Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng,phát triển và năng suất giống khoai tây marabel vụ xuân năm 2019 tại khu thực hành khoa nông lâm ngư nghiệp, trường đại học hồng đức

i TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC KHOA NÔNG LÂM NGƯ NGHIỆP ĐỖ THỊ HỒNG BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA MẬT ĐỘ TRỒNG ĐẾN SINH TRƯỞNG,PHÁT TRIỂN VÀ NĂNG SUẤT GIỐNG KHOAI TÂ

i

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC

KHOA NÔNG LÂM NGƯ NGHIỆP

ĐỖ THỊ HỒNG

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA MẬT ĐỘ TRỒNG ĐẾN SINH TRƯỞNG,PHÁT TRIỂN VÀ NĂNG SUẤT GIỐNG KHOAI TÂY MARABEL VỤ XUÂN NĂM 2019 TẠI KHU THỰC HÀNH KHOA NÔNG LÂM NGƯ NGHIỆP,

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC

Ngành đào tạo: Nông học

Thanh Hóa, tháng 5 năm 2018

ii

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC

KHOA NÔNG LÂM NGƯ NGHIỆP

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

Ngành: Nông học

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA MẬT ĐỘ TRỒNG ĐẾN SINH TRƯỞNG,PHÁT TRIỂN VÀ NĂNG SUẤT GIỐNG KHOAI TÂY MARABEL VỤ XUÂN NĂM 2019 TẠI KHU THỰC HÀNH KHOA NÔNG LÂM NGƯ NGHIỆP,

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC

Người thực hiện: Đỗ Thị Hồng Lớp: Đại học Nông học K18 Khoá: 2015– 2019

Giảng viên hướng dẫn: Lê Thị Hường

Thanh Hóa, tháng 5 năm 2018

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian thực tập tốt nghiệp vừa qua, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình của các thầy

cô giáo, bạn bè, người thân và các cơ quan đơn vị

Qua thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học đã giúp tôi không những bổ sung kinh nghiệm mà còn cho tôi làm quen dần với thực tế sản xuất Có được thành công

đó, trước hết tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô Lê Thị Hường với tư cách là người trực tiếp hướng dẫn tôi trong quá trình thực hiện đề tài Đồng thời tôi xin bày

tỏ lòng cảm ơn tới Ban giám hiệu Trường Đại Học Hồng Đức, Ban chủ nhiệm Khoa Nông- Lâm- Ngư Nghiệp, cùng các thầy giáo, cô giáo trong khoa đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành tốt đề tài nghiên cứu của mình

Tuy nhiên do thời gian không có nhiều, với kinh nghiệm và tầm nhìn còn hạn chế nên báo cáo thực tập không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được

sự góp ý chân thành của giáo viên hướng dẫn và các thầy cô giáo trong khó, cùng toàn thể các bạn trong lớp K18 để tôi khắc phục được những hạn chế của mình, đúc kết thêm kinh nghiệm học tập, cũng như sau này ra trường công tác

Tôi xin chân thành cảm ơn !

Thanh Hóa, tháng 5 năm 2019

Sinh viên

Đỗ Thị Hồng

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC iv

DANH MỤC BẢNG vi

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vii

PHẦN 1: MỞ ĐẦU 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục đích và yêu cầu đề tài 2

1.3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 2

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 3

2.1 Tình hình sản xuất và tiêu thụ khoai tây trên thế giới và Việt Nam 3

2.1.1 Tình hình sản xuất khoai tây trên thế giới 3

2.1.2 Tình hình sản xuất khoai tây ở việt nam 4

2.2 Đặc điểm sinh thái và nhu cầu dinh dưỡng của cây khoai tây 5

2.2.1 Nguồn gốc và lịch sử của khoai tây 5

2.2.2 Đặc điểm sinh thái của khoai tây 7

2.2.3 Yêu cầu ngoại cảnh và dinh dưỡng của khoai tây 9

2.3 Các kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của khoảng cách trồng đến sinh trưởng, phát triển, năng suất và phẩm chất của khoai tây 11

