo hình là một loại hình nghệ thuật hấp dẫn đối với trẻ, đã được xếp vào chương trình học tập của trẻ ở bậc mầm non Đó là phương tiện quan trọng trong việc giáo dục thẩm mỹ và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ mầm non Phát triển ở trẻ khả năng cảm thụ và cảm xúc thẩm mỹ Bồi dưỡng thị hiếu thẩm mỹ, hình thành tình yêu với cái đẹp trong thiên nhiên, cuộc sống, con người và nghệ thuật, phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ Có thể nói không có trẻ nào lại không thích ngắm nhìn những bức tranh, những đồ vật trang trí đẹp Đặc biệt trẻ thích tự ngắm nhìn những đồ vật, bức tranh do chính trẻ tạo ra.Nguồn cảm hứng từ vẻ đẹp trong thiên nhiên, trong

xã hội và tình yêu cuộc sống đã giúp trẻ có được những xúc cảm tình cảm tốt Trên cơ

sở đó trẻ bộc lộ những tư tưởng, tình cảm, trí nhớ, trí tưởng tượng, óc sáng tạo bằng những đường nét hình học đơn giản có tính khái quát cao Tất cả những xúc cảm tình cảm ở trẻ đều được phản ánh thể hiện rõ rệt qua tác phẩm của mình Bởi trong tâm trí trẻ mọi sự vui buồn, hờn giận, yêu ghét đều đuợc thể hiện rõ ràng, vì thế sản phẩm của trẻ bộc lộ rõ ấn tượng cảm xúc và cách nhìn nhận với lôgíc riêng của trẻ đối với vẻ đẹp đa dạng, phong phú của thế giới xung quanh

Tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề cho trẻmẫu giáo bước đầu giúp trẻ làm quen với nghệ thuật và bên cạnh đó còn thể hiện được suy tư, cảm nhận của trẻ về cuộc sống hiện thực, và luôn giúp trẻ phát triển một cách toàn diện nhất.[2]

→ Hoạt động tạo hình có vai trò và ý nghĩa rất lớn trong việc hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ Tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “Một số hiện tượng tự nhiên” giúp cho trẻ làm quen được với những hiện tượng tự nhiên Đưa trẻ em đến với thực tiễn một cách gần gũi, nhanh chóng, mà lại hiệu quả Những hình ảnh này

đã đến với trẻ một cách tự nhiên, chân thật nhất Qua những sản phẩm tạo hình về chủ

đề “Một số hiện tượng tự nhiên” trẻ thể hiện những hình ảnh về các hiện tượng tự nhiên

mà trẻ thấy và tưởng tượng sáng tạo từ thực tế để đưa vào tranh của mình Từ đó giúp

trẻ có thêm tư duy trực quan, trí tưởng tượng phong phú về những hiện tượng tự nhiên,

và cuộc sống hiện thực Vì vậy, tổ chức hoạt đông tạo hình theo chủ đề “Một số hiện tượng tự nhiên” đã đưa trẻ đến với thực tiễn, giúp trẻ làm quen hơn với tự nhiên, đời sống con người để trẻ hình thành và phát triển nhân cách toàn diện nhất

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VỀ CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ MẦM NON 5-6 TUỔI THEO CHỦ ĐỀ “MỘT SỐ HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN” Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN ĐÔNG SƠN –

THANH HÓA

2.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, kinh tế, văn hóa, đời sống trên địa bàn huyện Đông Sơn- Thanh Hóa

2.1.1 Điều kiện tự nhiên

Huyện Đông Sơn là huyện đồng bằng, nằm trong lưu vưc sông Mã,nằm ở trung tâm tỉnh Thanh Hóa, cách Thành phố Thanh Hóa 5km về phía tây Phía đông giáp thành phố Thanh Hóa, phía bắc giáp huyện Thiệu Hóa, phía tây giáp huyện Triệu Sơn, phía nam giáp huyện Quảng Xương và huyện Nông Cống, đều thuộc tỉnh Thanh Hóa

Tọa độ trung tâm: Kinh độ 105 42‟ 19”, vĩ độ 19 47‟44”

Diện tích tự nhiên:106,4Km2

Dân số:109.800 người

Đơn vị hành chính: 15 xã và một thị trấn

đất rừng sản xuất 325 ha, rừng phòng hộ 217 ha

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế xã hội, văn hóa đời sống

- Tình hình phát triển kinh tế:Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hàng năm giai đoạn 2011-2015 ước đạt 15,7%, vượt mục tiêu đại hội 0,2% GRDP bình quân đầu người năm 2015 ước đạt 37,43 triệu đồng, vượt 10,73 triệu đồng so với mục tiêu đại hội

