TIỂU LUẬN MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG

TIỂU LUẬN MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG HỌC VIỆN BÁO CHÍ TUYÊN TRUYỀN Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời ngày 321930 là sự kiện lịch sử cực kì trọng đại, một bước ngoặt vô cùng quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam, đánh dấu một mốc son chói lọi trên con đường phát triển của dân tộc ta. Đảng ra đời trở thành đội tiên phong của giai cấp công nhân, đại biểu trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam. Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng duy nhất lãnh đạo giai cấp công nhân và nhân dân lao động thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phấn đấu đạt mục tiêu tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội, dân chủ, công bằng, văn minh. Trong đó, người có vai trò hang đầu, có tác động lớn nhất đến việc thành lập Đảng là Nguyễn Ái Quốc. Tác giả đã chọn đề tài “ Vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong quá trình thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam” để làm rõ được vai trò đó.

Tiểu luận Môn Lịch sử Đảng Vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong quá trình thành lập

Đảng Cộng sản Việt Nam

Mở đầu 1

Chương 1 Nguồn gốc và quá trình hình thành 2

1.1 Cơ sở lý luận 2

1.1.1 Sự ra đời của chủ nghĩa Mác – Lênin 2

1.1.2 Quan niệm của Mác-Lenin về tầm quan trọng của Đảng 2

1.1.3 Căn cứ cho sự ra đời của Đảng Cộng sản trong lý luận của chủ nghĩa Mác-Lenin 3

1.2 Cơ sở thực tiễn 5

1.2.1 Cách mạng trong nước 5

1.2.2 Cách mạng thế giới 6

1.3 Qúa trình ra đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc… 7

Chương 2 Nguyễn Ái Quốc chuẩn bị những điều kiện cho việc thành lập Đảng Cộng sản 11

2.1 Về tư tưởng 11

2.2 Về tổ chức 13

2.3 Về chính trị 14

Chương 3 Hội nghị thành lập Đảng và cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng 16

3.1 Hội nghị thành lập Đảng 16

3.1.1 Thành lập chi bộ cộng sản đầu tiên và 3 tổ chức cộng sản ra đời 16

3.1.2 Hội nghị thành lập Đảng 16

3.2 Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng 17

3.2.1 Phương hướng chiến lược 17

3.2.2 Nhiệm vụ 17

3.2.3 Ý nghĩa Cương lĩnh chính trị 18

Danh mục tài liệu tham khảo 20

2

và nhân dân lao động thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phấn đấu đạt mục tiêu tiêu dân giàu, nướcmạnh, xã hội, dân chủ, công bằng, văn minh Trong đó, người có vai trò hangđầu, có tác động lớn nhất đến việc thành lập Đảng là Nguyễn Ái Quốc Tác giả

đã chọn đề tài “ Vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong quá trình thành lậpĐảng Cộng sản Việt Nam” để làm rõ được vai trò đó

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Phân tích được rõ vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với quá trình thành lậpĐảng Cộng sản Việt Nam

3 Kết cấu đề tài

Chương 1: Nguồn gốc và quá trình hình thành

Chương 2: Những chuẩn bị của Nguyễn Ái Quốc cho việc thành lập Đảng Chương 3: Hội nghi thanh lập Đảng và cương lĩnh chính trị đầu tiên củaĐảng

NỘI DUNG CHƯƠNG 1 NGUỒN GỐC VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH 1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Sự ra đời của Chủ nghĩa Mác – Lenin

Chủ nghĩa Mác ra đời vào những năm 40 của thế kỉ XIX, khi mà chủ nghĩa

tư bản ở Châu Âu đang trên đà phát triển mạnh mẽ đã tạo ra những điều kiệnkinh tế - chính trị - xã hội thuận lợi cho sự ra đời của chủ nghĩa Mác Đặc biệt,

sự xuất hiện giai cấp vô sản trên vũ đài lịch sử và cuộc đấu tranh tranh mạnh

mẽ của giai cấp này là một trong những điều kiện chính trị - xã hội quan trọngnhất cho sự ra đời của chủ nghĩa Mác C.Mác và Ăngghen đã kế thừa, tiếp thu

có chọn lọc, phát triển, sáng tạo ra học thuyết khoa học và cách mạng của giaicấp công nhân là chủ nghĩa xã hội khoa học C.Mác và Ănghen đã phát hiện raquy luật giá trị thăng dư và sáng lập ra chủ nghĩa duy vật lịch sử, chỉ rõ hìnhthành, phát triển, diệt vong của chủ nghĩa tư bản và vai trò lịch sử toàn thế giớicủa giai cấp vô sản là xóa bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xây dựng thành công chủnghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản

Tới cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa Mác được V.I.Lenin bổ sung,phát triển trong điều kiện chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủnghĩa, khoa học thế giới vi mô phát triển và chủ nghĩa xã hội hiện thực đượcxây dựng ở nước Nga Xô viết, mở ra giai đoạn phát triển mới của chủ nghĩaMác – Lenin

1.1.2 Quan điểm của Mác – Lenin về tầm quan trọng của Đảng

Theo quan điểm của Mác – Lenin, “trong xã hội xây dựng trên cơ sở phânchia giai cấp, cuộc đấu tranh giữa các giai cấp thù địch, đến một chừng mực

nào đó, sẽ trở thành đấu tranh chính trị Đấu tranh của Đảng là phản ánh đấutranh chính trị của giai cấp có giá trị đầy đủ và có thể thức dứt khoát nhất”.

Mác và Ăng-ghen là những người đầu tiên đã phát hiện ra sứ mệnh lịch sửcủa giai cấp vô sản: thủ tiêu chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa xã hội vàchủ nghĩa cộng sản không còn giai cấp Giai cấp vô sản sở dĩ là lực lượng tiênphong và triệt để cách mạng trong cuộc đấu tranh lật đổ chế độ tư bản, là vì

“giai cấp vô sản đã chế ngự trung tâm kinh tế và hệ thần kinh của toàn bộ nềnkinh tế tư bản chủ nghĩa Đó cũng là vì , về mặt kinh tế và chính trị của quầnchúng lao động dưới chế độ tư bản chủ nghĩa” Thực tế lịch sử đã chứng minh

sự xuất hiện của giai cấp vô sản trên vũ đài lịch sử với tư cách là một lực lượngchính trị độc lập trong xã hội tư sản đã quy định tính tất yếu của sự thành lậpđảng để lãnh đạo cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản Tổ chức là phương tiệnmạnh mẽ nhất của giai cấp vô sản để đấu tranh chống lại kẻ thù có tổ chức làgiai cấp tư sản Nhưng không phải mọi hình thức tổ chức đều bảo đảm cho giaicấp vô sản có thể hoàn thành được sứ mệnh lịch sử của mình là giải phóng nhândân lao động, khỏi mọi bóc lột và áp bức Giai cấp cùng toàn thể nhân dân laođộng không thể được giải phóng về kinh tế, nếu không lật đổ sự thống trị vềkinh tế của giai cấp tư sản Nhưng muốn tiến hành đấu tranh chính trị, giai cấp

vô sản phải có sự thống nhất về mục đích và tổ chức Và chỉ có đảng chính trịmới có thể đem lại sự thống nhất ấy V.Lênin viết: “Giai cấp vô sản có thể trởthành và tất nhiên sẽ trở thành một lực lượng vô địch, vì một lẽ duy nhất là sựthống nhất tư tưởng của giai cấp công nhân dựa trên những nguyên lý của chủnghĩa Mác, được củng cố bằng sự thống nhất vật chất của tổ chức, tập hợp hàngtriệu người lao động, thành một đạo quân của giai cấp công nhân”, “ sẽ không

có một phong trào vững chắc nếu không có Đảng vững chắc lãnh đạo, hãy chotôi một tổ chức của những người cộng sản, tôi sẽ làm đảo lộn cả nước Nga này”

1.1.3 Căn cứ cho sự ra đời của Đảng cộng sản trong lý luận của chủ nghĩaMác – Lênin

1.1.3.1 Đảng xuất hiện trên cơ sở phong trào công nhân.