PHẦN 3: VẬT LIỆU, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 13

3.1.Vật liệu nghiên cứu 13

3.2.Nội dung nghiên cứu 13

3.3.Phương pháp nghiên cứu 13

3.3.1 Thời gian, địa điểm 13

3.3.2 Phương pháp bố trí thí nghiệm 13

3.3.3.Các biện pháp kỹ thuật áp dụng trong thí nghiệm: 14

3.3.4 Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp theo dõi các chỉ tiêu 15

3.3.4.1 Theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng và phát triển của cây khoai tây 15

3.3.4.2 Sâu bệnh hại 16

3.4.3.3 Các yếu tố cấu thành năng suất 19

3.3.5 Phương pháp xử lý số liệu 19

PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 20

4.1 Ảnh hưởng của mật độ trồng đến tỷ lệ mọc mầm và thời gian sinh trưởng của khoai tây Marabel 20

4.2 Ảnh hưởng của mật độ trồng đến động thái tăng trưởng chiều cao cây của giống khoai tây Marabel 21

4.3 Ảnh hưởng của mật độ trồng đến khả năng phát triển thân chính của giống khoai tây giống Marabel 22

4.4 Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồngđến tình hình phát sinh phát triển sâu bệnh hại của giống khoai tây Marabel 23

4.5 Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồngđến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống khoai tây Marabel 24

4.7 Ảnh hưởng của mật độ đến hiệu quả kinh tế khoai tây Marabel 26

PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 27

5.1 Kết luận 27

5.2 Đề nghị 27

TÀI LIỆU THAM KHẢO 28

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Tình hình sản xuất khoai tây trên thế giới những năm gần đây 3 Bảng 1.2 Diện tích, năng suất và sản lượng khoai tây của các châu lục năm

2015 và 2016 4 Bảng 1.3 hình sản xuất khoai tây ở Việt Nam những năm gần đây 5 Bảng 4.1 Ảnh hưởng của mật độ trồng đến tỷ lệ mọc mầm và thời gian sinh trưởng của khoai tây Marabel 20 Bảng 4.2 Ảnh hưởng của mật độ trồng đến động thái tăng trưởng chiều cao cây của giống khoai tây Marabel (cm) 21 Bảng 4.3 Động thái phát sinh thân chính của giống khoai tây giống Marabel (số thân) 22 Bảng 4.4 Tình hình sâu bệnh hại của giống khoai tây Marabel 23 Bảng 4.5.1 Ảnh hưởng của mật độ trồngđến tỷ lệ củ thương phẩm và các yếu tố cấu thành năng suất của giống khoai tây Marabel 24 Bảng 4.5.2 Ảnh hưởng của mật độ trồng đến năng suất của giống khoai tây Marabel 25 Bảng 4.7 Ảnh hưởng của mật độ đến hiệu quả kinh tế khoai tây Marabel 26

PHẦN 1: MỞ ĐẦU

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Khoai Tây (Solanum tuberosum) là loài cây nông nghiệp ngắn ngày, trồng

lấy củ chứa tinh bột Hàm lượng dinh dưỡng trong củ khoai tây phong phú, đa dạng, bao gồm tinh bột, gluxit, lipit, các loại vitamin: Caroten, B1, B2, B3, B6, PP,

C Thành phần khoáng của khoai tây chiếm chủ yếu là P, Ca, Fe, Mg, K Trong củ khoai tây còn chứa một số axit amin tự do, vì vậy giá trị dinh dưỡng ở khoai tây được kh ng định là rất quan trọng với con người Khoai tây cũng giữ vai trò là là cây lương thực chủ yếu của nhiều nước trên thế giới, đứng vị trí thứ năm sau lúa

mì, lúa nước, ngô, lúa mạch, vì khoai tây cung cấp 15,3 – 16,3 hàm lượng tinh bột Chính vì vậy khoai tây được trồng ở rất nhiều nước trên thế giới

Năng suất khoai tây cao hay thấp phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Khối lượng củ, số củ khóm và số khóm đơn vị diện tích Các yếu tố trên đều chịu ảnh hưởng rất lớn bởi chế độ chăm sóc và bố trí mật độ cây trồng trên một đơn vị diện tích Trồng mật độ dày giúp tăng số cây thu hoạch, tuy nhiên nếu trồng quá dày vừa lãng phí giống, giảm số củ và kích thước củ Mật độ quá dày hoặc quá thưa đều làm giảm năng suất khoai tây Chính vì vậy việc bố trí mật độ hợp lí là yếu tố quan trọng quyết định năng suất khoai tây