- Nông, lâm nghiệp, thủy sản:Sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản phát triển theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả

- Công nghiệp – xây dựng: Sản xuất công nghiệp - xây dựng tăng trưởng khá Tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm đạt 21%, vượt mục tiêu đại hội

-Dịch vụ: Các loại hình dịch vụ được duy trì và có bước phát triển khá Tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm đạt 19,7%

-Cơ cấu kinh tế:Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, gắn với tiềm năng thế mạnh của từng vùng và địa phương

- Khoa học – Công nghệ: Hoạt động ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất đã được quan tâm Đưa vào ứng dụng nhiều tiến bộ kỹ thuật về giống cây, con, kỹ thuật canh tác, xây dựng mô hình sản xuất mới nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp; ứng dụng công nghệ vào chế tác đồng mỹ nghệ, đá ốp lát, gạch không nung, máy móc, cơ giới nông nghiệp, xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao -Văn hoá - xã hội: Huyện Đông Sơn có các trường THPT:THPT Đông Sơn 1 (thị trấn Rừng Thông);THPT Đông Sơn 2 (xã Đông Văn);THPT Nguyễn Mộng Tuân (thị

trấn Rừng Thông);Trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Đông Sơn (thị trấn Rừng Thông).Trường THCS: THCS Nguyễn Chích (trước đây là trường Năng khiếu Đông Sơn) và các trường THCS cấp xã Đông Sơn là huyện có truyền thống khoa cử Dân gian có câu: thầy đồ Hoằng Hoá, thầy khoá Đông Sơn Huyện Đông Sơn nổi tiếng với

hệ thống trò diễn dân gian: ngũ trò Viên Khê (dân ca, dân vũ Đông Anh, ở xã Đông Anh), ngũ trò Bôn (nay thuộc xã Đông Thanh), ngũ trò Rủn (nay thuộc xã Đông Khê).Ngày nay, nghệ nhân Thiều Quang Tùng (xã Đông Tiến) là một trong 2 nghệ nhân của tỉnh Thanh Hoá đã đúc phục chế được trống đồng (nghệ nhân còn lại ở xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hoá, xưa cũng thuộc Đông Sơn)

2.2 Đặc điểm các trường mầm non trên địa bàn huyện Đông Sơn-Thanh Hóa

2.2.1 Đặc điểm của trường mầm non Đông Quang

Cơ cấu tổ chức Trình độ giáo viên Cơ sở vật chất Nhà trường có:

- Đại học: 1/8= 12,5%

- Cao đẳng: 2/8= 25%

- Trung cấp: 5/8= 62,5%

+ Thành tích công tác của các giáo viên dạy các lớp mẫu giáo

- Giáo viên giỏi cấp trường: 34/34= 100%

- Giáo viên giỏi cấp huyện:

9/34=26,5%

+ Tổng số phòng: 12 Trong đó:

- Ngân sách nhà nước: 70 triệu đồng

- Nhân dân đóng góp 115 triệu đồng

- Nguồn khác: 345 triệu đồng

2.2.2 Trường mầm non Đông Phú:

Cơ cấu tổ chức Trình độ giáo viên Cơ sợ vật chất Nhà trường có:

- Phòng học kiên cố: 15

- Giáo viên giỏi cấp trường: 28/28= 100%

- Giáo viên giỏi cấp huyện:

- Ngân sách nhà nước: 70 triệu

- Nhân dân đóng góp 115 triệu

- Nguồn khác: 345 triệu

2.2.3 Trường mầm non Đông Nam:

Cơ cấu tổ chức Trình độ giáo viên Cơ sở vật chất

- Giáo viên giỏi cấp trường: 18/18= 100%

- Giáo viên giỏi cấp huyện:

6/18=33,5%

+ Tổng số phòng: 10 Trong đó:

- Ngân sách nhà nước: 233 triệu đồng

- Ngân sách địa phương:

49 triệu đồng

- Nhân dân đóng góp: 40 triệu đồng

2.3 Nội dung, kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “ Một số hiện tượng tự nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Đông Sơn - Thanh Hoá

2.3.1 Nội dung tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “ Một số hiện tượng tự nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Đông Sơn- Thanh Hoá

