Soạn ôn thi đất và suy thoái của đất (NLU)

Soạn ôn thi đất và suy thoái của đất (NLU)Soạn ôn thi đất và suy thoái của đất (NLU)Soạn ôn thi đất và suy thoái của đất (NLU)Soạn ôn thi đất và suy thoái của đất (NLU)Soạn ôn thi đất và suy thoái của đất (NLU)Soạn ôn thi đất và suy thoái của đất (NLU)Soạn ôn thi đất và suy thoái của đất (NLU)Soạn ôn thi đất và suy thoái của đất (NLU)Soạn ôn thi đất và suy thoái của đất (NLU)Soạn ôn thi đất và suy thoái của đất (NLU)Soạn ôn thi đất và suy thoái của đất (NLU)Soạn ôn thi đất và suy thoái của đất (NLU)Soạn ôn thi đất và suy thoái của đất (NLU)

CHƯƠNG 1: TÀI NGUYÊN ĐẤT VÀ SUY THOÁI ĐẤT

1 Hãy giải thích, tại sao “Đất là tài nguyên thiên nhiên có hạn Đây là tài nguyên thiênnhiên có thể tái tạo trong khung thời gian địa chất, nhưng tài nguyên thiên nhiênkhông thể tái sinh trong khung thời gian sống của con người

Theo Rosewell:

+ Đất là một trong những nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá nhất thế giới

+ Nó cung cấp một ma trận vật lý, môi trường hóa học và thiết lập sinh học cho nước,trao đổi chất dinh dưỡng, không khí và nhiệt cho sinh vật

+ Nó cung cấp thức ăn cho người và gia súc, gỗ và chất xơ

- Theo Anderson:

+ Một số lượng lớn chất kháng sinh được tạo ra bởi các vi sinh vật trong đất

+ Đất hoạt động như một chất tái chế vật liệu và như một bộ lọc nước

+ Đất cung cấp hỗ trợ cơ học cho các sinh vật và cấu trúc của chúng

+ Đất ảnh hưởng đến các quá trình thủy văn bao gồm thấm, thoát nước, dòng chảy và

bề mặt cũng như lưu trữ nước dưới đất

+ Đất điều hòa sự trao đổi vật chất, năng lượng, nước và khí trong hệ thống thạchquyển, thủy quyển, sinh quyển, khí quyển

+ Đất còn là bể chứa các chất ô nhiễm

+ Quá trình hô hấp của đất và hấp thụ carbon có thể ảnh hưởng đến biến đổi khí hậu

→ Tóm lại, đất rất quan trọng đối với thế giới, cung cấp hầu như tất cả thực phẩm vàchất xơ để duy trì dân số và hệ sinh thái hỗ trợ sống Nó là tài nguyên thiên nhiênkhông thể tái sinh trong khung thời gian sống của con người

2 Khả năng sử dụng đất là gì? Thảo luận về các yêu cầu quản lý đối với khả năng sửdụng đất loại I,II,III và IV Tại sao các vùng đất có khả năng sử dụng loại VII và VIII nên

để nguyên trạng?

- Khả năng sử dụng đất là khả năng cho việc sử dụng lâu dài hoặc một giai đoạn đặc

biệt nào đó dưới sự quản lý chặt chẽ của con người mà không gây suy thoái

- Các yêu cầu quản lý đối với khả năng sử dụng đất loại I, II, III và IV:

I Loại đất này phù hợp với phần lớn thực vật; chúng được sử dụng trong các mùa vụnông nghiệp, đồng cỏ, trồng rừng và cả các loài hoang dã Đất gần như bằng phẳngvới nguy cơ xói mòn thấp Đất sâu, màu mỡ và dễ dàng hấp thụ các loại phân bón

II Loại đất này có một số hạn chế làm giảm sự lựa chọn cây trồng và có thể cần một

số yêu cầu bảo tồn vừa phải

III Có những hạn chế nghiêm trọng trong lựa chọn cây trồng hoặc yêu cầu bảo tồnđặc biệt

IV Có những hạn chế rất nghiêm trọng đòi hỏi quản lý rất cẩn thận

V Loại đất này có ít hoặc không có nguy cơ xói mòn nhưng có những hạn chế kháckhông thể loại bỏ như đất vẹn bờ, đất đá, có những hạn chế về khí hậu…

- Đất loại VII và VIII là loại đất rất dốc, xói mòn, đất nông không phù hợp để tạo kinh

tế và rất khó khăn trong việc cải tạo đất Tỉ lệ có thể cải tạo được như đất trồng trọtrất thấp tốn nhiều thời gian và kinh tế nên đất loại này nên được giữ nguyên trạng

