Nghiên cứu cây điều

Nghiên cứu cây điều tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế,...

K T QU NGHIÊN C U NH H NG C A M T S CH PH M C CH SINH TR NG N KH N NG RA HOA U QU VÀ N NG SU T C A

CÂY I U T I CAM RANH, T NH KHÁNH HOÀ

TS Nguy n Thanh Ph ng;

KS oàn Công Nghiêm; KS Lê Th Anh

Vi n KHKT Nông nghi p Duyên H i Nam Trung B

1 T V N

i u (Anacardium occidentale L.) là cây công nghi p lâu n m, nhanh cho s n

ph m, áp ng c nhu c u xu t kh u em l i ngu n ngo i t khá l n cho n n kinh t

n c ta Theo Hi p h i cây i u Vi t Nam, di n tích i u c n c hi n nay kho ng 350.000 ha v i t ng s n l ng kho ng 290.000 t n S n l ng xu t kh u nhân h t i u

t t i 85.000 t n, ng th hai trên th gi i sau n

Vi t Nam ch y u cây i u ra hoa m t cách t nhiên và ra hoa theo mùa v , ít

ch u s tác ng c a con ng i Do ó ch u nh h ng r t l n c a giá c th tr ng có

nh ng n m c mùa thì m t giá, nh ng n m c giá thì l i m t mùa do th i ti t ã làm cho ng i dân tr ng i u g p r t nhi u khó kh n v t v Ngoài ra, cây i u còn

ch u nh h ng r t l n c a th i ti t, khí h u, nó nh h ng tr c ti p n n ng su t ch t

l ng c a cây i u Hi n nay, Vi t Nam vi c s d ng các ch ph m c ch sinh

tr ng ti n hành x lý ra hoa qu trái v ã c th c hi n trên nhi u lo i cây (cam, quýt, nhãn, xoài, s u riêng, na…) và ã thu c nh ng thành qu nh t nh Nh ng trên cây i u thì n th i i m hi n nay v n ch a có tài nào nghiên c u v l!nh v c này, ây là m t l!nh v c hoàn toàn m i N u thành công s" m ra m t h ng i m i cho ngành s n xu t i u n c ta

T i t#nh Khánh Hòa, i u c l a ch$n là cây công nghi p dài ngày phát tri n m r ng theo h ng s n xu t hàng hóa chuyên canh ph c v cho tiêu dùng n i a

và xu t kh u

Cam Ranh (c%) là a ph &ng c c nam c a t#nh Khánh Hòa có khí h u khô h n

nh các t#nh Ninh Thu n, Bình Thu n L ng m a c a Cam Ranh ch# t 1.441 mm/n m, l ng b'c h&i m t n c trung bình 1.450 mm/n m Nh ng i u ki n khí h u

l i thích h p v i yêu c u sinh thái c a cây i u vì có mùa khô trong giai o n ra hoa và

u qu Tuy nhiên, do n(ng h n nên nh h ng không nh) n n ng su t và ch t l ng

i u Qua s' li u i u tra n m 2003 cho th y cây i u c%ng c tr ng khá s m vào

nh ng n m tr c 1975 v i s' l ng nh) và phân tán n nay, toàn t#nh trên 3.000 ha

i u t p trung ch y u huy n Khánh V!nh, Cam Lâm, th xã Cam Ranh, n ng su t bình quân 4,2 t /ha (t &ng &ng 60% n ng su t i u c n c), s n l ng 1.212 t n (ch# áp ng c 10,52% công su t c a 3 doanh nghi p ch bi n h t i u trên a bàn t#nh) Trong t ng di n tích t nhiên 70.000 ha c a th xã Cam Ranh (c%) có 27.544 ha

t hoang i núi Trong m t th i gian dài, di n tích t i núi s d ng ch a có hi u

qu Di n tích r*ng b thu h+p do vi c khai thác r*ng b*a bãi, do phá r*ng làm r y, che ph c a th m th c v t th p, t hoang i núi có xu h ng m r ng, gây m t cân b,ng sinh thái, nh h ng nghiêm tr$ng n s n xu t nông nghi p và i s'ng Cây

i u c a th xã Cam Ranh có nh ng lúc th ng tr m v di n tích, nh ng nh nh ng n m

g n ây giá h t i u n nh, thu nh p c a ng i tr ng i u c t ng lên nên n nay

có h&n 500 ha i u t p trung Nh có nh ng mô hình tr ng i u t hi u qu v kinh t

và môi tr ng nên th xã Cam Ranh ã xác nh cây i u là cây kinh t hàng hóa và có

ch tr &ng phát tri n m nh t n d ng di n tích t hoang i núi ch a s d ng, góp

ph n t o công n vi c làm, phát tri n kinh t , xóa ói gi m nghèo, cung c p ngu n nguyên li u cho nhà máy ch bi n