Qua khảo sát thực tế tại 3 trường nghiên cứu

* Nội dung tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “ Một số hiện tượng tự nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Đông Quang , huyện Đông Sơn - Thanh Hoá

*Nội dung tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “ Một số hiện tượng tự nhiên ” của trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non Đông Phú

Một số hiện tượng tự nhiên

Nước

Các hiện tượng tự nhiên

Mùa hè

Một số hiện tượng

tự nhiên

Các hiện tượng tự nhiên

Nước

Mùa hè

*Nội dung tổ chức hoạt động tạo hình chủ đề “ Một số hiện tượng tự nhiên ” cho trẻ 5 – 6 tuổi trường mầm non Đông Nam

2.3.2 Kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình theo chủ đề “Một số hiện tượng tự nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non huyện Đông Sơn- Thanh Hoá

Bảng 1: Kế hoạch hoạt động tạo hình theo chủ đề “Một số hiện tượng tự nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Đông Quang:

STT Hoạt động Hoạt động có chủ đích Hoạt động chiều

2 Các hiện tượng

tự nhiên Vẽ, tô màu bầu trời Gấp ngôi sao năm cánh

3 Mùa hè Xé dán ông mặt trời Tô màu biển

- Nhận xét, đánh giá:

+ Kế hoạch hoạt động tạo hình chưa thật sự phù hợp với nhận thức của trẻ 5-6 tuổi

ở trường mầm non Đông Quang

+ Chưa có sự tiếp nối giữa các hoạt động với nhau, chưa phong phú về các kỹ năng

cho trẻ như: vẽ, nặn, xé dán

Các hiện tượng tự

nhiên

Nước và đời sống con người

tượng tự nhiên

Bảng 2: Kế hoạch hoạt động tạo hình theo chủ đề “Một số hiện tượng tự

nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Đông Nam:

STT Hoạt động Hoạt động có chủ đích Hoạt động chiều

2 Các hiện tương

tự nhiên

Vẽ,tô màu ông mặt trời,

mưa, bầu trời đêm Xé dán mặt trời, mây

3 Mùa hè Vẽ về biển, bầu trời mùa

Nhận xét, đánh giá:

+ Việc sắp xếp các bài học tạo hình trong chương trình hoạt động tạo hình chưa đi theo con đường dẫn dắt tự nhiên: từ sự tiếp xúc trực tiếp, thao tác thử nghiệm tới các quá trình cảm nhận, tìm kiếm vận dụng sáng tạo, chưa đảm bảo yêu cầu trình tự logic + Các bài học có tổ chức lặp lại bổ sung cho nhau, nhưng không đều đặn để đạt được tính liên tục phát triển và bồi dưỡng sự linh hoạt thành thạo: phối hợp giữa ôn

luyên, cũng cố và mở rộng

Bảng 3: Kế hoạch hoạt động tạo hình theo chủ đề “Một số hiện tượng tự nhiên” của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Đông Phú:

STT Hoạt động Hoạt động có chủ đích Hoạt động chiều

2 Các hiện tượng tự nhiên Gấp cắt sao năm cánh Xé dán đám mây

Nhận xét, đánh giá:

+ Kế hoạch hoạt động tạo hình chưa thật sự phù hợp với nhận thức của trẻ 5-6 tuổi

ở trường

+ Chưa phong phú, đa dạng về rèn kỹ năng nặn cho trẻ

+ Chưa có sự logic từ chương trình, cần bổ sung các nọi dung để ôn luyện củng cố

→ Qua 3 bảng trên cho thấy:

+ Kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình chưa thật phù hợp với nhận thức của trẻ ở các trường trên địa bàn huyện Đông Sơn

+ Trình tự logic của chương trình chưa đảm bảo trong kế hoạch tổ chức hoạt động

tạo hình

Các tiết tạo hình trong chương trình có mối liên hệ logic với nhau, vốn dĩ các bài học phải theo trình tự hình thành biểu tượng, tiếp thu, củng cố ôn luyện và làm quen bài mới: hoạt động chiều mang tính chất làm quen bài mới, hoặc củng cố bài cũ nhằm đạt được mục đích hướng tới tạo điều kiện thuận lợi nhất để trẻ thực hiện hoạt động nghệ thuật trong tiết hoạt động có chủ đích đạt chất lượng của chương trình hoạt động

2.4.1.Trường mầm non Đông Quang

Tổ chức hoạt động tạo hình: Vẽ trời mưa( đề tài)

