Đề cương Luật hình sự phần chung

Luật hình sự là một ngành luật trong hệ thống pháp luật của nước CHXHCN Việt Nam, bao gồm hệ thống các quy phạm pháp luật xác định tội phạm và hình phạt, những vấn đề khác có liên quan đến việc xác định tội phạm và hình phạt. Đề cương giúp bạn ôn thi kết thúc học phần môn Luật hình sự phần chung.

CHƯƠNG 2: NGUỒN CỦA BLHS

1. Nguồn của Luật hình sự là gì?

đến việc xác định tội phạm và hình phạt

II. Hiệu lực của BLHS

1. Hiệu lực của BLHS là gì?

hành vi phạm tội xảy ra trong khoảng thời gian nhất định, không giannhất định

2. Hiệu lực về không gian

vùng biển, vùng trời)

ra trên tàu bay, tàu biển mang Quốc tịch VN, hoặc tại vùng đặc quyền kinh tế, thềmlục địa VN

công dân vn, người nước ngoài hay người không có quốc tịch

+ Khoản 2 Điều 5: “đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ vn, thuộc đốitượng được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao hoặc lãnh sự theo PLVN, ĐƯQT, TQQT thì

vấn đề TNHS của họ được giải quyết theo quy định của ĐƯQT hoặc TQQT đó trường hợpĐƯQT không quy định hoặc không có TQQT thì giải quyết theo con đường ngoại giao”

- khoản 1 Điều 6: “Công dân VN, PNTM VN có hành vi phạm tội ở ngoài lãnh thổ vn

(mà bộ luật này coi là tội phạm), có thể bị truy cứu TNHS tại VN…”

- Khoản 2 Điều 6: “Người nước ngoài, PNTM nước ngoài phạm tội ngoài lãnh thổ vn

có thể vị truy cứu TNHS trong trường hợp 1 hành vi phạm tội xâm phạm quyền, lợi ích hợppháp của công dân vn 2 xâm hại lợi ích của nhà nước vn, hoặc theo ĐƯQT mà vn là thànhviên

- Khoản 3 Điều 6: “hành vi phạm tội hoặc hậu quả của hành vi phạm tội xảy ra trên tàu

bay, tàu biển không mang quốc tịch vn, đang ở biển cả hoặc tại giới hạn vùng trời nằm ngoàilãnh thổ vn, người phạm tội có thể bị truy cứu TNHS trong trường hợp ĐƯQT mà vn là thànhviên có quy định

3. Hiệu lực về thời gian

có hiệu lực thi hành tại thời điểm mà HVPT được thực hiện

người phạm tội thì không được áp dụng đối với HVPT đã xảy ra trước khi điều luật đó cóhiệu lực thi hành

phạm tội thì được áp dụng đối với HVPT đã thực hiện trước khi điều luật đó có hiệu lực thihành

4. Hiệu lực hồi tố

Cơ quan tiến hành tố tụng

người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện mộtcách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổquốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh,trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền conngười, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật

tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử lý hình sự

2. Các dấu hiệu

xã hội nếu nó không phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội, gây thiệt hại hoặc đe dọa gâythiệt hại cho xã hội Do sự không phù hợp này nên đã gây ra thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệthại cho những QHXH được pháp luật bảo vệ

thực hiện

hợp với mô tả trong BLHS

b. Tính có lỗi

người có năng lực TNHS hoặc PNTM thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý Lỗi là yếu tố bắtbuộc để xác định người hay PNTM phạm tội

đối với người phạm tội

và bị truy cứu TNHS Thực hiện hành vi được quy định trong BLHS là đã thực hiện HVPT

phải chịu TNHS

Bộ luật này mới phải chịu TNHS

hiểm cho xã hội, có lỗi và trái pháp luật hình sự

II. Ý nghĩa khái niệm Tội phạm

phạt

căn cứ vào những quy định phần chung mới xác định tội phạm và giải quyếtđúng đắng vụ án hình sự

III. Phận loại tội phạm

nhất định để đạt được những mục đích nhất định

Căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm của tội phạm mà tội phạm được BLHS chiathành 4 loại:

nguy hiểm cho xã hội không lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quyđịnh đối với tội ấy là phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 03 năm

 Tội phạm nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độnguy hiểm cho xã hội lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đốivới tội ấy là từ trên 03 năm đến 07 năm tù

nguy hiểm cho xã hội rất lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy địnhđối với tội ấy là từ trên 07 năm đến 15 năm tù

mức độ nguy hiểm cho xã hội đặc biệt lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luậtnày quy định đối với tội ấy là từ trên 15 năm đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình

phân loại tội phạm cũng tương tự như khoản 1 và các tội phạm được quy định tại Điều