Khoai tây Marabel có nguồn gốc từ Mỹ,thời gian sinh trưởng 95-100 ngày, cây sinh trưởng mạnh khoảng 45-50 ngày sau trồng đã kín luống, dạng cây đứng, ít mầm nhưng có nhiều nhánh, lá to, màu xanh đậm, ra hoa sớm, hoa màu phớt tím Marabel tạo củ sớm, số lượng củ trung bình (8-9 củ cây), củ đồng đều, mắt củ nông, củ có hình tròn, vỏ củ màu vàng nhạt hơi sần, thịt củ màu trắng Marabel có tiềm năng năng suất cao, chịu nhiệt tốt, dạng củ và hàm lượng chất khô trong củ cao phù hợp cho chế biến công nghiệp

độ trồng đến sinh trưởng,phát triển và năng suất giống khoai tây Marabel vụ xuân năm 2019 tại khu thực hành khoa Nông Lâm Ngư nghiệp,Trường Đại Học Hồng Đức

1.2 Mục đích và yêu cầu đề tài

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần hoàn thiện quy trình chăm sóc

và kỹ thuật trồng cây khoai tây, vận dụng trong điều kiện cụ thể của khu thực hành trường Đại Học Hồng Đức, tỉnh Thanh Hóa

1.3.2 Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở phổ biến, khuyến cáo sử dụng công thức mật độ trong thâm canh khoai tây, góp phần tăng năng suất và phát triển cây khoai tây tại Thanh Hóavà các địa bàn khác có điều kiện tương tự

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU

2.1 Tình hình sản xuất và tiêu thụ khoai tây trên thế giới và Việt Nam

2.1.1 Tình hình sản xuất khoai tây trên thế giới

vĩ tuyến Bắc đến 400

vĩ tuyến Nam Do điều kiện sinh thái, mức độ thâm canh và trình độ sản xuất khác nhau nên năng suất khoai tây chênh lệch rất lớn từ 7-60 tấn/ha Tính đến năm 2016 trên thế giới trồng đƣợc 19,25 triệu ha khoai tây, tổng sản lƣợng

Sản lƣợng (triệu tấn)

chung về năng suất khoai tây tăng đều theo các năm ,thấp nhất là năm 2007 (17,38 tấn/ha) cao nhất là năm 2014 (20,09 tấn/ha), biến động về năng suất là

Năng suất (Kg/ha)

Sản lượng (nghìn tấn)

Diện tích (ha)

Năng suất (Kg/ha)

Sản lượng ( nghìn tấn)

là vùng có diện tích trồng thấp nhất 0.39 triệu ha, nhưng lại là cùng có năng suất khoai tây lớn nhất với 41,26 tấn/ha (2015) và 42,27 Tấn ha (2016) do trình độ

thâm canh cao

2.1.2 Tình hình sản xuất khoai tây ở việt nam

Cây khoai tây được du nhập vào Việt Nam từ năm 1890 và chủ yếu trồng

ở vùng đồng bằng sông Hồng (Ho T.V và cs, 1987),[16] Hiện nay khoai tây được coi là một trong những loại “thực phẩm sạch”, là một loại nông sản hàng hoá được lưu thông rộng rãi (Ngô Văn Hải 1997), [20]

Với điều kiện khí hậu trong vụ đông ở miền Bắc Việt Nam thì cây khoai tây được xem là cây trồng lý tưởng Tuy nhiên, tình hình sản xuất khoai tây ở Việt

Nam luôn biến động và phát triển không tương xứng với tiềm năng của nó

Bảng 1.3 hình sản xuất khoai tây ở Việt Nam những năm gần đây

Năm

Diện tích (ha)

Năng suất (tấn ha)

Sản lượng (nghìn tấn)

tấn ha năm 2016) thấp hơn 5,31 tấn/ha

Có rất nhiều nguyên nhân làm cho diện tích và năng suất khoai tây ở Việt Nam còn thấp so với thế giới, và vị thế cây khoai tây so với các cây trồng khác ở việt nam Đó là những lý do như kỹ thuật trồng, trình độ thâm canh, giống hay bệnh khoai tây