Mùa ra hoa u qu c a cây i u Cam Ranh - Khánh Hòa t* tháng 01 - 3 hàng

n m ây là th i i m th ng ch u nh h ng c a gió mùa ông b(c tr i âm u, m a phùn nên nh h ng tr c ti p n qu trình th ph n, th tinh, sâu b nh th ng x y ra nên nh h ng nghiêm tr$ng n n ng su t và ch t l ng qu H&n n a, i u là cây ra hoa không t p trung (do c tính di truy n c a gi'ng) kéo dài v i u nên t'n công

qu n lý b o v và thu hái Và a s' các v n i u ang cho trái hi n nay u tr ng h t t* ngu n gi'ng h-n t p và không c ch$n l$c nên n ng su t th p, không n nh và

ch t l ng h t kém

Do nh h ng c a th i ti t nên nhi u n m li n nhi u v n i u m t mùa nên thu

nh p c a ng i tr ng i u th p và không có hi u qu , th m chí ng i dân ch t nh ng

v n i u trong giai o n thu ho ch tr ng cây khác

Vì v y, “Nghiên c u nh h ng c a m t s ch ph m c ch sinh tr ng n

kh n ng ra hoa u qu và n ng su t c a cây i u t i Cam Ranh, t nh Khánh Hoà”

là r t c n thi t

2 K T QU VÀ TH O LU N

2.1 nh h ng c a m t s ch ph m c ch sinh tr ng n kh n ng ra hoa, u

qu và n ng su t i!u t"i xã Cam An B#c, huy$n Cam Lâm, Khánh Hòa

Trong n m 2007 và 2008, ã ti n hành thí nghi m x lý ch ph m c ch sinh

tr ng cây i u t i h ông Mai V n ông (thôn Tân An, xã Cam An B(c, huy n Cam Lâm, t#nh Khánh Hòa) v i 6 công th c Qui mô: 5 cây/ l n l p x 3 l n l p/công th c x 6 công th c = 90 cây (4.500 m2)

S d ng các ch ph m c ch sinh tr ng phun lên cây khi cây bung ch i non sau ó dùng kéo xi t cành nh,m làm cho cây ra hoa theo ý mu'n

Công th c 1: S d ng ch t c ch sinh tr ng là Potassium chlorate n ng

1-2% phun lên cây sau ó dùng kéo xi t cành

Công th c 2: S d ng ch t c ch là KNO3 n ng 1-2% phun lên cây

Công th c 3: S d ng ch t Paclobutazol n ng 1-2% phun lên cây

Công th c 4: S d ng ch t c ch là KNO3 r(c d i g'c r i t i n c (150

g/cây)

Công th c 5: S d ng ch t c ch là Potassium chlorate n ng 1-2% phun lên

cây nh ng không xi t cành

Công th c 6: ( 'i ch ng) không s d ng ch t c ch sinh tr ng c%ng nh

không xi t cành

B ng 2.1 Di n bi n m a trong giai o"n ra hoa u qu i!u n m 2008 t"i Cam Ranh

Ch% tiêu Tu n 1 Tu n 2 Tu n 3 T&ng Tu n 1 Tu n 2 Tu n 3 T&ng Tu n 1 Tu n 2 Tu n 3 T&ng Tu n 1 Tu n 2 Tu n 3 T&ng

L ng

m a(mm) 3,0 39,2 45,7 87,9 - - 29,9 29,9 5,9 - 28,6 34,5 32,1 22,2 54,3 108,6

L ng

m a ban

ngày

3,0 30,3 15,0 48,3 - - 13,1 13,1 4,4 - 22,6 27,0 0,5 22,2 9,5 32,2

L ng

m a ban

êm

S' ngày

m a

1

ngày

(4/1)

5 ngày (15-19)

3 ngày (23-25)

9 ngày - - ngày 3

(22-24)

3 ngày ngày 2 (7-8)

ngày (19-20)

4 ngày ngày 2 (5-6)

2 ngày (17-18)

4 ngày (26-29)

8 ngày

B ng 2.2 nh h ng c a các ch ph m c ch sinh tr ng n các th'i i(m n hoa, u qu i v)i cây i!u n m 2008 t"i xã Cam An B#c, huy$n Cam Lâm

Công th c

Th'i i(m

n hoa và th* ph n

+t 1

Th'i i(m

n hoa và th* ph n

+t 2

(t p trung)