76 tương ứng

với từng trường hợp phạm tội cụ thể

nghiêm trọng, nhiều tình tiết giảm nhẹ nhưng chưa đến mức được miễn hình phạt

phạm tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng…

IV. Phân biệt tội phạm và VPPL khác

Tính chất nguy hiểm

kể cho xã hội

Quy định trong Bộ luậthình sự

Trách nhiệm hình sự.HQPL bất lợi nhất (bản

án và hình phạt)

VPPL khác

Mức độ nguy hiểmkhông đáng kể cho xãhội

Quy định trong các luậtkhác như BLDS, LuậtLao động, Luật xử lýVPHC,…

xử lý về hành chính, bồithường dân sự, chịu kỷluật,… Ít nghiêm khắchơn

CHƯƠNG 4: CẤU THÀNH TỘI PHẠM

- Cấu thành tội phạm là hình thức phản ánh của tội phạm vào BLHS hay BLHS mô tảcác tội phạm bằng việc xây dựng nên các cấu thành tội phạm hoàn chỉnh, có tính đặctrưng và riêng biệt.

riêng biệt của tội phạm cụ thể được quy định trong BLHS

- Dấu hiệu pháp lý của CTTP là đơn vị nhỏ nhất của mỗi CTTP, có sự liên kết chặt chẽ

với nhau để tạo nên tính đặc trưng riêng của mỗi tội phạm cụ thể

- DHPL tồn tại trong 4 yếu tố của tội phạm.

- Những DHPL mà TP nào cũng phải có: Dấu hiệu QHXH, dấu hiệu Hành vi, dấu hiệu

độ tuổi và năng lực TNHS, dấu hiệu lỗi

- Nhưng cũng có những DHPL chỉ tồn tại ở tội phạm này mà không có ở tội phạm

khác: Hậu quả, công cụ phương tiện, phương pháp thủ đoạn, thời gian địa điểm, hoàn cảnhthực hiện, động cơ mục đích, dấu hiệu chủ thể đặc biệt…

- Đặc điểm :

Các dấu hiệu pháp lý trong CTTP được quy định trong BLHS tại phần chung và phầncác tội phạm

Từng dấu hiệu pháp lý của 1 CTTP không thể thể hiện được sự đặc trưng của CTTP

đó khi bị tách riêng Nhưng khi từng dấu hiệu pháp lý được đặt trong sự liên kết tổng hợp vớinhững dấu hiệu pháp lý khác sẽ tạo ra tính đặc trưng riêng của 1 CTTP

Bắt buộc quy định và bắt buộc áp dụng Việc áp dụng và quy định thiếu đi một hoặcmột số dấu hiệu pháp lý đặc trưng của CTTP nào đó dẫn đến việc không đảm bảo được cấu

trúc của CTTP đó trong BLHS và không đảm bảo việc áp dụng chính xác CTTP đó trên thựctế.

1 Theo tính chất mức độ của hành vi

phạm tội đó, phản ánh đầy đủ bản chất nguy hiểm cho xã hội của loại tội đó

tại khoản 1 của điều luật Ngoài ra cũng có thể chứa đựng 2 hoặc nhiều CTTP cơ bản

➡là căn cứ để phân biệt tội phạm đó với nhưng tội phạm khác

khác làm tăng lên đáng kể tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi Khung hình phạtcũng nặng hơn

khác làm giảm đi đáng kể tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi Khung hình phạtcũng nặng hơn

➡ Phân biệt các trường hợp phạm tội cùng một điều luật để phân hóa TNHS khác nhau

2 Theo đặc điểm cấu trúc của mặt khách quan

vi tiền đề đó thì đã thỏa mãn CTTP của tội đó

- Là CTTP chứa đựng các dấu hiệu pháp lý của trường hợp NPT chuẩn bị thực hiện

hành vi phạm tội cụ thể nhưng không thực hiện được đến cùng do nguyên nhân khách quan

- Là sự kết hợp giữa dấu hiệu được quy định tại điều 14 với các dấu hiệu pháp lý cơ

bản đặc trưng được quy định tại phần các tội phạm

b. CTTP phạm tội chưa đạt

hiện hành vi khách quan nhưng không thực hiện được đến cùng do nguyên nhânkhách quan

bản đặc trưng được quy định tại phần các tội phạm

➡ Trong các trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt không thỏa mãn các dấuhiệu của CTTP cụ thể được quy định nhưng chúng thỏa mãn các dấu hiệu của CTTP của hành

vi chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt

dấu hiệu pháp lý đặc trưng cơ bản ở quy định của phần các tội phạm cụ thể từ đó mô

tả các dấu hiệu pháp lý của CTTP cụ thể đối với người tổ chức, người giúp sức vàngười xúi giục