3 Định nghĩa độ phì nhiêu, sức khỏe, năng suất, khả năng phục hồi, hiệu suất và chấtlượng của đất Nêu mối quan hệ giữa chúng So sánh đặc điểm chất lượng đất lượngloại I và loại IX

- Độ phì nhiêu của đất là khả năng của đất trong việc cung cấp các chất dinh dưỡng

cho cây trồng ở các dạng có sẵn, trong sự cân bằng thích hợp và không có bất kỳ loạiđộc tính nào

- Năng suất đất là khả năng đất mang lại năng suất tối ưu theo bộ tiêu chuẩn thực

hành quản lý

- Sức khoẻ của đất được xác định là khả năng tiếp tục của đất để hoạt động như một

sự sống quan trọng hệ thống, bằng cách thừa nhận rằng nó chứa các yếu tố sinh học

là chìa khóa cho chức năng của hệ sinh thái trong ranh giới sử dụng đất

- Chất lượng đất: Khả năng của đất để thực hiện chức năng sản xuất nông nghiệp bền

vững và cho phép nó đáp ứng với việc quản lý đất bền vững

- Khả năng phục hồi đất: Khả năng của trở lại mức sản xuất gần như ban đầu, sau khi

nó bị suy thoái bởi quản lý yếu kém

- Hiệu suất đất: khả năng sản xuất của đất với các yếu tố đầu vào ở mức độ vừa phải

dưới dạng công nghệ bảo tồn, phân bón, phòng trừ sâu bệnh, dịch bệnh

- Nhờ khả năng phục hồi và hiệu suất của đất được chia thành các loại thấp, trungbình, cao Kết hợp đặc tính và khả năng phục hồi của đất ta chia các loại đất trên thếgiới làm 9 loại đất

- Đặc điểm chất lượng đất lượng loại I và loại IX:

Đất đắc địa.các loại đất có năng suất

cao, ít hạn chế Điều kiện độ ẩm và

nhiệt độ lý tưởng cho cây hàng năm

Quản lí đất phần lớn bao gồm các thực

hành bảo tồn hợp lý để giảm thiểu xói

mòn, bón phân thích hợp và sử dụng

nhiên liệu thực vật tốt nhất sẵn có Rủi

ro đối với sản xuất cây ngũ cốc bền

vững nói chung < 20%

Loại đất thuộc hệ sinh thái rất mỏngmanh và hoặc không kinh tế để sử dụngsản xuất cây ngũ cốc Nên được giữ lại ởtrạng thái tự nhiên Ở loại đất IX, phầnlớn giới hạn trong khu vực lỗ khoan việckhai thác gỗ phải được thực hiển rất cẩnthận với sự chú ý đáng kể đến tác hạicủa hệ sinh thái Rủi ro đối với cây ngũcốc bền vững sản lượng cây trồng >80%

4 Nêu những nguyên nhân gây suy thoái đất? Nêu các dạng suy thoái đất Thảo luận

về mức độ suy thoái hóa đất toàn cầu

- Năm nguyên nhân chính gây suy thoái đất là: Phá rừng, chăn thả quá mức, quản lý

đất nông nghiệp kém, khai thác quá mức thảm thực vật và các hoạt động côngnghiệp

- Có 5 loại xói mòn đất đó là: Xói mòn nước, xói mòn do gió, suy thoái vật lý, suy

thoái hóa học và suy thoái hoạt động sinh học Trong đó điển hình là xói mòn donước và do gió

- Thảo luận về mức độ suy thoái hóa đất toàn cầu:

+ Nguyên nhân chính gây ra thiệt hại cho đất là do thâm canh nông nghiệp, sử dụngquá nhiều phân bón, thuốc trừ sâu và thuốc kháng sinh làm chết các sinh vật trongđất và khiến đất dễ bị xói mòn Việc phá rừng và sinh cảnh tự nhiên để tạo đất canhtác cũng làm suy thoái đất, đặc biệt ảnh hưởng đến các loại nấm cộng sinh quantrọng trong việc giúp cây cối và thực vật phát triển

+ Nhiệt độ toàn cầu tăng, cùng với hạn hán và cháy rừng ngày càng tăng cũng là mộtyếu tố tác động khác, nhưng các nhà khoa học vẫn chưa chắc chắn về việc tất cả cáctác nhân khác nhau tương tác để làm đất thoái hóa.