2.2 Đặc điểm sinh thái và nhu cầu dinh dưỡng của cây khoai tây

2.2.1 Nguồn gốc và lịch sử của khoai tây

Cây khoai tây (Solanum tuberosum) là một trong những cây lương thực

chính của thế giới, xếp thứ 4 sau lúa mỳ, gạo và ngô Khoai tây thuộc họ cà

Solanaceae có nguồn gốc xuất xứ ở dãy núi Andes Nơi khởi thuỷ của cây khoai

tây trồng là ở quanh hồ Titicaca giáp ranh nước Peru và Bolivia Những di tích khảo cổ tìm thấy ở vùng này thấy cây khoai tây làm thức ăn cho người đã có từ thời đại 500 năm trước công nguyên Những hóa thạch củ khoai tây khô và những đồ vật hình dáng khoai tây có khá nhiều ở thế kỷ thứ II sau công nguyên Hiện nay ở dãy núi Andes còn có rất nhiều loài khoai tây dại, bán hoang dại, loài khoai tây trồng Nhân dân Peru, Bolivia và những nước lân cận trồng những

giống khoai tây rất đa dạng, phổ biến nhất là loài Solanum tuberosum, sau

đó là loài S.andigena, loài ít hơn là S.juzepezukii (Trương Văn Hộ, 1992) [18]

Ban đầu những nhà thám hiểm châu Âu đến Peru, Bolivia, Colombia phát hiện thấy người da đỏ Inca trong bữa ăn có ngô, khoai tây và đậu Đầu thế kỷ XVI, quân đội viễn chinh Tây Ban Nha đi chiếm thuộc địa vùng Nam châu Mỹ Năm 1532, Francisco Pizarro và quân đội của ông chiếm Peru và có thể là những người châu Âu đầu tiên tìm thấy khoai tây ở Cajamarca núi Andes nơi họ gặp vị hoàng đế Atahnallpa người Inca, đồng thời một đội quân viễn chinh khác do Quesada đi tới miền Nam Colombia và đã đi qua vùng khoai tây ở thung lũng Crita Năm 1536, người Tây ban Nha được ăn khoai tây và may mắn nhất của họ là được lấy giống, xem như là một loài cây kỳ lạ đem về trồng ở Tây Ban Nha Từ Tây Ban Nha, khoai tây lan truyền ra các nước Châu Âu Ban đầu trồng trong vườn, sau trở thành cây lương thực chính của Châu Âu như hiện nay Hành trình cây khoai tây đến mỗi nước có những giai thoại khác nhau

Ở Việt Nam, khoai tây được đưa vào năm 1890 do những nhà truyền giáo người Pháp đem đến Tiếng Anh là Potato, đến Việt Nam được đặt tên là khoai tây, có nghĩa là khoai của người Tây, người phương tây Trước năm 1970, khoai tây trồng rải rác ở Sapa - Lào Cai, Đồ Sơn - Hải Phòng, Trà Lĩnh Cao Bằng, Đông Anh - Phúc Yên, Đà Lạt Lâm Đồng v.v Diện tích tất cả khoảng 3 nghìn

ha Thời gian này, khoai tây được coi là loại rau cao cấp của người nước ngoài Những năm 70, cuộc cách mạng xanh ở miền Bắc Việt Nam diễn ra rộng khắp, các nhà khoa học cùng các nhà quản lý đã nghiên cứu và phát triển, lúa xuân ngắn ngày năng suất cao thay lúa chiêm dài ngày năng suất thấp, dẫn đến hiệu quả kinh tế là gần 1 triệu ha đất xưa nay trồng 2 vụ lúa đã có thời gian từ cuối tháng 10 đến đầu tháng 2 (khoảng 3,5 tháng) có thể trồng cây vụ đông Hệ thống canh tác mới 3 vụ, đó là: Lúa xuân - Lúa mùa - Cây vụ đông đã được xác lập

Trong số những cây vụ đông thì cây khoai tây được các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu nhiều Khi sản xuất lúa gạo và khô dư thừa thì khoai tây là thực phẩm rau sạch trên thị trường và đã có nhiều thời gian xuất khẩu sang Liên

Bang Nga, năm 1986 là 5 nghìn tấn, năm 1987 là 1,5 nghìn tấn và xuất sang một

số nước lân cận như Sigapor, Lào, Campuchia.(Đào Huy Chiên)[3]