VI. Ý nghĩa

- TNHS chỉ có thể được áp dụng đối với NPT và PNTM phạm tội khi BLHS có quy

định chứa đụng các CTTP của tội phạm mà họ thực hiện BLHS là nguồn duy nhất chứa đựngcác CTTP để có thể xác định TNHS áp dụng đối với HVPT được thực hiện bởi NPT vàPNTM phạm tội

- Để xác định hành vi của 1 người có được BLHS quy định là tội phạm hay không, để

có thể truy cứu áp dụng TNHS đối với người thực hiện hành vi này hay không thì phải dựatrên cơ sở đối chiếu hành vi đã thực hiện đối với các CTTP được quy định trong BLHS Nếuhành vi thực hiện thỏa mãn các dấu hiệu của 1 CTTP được quy định trong BLHS thì mới cóthể kết luận người thực hiện hành vi phạm 1 tội được BLHS quy định và mới có thể áp dụngTNHS đối với người đó

2. Căn cứ pháp lý để định tội

- Định tội là quá trình xem xét hành vi của một người có phải là tội phạm hay không,

nếu có thì phạm tội gì, được quy định tại điều khoản nào, có căn cứ để miễn TNHS, miễnhình phạt hay không, nếu không thì phải chịu hình phạt nào

- Việc tìm ra sự phù hợp giữa các hành vi với các dấu hiệu của CTTP được quy định

trong BLHS để quy kết hành vi đã thực hiện phạm tội gì, theo điều khoản nào của BLHS làviệc xác định căn cứ pháp lý của việc định tội Như vậy, CTTP chính là căn cứ pháp lý củaviệc định tội

Chương 5: khách thể của tội phạm

hoặc đe dọa gây thiệt hại là khách thể của tội phạm

qppl có nội dung ngắn cấm hành vi phạm tội xâm phạm đến các quan hệ xã hội đó

thiết lập các qhxh phù với với ích ích của dân tộc và nhân dân Để bảo vệ các qhxhphù hợp với ích đó, nhà nước xhcn đã xây dựng các qppl nhằm ngăn chặn và trừngphạt các hành vi xâm phạm các qhxh đó

hại của tp và bị tội phạm xâm hại đến.

được luật hs bảo vệ bao gồm:

o Độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ tổ quốc;

o Chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an

toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người,quyền, lợi ích hợp pháp của công dân;

o Những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa.

o Xây dựng

 Xđ giới hạn, phạm vi các qhxh được luật hình sự bảo vệ là cơ sở choviệc xd hệ thống các qpplhs.

thay đổi theo sự thay đổi của hoàn cảnh kinh tế, chính trị, xh trongtừng thời kì, đòi hỏi theo sự phù hợp với thực tiễn phát triển của đấtnước

hóa các qppl trong phần các tội phạm của blhs

o Áp dụng pháp luật.

luật hình sự bảo vệ và bị tội phạm xâm hại gây thiệt hại hoặc đe dọagây thiệt hại, nhà làm luật đã nhóm các tp thành 14 chương trong blhs

=>dễ dàng xđ được tội danh, đánh giá tính chất nguy hiểm của tp cũngnhư các vđ khác để xử lý tội phạm một cách đúng đắn

o Đánh giá tính nguy hiểm khách quan của tp

 Nh ng k ph i luôn đưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic ph n ánh m t cách đ y đ trong m iải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ầy đủ trong mọi ủ trong mọi ọicttp Trong đa s các cttp, khách th tp ch đố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ể tp chỉ được phản ánh qua các ỉ được phản ánh qua các ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic ph n ánh qua cácải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi

đ c đi m c a đ i tặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọing tác đ ng c a t i ph m ột cách đầy đủ trong mọi ủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm Ví d : t i tr m c p ụ: tội trộm cắp ội trộm cắp ội trộm cắp ắp tài s n ch quy đ nh đ i t ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ịnh đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ượng tác động là tài sản nhưng qua đối ng tác đ ng là tài s n nh ng qua đ i ội trộm cắp ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ư ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối

t ượng tác động là tài sản nhưng qua đối ng tác đ ng đó thì xđ khách th c a t i ph m là xâm ph m quy n ội trộm cắp ể của tội phạm là xâm phạm quyền ủa tội phạm là xâm phạm quyền ội trộm cắp ạm là xâm phạm quyền ạm là xâm phạm quyền ền