Trước khi có sự xuất hiện của đảng cộng sản, phong trào công nhân cònmang tính chất tự phát, rời rạc, chưa có ý nghĩa chính trị độc lập, vì cuộc đấutranh chưa được chỉ đạo bởi lý luận cách mạng khoa học, chưa được lãnh đạobởi đảng cộng sản Phong trào công nhân về nội dung chưa có ý thức giác ngộ

về giai cấp, chưa vượt qua giới hạn ý thức nghiệp đoàn, mà ý thức nghiệp đoànthì còn lệ thuộc vào ý thức hệ tư sản Vào thời kỳ này, những người có tư tưởng

xã hội chủ nghĩa còn đứng ngoài phong trào công nhân Họ công kích chế độ

tư bản chủ nghĩa nhưng quan điểm của họ chưa khoa học, họ chỉ là những người

có thiện chí, những nhà không tưởng cho nên chưa có tác động thúc đẩy xã hộiphát triển Khi công nghiệp phát triển, giai cấp vô sản ngày một đông đúc, lớnmạnh cùng sự xuất hiện của đảng và được lãnh đạo bởi bộ tham mưu và độitiên phong của mình là đảng cộng sản, giai cấp công nhân có thể hoàn thành sứmệnh lịch sử của mình là kẻ đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản và xây dựng xã hộicộng sản chủ nghĩa

1.1.3.2 Đảng ra đời cần có sự tồn tại của học thuyết Mác – Lênin

Theo Lênin, phong trào công nhân không thể thắng lợi nếu như không có lýluận cách mạng khoa học “Lý luận này không thể do tưởng tượng mà bịa đặt

ra Lý luận này được hình thành trên cơ sở tổng hợp kinh nghiệm cách mạng

và tư tưởng cách mạng của tất cả các nước trên trái đất Lý luận đó ra đời từnửa thế kỷ 19 Lý luận đó là chủ nghĩa Mác”

V Lênin nhấn mạnh rằng: Chủ nghĩa xã họi khoa học “chỉ có thể trở nênsức mạnh, khi nó trở thành mục tiêu của cuộc đấu tranh chính trị của giai cấpcông nhân Chỉ trong điều kiện này, lý luận cách mạng mới trở nên sức mạnhcải tạo, mới được quán triệt vào đời sống, mới được phát triển sáng tạo và phong

phú, trên cơ sở kinh nghiệm đấu tranh mới của giai cấp công nhân và đảng củanó.

V Lenin cũng chỉ rõ: “Không có lý luận cách mạng, không thể có phongtrào cách mạng” và từ đó “chỉ có đảng được vũ trang bằng lý luận tiên phongmới đóng được vai trò là người chiến sĩ tiên phong”.

1.1.3.3 Đảng cộng sản ra đời là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa xã hộikhoa học và phong trào công nhân

Sự kết hợp này dẫn đến tổ chức và hoạt động của đội tiên phong vô sản, bộtham mưu của giai cấp vô sản là đảng cộng sản Sự kết hợp giữa lý luận cáchmạng khoa học và phong trào công nhân, trước hết là một quá trình tất yếu củaviệc thành lập đảng Đó là thời kỳ lịch sử, trong đó từ giai cấp công nhân, đãxuất hiện đội tiên phong của mình; những phần tử tiên tiến này tập hợp thành

tổ chức chính trị, thành đảng cộng sản V Lênin đã chỉ ra rằng, việc thành lậpđảng cộng sản - quá trình kết hợp chủ nghĩa xã hội khoa học với phong tràocông nhân Nhưng con đường kết hợp này lại phụ thuộc vào điều kiện lịch sử

cụ thể của từng nước V.Lênin viết: “Trong tất cả các nước, đã có thời kỳ phongtrào công nhân và chủ nghĩa xã hội tồn tại biệt lập với nhau, mỗi bên đi theocon đường riêng biệt của mình và trong tất cả nước, sự biệt lập ấy đã làm yếu

cả chủ nghĩa xã hội lẫn phong trào công nhân Trong tất cả nước, chỉ có sự kếthợp chủ nghĩa xã hội với phong trào công nhân đem lại cơ sở vững vàng cho

cả hai bên Nhưng ở mỗi nước, sự kết hợp chủ nghĩa xã hội với phong trào côngnhân đã được diễn ra với tính chất lịch sử, theo con đường riêng biệt, phụ thuộcvào những điều kiện địa phương và thời gian”

Đảng cộng sản là đội tiên phong có ý thức và có tổ chức của giai cấp côngnhân Chủ nghĩa Mác - Lênin là nền tảng tư tưởng của Đảng “Tổ chức không

có tư tưởng - đó là điều vô nghĩa, trên thực tế là biến giai cấp công nhân thànhnhững tên tay sai đáng thương hại của chính quyền tư sản”

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Cách mạng trong nước.