+ Các nhà khoa học cho biết, hành động quan trọng nhất là bảo vệ những vùng đấtkhỏe mạnh hiện có khỏi bị hư hại, trong khi đất bạc màu có thể được phục hồi bằngcách trồng nhiều loại cây khác nhau Cấy đất cằn cỗi vào đất lành cũng có thể giúp nóphục hồi

+ Năm 2014, Phó tổng giám đốc FAO Maria-Helena Semedo cho biết, nếu tốc độ suythoái tiếp tục thì tất cả lớp đất mặt trên thế giới có thể biến mất trong vòng 60 năm.+ Trong khi vẫn còn nhiều điều cần được khám phá về đa dạng sinh học trong đất vàcách giúp nó phát triển, Giáo sư Eisenhauer khẳng định, báo cáo lần đầu tiên về đất làrất quan trọng “Nâng cao nhận thức là bước quan trọng đầu tiên, mang lại nhiềuđiều thú vị cho các cuộc thảo luận công khai”

5 Thảo luận về các sáng kiến thể chế để đánh giá sự suy thoái đất toàn cầu Đề cậpđến các quy luật quản lý đất bền vững

- Các sáng kiến thể chế để đánh giá sự suy thoái đất toàn cầu:

- Bản đồ GLASOD (Đánh giá toàn cầu về sự suy thoái đất ) không đánh giá tính dễ bịtổn thương của tài nguyên đất đối với quá trình thoái hóa đất mà là tình trạng suythoái giúp các nhà hoạch định chính sách và quản lý tài nguyên xác định các lĩnh vựccan thiệp ưu tiên

- SOTER (Cơ sở dữ liệu đất và địa hình) được phát triển là một hệ thống thông tin tàinguyên đất được quốc tế chứng thực có thể lưu trữ ở các cấp độ khác nhau, cácthuộc tính địa hình và đất chi tiết theo cách mà các dữ liệu này có thể được đánh giá,kết hợp và cập nhật ngay lập tức và có thể dễ dàng phân tích theo quan điểm sử dụngđất tiềm năng, liên quan đến nhu cầu lương thực, tác động môi trường và bảo tồn

- Dự án LADA (Đánh giá thoái hóa đất cho các khu vực đất khô hạn) nhằm phát triển

và thử nghiệm một phương pháp luận hiệu quả để đánh giá nguyên nhân, hiện trạng

và tác động của suy thoái đất ở các vùng đất khô hạn nhằm cải thiện việc ra quyết

định cho sự phát triển bền vững ở các vùng đất khô hạn tại địa phương, quốc gia, cấp

độ tiểu vùng và toàn cầu

- Đánh giá toàn cầu về suy thoái và cải thiện đất đai (GLADA) nhằm xác định:

(1) Hiện trạng và xu hướng suy thoái đất

(2) Các điểm nóng đang bị hạn chế nghiêm trọng hoặc có nguy cơ nghiêm trọng, đồngthời, các khu vực đã bị bắt giữ hoặc đảo ngược sự suy thoái

- Các phương pháp và Công nghệ Bảo tồn (WOCAT) WOCAT đang ghi lại và đánh giácác nghiên cứu điển hình về bảo tồn đất và nước trên toàn thế giới WOCAT đã pháttriển một phương pháp luận chuẩn hóa mới được quốc tế công nhận, bao gồm một

bộ ba bảng câu hỏi toàn diện, để lập tài liệu và đánh giá các công nghệ và cách tiếpcận bảo tồn nước trong đất riêng lẻ, và bao gồm cả phạm vi bao phủ của khu vực.Phương pháp sau cũng bao gồm đánh giá suy thoái đất theo phương pháp tương tựnhư GLASOD và ASSOD

- Các quy luật quản lý đất bền vững:

(1) Tài nguyên đất phân bố không đồng đều giữa các quần xã sinh vật và các vùng địa

lý Các loại đất có năng suất cao nằm ở những vùng khí hậu thuận lợi, có dân cư đôngđúc và được chuyển đổi sang các hệ sinh thái được quản lý, chẳng hạn như đất trồngtrọt, đồng cỏ, để trồng trọt và năng lượng

(2) Hầu hết các loại đất dễ bị thoái hóa do sử dụng đất sai mục đích và quản lý đấtkém Những hành động tuyệt vọng của những người nông dân nghèo tài nguyên,những người sở hữu đất nhỏ hơn, và lòng tham lam, thiển cận để con người thuđược lợi nhuận kinh tế nhanh chóng dẫn đến suy thoái đất

(3) Cách thức quản lý đất ảnh hưởng đến xói mòn đất và suy giảm chất lượng đất bởicác quá trình thoái hóa khác Các biện pháp phục hồi và quản lý đất và nước đượckhuyến nghị có thể giữ lại tiềm năng sản xuất của các hệ thống canh tác

(4) Tỷ lệ và tính dễ bị thoái hóa của đất tăng lên khi nhiệt độ trung bình hàng nămtăng và lượng mưa trung bình hàng năm giảm