s h u TS và thông qua vi c tác đ ng, chuy n d ch b t h p pháp TS ữu TS và thông qua việc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ội trộm cắp ể của tội phạm là xâm phạm quyền ịnh đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ất hợp pháp TS ợng tác động là tài sản nhưng qua đối thu c quy n s h u c a ng ội trộm cắp ền ữu TS và thông qua việc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ủa tội phạm là xâm phạm quyền ười khác thành của mình, người PT đã xâm i khác thành c a mình, ng ủa tội phạm là xâm phạm quyền ười khác thành của mình, người PT đã xâm i PT đã xâm

ph m đ n quy n s h u c a ch tài s n là m t trong các quy n c a ạm là xâm phạm quyền ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của ền ữu TS và thông qua việc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ủa tội phạm là xâm phạm quyền ủa tội phạm là xâm phạm quyền ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ội trộm cắp ền ủa tội phạm là xâm phạm quyền

t ch c, cá nhân đ ổ chức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ ức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ ượng tác động là tài sản nhưng qua đối c lu t hình s b o v ật hình sự bảo vệ ự bảo vệ ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS

o Đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm cho xh của hành vi để xđ tội phạm

vi đó là hành vi phạm tội

o Phân biệt tội phạm này với tội phạm khác

o Quyết định hình phạt

Căn cứ vào cách thức quy định của luật hs về kt phân loại thành 3 loại

- Là tổng thể các qhxh được luật hình sự bảo vệ khỏi sự xâm hại của tp Bất kì mộthành vi pt nào xâm hại đến một trong số các qhxh được nn bảo vệ bằng luật hình sựthì đều xâm hại đến khách thể chung của tp.

của nhà nước

o Độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ tổ quốc

o Chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an

toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người,quyền, lợi ích hợp pháp của công dân

o Những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa

8 Mỗi tội phạm cụ thể khi xâm hại đến khách thể riêng cũng đều xâm hại đến kháchthể chung

o Cho phép xđ phạm vi hiệu lực của luật hình sự; phân biệttp với các vppl khác

o Nếu thiệt hại do hành vi nào đó gây ra cho các qhxh k nằm trong hệ thống các

khách thể chung của tp thì hành vi gây thiệt hại đó k thể bị coi là trái plhs, dovậy k phải chịu tnhs

khỏi sự xâm hại của nhóm tội phạm nhất định

o Xđ khách thể loại của tp là cơ sở để nhà làm luật phân các tp thành các

chương tương ứng trong phần các tội phạm

o Trong quá trình sửa đổi bổ sung, khi quy định tội phạm mới, nhà làm luật

cũng phải xem xét đến tính chất của tội phạm đó với tính chất của nhóm tộiphạm đã được quy định trong blhs để đưa vào chương tương ứng cho phù hợp

bảo vệ và bị tp cụ thể trực tiếp xâm hại đến

nhưng k phải tất cả các qhxh bị xâm hại đều là khách thể trực tiếp của tp

 Khách th tr c ti p c a tp ch có th là qhxh th hi n đ y đ b n ch t nguyể tp chỉ được phản ánh qua các ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ủ trong mọi ỉ được phản ánh qua các ể tp chỉ được phản ánh qua các ể tp chỉ được phản ánh qua các ện đầy đủ bản chất nguy ầy đủ trong mọi ủ trong mọi ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ất nguy

hi m cho xh c a hành vi đó và b tp tr c ti p xâm h i Ví d : ể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ạm ụ: Hành vi đe d a ọa dùng vũ l c đ i v i ng ự bảo vệ ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ới người đang thực hiện công vụ nhằm mục đích cản ười khác thành của mình, người PT đã xâm i đang th c hi n công v nh m m c đích c n ự bảo vệ ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ụ: tội trộm cắp ằm mục đích cản ụ: tội trộm cắp ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối

tr ng ười khác thành của mình, người PT đã xâm i đó thi hành công v v a xâm h i đ n tr t t qu n lý hành ụ: tội trộm cắp ừa xâm hại đến trật tự quản lý hành ạm là xâm phạm quyền ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của ật hình sự bảo vệ ự bảo vệ ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối chính, v a xâm h i đ n quy n đ ừa xâm hại đến trật tự quản lý hành ạm là xâm phạm quyền ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của ền ượng tác động là tài sản nhưng qua đối c b o v s c kh e nh ng s xâm ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ ỏe nhưng sự xâm ư ự bảo vệ.

