chương 6 lạm phát và thất nghiệp

Một số khái niệm liên quan Ng ời trong độ tuổi lao động  Lực l ợng lao động  Ng ời không nằm trong lực l ợng lao động  Ng ời có việc làm  Ng ời thất nghiệp  Khái niệm khác: thất ng

CHƯƠNG 6

LẠM PHÁT VÀ THẤT NGHIỆP

Biên soạn chính: Th.S Hoàng Văn Kình

Néi dung cña ch ¬ng

I ThÊt nghiÖp

– ThÊt nghiÖp vµ nguyªn nh©n cña thÊt nghiÖp.

– Ph©n lo¹i thÊt nghiÖp – YÕu tè ¶nh h ëng tíi thÊt nghiÖp tù nhiªn – Gi¶i ph¸p h¹ thÊp tû lÖ thÊt nghiÖp

II L¹m ph¸t

– L¹m ph¸t vµ quy m« cña l¹m ph¸t – T¸c h¹i cña l¹m ph¸t

– Nguyªn nh©n cña l¹m ph¸t – BiÖn ph¸p kiÒm chÕ sù gia t¨ng cña l¹m ph¸t

III Mèi quan hÖ gi÷a l¹m ph¸t vµ thÊt nghiÖp

– § êng cong Phillips ban ®Çu – § êng cong Phillips më réng – § êng Phillips trong dµi h¹n

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

Một số khái niệm liên quan

 Ng ời trong độ tuổi lao động

 Lực l ợng lao động

 Ng ời không nằm trong lực l ợng lao động

 Ng ời có việc làm

 Ng ời thất nghiệp

 Khái niệm khác: thất nghiệp thật sự, trá hình, bán thất nghiệp

MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN

 Nguồn nhân lực: là những người trong độ

tuổi lao động (nữ 16-55, nam 16-60), có

quyền lợi và nghĩa vụ lao động được quy

định trong hiến pháp của nhà nước và pháp

luật lao động.

 Lực lượng lao động: là những người trong

độ tuổi lao động đang làm việc tại các tổ

chức, cơ quan, doanh nghiệp,… và những

người chưa có việc làm nhưng đang tích cực tìm kiếm việc làm.

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN

 Những người thuộc lực lượng lao động

chưa có việc làm nhưng đang tích cực tìm

kiếm việc làm đó là những người thất

nghiệp.

 Thất nghiệp: sinh viên mới tốt nghiệp, thanh

niên mới vào độ tuổi lao động, quay lại làm

việc, bỏ việc cũ để tìm việc mới,

 Những người ốm đau bệnh tật, không có khả

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

2 Phân loại thất nghiệp

a Theo đặc tính chủ thể thất nghiệp

– Theo giới tính – Theo lứa tuổi – Theo vùng lãnh thổ – Theo ngành nghề – Theo dân tộc, chủng tộc

b Theo lý do thất nghiệp

– Bỏ việc – Mất việc – Mới vào – Quay lại

2 Ph©n lo¹i thÊt nghiÖp (tiÕp)

c Theo nguån gèc thÊt nghiÖp

– ThÊt nghiÖp t¹m thêi – ThÊt nghiÖp c¬ cÊu – ThÊt nghiÖp do thiÕu cÇu – ThÊt nghiÖp do yÕu tè ngoµi thÞ tr êng

d Ph©n lo¹i theo tiÕp cËn m« h×nh cung cÇu

– ThÊt nghiÖp tù nhiªn – ThÊt nghiÖp tù nguyÖn (do thiÕu cÇu, tæng cÇu suy gi¶m)

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

3 Thất nghiệp tự nhiên và nhân

tố ảnh h ởng

a Thất nghiệp tự nhiên

– Cân bằng cung cầu lao động– Lực l ợng lao động

Thất nghiệp

tự nhiên = Lực l ợng lao động - Cân bằng cung cầu lao động

b Nhân tố ảnh h ởng

 Khoảng thời gian thất nghiệp

– Cách thức tổ chức thị tr ờng lao động – Cơ cấu nhân khẩu thất nghiệp

ViÖc lµm, thÊt nghiÖp – Tû lÖ thÊt nghiÖp thµnh thÞ ViÖt Nam (%)

CÔNG TỐI THIỂU

THẤT NGHIỆP DO THIẾU CẦU

 Tổng cầu suy giảm,

một số ngành suy

thoái, cầu lao động

dịch sang trái, tiền

NGHIỆP TỰ NGUYỆN

 Thất nghiệp tự nhiên xảy ra khi thị trường

lao động cân bằng.

 Thất nghiệp tự nguyện xảy ra khi có những

người tự nguyện bỏ việc cũ để tìm việc mới

(do tiền công thấp, do môi trường công tác

không phù hợp,…).

 Thất nghiệp không tự nguyện: thất nghiệp do

thiếu cầu,…

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

THẤT NGHIỆP TỰ NHIÊN

 Đường S L là đường cung lực lượng lao động

xã hội;

 Đường S’ L là đường cung bộ phận lao động

sẵn sàng chấp nhận việc làm tương ứng với

các mức tiền công của thị trường lao động.