(5) Đất có thể là nguồn hoặc nơi chứa khí nhà kính, CO2, tùy thuộc vào việc quản lý và

sử dụng đất

(6) Đất không thể tái sinh theo quy mô khung thời gian của con người, nhưng có thểtái tạo trên quy mô địa chất

(7) Khả năng phục hồi của đất đối với các tác động của con người và tự nhiên phụthuộc vào các quá trình vật lý, hóa học và sinh học của đất Các quá trình hóa học vàsinh học thuận lợi chỉ tăng cường khả năng phục hồi dưới các đặc tính và quy trìnhvật lý tối ưu của đất, bao gồm cấu trúc, độ nghiêng, độ thoáng khí, giữ và truyềnnước, và nhiệt độ

(8) Tốc độ phục hồi của nguồn chất hữu cơ trong đất cực kỳ chậm, trong khi tốc độcạn kiệt của nó thường rất nhanh Nói chung, sự phục hồi xảy ra trên quy mô thờigian trăm năm và sự cạn kiệt trên quy mô thời gian suy tàn

(9) Cấu trúc của đất phụ thuộc vào sự ổn định và liên tục của các vi hạt, vĩ mô và vihạt là nơi diễn ra các quá trình vật lý, hóa học và sinh học hỗ trợ các chức năng hỗ trợ

sự sống của đất Hệ thống quản lý bền vững nâng cao tính ổn định và liên tục của các

lỗ rỗng và khoảng trống theo thời gian và theo các mục đích sử dụng đất đa dạng (10) Quản lý bền vững các hệ sinh thái nông nghiệp ngụ ý xu hướng ngày càng tăng vềnăng suất sơ cấp thuần trên một đơn vị đầu vào của các nguồn tài nguyên phi nôngnghiệp cùng với việc cải thiện chất lượng đất và các dịch vụ hệ sinh thái phụ trợ nhưtăng hệ sinh thái C, cải thiện chất lượng và số lượng tái tạo tài nguyên nước ngọt và

sự gia tăng đa dạng sinh học

CHƯƠNG 2: SUY THOÁI VẬT LÝ CỦA ĐẤT

1 Ý bạn là gì về sự suy thoái vật lý của đất? Các dạng và quá trình suy thoái vật lý củađất là gì? Phân biệt giữa niêm phong bề mặt, đóng vảy, đông cứng, nén, cố kết vàđầm nén Lấp đất là một vấn đề gắn liền với nền nông nghiệp cơ giới hóa - Thảo luận

- Sự suy thoái vật lý của đất là việc phá hủy cấu trúc đất, phân tán các hạt đất gây

niêm phong bề mặt, đóng vảy, đông cứng, nén, cố kết và đầm nén khiến rễ không thểphát triển đâm sâu xuống , thẩm thấu thấu, ngập úng và tăng dòng chảy, và gây xóimòn.Hậu quả ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, thực phẩm, nơi ở vàcuộc sống của con người

- Các dạng của quá trình suy thoái vật lý của đất:

1 Coalescence

Sự lắng đọng chậm của các hạt đất mịngiữa các tập hợp riêng lẻ, hàn chúng lạivới nhau thành một cấu trúc lớn Đấtđược xới ở trạng thái rất khô đặc biệt

dễ bị kết tụ

2 Slaking

Kết cấu sụp đổ khi các kết cấu đất khô bịlàm ướt nhanh chóng do mưa hoặctưới Đất có hàm lượng cacbon hữu cơthấp (<2%) dễ bị bong tróc nhanhchóng

3 Dispersion

Sự phân tán của các sản phẩm trượtthành các hạt riêng lẻ do đến lực đẩycao giữa các hạt đất sét Những lựclượng cao được phát huy bởi nồng độnatri trao đổi cao

5 Aggregate Pulverization

Điều này xảy ra khi xới đất quá khô,điều này sẽ phá hủy cốt liệu thành bộtmịn Mặt khác, xới đất khi đất quá ướt

sẽ phá hủy các kết cấu bằng cách bôibẩn, vì độ bền của đất ở mức nhỏ Lýtưởng nhất là việc xới đất khi độ ẩm củađất ở một điểm được gọi là "giới hạndẻo dưới"

- Phân biệt đất bị bịt kín, đóng vảy,đông cứng và nén chặt:

Đất bị bịt kín

Sinh ra bởi sự thay đổi bề mặt (hạt đất bị phântán) gây mất đi tính thấm (nước khó đi vàođất) của đất nguyên nhân chủ yếu là do áp lựcvật lí:mưa hoặc do sự dư thừa của tác nhânhóa học