h i khách th là tr t t qu n lý hành chính th hi n b n ch t nguy ạm là xâm phạm quyền ể của tội phạm là xâm phạm quyền ật hình sự bảo vệ ự bảo vệ ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ể của tội phạm là xâm phạm quyền ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ất hợp pháp TS

hi m nh t c a TP nên c n b TCTNHS v t i ch ng ng ể của tội phạm là xâm phạm quyền ất hợp pháp TS ủa tội phạm là xâm phạm quyền ần bị TCTNHS về tội chống người thi hành công ịnh đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ền ội trộm cắp ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ười khác thành của mình, người PT đã xâm i thi hành công

v theo đi u 330 ụ: tội trộm cắp ền

có nhiều khách thể trực tiếp (Ví d t i c ụ: tội trộm cắp ội trộm cắp ưới người đang thực hiện công vụ nhằm mục đích cản p TS xâm ph m đ ng th i 2 khách ạm là xâm phạm quyền ồng thời 2 khách ời khác thành của mình, người PT đã xâm

th là quy n s h u v TS và quy n đ ể của tội phạm là xâm phạm quyền ền ữu TS và thông qua việc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ền ền ượng tác động là tài sản nhưng qua đối c tôn tr ng, b o v tính m ng, s c ọa ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ạm là xâm phạm quyền ức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ.

kh e c a con ng ỏe nhưng sự xâm ủa tội phạm là xâm phạm quyền ười khác thành của mình, người PT đã xâm i)

o Là th tp xâm hại đến nhiều qhxh được luật hình sự bảo vệ mà mỗi qhxh chỉ thể

hiện được một phần bản chất nguy hiểm cho xh của hành vi

o Kết hợp tất cả các qhxh bị tội phạm trực tiếp xâm hại mới thể hiện được đầy

đủ bản chất của hành vi pt ấy

o Đối với nhà làm luật

được coi là khách thể trực tiếp của tp nữa có ý nghĩa quan trọng khixem xét để quy định tp mới hoặc xóa bỏ tp

o Đối với người áp dụng pháp luật

Hành vi đ p phá d n đ n h h ng tr m bi n áp v a gây thi t ật hình sự bảo vệ ẫn đến hư hỏng trạm biến áp vừa gây thiệt ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của ư ỏe nhưng sự xâm ạm là xâm phạm quyền ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của ừa xâm hại đến trật tự quản lý hành ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS

h i cho QHXH, v a gây thi t h i cho an toàn năng l ạm là xâm phạm quyền ừa xâm hại đến trật tự quản lý hành ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ạm là xâm phạm quyền ượng tác động là tài sản nhưng qua đối ng c a ủa tội phạm là xâm phạm quyền

Qu c Gia, đ ng th i gây thi t h i cho an toàn tr t t công ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ồng thời 2 khách ời khác thành của mình, người PT đã xâm ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ạm là xâm phạm quyền ật hình sự bảo vệ ự bảo vệ.

đ ng Nh ng xét v nhi u m t thì thi t h i cho an toàn năng ội trộm cắp ư ền ền ặt thì thiệt hại cho an toàn năng ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ạm là xâm phạm quyền

l ượng tác động là tài sản nhưng qua đối ng qu c gia m i th hi n rõ b n ch t nguy hi m cho xã ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ới người đang thực hiện công vụ nhằm mục đích cản ể của tội phạm là xâm phạm quyền ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ất hợp pháp TS ể của tội phạm là xâm phạm quyền

h i c a hành vi ph m t i Do đó, khách th tr c ti p là an ội trộm cắp ủa tội phạm là xâm phạm quyền ạm là xâm phạm quyền ội trộm cắp ể của tội phạm là xâm phạm quyền ự bảo vệ ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của toàn năng l ượng tác động là tài sản nhưng qua đối ng qu c gia Cho nên ph i xác đ nh t i danh ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ịnh đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ội trộm cắp theo quy đ nh t i Đ303 ịnh đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ạm là xâm phạm quyền

- Đối tượng tác động của tp là bộ phận của khách thể của tp, bao gồm: con người vớitính cách là thực thể tự nhiên, chủ thể của các qhxh; hoạt động của chủ thể khi thamgia vào các qhxh; các sự vật khác nhau của thế giới vật chất bên ngoài cũng như cáclợi ích mà qua đó các qhxh phát sinh và tồn tại.