2.2.2 Đặc điểm sinh thái của khoai tây

a, Rễ

Khoai tây mọc từ hạt có rễ chính và rễ chùm Khoai trồng từ củ giống chỉ phát triển rễ chùm Khi mắt củ bắt đầu nảy mầm, phần gốc mầm cũng xuất hiện những chấm nhỏ chính là mầm mống của rễ Rễ liên tục xuất hiện suốt cả quá trình sinh trưởng và phát triển của cây Rễ xuất hiện tập trung sau trồng 20

- 30 ngày Bộ rễ phân bố chủ yếu trên tầng đất cày 0 - 40 cm Tuy nhiên, mức độphát triển bộ rễ còn phụ thuộc vào các yếu tố như: kỹ thuật làm đất, tính chất vật lý của đất, độ ẩm, giống và các yếu tố ngoại cảnh khác Rễ khoai tây phát triển mạnh nhất ở thời kỳ cây bắt đầu ra nụ (ở dưới mặt đất lúc này đã hình thành củ và củ bắt đầu lớn) (Nguyễn Văn Thắng và Bùi Thị Mỳ, 1996) [10]

Nghiên cứu bộ rễ nhằm mục đích chọn đất thích hợp, tạo tầng canh tác dày liên quan tới kỹ thuật xới đất, vun cho cây khoai tây

b, Thân

Thân khoai tây gồm 2 phần: Phần trên mặt đất và phần dưới mặt đất

- Phần trên mặt đất: Mầm đỉnh mọc trong thời gian bảo quản tại kho Sau khi trồng từ 7 - 10 ngày, mầm từ củ giống vươn dài lên khỏi mặt đất, phát triển thành thân chính mang lá Cả thân và lá khoai tây đều tham gia vào quá trình quang hợp Thân trên mặt đất thường mọc th ng đứng hay rích rắc, giữa các đốt

có dạng tròn hoặc 3 - 5 cạnh Trên thân có lông tơ cứng, khi già lông rụng Lớp

tế bào nằm sát biểu bì của thân chứa chất chlorophin, thân có màu xanh Nếu chứa các sắc tố khác thì thân có màu tím hoặc hồng Chiều cao của thân thể hiện đặc trưng hình thái giống, thay đổi từ 30 - 150 cm Trung bình có 2 - 8 thân/khóm

Sự phân cành của thân xác định hình dạng của khóm Sự thay đổi về chiều cao thân, số thân khóm, màu sắc phụ thuộc vào các yếu tố giống, điều kiện trồng trọt, điều kiện ngoại cảnh, mật độ, thời vụ

- Phần dưới mặt đất (thân củ) Củ khoai tây thực chất là do sự phình to và rút ngắn của tia củ (thân ngầm hay còn gọi là thân địa sinh phát triển trong điều kiện bóng tối) Về cấu tạo và hình thái cho thấy củ khoai tây hoàn toàn giống như cấu tạo của một thân Các mắt củ là vết tích của những gốc cuống lá Mắt củ hình thành trong điều kiện bóng tối Mỗi mắt thường có 2 - 3 mầm ngủ và thường tập trung nhiều nhất trên đỉnh củ Hình dạng, màu sắc củ thể hiện đặc trưng giống Giữa giai đoạn sinh trưởng thân lá và tích luỹ dinh dưỡng vào củ, mối quan hệ giữa các bộ phận trên và dưới mặt đất liên quan chặt chẽ

c Lá

Lá khoai tây là lá phức, bản lá to, mọc cánh xẻ lông chim, có 3- 7 đôi mọc đối xứng qua trục và một lá lẻ trên cùng thường lớn hơn gọi là lá chét đỉnh Lá dài khoảng 10- 15 cm, mặt lá ph ng hoặc gợn sóng Màu sắc lá phụthuộc giống, thời vụ, điều kiện chăm sóc mà có thể xanh, xanh đậm, xanh nhạt (Hồ Hữu