Đóng vảy bề mặt

Đóng vảy là một dạng của suy thoái, chúnglàm kết dính các hạt đất mịn của bề mặt đất,gây hạn chế sự di chuyển của nước và khôngkhí Váng được tạo nên bởi sự phá vỡ nhữngđơn vị cấu trúc do nước chảy, giọt mưa Vángđóng làm những hạt đất riêng lẻ lấp đầynhững lỗ hổng gần bề mặt, ngăn cản sự thấmnước

Nén chặt đất

Là dạng suy thoái của đất, nén chặt làm đấtcứng lại khiến khó trong việc thấm nướcxuống, gây xói mòn hoặc dư thừa nước gâyngập úng nước và làm chậm quá trình khuếchtán gây tăng nồng độ CO2

- Việc nén chặt đất liên quan mật thiết đến lĩnh vực nông nghiệp vì:

+ Trước khi gieo hạt, nhưng việc làm tơi xốp đất quá mức gây tình trạng nén đất điều

đó khiến cho việc nảy mầm bị hạn chế mạnh

+ Tiếp đến,đất đầm nén khi xới đất lúc ẩm vì khi đó đất nhão đến khi khô ráo lại nénchặt hơn và gây ảnh hưởng rất lớn đến trồng trọt

+ Khi đất bị nén, rễ cây mọc nhưng không thể đâm sâu xuống điều đó khiến đây lỏnglẻo không có trụ vững chắc gây, bên cạnh đó cũng ảnh hưởng tới việc bón phân, hiệuquả sử dụng nước do nước và phân bón không đi xuống tới rễ được

+ Đất bị nén do máy móc thiết bị quá nặng gây lún bề mặt, nén chặt đất khi dichuyển

+ Rễ cây hoạt động yếu sẽ là thời cơ để các vi sinh vật có hại trong đất phát triển vàxâm nhập gây bệnh về rễ.

2 Sự khác nhau giữa ngập úng, ngập úng, bão hòa nước và ngập úng là gì? Hoạt độngcủa con người làm trầm trọng thêm tình trạng ngập úng như thế nào? Đất bị úngnước gây ra hậu quả gì?

- Sự khác nhau giữa ngập úng, ngập úng, bão hòa nước và ngập úng:

Lũ lụt

+ Lũ là hiện tượng ngập lụt, nước chảyxiết với tốc độ cao, mang tính chất bấtngờ, có khả năng cuốn trôi nhà cửa, vậtnuôi, tài sản, cây cối, thậm chí đe dọatính mạng con người Lũ xảy ra chủ yếu

ở vùng có địa hình đồi núi cao và dốc.+ Lụt là hiện tượng một vùng đất bịngập nước trong một khoảng thời giannhất định Lụt có thể do nước không cóchỗ thoát hoặc do nước lũ quá nhiềukhiến vỡ đê

Như vậy, lũ lụt là hiện tượng mực nướcdòng chảy trên sông, hồ quá lớn vượtmức quy định dẫn đến tình trạng ngậpúng, tràn đê, vỡ đê

Ngập nước

Ngập nước là hiện tượng thiên tai bấtkhả kháng (bão lũ, giông tố, nước dânglên, )

Bão hòa nước

Khi nước lạnh được đun sôi bằng mộtnguyên liệu đốt bất kỳ, thì nước lạnhđược nóng dần lên và khi đạt đượcđiểm sôi, nhiệt độ của nước không còntăng được nữa Khi đó nước sẽ chuyểnhoá từ trạng thái nước nóng sang trạng

thái hơi bằng hình thức bay hơi Hơi bãohòa là trạng thái nhiệt độ và áp suất màtrong đó cả hơi nước và nước có thểcùng tồn tại, đó là khi tốc độ hóa hơinước bằng với tốc độ ngưng tụ, người tagọi đó là hơi nước bão hòa.

Ngập úng

Là đất bị bão hòa nước trong một thờigian dài, hoặc rất ngắn (lũ quét).Ngậpúng là một điều kiện của đất khi việcthoát nước dư thừa rất khó khăn và đòihỏi thời gian, lao động, kế hoạch vànăng lượng

- Hoạt động của con người gây trầm trọng thêm tình trạng ngập nước:

+ Tưới nước không đúng cách, thoát nước không đủ, và bịt kín bề mặt cũng như nénđất sâu bằng dụng cụ làm đất gây cho đất bị nén dẫn đến hỏng cấu trúc đất

+ Bên cạnh đó dưới áp lực của máy móc trong lao động đất bị nén cứng khiến cho suygiảm chất hữu cơ, hư hỏng cấu trúc

+ Hệ thống cống rãnh, thoát nước chưa hiệu quả ảnh hưởng đến giao thông, đất bịnhũn