1.2.1.1 Phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến

Phong trào Cần Vương (1885-1896) do Hàm Nghi và Tôn Thất Huyết phátđộng phát triển ở nhiều địa phương Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ Ngày1/11/1888, Hàm Nghi bị bắt nhưng phong trào vẫn tiếp tục đến năm 1896

1.2.1.2 Phong trào yêu nước theo khuynh hướng dẫn chủ tư sản

Phong trào Đông du (1906- 1908) do nhà yêu nước Phan Bội Châu lãnh đạo.Phong trào mở đầu cho cuộc vận động giải phóng dân tộc theo khuynh hướngdân chủ tư sản

Phong trào Đông kinh nghĩa thục (1907) diễn ra khá sôi nổi dưới nhiều hìnhthức như tuyên truyền cải cách văn hóa, xã hội, hô hào thực nghiệp, đả phá tưtưởng, lê thói phong kiến, bài trừ mê tín, hủ tục, đả kích tham quan ô lại, cổ vũlong yêu nước…

Phong trào Duy tân (1906-1908) do các sĩ phu yêu nước như cụ Phan ChâuTrinh, Trần Qúy Cáp, Huỳnh Thúc Kháng…khởi xướng Phong trào nhằm vậnđộng cải cách văn hóa xã hội, động viên lòng yêu nước, đả kích bọn vua quanthối nát, đề xướng tư tưởng dân chủ tư sản,…

Phong trào Việt Nam quang phục hội (1912) do Phan Bội Châu vận độngthành lập dưới sự tác động của cách mạng Tân Hợi Trung Quốc năm 1911

Trong chiến tranh thế giới nhứ nhất (1914-1918), các cuộc khởi nghĩa vũtrang chống Pháp của nhân dân Việt Nam vẫn tiếp diễn, nhưng đều không thànhcông

Thất bại của những phong trào trên đã chứng tỏ giai cấp phong kiến và hệ

tư tưởng phong kiến không đủ điều kiện để lãnh đạo phong trào yêu nước giảiquyết thành công nhiệm vụ dân tộc ở Việt Nam

1.2.2 Cách mạng thế giới

Chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa Các nước tư bản đế quốc vừa tăng cường bóc lột nhân dân lao động trong nước vừa xâm lược và áp bức nhân dân các dân tộc thuộc địa Sự thốngtrị của chủ nghĩa đế quốc làm cho đời sống nhân dân lao động các nước trở nên cùng cực Mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa thực dân ngày càng gay gắt Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra mạnh mẽ

ở các nước thuộc địa

Năm 1917, Cách mạng tháng 10 Nga thắng lơi thức tỉnh các dân tộc nô lệ vùng lên tranh đấu để tự giải phóng Hồ Chí Minh viết: “Đối với nhân dân và đặc biệt những người cách mạng, cách mạng tháng Mười đã đem lại cho chúng tôi chủ nghĩa Mác-Lê nin Học thuyết bất hủ đó đã vạch ra con đường

mà chúng tôi phải đi theo”

1.3 Qúa trình ra đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc.

Nguyễn Ái Quốc sinh ngày 19-5-1890, quê ở làng Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An Lúc nhỏ có tên là Nguyễn Sinh Cung, khi đi học lấy tên

là Nguyễn Tất Thành Lớn lên lấy tên giữa lúc nước mất, nhà tan, đau xót trước cảnh lầm than của đồng bào, Nguyễn Tất Thành sớm có chí đánh đuổi thực dân Pháp, giải phóng dân tộc

Ngày 5-6-1911, Nguyễn Tất Thành rời đất nước ra đi tìm đường cứu nước, xem các nước làm thế nào rồi trở về giúp đồng bào

Trên lộ trình tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc đã trải qua những bước ngoặt lớn

Một là, nhận ra hạn chế của các nhà yêu nước đương thời

Nguyễn Ái Quốc rất khâm phục tinh thần yêu nước của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Hoàng Hoa Thám nhưng không đồng ý đi theo con đường của một người nào Trong khi nhiều người còn ngưỡng mộ cách mạng tư sản,

Người đã vượt qua sự hạn chế tầm nhìn của họ, đi tìm con đường cứu nước khác.