 Lượng thất nghiệp tự nguyện là đoạn AB = L 2

– L 1 , cũng chính là số người thất nghiệp tự

nhiên.

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

c Biện pháp giảm tỷ lệ thất nghiệp

 Đối với thất nghiệp tự nhiên

– Thúc đẩy đầu t – Cải thiện thị tr ờng lao động cho năng động để hạn chế thất nghiệp cơ

cấu

– Phát triển đào tạo nghề cho phù hợp nhu cầu

 Đối với thất nghiệp chu kỳ

– Chính sách tăng tổng cầu

+ Tăng tiêu dùng cá nhân + Tăng chi tiêu chính phủ

GIẢI PHÁP GIẢM TỶ LỆ THẤT NGHIỆP

 Mở rộng GD&ĐT, hình thành các trường, các

trung tâm đào tạo nghề cho nhiều ngành

nghề khác nhau.

 Thu hút đầu tư trong và ngoài nước.

 Đa dạng hóa các thành phần kinh tế

 Mở rộng hoạt động kinh tế đối ngoại.

 Các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

để giảm thất nghiệp

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

1 L¹m ph¸t

cña møc gi¸ trung b×nh

theo thêi gian

I P lµ chØ sè gi¸

i P lµ chØ sè gi¸ cña lo¹i hµng

d lµ tû träng møc tiªu dïng cña lo¹i hµng trong giá

P P

I

I gp

d i

I

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

2 Quy m« cña l¹m ph¸t

 L¹m ph¸t võa ph¶i – 1 con sè

 L¹m ph¸t phi m– - 2 con sè

 Siªu l¹m ph¸t – trªn 2 con sè

lượng vượt quá sản

lượng tiềm năng,

lạm phát xảy ra

nhanh, giá cả tăng

từ P 1 đến P 2

Y 0

P2

P1P

AD1

AD2

ASS ASL

E2

Y* Y2

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

LẠM PHÁT CHI PHÍ ĐẨY

 Do chi phí đầu vào

của các mặt hàng vật

tư tăng nhanh: xăng

dầu, điện nước, ;

hoặc giá cả của các

đầu vào tăng (cú sốc

cung), tổng cầu không

đổi, tổng cung suy P

P2P

LẠM PHÁT DỰ KIẾN

 Còn được gọi là lạm phát ỳ

 Giá cả tăng theo gần như một tỷ lệ nhất định.

 Có thể dự kiến được tốc độ tăng giá cả theo

thời gian.

 Xem đồ thị và phân tích trong SGK.

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

LẠM PHÁT, TIỀN TỆ VÀ LÃI SUẤT

 Cung tiền tăng, giá cả tăng, lạm phát xảy ra:

in tiền là 1 trong nhưng nguyên nhân của lạm phát Lượng tiền càng tăng thì lạm phát càng cao.

 Lãi suất thực tế = lãi suất danh nghĩa – tỷ lệ

lạm phát.

 Khi tỷ lệ lạm phát tăng lên, lãi suất danh

nghĩa tăng theo, tăng chi phí cơ hội của việc

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

L¹m ph¸t t¹i mét sè n íc

CÁC BIỆN PHÁP KIỀM CHẾ LẠM PHÁT

 Kiểm soát để hạn chế các cú sốc cung và

cầu.

 Kiểm soát lượng cung tiền trong nền kinh tế:

hoạt động của thị trường mở, lãi suất chiết

khấu, quy định tỷ lệ dự trữ bắt buộc,…

 Kiểm soát để ổn định giá cả, đặc biệt là giá

của các mặt hàng vật tư cơ bản như: xăng

dầu, điện nước,…

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

III Mối quan hệ giữa lạm phát và

thất nghiệp

1 Đ ờng Phillips ban đầu

*) ( u u

gp là lạm phát

u là tỷ lệ thất nghiệp thực tế

u* là tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên

hệ số t ơng quan (độ dốc đ ờng phillips

ε

2 Đ ờng Phillips mở rộng

*) ( u u

gp

gp là lạm phát

u là tỷ lệ thất nghiệp thực tế u* là tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên

hệ số t ơng quan (độ dốc đ ờng phillips

gpεe là tỷ lệ lạm phát dự kiến

 BỘ MễN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

3 § êng Phillips dµi h¹n

*) (

Minh ho¹

 BỘ MÔN KINH TẾ HỌC - ĐHTM

LẠM PHÁT VÀ THẤT NGHIỆP TRONG MÔ HÌNH PHILLIPS

 Mô hình đường Phillips chỉ sử dụng để phân

tích sự thay đổi về phía TỔNG CẦU, nó không đúng khi có sự thay đổi về phía TỔNG CUNG.

 Trong ngắn hạn, có sự đánh đổi giữa lạm

phát và thất nghiệp (mối quan hệ ngược chiều).

 Trong dài hạn, lạm phát và thất nghiệp không