+ Ý thức của người dân chưa cao, rác thải sinh hoạt tràn lan, gây ngập nước diệnrộng

+ Ảnh hưởng của mực nước ngầm dâng cao ngăn cản quá trình hô hấp của rễ tạo độmặn và làm giảm năng suất cây trồng

- Đất bị úng nước gây hậu quả:

+ Ảnh hưởng đến cây trồng, mùa vụ

+ Giảm độ thoáng khí của đất, gây ảnh hưởng đến việc cày xới,gieo hạt tổn thất nhiều

về của cải, vật chất

+ Khi không thể trồng trọt đất úng thành những vùng đất hoang không canh tác.+ Bên cạnh đó, khi nước ngầm dâng cao khiến độ mặn tăng ảnh hưởng trực tiếp đếnđất đai, rất khó để cải tạo lại

3 Nước ngầm là gì? Tương tác giữa nước ngầm và nước mặt diễn ra như thế nào?Bạn có nghĩa là gì khi nạp và xả groundwater? Các nguồn bổ sung nước ngầm là gì?Hậu quả của việc hạ thấp mực nước ngầm là gì?

- Nước ngầm là một dạng nước được phân bổ dưới bề mặt đất và được tích trữ trong

các không gian rộng của đất trong những khe nứt của các lớp đất trầm tích có sự liênthông với nhau Có thể khai thác cho các hoạt động sống của con người

- Tương tác giữa nước ngầm và nước mặt: Mực nước ngầm thực chất là ranh giới

giữa đới chưa bão hòa và đới bão hòa Nó đại diện cho bề mặt trên của nước ngầm

- Khi nạp và xả groundwater: Khi lượng nước ngầm nạp vào vượt quá mức xả, nước

ngầm tăng Khi lượng nước ngầm bơm và xả vượt quá mức nạp lại, mực nước ngầm

sẽ bị hạ thấp

- Các nguồn bổ sung nước ngầm là bao gồm cả các hiện tượng tự nhiên và nhân tạo.

Các nguồn tự nhiên bao gồm nạp lại từ lượng mưa, đất ngập nước, hồ, ao và sông(bao gồm cả các nguồn nước lâu năm, theo mùa và phù du), và từ các tầng chứa nướckhác Các nguồn bổ sung do con người gây ra bao gồm tổn thất tưới tiêu từ kênh vàđồng ruộng, rò rỉ đường ống dẫn nước, cống rãnh, bể tự hoại, và tưới quá mức chocông viên, vườn và các tiện ích công cộng khác

- Hậu quả của việc hạ thấp mực nước ngầm:

+ Nguy cơ thiếu nước cho đô thị, nông nghiệp trong tương lai

+ Làm mất thảm thực vật ven sông và môi trường sống của động vật hoang dã

+ Lấy nước ra khỏi đất, đất sẽ xẹp xuống, nén chặt và nhỏ xuống ảnh hưởng đến sinhvật và gây sụt lún diện rộng

+ Sự hạ thấp mực nước ngầm trên quy mô lớn được coi là nguyên nhân quan trọnggây ra hiện tượng sa mạc hóa

+ Tình trạng thiếu nước vào mùa khô, hoặc gây hạ thấp đất gây ngập úng

4 Đặc điểm của đất than bùn là gì? Thảo luận về sự sụt lún của đất than bùn do thoátnước và cải tạo của chúng

- Đặc điểm của đất than bùn là hình thành từ các vật liệu hữu cơ, đang phân hủy Đặc

biệt ở nơi ẩm ướt (đầm lầy, vũng lầy) chất hữu cơ tích tụ dưới mực nước ngầm, phânhủy chậm

- Sụt lún do đất than bùn và cải tạo chúng:

+ Khoảng 85% của sự sụt lún này có thể được gán cho quá trình oxy hóa chất hữu cơ,

sẽ tiếp tục với tốc độ 5 cm/năm (Theo Schothorst 1982) Cụ thể là quá trình thoátnước ở các hoạt động lĩnh vực nông nghiệp.Tỷ lệ sụt lún trên toàn thế giới ở các khuvực than bùn thoát nước thay đổi từ dưới 1cm/năm đến hơn 10cm/năm

+ Cải tạo: Trước khi xây dựng các tòa nhà, công trình cần phải xây dựng hệ thống

móng, cọc vững chắc hạn chế tác động xuống đất quá nhiều, gây đè nén, sụt lún

5 Cation sa mạc hóa là gì? Phân biệt giữa bóc mòn và cation sa mạc hóa Giải thíchcác quá trình của cation sa mạc hoá

- Sa mạc hóa là quá trình suy thoái của đất, xảy ra ở các vùng đất cằn cỗi, khô hạn do

tác động từ con người và điều kiện khí hậu bất lợi

- Phân biệt bóc mòn và sa mạc hóa:

- Quá trình bóc mòn là quá trình các tác

nhân ngoại lực (nước chảy, sóng biển, băng

hà, gió….) làm các sản phẩm phong hóa dời

khỏi vị trí ban đầu của nó

- Địa hình xâm thực do nước chảy trên bề

mặt bao gồm nhiều loại khác nhau như các

rãnh sông (do nước tràn khe), khe rãnh xói

mòn (do dòng chảy tạm thời), các thung

lũng sông, suối (do dòng chảy thường

xuyên), bề mặt đá rỗ tổ ong, những ngọn

đá sót hình nấm (do gió tạo thành), vịnh

hẹp băng hà, cao nguyên băng hà (do băng

hà)

- Sa mạc hóa là quá trình suy thoáicủa đất, xảy ra ở các vùng đất cằncỗi, khô hạn do tác động từ conngười và điều kiện khí hậu bất lợi

- Các quá trình chính của sự suythoái đất là do xói mòn, ngập nước,chua hóa, nhiễm mặn, nén chặt đấtlớp vỏ bề mặt và các lớp nén dọctheo mặt cắt, mất chất hữu cơ, suythoái cấu trúc đất, tích tụ các chấtđộc hại, cũng như mất chất dinhdưỡng

- Quá trình sa mạc hóa:

+ Sa mạc hóa là một hiện tượng tự nhiên xảy ra do sự biến động không đều của hạnhán ngắn hạn và dài hạn; do con người gây ra do áp lực lên tài nguyên đất, các chínhsách phát triển thiếu khôn ngoan và sử dụng đất sai mục đích.

+ Trong đó bao gồm các hoạt động do con người như: khai thác quá mức mực nướcngầm, sử dụng quá mức các hóa chất gây nên đất không thể sử dụng được, hủy hoạimôi trường đất.Công nghệ không phù hợp, cây trồng mùa vụ sai lệch là những hoạtđộng nông nghiệp không bền vững khiến cho sa mạc hóa diễn ra nhanh hơn, Bêncạnh đó là việc chăn thả gia súc, du canh, đốt rừng, nén đất không kiểm soát, khaithác rừng quá mức không kịp phục hồi, là những nguyên nhân chủ yếu gây ra samạc hóa Ngoài ra, xói mòn do gió và nước dẫn đến sự phát triển của mòng biển vàcồn cát trên bề mặt đất bị xẹp lún

CHƯƠNG 3: ĐẤT BỊ XÓI MÒN DO NƯỚC

1 Giải thích quá trình xói mòn địa chất và quá trình đẩy nhanh xói mòn Nêu cácnguyên nhân làm cho đất xói mòn nhanh hơn Thảo luận sự tác động tại chỗ và ngoàihiện trường của đất bị xói mòn do nước

- Quá trình xói mòn địa chất là xói mòn đất trong các cảnh quan không bị xáo trộn

bởi các lực tự nhiên được gọi là xói mòn thông thường, xói mòn tự nhiên, hoặc xóimòn địa chất diễn ra gần như âm thầm và thường không để lại dấu hiệu Xói mòn tựnhiên không được quan tâm nhiều vì lượng đất mất đi được bù đắp dễ dàng bởi cácquá trình hình thành đất tự nhiên

- Quá trình đẩy nhanh xói mòn là những hành động của con người đối với việc khai

thác đất, nước, thảm thực vật và tài nguyên đất đã làm gia tăng đáng kể mức độ vàcường độ của xói mòn đất Nói chung xói mòn gia tốc được coi là xói mòn đất thíchhợp Xói mòn gia tốc thường xảy ra ở mức báo động làm giảm chất lượng đất và năngsuất cây trồng tại chỗ và làm hư hại đất, nước và các công trình bên ngoài

- Các nguyên nhân làm cho đất xói mòn nhanh hơn là bao gồm phá rừng, chăn thả

quá mức, đốt sinh khối, du canh, khai thác gỗ bằng máy, canh tác lên xuống dốc, canhtác đơn canh liên tục, và nén chặt đất bằng máy móc Phá rừng, khai thác quá mức,

du canh, và độc canh

2 Hãy cho biết các dạng xói mòn đất khác nhau do nước Phân biệt giữa xói mòn xen

kẽ (interrill) và xói mòn rãnh (rill) Loại xói mòn do nước nào sẽ tạo ra các vấn đềquản lý nghiêm trọng nhất