 Đối tượng tác động của tp là bộ phận của khách thể của tp mà khi tác động đến

nó, người pt gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho qhxh được luật hình sự bảo vệ.

quy đ nh t i làm, tàng tr , v n chuy n, l u hành ti n gi đã tr c ti p nêu ịnh đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ội trộm cắp ữu TS và thông qua việc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ật hình sự bảo vệ ể của tội phạm là xâm phạm quyền ư ền ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ự bảo vệ ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của

ra đ i t ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ượng tác động là tài sản nhưng qua đối ng tác đ ng c a TP bao g m: ti n VN gi , ngo i t gi ội trộm cắp ủa tội phạm là xâm phạm quyền ồng thời 2 khách ền ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ạm là xâm phạm quyền ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối

Ví dụ: Đ364 quy đ nh t i đ a h i l k đ a ra đ i t ịnh đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ội trộm cắp ư ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ội trộm cắp ư ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ượng tác động là tài sản nhưng qua đối ng tác đ ng c a TP ội trộm cắp ủa tội phạm là xâm phạm quyền

m t cách c th và tr c ti p, song k vì th mà có th nói TP này k có đ i ội trộm cắp ụ: tội trộm cắp ể của tội phạm là xâm phạm quyền ự bảo vệ ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của ể của tội phạm là xâm phạm quyền ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối

t ượng tác động là tài sản nhưng qua đối ng tác đ ng S ho t đ ng bình th ội trộm cắp ự bảo vệ ạm là xâm phạm quyền ội trộm cắp ười khác thành của mình, người PT đã xâm ng c a các ch th là nh ng ủa tội phạm là xâm phạm quyền ủa tội phạm là xâm phạm quyền ể của tội phạm là xâm phạm quyền ữu TS và thông qua việc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS

ng ười khác thành của mình, người PT đã xâm i có ch c v , quy n h n trong b máy NN, t ch c XH chính là đ i ức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ ụ: tội trộm cắp ền ạm là xâm phạm quyền ội trộm cắp ổ chức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ ức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối

t ượng tác động là tài sản nhưng qua đối ng tác đ ng c a TP này ội trộm cắp ủa tội phạm là xâm phạm quyền

của đối tượng tác động Nhiều th hành vi pt gây thiệt hại cho qhxh là khách thể của tpnhưng đối tượng tác động của tp k bị mất đi hoặc giảm giá trị sử dụng so với tìnhtrạng trước khi bị tác động Ví dụ: ăn tr m tài s n nh ng gi gìn TS c n th n, kội trộm cắp ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ư ữu TS và thông qua việc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ẩn thận, k ật hình sự bảo vệ gây h h i gì cho v t đó Trong TH này, ng ư ạm là xâm phạm quyền ật hình sự bảo vệ ười khác thành của mình, người PT đã xâm i đó đã gây ra thi t h i cho ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ạm là xâm phạm quyền QHXH, đó là quy n s h u v TS c a ch s h u nh ng TS b ăn tr m k b ền ữu TS và thông qua việc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ền ủa tội phạm là xâm phạm quyền ủa tội phạm là xâm phạm quyền ữu TS và thông qua việc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ư ịnh đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ội trộm cắp ịnh đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối

h h ng, bi n d ng ư ỏe nhưng sự xâm ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của ạm là xâm phạm quyền

người, cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, đối tượngtác động của tp là con người cụ thể

xâm phạm về tính mạng, sức khỏe của con người, có thể gây chết người hoặc gâythương tích, gây tổn hại cho sk của người khác

- Một số tp tác động đến đối tượng ở dạng vật chất cụ thể Ví dụ: đ i tối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ượng tác động là tài sản nhưng qua đối ng tác đ ng ội trộm cắp

c a t i h y ho t ho c c ý làm h h ng ts là tài s n nh ô tô, xe máy, máy tính,… ủa tội phạm là xâm phạm quyền ội trộm cắp ủa tội phạm là xâm phạm quyền ạm là xâm phạm quyền ặt thì thiệt hại cho an toàn năng ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ư ỏe nhưng sự xâm ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ư trong th này, ng ười khác thành của mình, người PT đã xâm i pt tác đ ng vào ts làm ts đó m t đi toàn b ho c m t đi m t ph n ội trộm cắp ất hợp pháp TS ội trộm cắp ặt thì thiệt hại cho an toàn năng ất hợp pháp TS ội trộm cắp ần bị TCTNHS về tội chống người thi hành công giá tr s d ng ịnh đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ử dụng ụ: tội trộm cắp

chiếm đoạt ts, trộm cắp ts,…đối tượng tác động của tp cũng là ts nhưng thiệt hại về ts

k phải là sự biến đổi tình trạng bình thường của giá trị ts mà là ở sự chuyển dịch tsmột cách bất hợp pháp từ người sở hữu ts sang người pt

- M t s t i ph m tác đ ng đ n đ i tột cách đầy đủ trong mọi ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi ạm ột cách đầy đủ trong mọi ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọing là ho t đ ng bình thạm ột cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của conng c a conủ trong mọi

ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni Ví d : ụ: đ i t ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ượng tác động là tài sản nhưng qua đối ng tác đ ng c a t i b c t là hv c a con ng ội trộm cắp ủa tội phạm là xâm phạm quyền ội trộm cắp ức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ ử dụng ủa tội phạm là xâm phạm quyền ười khác thành của mình, người PT đã xâm i Ng ười khác thành của mình, người PT đã xâm i pt tác

đ ng đ n thái đ x s c a con ng ội trộm cắp ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của ội trộm cắp ử dụng ự bảo vệ ủa tội phạm là xâm phạm quyền ười khác thành của mình, người PT đã xâm i làm bi n đ i hành vi c a ng ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của ổ chức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ ủa tội phạm là xâm phạm quyền ười khác thành của mình, người PT đã xâm i khác, khi n ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của

ng ười khác thành của mình, người PT đã xâm i đó t ch k có ý đ nh t sát đén ch th c hi n hành vi t sát… ừa xâm hại đến trật tự quản lý hành ỗ k có ý định tự sát đén chỗ thực hiện hành vi tự sát… ịnh đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ự bảo vệ ỗ k có ý định tự sát đén chỗ thực hiện hành vi tự sát… ự bảo vệ ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ự bảo vệ.

o Căn cứ phân biệt hành vi bị coi là tp với hành vi không bị coi là tp

cấu thành tội buôn bán hàng cấm dd190, khác với hành vi buôn bánhàng hóa không bị nhà nước cấm thì sẽ không phạm tội

o Cơ sở phân biệt giữa tp này với tội phạm khác

công trình phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia dd303 khácnhau chủ yếu ở đối tượng tác động của tội phạm

tượng tác động của đ303 và đ413

thông vận tải, thông tin liên lạc, công trình điện, dẫn chất đốt,

… Công trình quan trọng khác về an ninh quốc phòng, kinh tế,khoa học kĩ thuật, văn hóa xã hội

tiện kĩ thuật quân sự

phạt

CHƯƠNG 6: MẶT KHÁCH QUAN CỦA TỘI PHẠM

I. Khái niệm, ý nghĩa của mặt khách quan của tội phạm là gì?

quan của TP Các yếu tố cấu thành khác của TP là chủ thể, khách thể, mặt chủ quan chỉ được xem xét khi đã xđ được mặt khách quan của TP

biểu hiện bên ngoài của TP

của người thực hiện hành vi PT Mặt chủ quan và mặt khách quan của TP có mqh gắn

bó chặt chẽ Để xđ được các yếu tố bên trong của TP cần thông qua việc đánh giá các biểu hiện bên ngoài của TP

- Mặt khách quan của TP là những biểu hiện ra bên ngoài của TP bao gồm: hành vi nguy hiểm cho XH, hậu quả nguy hiểm cho XH, phương pháp, thủ đoạn, công cụ, phương tiện phạm tội.

là dấu hiệu được thể hiện trong tất cả TP, các dấu hiệu khác chỉ thể hiện ở một số các

TP nhất định Trong thực tế, TP nào xảy ra cũng chứa các yếu tố: hoàn cảnh, địa điểm, công cụ, phương tiện PT,…Tuy nhiên, chỉ các dấu hiệu đặc trưng của TP đó mới được miêu tả trong CTTP

Tuy nhiên, có những TP hành vi khách quan thể hiện ra bên ngoài giống nhau nhưng khác nhau về dấu hiệu khách quan khác thì người đó PT khác nhau, ví dụ

tất cả các cấu thành TP cơ bản, Tùy từng tội phạm cụ thể, các dấu hiêu khác của mặt khách quan sẽ là tình tiết định tội, định khung hình phạt hoặc tình tiết tăng nặng, giảmnhẹ TNHS trong CTTP cơ bản, CTTP tăng nặng hoặc CTTP giảm nhẹ

o việc xác định có tội phạm xyar ra hay không trên thực tế bắt đầu bằng việc

đánh giá về các biểu hiện bên ngoài của tội phạm

o có trường hợp chỉ cần xác định dấu hiệu hành vi khách quan của TP đã có ý

nghĩa trong việc định tội danh

o có TH, cần xđ thêm các dấu hiệu khác trong mặt khách quan của TP để định

tội danh

o Trong cấu thành tội phạm tăng nặng hoặc giảm nhẹ có chứa đựng các dấu hiệu

thuộc mặt khách quan của tội phạm Ví dụ

o một trong các căn cứ để quyết định hình phạt là các tình tiết tăng nặng, giảm

nhẹ TNHS

o Thông qua các hành vi biểu hiện ra bên ngoài của TP để đánh giá nhận thức và

mong muốn trong việc thực hiện hành vi phạm tội của người PT Từ đó xđ yếu

tố lỗi, cũng như đánh giá mức độ lỗi của người phạm tội

- Hành vi khách quan của TP là xử sự của người PT thể hiện ra bên ngoài thế giới khách quan dưới những hình thức nhất định, gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho QHXH được luật hình sự bảo vệ.