Hai là, tìm ra hạn chế của cách mạng dân chủ tư sản là những cuộc cách mạng không giải phóng được công nông và quần chúng lao động

Cuộc khảo sát có một không hai ở Mỹ và Anh, Pháp đã giúp Nguyễn

Aí Quốc nhận ra là ở đâu cũng có hai loại người: người giàu và người nghèo, người áp bức và người bị áp bức Càng ngày Người càng hiểu sâu sắc bản chất của chủ nghĩa đế quốc

Ngày 6-7-1911, Nguyễn Tất Thành đến cảng Macxay, thấy nhiều phụ

nữ nghèo khổ, Nguyễn Tất Thành nói với người bạn: “Tại sao người Pháp không đi “khai hóa” đồng bào của họ trước khi đi “khai hóa” chúng ta?”

Làm thuê trên chiếc tàu đi vòng quanh châu Phi, tận mắt trông thấy những cảnh khổ cực, chết chóc của người da đen dưới roi vọt của bọn thực dân, Nguyễn Tất Thành nghĩ: Đối với bọn thực dân, tính mạng của người thuộc địa, da vàng hay da đen cũng không đáng một xu

Giữa tháng 12-1912, Nguyễn Tất Thành tới nước Mỹ, Người dành một phần thời gian để lao động kiếm sống, Người dành một phần thời gian để lao động kiếm sống, còn phần lớn thời gian dành cho học tập, nghiên cứu Cách mạng tư sản Mỹ năm 1776 Khi thăm tượng Thần tự do, Nguyễn Tất Thành không để ý đến ánh hào quang đầu tượng mà xúc động trước cảnh những nô

lệ da đen dưới chân tượng

Cuối năm 1913, Nguyễn Tất Thành từ Mỹ sang Anh và cuối năm 1917 trở lại Pháp

Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918) giết hại biết bao sinh mạng, phá hủy vô vàn của cải Qua đó, Nguyễn Ái Quốc càng hiểu them bản chất của chủ nghĩa tư bản.

Qúa trình nghiên cứu, xem xét Cách mạng tư sản Mỹ (năm 1776) và Cách mạng tư sản Pháp (năm 1789) đã giúp Nguyễn Ái Quốc học hỏi được nhiều điều Tuy vậy, Người vẫn đánh giá những cuộc cách mạng tư bản là

“những cuộc cách mạng không đến nơi”

Chiến tranh kết thúc, các nước thắng trận họp Hội nghị hòa bình ở Vécxay (Pháp) để chia phần Thay mặt Hội những người Việt Nam yêu nước, Nguyễn Ái Quốc gửi đến Hội nghị bản yêu sách 8 điểm Trong khi chờ đợi giải quyết vấn đề dân tộc tự quyết, Người chỉ đề cập những yêu sách “tối thiểu” và “cấp thiết” Tổng thồng Mỹ Wilson, tác giả chương trình 14 điểm với chiêu bài dân tộc tự quyết cũng có mặt ở hội nghị Nhưng những yêu sách

dù khiêm tốn của Nguyễn Ái Quốc đã không được Hội nghị đáp ứng

Sự kiện này đã giúp Nguyễn Ái Quốc hiểu rõ ““chủ nghĩa Uynxon” chỉ

là một trò bịp bợm lớn” Những lời tuyên bố tự do của nhà chính trị tư sản trong lúc chiến tranh thực ra chỉ là những lời đường mật để lừa bịp các dân tộc Muốn được giải phóng, các dân tộc chỉ còn có thể trông cậy vào lựclượng của bản than mình Đầu năm 1919, Nguyễn Ái Quốc gia nhập Đảng Xãhội Pháp, một đảng tiến bộ lúc bấy giờ Người có dịp tiếp xúc, hoạt động với nhiều nhà chính trị nổi tiếng ở Pháp Nguyễn Ái Quốc tìm hiểu và hoạt động trong phong trào công nhân, liên lạc và cùng hoạt động với nhiều nhà cách mạng ở nhiều thuộc địa Pháp

Ba là, đi theo con đường của Cách mạng Tháng Mười Nga, đi theo Quốc tế Cộng sản

Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 thắng lợi là sư kiện chính trị lớn nhất của thế kỷ XX, mở ra thời đại mới trong lịch sử loài người, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới,

thời đại thắng lợi của cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng vô sản, đồng thời đặt ra sự lựa chọn mới với những người cách mạng Việt Nam: Độc