An, Đinh Thế Lộc, 2005) [1] Lá hình thành và hoàn thiện theo sự tăng trưởng của cây: Đầu tiên là các lá nguyên đơn, dần dần hình thành các lá kép lẻ chưa hoàn chỉnh và cuối cùng là các lá hoàn chỉnh Số lượng, kích thước và sự sắp xếp lá trên thân thể hiện đặc điểm của giống và quyết định đến độ thoáng cũng như khả năng hấp thụ ánh sáng của mỗi lá và bộ lá Các lá ở tầng giữa có khả năng quang hợp mạnh nhất Góc độ giữa lá và thân lớn, lá gần như song song

hợp là lớn nhất, tiềm năng năng suất đạt cao nhất Do đó, nếu diện tích lá giảm một nửa, năng suất giảm tối thiểu 30%

d, Hoa - quả- hạt

Hoa khoai tây là loại hoa tự thụ phấn, hạt phấn hoa thường bất thụ do vậy

tỷ lệđậu quả thấp Hoa thường mọc tập trung thành chùm, màu sắc phụthuộc vào giống, có thể là trắng, phớt hồng, hồng, tím hoặc đỏ Quả thuộc loại quảmọng, hình tròn hoặc trái xoan, màu xanh lục, có 2 - 3 noãn tạo 2 - 3 ngăn chứa nhiều hạt rất nhỏ

Hạt dạng tròn dẹt, màu xanh đen, P1000 = 0,5 g Hạt có thời gian ngủ nghỉ dài như củ giống

2.2.3 Yêu cầu ngoại cảnh và dinh dưỡng của khoai tây

a, Nhiệt độ

Nhiệt độ là yếu tốđặc biệt quan trọng quyết định khả năng phân bố, thời vụgieo trồng, quá trình sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây khoai tây Tổng nhu cầu nhiệt độ cho khoai tây sinh trưởng và phát triển dao động từ

giới là lựa chọn được nhiều vùng có nhiệt độ gieo trồng thích hợp (Beukema et al., 1990)[14]

Cây khoai tây là cây yêu cầu khí hậu mát mẻ và ôn hoà Mỗi một thời kì sinh trưởng và phát triển của cây chúng yêu cầu nhiệt độ khác nhau Hạt có thể

kiện gặp nhiệt độ cao trên 250C, hạt cũng có thể nảy mầm được, nhưng mầm phát triển chậm và thường bị thối Nhiệt độ thích hợp cho thân lá phát triển là 20

C,

thường kéo dài thời gian sinh trưởng và cho năng suất thấp Trong giai đoạn ngủ

mọc mầm tốt nhất, mầm mập và ngắn

b, Ánh sáng

Khoai tây là cây ưa sáng, năng suất khoai tây phụ thuộc vào khả năng hấp thu và hiệu quả của việc sử dụng năng lượng ánh sáng để tổng hợp nên chất khô của củ và chỉ số thu hoạch Cường độ ánh sáng thích hợp cho sự hình thành củvà năng suất khoai tây là từ 20.000 - 50.000 lux Độ dài chiếu sáng trong ngày cũng ảnh hưởng rõ rệt đến sự phát dục của cây khoai tây (ra hoa, đậu quả và kết hạt) Thời kỳ từ cây con đến hình thành củ, đòi hỏi ánh sáng ngày dài để tiến hành quang hợp và tích lũy chất hữu cơ, khi củ bắt đầu hình thành cần thời gian chiếu sáng ngày ngắn Điều kiện chiếu sáng ngày ngắn ở giai đoạn mọc mầm và nhiệt

độ cao trong suốt thời gian sinh trưởng sẽrút ngắn thời gian sinh trưởng của khoai tây

Thời kì mọc mầm khỏi mặt đất đến lúc cây có nụ hoa, khoai tây yêu cầu ánh sáng ngày dài sẽ có lợi cho sự phát triển thân lá và thúc đẩy mạnh quá trình quang hợp đến thời kì hình thành tia củ chúng yêu cầu thời gian chiếu sáng ngắn Các điều kiện này rất phù hợp với điều kiện miền Bắc nước ta Khi củ phát triển mạnh, chúng yêu cầu bóng tối Do vậy trong kĩ thuật, thời kì này cần làm cỏ xới xáo và vun gốc cao dần cho cây

c, Nước

Trong thời kỳ sinh trưởng phát triển khoai tây cần lượng nước lớn và phải

nước (Ngô Đức Thiệu và cs, 1978)[11] Giai đoạn trước khi hình thành củđòi hỏi ẩm độđất khoảng 60%, giai đoạn hình thành củlà 80%