- Các dạng xói mòn đất khác nhau do nước: Xói mòn tấm, xói mòn bên trong và xói

mòn kênh Xói mòn kênh được chia thành xói mòn rãnh nhỏ, xói mòn rãnh lớn và xóimòn suối Tuy nhiên, bốn loại xói mòn do nước thường được công nhận: Xói mòndạng tia, xói mòn dạng tấm, xói mòn do rãnh lớn và xói mòn rãnh nhỏ Xói mòn do tia

và xói mòn dạng tấm đôi khi được gọi là xói mòn xen kẽ

- Loại xói mòn do nước nào sẽ tạo ra các vấn đề quản lý nghiêm trọng nhất: Xói mòn

tấm vì loại bỏ đất bằng tác động của hạt mưa, các hạt đất nguyên tổ bị rửa trôi mộtcách chọn lọc mạnh mẽ Do sự tích tụ của các tấm theo dòng nước, xói mòn rãnhphát triển Các rãnh phát triển thành hàng và rãnh lớn từ đó lớp đất mặt đã bị loại bỏhoàn toàn

3 Nêu các nguyên tắc chống xói mòn đất do nước? Hãy giải thích tại sao cần phải có

nỗ lực tổng hợp để kiểm soát xói mòn hiệu quả

- Các nguyên tắc chống xói mòn đất do nước:

+ Giảm tác động của hạt mưa

+ Ổn định tập hợp đất

+ Tăng lượng thấm vào trong và giảm dòng chảy

+ Giảm vận tốc dòng chảy

+ Xáo trộn đất tối thiểu

+ Ngăn chặn nồng độ nước chảy tràn trong các kênh

+ Dẫn nước chảy ra khỏi ruộng một cách an toàn

+ Tích hợp các biện pháp kiểm soát xói mòn

- Cần phải có nỗ lực tổng hợp để kiểm soát xói mòn hiệu quả vì những tác hại do xóimòn gây ra gây ảnh hưởng cho môi trường và con người rất lớn:

- Mất đất canh tác: Ở nước ta tỷ lệ mất xói mòn đất ở các khu vực đồi núi ngày càng

nhiều; đất trở nên sa mạc hóa dẫn đến không còn được sử dụng để trồng trọt vàchính vì điều đó gây ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống người dân ở đó Thậm chí ở

các khu vực đồi dốc hiện tượng xói mòn còn tác động mạnh hơn vì vừa do tự nhiên;các tác nhân kể trên và con người dẫn đến việc xói mòn nhanh hơn.

- Tàn phá gây mất cân bằng môi trường: Hệ sinh thái bị tác động làm cho môi trường

bị đảo lộn Cây cối có chức năng hạn chế xói mòn và ngăn lũ ở các khu vực dốc.Nhưng khi không còn cây cối nữa; do quá trình khai thác bừa bãi của con người; thìkhi mưa lớn đổ xuống; nhưng có gì chặn lại dẫn đến cuốn trôi tất cả dưỡng chất cótrong đất; gây ra hiện tượng xói mòn; do nước và thậm chí sức nước mạnh có thểcuốn trôi luôn những ngôi nhà của người dân sống ở khu vực dốc hoặc dưới dốc nơi

mà đã bị khai thác không hợp lý

- Ảnh hưởng đến chất lượng cây trồng: Khi không còn dinh dưỡng cung cấp cho cây

trồng nữa thì cây trồng sẽ trở nên thiếu sức sống; hiệu suất mang lại giảm hoặc thậmchí có những mùa vụ trắng tay; vì không thể thu hoạch được những sản phẩm đạt yêucầu của người tiêu dùng

=> Như vậy cần có biện pháp kiểm soát đất hợp lý vừa có thể tạo lợi ích kinh tế có thểbảo tồn đất trong thời gian để ta có thể canh tác và khai thác hợp lý

4 Mô tả những ưu điểm và nhược điểm của biện pháp phủ đất Thảo luận về lợi íchcủa canh tác bảo tồn Cắt đường viền khác với cắt xén dải như thế nào?

- Những ưu điểm và nhược điểm của biện pháp phủ đất

- Làm tăng độ thấm bên trong và giảm

lượng và vận tốc của dòng chảy

- Thường xuyên khuyến khích phủ rơm

rạ để giảm dòng chảy và xói mòn

- Lớp phủ của rạ và ngô là chất bảo vệ

Lớp phủ hữu cơ giá thành thường cao

và phân hóa theo thời gian Bên cạnh

đó, lớp phủ hữu cơ cần được xử lý và ủtrong thời gian nhất định trước khidùng Vì các vật liệu tươi trong thờigian ban đầu sẽ cạnh tranh dinh dưỡngvới đất trồng do các vi sinh vật sử dụngđạm N để phân hủy Một số vật liệu cóthể là nguồn lây lan nấm bệnh dokhông được xử lý