Th'i i(m n hoa và th* ph n

+t 3

Th'i i(m thu ho"ch

t p trung

CT1: Potassium chlorate phun lên cây, xi t

CT3: Paclobutazol n ng 1-2% phun lên

CT5: Potassium chlorate phun lên cây,

CT6: 'i ch ng (không s d ng ch t c

Th i i m ra hoa u qu t 1 CT4 t* 26-27/01/2008, th i gian này tr i không m a nên không nh h ng n ra hoa u qu Vì th , t n hoa u tiên ã

c u qu Các công th c khác nh : CT2, CT3, CT5 n hoa th ph n ngày u tiên

ã b nh h ng c a ngày m a cu'i cùng c a t nên ph n nào ã h n ch s th ph n

th tinh c bi t, CT6 có ngày n hoa cu'i cùng c a t u tiên b m a nên ã nh

h ng n c nh ng ngày n hoa tr c ó, vì m cao d phát sinh sâu b nh h i

t n hoa và u qu th 2 là t n t p trung (n 50% l ng hoa trong v ) và cho s n l ng chính c a v n i u t này hoa n t i các công th c t* ngày 02-12/2/2008 Các công th c thí nghi m ã n hoa và u qu t p trung vào giai o n này

g p tr i n(ng ráo và n cu'i tháng ã có 2 c&n m a vào các ngày 22-27/02/2008 nên

ã b sung m nuôi qu và h n ch qu r ng

t n hoa cu'i cùng vào các ngày 02-08/3/2008, trong ó có 3 công th c thí nghi m ã n hoa và u qu trong t m a t* ngày 07-08/3/2008 và m a 2 ngày liên

ti p vào ban ngày v i l ng m a 5,9 mm, nên các công th c ã b nh h ng là CT6, CT5, CT3 Các công th c CT4, CT2, CT3 n hoa vào các ngày t* 01-05/3/2008 nên không b nh h ng do m a mà còn cung c p m nuôi qu , nuôi h t n cu'i

tháng 3 (t* ngày 19-20/3) ã có 2 ngày m a liên t c v i l ng m a khá l n 28,6 mm

t m a này ã cung c p m cho t nuôi qu và h t i u cho t t c các công

th c thí nghi m ã c u qu

Nh v y, v i 3 t n hoa và u qu i u n m 2008 c a CT4 t i Cam Lâm ã không trùng v i các t m a (xem B ng 2.12) nên kh n ng u qu nhi u, c bi t ít

b sâu b nh phá h i Hai công th c CT2, CT3 b nh h ng c a t ra hoa vào tháng 01/2008 và 3 công th c CT6, CT5, CT3 ra hoa c 2 t 1 và t 3 ã b nh h ng do

m a

Trong n m 2008, h u h t các công th c u ra ch i hoa, trong ó các công th c CT5, CT3 và CT4 có t/ l ra ch i t* 73,1 - 86,2% và cao h&n các công th c còn l i S' chùm/ m2, s' qu / chùm u cao h&n 'i ch ng, trong ó t i CT4 s' qu / chùm là 5,4 cao nh t và cao h&n t t c các công th c còn l i Nh v y, n ng su t CT4 là 719,7 kg/ha, cao h&n 'i ch ng 215,4% và v t h&n các công th c còn l i 10,0 – 78,4% (B ng 2.3)

C%ng nh n m 2007, trong i u ki n kh(c nghi t c a c vùng nh ng CT4 v n ra

ch i hoa và cho thu ho ch, các công th c còn l i thì n ng su t r t th p, th m chí không ra

hoa u qu Nh v y, thí nghi m 2 n m liên ti p thì CT4 (S d ng ch t c ch là KNO 3

r c d i g c r i t i n c) u ra hoa và cho n ng su t cao trong thí nghi m

B ng 2.3 Tình hình sinh tr ng, phát tri(n và n ng su t c a cây i!u trong thí nghi$m c ch sinh tr ng n m 2008 t"i Cam An B#c, Cam Lâm, Khánh Hoà Công th c cao cây Chi!u

(m)

'ng

kính tán (m)

S chùm/

m 2

S qu / chùm

N ng

su t (kg/ha)

So v)i i

ch ng (%)

CT1 (Phun Potassium

CT2 (Phun KNO3

CT4 (R(c KNO3

150g/cây d i g'c và

CT5 (Phun Potassium

CT6 (Không phun 'i

Nh v y, b c u ã xác nh c m t công th c có hi u qu trong vi c x lý

ra hoa u qu i u t i vùng khô h n Cam Lâm là công th c 4 (S d ng ch t c ch

KNO 3 r c d i g c r i t i n c)