Nếu thiếu nước ở giai đoạn hình thành củ thì năng suất giảm rõ rệt cụ thể:

Ẩm độđất là 60% thì năng suất giảm 4,3%; ẩm độđất còn 40%, năng suất giảm 33,9%; không tưới năng suất giảm 63% (Tạ Thị Thu Cúc, 1979)[4]

Khoai tây được trồng bằng củ nên khi phát triển không hình thành rễ chính mà chỉ có các rễ phụ thưa thớt Phần lớn rễ tập trung ở tầng đất mặt nên khả năng hút nước của cây không lớn Gặp điều kiện khô hạn khoai tây rất dễ bị thiếu nước và phát triển kém (Đường Hồng Dật, 2005)[5]

d, Đất trồng và dinh dưỡng

Củ khoai tây khi phát triển có khả năng dịch chuyển các phân tửđất yếu hơn so với nhiều loại rễ củ khác nên đòi hỏi lớp đất mặt, là nơi khoai tây hình thành củphải rất tơi xốp Các loại đất cát pha, đất nhẹ, thậm chí là đất cát là thích hợp với cây khoai tây Các loại đất nặng và quá ẩm ướt, cây khoai tây phát triển không tốt và thường bị bệnh thối ướt gây hại Trên các loại đất nặng, hàm lượng tinh bột trong củ giảm, củ cũng nhỏđi nhiều Mặt khác khoai tây còn sinh trưởng, phát triển và cho năng suất giảm dần khi trồng liên tiếp từ vụ này sang

vụ khác trong nhiều năm trên cùng một chân đất (Đường Hồng Dật, 2005)[5]

Khoai tây có khả năng thích ứng với nhiều loại đất khác nhau trừđất thịt nặng và đất sét ngập úng Đất có tầng canh tác dày và tơi xốp khả năng giữnước

và thông khí tốt là thích hợp nhất với khoai tây và sẽ cho năng suất cao nhất khi đất có pH từ 5- 7, nhưng thích hợp nhất là 6- 6,5, độ pH cao hơn có thểbị bệnh ghẻ trên củ Khoai tây yêu cầu một lượng dinh dưỡng lớn và đầy đủcác nguyên tốđa lượng và vi lượng Trung bình một tấn củ khoai tây (kể cảthân lá tương ứng) lấy đi từđất là 5,68 kg đạm, 1,11 kg lân và 8,92 kg kali Với năng suất 15 tấn/ha cây khoai tây đã lấy đi 88kg đạm, 17 kg lân, 134 kg kali, 19 kg CaO và

16 kg MgO (Nguyễn Văn Bộ, 2004) [2] Ðạm không chỉ tác động trực tiếp đến

sự phát triển của lá và cây trồng, mà còn tác động gián tiếp đến cây trồng vì chúng tác động đến sâu bệnh và cỏ dại Bón đạm làm cho cây trồng sinh trưởng,phát triển tốt hơn nhưng cũng làm tăng sâu bệnh và cỏ dại Bón đạm quá mức làm tăng số lượng hoa nở và sự nảy mầm của hạt phấn, vì vậy sẽ làm tăng sức sống và chất lượng hạt (Maingi et al, 1994) [26] Điều này có ý nghĩa hết sức quan trọng trong công tác nhân giống bằng hạt Lượng đạm bón thích hợp là

từ 100- 200 kgN/ha Tuỳ vào từng loạiđất, không bón quá muộn tốt nhất là kết hợp giữa vun gốc và bón đạm Lân là thành phần quan trọng trong quá trình trao đổi chất và năng lượng nên nó có tác dụng làm tăng tính chống chịu lạnh cho cây trồng

Lân thúc đẩy sự phát triển của bộ rễ, thúc đẩy các mô phân sinh phân chia nhanh, tạo điều kiện cho cây phát dục thuận lợi Lân tăng cường tổng hợp các chất hữu cơ quan trọng và tăng cường sự vận chuyển chúng về cơ quan tích lũy nên tăng năng suất kinh tế của cây trồng (Hoàng Minh Tấn và cs, 2006) [8] Khoai tây cần nhiều kali hơn cả, nó có tác dụng làm tăng quá trình sinh trưởng, đặc biệt khả năng quang hợp và khả năng vận chuyển các chất về củ, tăng chất chất lượng củ, tăng khả năng chống chịu một số bệnh quan trọng trên củ như