KẾ HOẠCH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH

-Trẻ tích cực tham gia hoạt động

-Giáo dục trẻ bảo vệ cơ thể khi ra ngoài trời mƣa: mặc áo mƣa, che dù và tính cẩn thận trong quá trình thực hiện

II.Chuẩn bị:

2.1: Đồ dùng của cô:

- Cô: Giáo án điện tử, bảng, que chỉ

- 3 tranh gợi ý ( tranh vẽ cảnh mƣa to, mƣa nhỏ, mƣa có gió)

- Nhạc không lời

2.2: Đồ dùng của trẻ:

- Giấy vẽ, bút màu, bàn ghế, kẹp, kệ treo tranh

III.Tiến hành

HĐ1: Trò chuyện về cảnh trời mƣa

-Cho trẻ hát và vận động theo bài hát

“Cho tôi đi làm mƣa với”, hỏi trẻ:

+Bài hát tên gì?

+Trong bài hát bạn nhỏ muốn làm gì?

+Mƣa có ích lợi gì?

Dẫn dắt cho trẻ xem đoạn phim cảnh trời

mƣa, trò chuyện với trẻ:

+Khi trời mƣa, cảnh vật trông nhƣ thế

nào?

+Ngoài ra còn có tiếng gì nữa?

+Ra ngoài khi trời mƣa con phải làm gì?

Dẫn dắt cho trẻ xem tranh

-Tiếng ào ào, lộp độp ạ!

- Con phải mặc áo mƣa ạ!

-Màu sắc tranh như thế nào?

-Bức tranh có đẹp không?

-Định hướng nội dung hoạt động: Con sẽ

vẽ cảnh trời mưa như thế nào? Con dùng

nét gì để vẽ cảnh trời mưa?

*Trẻ thực hiện: -Cô phát đồ dùng, mở

nhạc không lời

-Cô bao quát, nhắc trẻ cách cầm bút, tư

thế ngồi đúng, gợi ý trẻ vẽ thêm các chi

tiết cho bức tranh thêm đẹp

*Nhận xét sản phẩm:

-Tập trung trẻ gần kệ trưng bày, cho trẻ

chọn sản phẩm trẻ thích, hỏi trẻ: +Vì sao

con thích? ( gợi ý trẻ nhận xét về kỹ năng

vẽ, bố cục tranh, kỹ năng tô màu)

-Cô nhận xét chung sản phẩm, chú ý sản

phẩm đẹp Khen ngợi, động viên trẻ

HĐ3:Kết thúc

-Cô và cả lớp hát bài “ cho tôi đi làm mưa

với” để chuyển hoạt động

2.4.2 Trường mầm non Đông Phú

Tổ chức hoạt động tạo hình: Vẽ biển

KẾ HOẠCH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH

I.MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU:

1 Kiến thức:

- Củng cố và mở rộng kiến thức cho trẻ về biển

- Củng cố kỹ năng vẽ và tô màu

- Cung cấp cho trẻ kiến thức về bố cục tranh cân đối, hài hoà (độ xa gần, to nhỏ)

2 Kĩ năng:

- Trẻ có thể vẽ được cảnh về biển mà trẻ thích, thể hiện được không gian và bố cục

- Rèn luyện kỹ năng tô màu mịn, đều tay, không chờm ra ngoài

- Rèn luyện và phát triển khả năng sáng tạo cho trẻ

3 Giáo dục:

- Trẻ biết giữ gìn, yêu quý sản phẩm tạo ra

- Trẻ hứng thú, hăng say trong giờ học

- Thông qua hoạt động góp phần giáo dục trẻ biết yêu thiên nhiên, yêu đất nước

+ Cảnh bình minh trên biển, tàu thuyền

+ Cảnh nhiều người đang tắm biển

+ Tranh của trẻ vẽ các động vật sống dưới biển

- Cô đọc câu đố về biển:

Nơi nào tàu chạy sóng xô Mênh mông xa tít không bờ bạn ơi?

-Hỏi trẻ cô đọc câu đố về gì?

- Cô mở băng hình cho trẻ vừa xem vừa đàm thoại:

-Các con đang xem những hình ảnh gì đây

+ Các con thấy biển như thế nào?

+ Các con thường đi tắm biển vào mùa nào?