2.2 Hi$u qu kinh t c a các công th c thí nghi$m c ch sinh tr ng cây i!u

6 n m tu&i t"i xã Cam An B#c, Cam Lâm, Khánh Hoà

B ng 2.4 Hi$u qu kinh t c a các công th c thí nghi$m c ch sinh tr ng cây

i!u 6 n m tu&i t"i xã Cam An B#c, Cam Lâm, Khánh Hoà n m 2008

(kg/ha)

T ng thu thêm so v)i i ch ng T ng chi (1.000 ) t ng chi T&ng

(1.000 )

Lãi ròng (1.000 )

T, su t l+i nhu n (l-n)

Kg/ ha 1.000 V t t Công

CT1 (Phun Potassium

CT2 (Phun KNO 3

150g/cây d i g'c và

CT5 (Phun Potassium

CT6 (Không phun -

Ghi chú:

N m 2008 giá h t i u thô là 12.000 ng/kg; Potassium Clorat giá 150.000 /kg; KNO 3 giá 60.000 /g; Parlobutazol giá 200.000 /kg

+ T ng chi = Chi phí phân khoáng

+ T ng thu = Ti n thu tr i t n ng su t t ng thêm các công th c (kg/ha t ng

so v i i ch ng x giá h t i u thô t i th i i m n m 2008)

&'"() #

/

0 "

/

1 2 3

/

/

1 2 5!"

/

Các công th c thí nghi m c ch sinh tr ng khác nhau cây i u ã cho n ng

su t cao h&n 'i ch ng t* 69,3 – 385,5 kg/ha, cao nh t là CT4 (R(c KNO3 150g/cây

d i g'c và t i n c) v t h&n 'i ch ng 385,5 kg/ha và th p nh t là CT5 (Phun Potassium 1-2%) ch# v t h&n 'i ch ng 69,3 kg/ha Lãi ròng t ng thâm các công

th c CT4, CT2, CT1 h&n 'i ch ng t* 575.200 – 2.560.000 /ha, cao nh t là CT4 có lãi ròng t ng thêm so v i 'i ch ng là 2.560.000 /ha M c dù, CT3 và CT5 có n ng su t

t ng thêm h&n 'i ch ng là 63,9 – 104,8 kg/ha nh ng ã l- t* 2.434.400 – 2.576.400 /ha Nh v y, các công th c c ch sinh tr ng khác nhau ã cho hi u qu kinh t

khác nhau Trong ó, các công th c CT4 (R c KNO 3 150g/cây d i g c và t i n c)

cho n ng su t và hi u qu kinh t cao nh t

3 K T LU N VÀ NGH

3.1 K t lu n

Qua 2 n m thí nghi m các công th c c ch sinh tr ng khác nhau v n i u kinh doanh 6 n m tu i ã cho n ng su t khác nhau và v t h&n công th c 'i ch ng không x lý t* 69,3 – 385,5 kg/ha ã xác nh c công th c: CT4 (S d ng ch t c

ch KNO 3 r c d i g c r i t i n c) cho hi u qu kinh t cao nh t

3.2 ngh

B c u có th S d ng ch t c ch KNO 3 r c d i g c i u r i t i n c cho

các v n i u kinh doanh Tuy nhiên, vi c s d ng m t s' ch ph m c ch sinh tr ng cho cây i u là r t m i t i Vi t Nam nên c n ti p t c thí nghi m thêm 1 - 2 v n a

có k t qu y h&n

TÀI LI/U THAM KH O

(1) Ph m V n Côn (2003), Các bi n pháp i u ki n sinh tr ng, phát tri n, ra hoa, k t

qu cây n trái, Nhà xu t b n Nông nghi p, Hà N i

(2) Tr n V n H u, Ch t i u hoà sinh tr ng (Tài li u t internet)

(3) Nguy.n V n Liêm (2008), Bi n pháp x lý ra hoa u trái trên cây xoài

(4) Nguy.n Thanh Ph &ng (2003), Nghiên c u m t s ch t kích thích sinh tr ng trên

cây i u t i t nh Bình nh, Báo cáo khoa h$c

(5) T Minh S&n, Ngô H ng Bình, Phan Thanh H i, H Huy C ng (2005) Nghiên c u

m t sô bi n pháp k0 thu t nh, hoàn thi n quy trình c i t o v n xoài n ng su t th p vùng duyên h i Nam Trung b

(6) Nguy.n Quang Th ch, Nguy.n M nh Kh i, Tr n H nh Phúc (2000), Etylen và ng

d ng trong tr ng tr t Nhà xu t b n Nông nghi p, Hà N i