2.3 Các kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của khoảng cách trồng đến sinh trưởng, phát triển, năng suất và phẩm chất của khoai tây

Năng suất củ tương quan thuận với các thông số sinh trưởng như : số

thân,số nhánh, đường kính thân và độ che phủ ( Trần Như Nguyện và cs,1990)[18] Tuy nhiên sự tương quan này còn phụ thuộc vào giống Theo Allen

et al., [13], những giống sinh trưởng hữu hạn có số lá/thân chính cố định cần

trồng với khoảng cách hàng rộng hơn những giống sinh trưởng bất định vì những giống sinh trưởng hữu hạn lá dễ bị tổn thương trong giai đoạn trải lá

Tùy theo mục đích trồng trọt, mật độ được bố trí phù hợp giúp cây đạt năng suất tối đa Trồng khoai thương phẩm với mục đích ăn tươi và chế biến thì mật độ trồng thích hợp là 4 - 5 củ m2 , nhưng đối với trồng khoai tây giống thì

số lượng củ được tạo ra trên một diện tích đạt lớn sẽ mang lại hiệu quả thiết thực Mặt khác, trồng củ giống có kích thước nhỏ đã mang lại nhiều tiện ích cho người trồng khoai tây như: tiết kiệm được diện tích kho bảo quản, sự hao hụt về

số lượng ít hơn cũng như vận chuyển đi xa một cách tiện lợi vỡ dễ dàng hơn Tuy nhiên mật độ trồng phù hợp sẽ giúp chúng ta chủ động hơn trong việc phòng chống sâu bệnh và chăm sóc cho cây trồng Có thể thấy khi mật độ tăng, cừờng độ quang hợp giảm dẫn đến khả năng sinh trưởng phát triển của cây khoai tây có xu hướng giảm dần Nhưng cây trồng ở mật độ 20 với 25 cây/m2 lại cho năng suất đạt cao nhất Tuy nhiên theo các nhà nghiên cứu về củ nhỏ thì phẩm cấp của củ giống thích hợp nhất trong khoảng 10-30 g (Nguyễn Quang Thạch và cs., 2004) [9] Như vậy, sự đồng đều của củ giống ở mật độ 20 cây m2 cao hơn so với các công thức còn lại từ 10 - 22,93 cho thấy đây là mật độ trồng thích hợp nhất (Nguyễn Thị Hương và cs, 2009) [7]

PHẦN 3: VẬT LIỆU, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Vật liệu nghiên cứu

- Giống: Khoai tây Marabel

+ Nguồn gốc: là giống nhập nội từ Đức, được bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn công nhậnlà giống Quốc gia cho sản xuất theo quyếtđịnh só 319/QĐ –TT-CLT ký ngày 15/12/2008

+ Đặc điểm: thời gian sinh trưởng từ 85 đến 90 ngày, củ lớn dạng oval, vỏ củ màu vàng, ruột vàng đậm, mắt củ nông, hàm lượng chất khô trung bình (18 – 19%)

- Đất thí nghiệm : Đất tại khu thực hành thực tập trường Đại học Hồng Đức

- Các loại phân hữu cơ, NPK và các loại hóa chất bảo vệ thực vật hiện đang sử dụng phổ biến trong sản xuất cây khoai tây tại Thanh Hóa

3.2 Nội dung nghiên cứu

-Xác định được ảnh hưởng của mật độ đến sinh trưởng phát triển của giống khoai tây Marabel

- Xác định được ảnh hưởng của mật độ đến tình hình phát sinh, phát triển sâu bệnh hại của giống khoai tây Marabel

- Xác định được ảnh hưởng của mật độ đến năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của giống khoai tây Marabel

3.3.Phương pháp nghiên cứu

3.3.1 Thời gian, địa điểm

- Thời gian: Vụ Xuân năm 2019

- Địa điểm: Khu thực hành thực tập, khoa Nông - Lâm - Ngư nghiệp, Đại học Hồng Đức, Thanh Hóa

3.3.2 Phương pháp bố trí thí nghiệm

- Bố trí thí nghiệm:

Thí nghiệm được bố trí kiểu khối ngẫu nhiên đầyđủ gồm 4 công thức;