+ Các con đã được đi những biển nào rồi

2.Hoạt động 2:Bé xem tranh gì

+ Các con vừa được xem những hình ảnh về biển

rồi Cô cũng được đi tắm biển rồi đấy và cô rất yêu

biển cô đã vẽ lại những ấn tượng của cô về biển

thành những bức tranh rất đẹp

- Cho trẻ xem tranh cô vẽ về biển

- Các con thích bức tranh nào nhất? Vì sao?

*Tranh 1

- Các con có nhận xét gì về bức tranh này?

- À có rất nhiều tàu, thuyền, núi này!

- Các con có nhận xét gì về những chiếc thuyền và

những ngọn núi này thế nào?

- Vì sao lại thế?

- Bức tranh này cô dùng luật xa gần để vẽ đấy,

thuyền và núi ở gần thì sao nhỉ?

- Cô sẽ vẽ to hơn và vẽ ở phía dưới Còn những

thuyền và núi xa hơn thì sao nhỉ?

- Các con có biết bức tranh này cô vẽ biển vào lúc

nào không?

- Vì sao con biết?

- Vậy chúng ta nên đặt tên bức tranh này là gì nhỉ?

- Các con có nhận xét gì về màu sắc của bức tranh

này nhỉ?

* Tranh 2:

- Các con thấy bức tranh này như thế nào nhỉ?

- Các con có nhận xét gì về màu sắc tranh này? Vì

sao?

- Bức tranh này cô vẽ và tô màu cho những người đi

chơi và tắm biển với những bộ quần áo sặc sỡ, bãi

cát mầu vàng trải rộng, nước biển xanh biếc.Vì thế

-Thường đi tắm biển vào mùa

hè

-Trẻ kể

-Tranh vẽ nhiều thuyền và núi

-Có thuyền to, thuyền nhỏ, núi

to, núi nhỏ -Vì thuyền này xa thì vẽ vẽ nhỏ hơn…

-Thuyền và núi ở gần thì vẽ to hơn

- Thuyền và núi xa hơn thì vẽ nhỏ hơn và ở trên

- Vào lúc bình minh ạ

-Vì mặt trời đang nhô lên ạ -Bình minh trên biển Trẻ trả lời

-Có nhiều người đi tắm biển

Trẻ nhận xét

bức tranh trở nên rất sinh động

- Khi tô màu cô tô thật mịn và không bị chờm ra

ngoài, cô chọn rất nhiều màu sắc để tô cho bức tranh

- Màu sắc của bức tranh như thế nào?

- Các con thử hỏi chủ nhân của bức tranh xem tên

của tranh là gì?

+Cho trẻ nói ý định của trẻ

- Sắp tới sẽ có một cuộc triển lãm tranh về biển, các

con có muốn cùng nhau vẽ những bức tranh thật đẹp

về biển để gửi đến triển lãm không?

- Cô hỏi ý định của trẻ: Con định vẽ gì?

- Con vẽ như thế nào? (bố cục, màu sắc)

- Cô nhắc trẻ: Khi vẽ ngồi ngay ngắn , dùng bút đậm

nét để vẽ và tô màu mịn không chờm ra ngoài

3.Hoạt động 3: Bé Thi tài

+Trẻ thực hiện

- Cô bao quát, giúp trẻ khi cần thiết

- Với trẻ tốt cô hướng mở ý tưởng, trẻ yếu cô gợi ý

cho trẻ

+ Nhận xét tranh

- Cho trẻ treo tranh lên giá

- Các con thích bức tranh nào nhất? Vì sao?

- Cô gợi ý cho trẻ nhận xét về nội dung, màu sắc, bố

cục tên tranh

- Cô khuyến khích động viên trẻ

3.4 Kết thúc hoạt động:

- Cô: Cho trẻ hát: Ánh trăng hòa bình

- Trẻ : Hát và cùng cô thu dọn đồ dùng cho cô

Trẻ nêu ý nhận xét của mình

Trẻ trả lời Trẻ hỏi bạn

Trẻ nêu ý tưởng

Trẻ thực hiện

Trẻ nhận xét

Trẻ hát

Nhận xét: Bổ xung phần kỹ năng:

Giới thiệu cụ thể các phần cho trẻ nắm được để giờ học đạt kết quả cao hơn

Dự kiến câu trả lời của trẻ rõ ràng hơn

Nhìn chung: Giờ học đạt hiệu quả chưa cao chưa phát huy hết khả năng sáng tạo và

sự khéo léo của trẻ

2.4.3 Trường mầm non Đông Nam

KẾ HOẠCH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH

Chủ đề: Một số hiện tượng tư nhiên

Đề tài: Xé dán ông mặt trời và đám mây

Đối tượng: Trẻ 5-6 tuổi

Thời gian: 25-30 phút

Nguời dạy: Lê Thị Thơm

I.Mục đích yêu cầu

- Trẻ biết yêu lao động và yêu sản phẩm mình làm ra

- Trẻ hứng thú khi tham gia hoạt động

II.Chuẩn bị

- Của cô: + Tranh 1: Cảnh biển ông mặt trời và đám mây

+ Tranh 2: Xé dán vườn hoa và ông mặt trời và đám mây

+ Tranh 3: Xé dán vườn cây ông mặt trời và đám mây

- Của trẻ: Keo dán, giấy màu, giấy a4, khăn lau tay

- Đĩa nhạc bà hát : “ Cháu vé ông mặt trời ”

III.Tổ chức hoạt động

*Hoạt động 1: Gây hứng thú

- Hát: “ Cháu vẽ ông mặt trời”

- Trong bài hát nói về ai?

- Chúng mình có muốn bắt chước bạn nhỏ

- Trẻ hát

- Bạn nhỏ vẽ ông mặt và đám mây

- Có ạ

trong bài hát bạn nhỏ đã vẽ ông mặt trời vậy

hôm nay cô và chúng mình sẽ xé dán ông mặt

trờivà đám mây nhé

- Chúng mình rất ngoan rất giỏi cô tặng cho

chúng mình một món quà

*Hoạt động 2: Quan sát đàm thoại tranh

+ Tranh 1: Xé dán cảnh biển ông mặt trời

đám mây

- Cô có món quà gì?

- Cô xé dán được bức tranh gì đây?

- Bức tranh cô xé dán ông mặt trời vào buổi

nào?

- Bức tranh cô xé dán như thế nào?

- Ông mặt trời cô xé màu gì?

- Cô dùng kỹ năng gì để xé dán?

- Ông mặt trời vào buổi sáng thì như thế nào?

- Còn đây là gì? Tia nắng cô xé màu gì?

- Để xé được tia nắng cô dùng kỹ năng gì để

xé dán?

- Đám mây cô xé dán màu gì?

- Cô dùng kỹ năng gì để xé được đám mây?

- Bên dưới cô còn xé gì đây?

- Cô dùng kỹ năng gì để xé dán con cá?

- Nước biển cô dùng kỹ năng gì để xé?

+Tranh 2: Xé dán vườn cây ông mặt trời và

đám mây

- Cô xé dán được bức tranh gì nữa đây?

- Bức tranh cô xé dán ông mặt trời vào buổi

nào?

- Ông mặt trời vào buổi trưa thì như thế nào?

- Ông mặt trời và đám mây để xé được cô

- Trẻ lắng nghe

- Trẻ trả lời

- Trẻ trả lời

- Buổi sáng

- Màu xanh ra trời

- Cây hoa

- Bông hoa cô xé dán có màu gì?

- Cô dùng những kỹ năng gì để xé dán được

những cây hoa?

- Thân cây cô dùng kỹ năng gì để xé?

- Lá hoa cô dùng kỹ năng gì để xé?

+ Tranh 3: Xé dán vườn cây ông mặt trời và

- Để bức tranh đẹp hơn cô còn xé dán gì nữa?

- Lá cây cô xé như thế nào?

- Thân cây cô dùng kỹ năng gì để xé?

* Trò chuyện về ý tưởng của trẻ:

- Vừa rồi các con đã được quan sát rất nhiều

tranh cô xé dán Vậy bây giờ các con muốn tự

tay mình xé dán nhứng bức tranh đẹp giống

cô không?

- Cô hỏi 3-4 trẻ về bức tranh trẻ định xé dán

và hỏi trẻ ký năng xé dán như thế nào

- Các con ơi, tay đâu tay đâu( tay đây tay

đây) À bây giờ các con hãy dùng những bàn

tay khéo léo của mình xé dán ra những bức

tranh về ông mặt trời thật là đẹp nhé

*Trẻ thực hành:

- Cô mở nhạc cho trẻ vừa nghe, vừa thực

hành ( mở âm thanh nhỏ đủ để nghe)

- Cô theo dõi khuyến khích trẻ xé dán nhắc

nhở trẻ nhớ lại cách xé dán, và trong khi xé

- Xé dải

- Xé nhích

- Buổi chiều

- Trẻ trả lời

- Trẻ trả lời

- Trẻ thực hiện

chưa thực hiện xong hay chọn màu chưa phù

hợp, chưa đẹp thì cô nhắc nhở cố gắng hơn

- Trẻ mang sản phẩm lên trưng bày

- Trẻ trả lời

- Trẻ lắng nghe

Nhận xét: Bổ sung phần kỹ năng: rèn kĩ năng ghi nhớ, chú ý, lắng nghe, tư duy, tưởng tượng cho trẻ

Dự kiến câu trả lời của trẻ rõ ràng cụ thể

Chia các hoạt động chưa hợp lí

*Bảng 5: Tiêu chí đánh giá hoạt động tạo hình của trẻ 5-6 tuổi chủ đề hiện tượng

tự nhiên ở trường mầm non Đông Phú

STT Tiêu chí đánh giá

Mức độ đánh giá Tốt Tỉ lệ Khá Tỉ lệ Trung

cả nước trên tất cả các bậc học, và thông qua quyết định chỉnh sửa bổ sung chương

trình giáo dục mầm non mới ta càng khẳng định rõ hơn nhiệm vụ điều khiển tổ chức

hoạt động của cô có tác động mạnh mẽ đến chất lượng học tập của các cháu

Đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định ảnh hưởng lớn đến chất lượng dạy học và chăm sóc trẻ Mặc dù vậy, thực tế cho thấy đội ngũ giáo viên mầm non còn thiếu về số lượng, chất lượng chưa đồng đều, chưa đáp ứng được đầy đủ yêu cầu của giáo dục mầm non hiện nay Và có thể kể đến một số nguyên nhân chính là do chế độ chính sách đãi ngộ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục mầm non còn nhiều điểm bất hợp lý, chưa tạo ra được động lực để giáo viên rèn luyện về phẩm chất nâng cao năng lực chăm sóc trẻ, thậm chí không ít giáo viên đã bỏ nghề, chuyển nghề khác vì đồng lương

quá eo hẹp,…

Bàn về thực trạng trình độ giáo viên ở 3 trường mầm non tiến hành nghiên cứu bằng kết quả tìm hiểu dựa trên cơ sở lý luận (thông tin bằng văn bản hợp lệ của nhà trường) kết hợp với thời gian quan sát thực tiễn (các tiết dạy mẫu, cách tổ chức, sắp

xếp và thực hiện chương trình) của các giáo viên, tôi có những nhận định cụ thể sau:

Về ưu điểm:

Các giáo viên có lòng yêu mến trẻ, mỗi một người giáo viên tâm huyết với nghề đã sẵn sàng khổ công lao động trí óc lẫn thể lực vì mục tiêu chăm sóc giáo dục thế hệ

tương lai của đất nước

Xuất phát từ lòng yêu thương trẻ, các cô luôn cố gắng trau dồi phẩm chất năng lực

sư phạm ngày càng nâng cao kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ trong hoạt động giáo dục

trẻ, tạo mọi điều kiện thuận lợi, môi trường cho hoạt động học tập của trẻ

100% tất cả các giáo viên có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn theo bằng cấp, nhiều giáo viên có trình độ đại học - cao đẳng Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm đáng mừng thì nhân tố giáo viên vẫn còn tồn tại nhiều mặt hạn chế có ảnh hưởng không tích

cực tới hoạt động tạo hình của trẻ mầm non

Về hạn chế:

Chương trình giáo dục mầm non mới kèm theo thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT đã được ban hành từ ngày 25 tháng 7 năm 2009 của bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo Tuy nhiên trên thực tế cho đến nay nội dung chương trình đã có đổi mới xong còn chậm Nhiều giáo viên chỉ thực hiện trên lý thuyết còn khi áp dụng vào việc dạy trẻ thì chưa phát huy hết sự đổi mới chương trình Thậm chí có giáo viên vẫn giữ theo cách

dạy cũ mà chưa tiến hành nội dung đổi mới theo quy định

Một số cô chưa nhận thức đúng và đầy đủ về kỹ năng cũng như kiến thức chuyên môn sâu của bộ môn tạo hình Từ đó nội dung dạy học còn dàn trải, không đi sâu vào vấn đề, chưa bám sát vào mục tiêu giáo dục Vì thế trẻ không có được vốn kiến thức

về nghệ thuật vẽ mang tính sâu sắc