Đây là đặc điểm cơ bản để pb hành vi PT với những hành vi vi phạm pL khác

nhận thức được tính chất nguy hiểm cho XH của hành vi của mình hoặc k điều khiển

đc hành vi ấy thì k phải là hành vi khách quan của TP

- là hình thức biểu hiện của hành vi phạm tội thể hiện ở chỗ người phạm tội làm một việc bị luật hình sự cấm.

o lời nói (đe dọa giết người, bịa đạt, loan truyền những điều biết rõ là bịa đặt

nhằm xúc phạm danh dự hoặc gây thiệ hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác) hoặc việc làm (dùng vũ lực nhằm chiếm đoạt tài sản, bắt cóc người khác làm con tim);

o hành động có thể là động tác đơn giản xảy ra một lần trong một thời gian ngắn

(hành vi cướp giật) hoặc có thể diễn ra trong một thời gian dài (hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng,….);

o có thể tác động trực tiếp vào đối tượng tác động của tội phạm (hành vi hiếp

dâm) hoặc thông qua công cụ, phương tiện (hành vi dùng hung khí nguy hiểm

để gây thương tích cho người khác,…

một việc mà người đó có nghĩa vụ phải làm và có điều kiện để làm

o Thứ nhất, người không hành động phải có nghĩa vụ pháp lý làm một việc cụ

thể phát sinh từ các căn cứ:

trạng nguy hiểm đến tính mạng của công dân, nghĩa vụ nuôi dưỡng, giáo dục con cái của bố mẹ,…

nhập ngũ của công dân khi có quyết định gọi công dân nhập ngũ thực hiện nghĩa vụ quân sự của hội đồng nghĩa vụ quân sự

bệnh của bác sĩ, nghĩa vụ bảo vệ tài sản của nhân viên bảo vệ

của người nhận tài sản gửi giữ khi có hợp đồng gửi giữ tài sản

thương đến bệnh viện gần nhất của người vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông gây thương tích cho người đó

o Thứ hai, người không hành động phải có điều kiện để thực hiện nghĩa vụ pháp

lý ví dụ: một người đứng trước tình thế thấy người khác sắp chết đuối thì phải

có nghĩa vụ cứu giúp người đó nhưng nếu người đó không có phương tiện nhưthuyền bè hoặc không biết bơi thì việc không cứu người giúp sắp chết đuối không thể bị coi là hành vi phạm tội

biểu hiện dưới dạng không hành động nhưng đối với môt số tội phạm thì hành vi khách quan biểu hiện dưới dạng vừa hành động phạm tội vừa không hành động phạm tội Ví dụ: NPT giết người có thể thực hiện hành vi dùng dao đâm chém (hành động phạm tội) hoặc hành vi không cho ăn uống (không hành động phạm tội) người mà người phạm tội có trách nhiệm nuôi dưỡng như bố mẹ đối với con cái, con cái đối với

bố mẹ,…

biệt gọi là: tội ghép, tội liên tục, tội kéo dài

thời, xâm phạm đến những khách thể khác nhau được luật hình sự bảo vệ ví dụ: tội cướp tài sản DD168 có hành vi khách quan được hình thành bởi hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe và hành vi xâm phạm quyền sở hữu của người khác

dù gây thương tích cho chủ tài sản thì cũng chỉ bị truy cứu TNHS về tội cướp tài sản

mà không truy cứu thêm về tội cố ý gây thương tích Đ134

không gián đoạn Ví dụ hành vi khách quan của tội tàng trữ vũ khí quân dụng DD304

có khả năng diễn ra nhiều năm liền mới bị phát hiện

tội kéo dài thf thời điểm để tính thời hiệu truy cứu TNHS được tính từ ngày kết thúc việc phạm tội

về mặt thời gian, xâm phạm cùng một khách thể và cùng nhằm một mục đích VÍ dụ tội đầu cơ DD196 được tạo bởi hành vi lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự

kham hiếm giả tạo trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc tình hình khó khăn về kinh tế nhằm mua vét hàng hóa có số lượng lớn để bán lại thu lợi bất chính gây hậu quả nghiêm trọng hành vi mua vét này có thể thực hiện liên tục bởi các hành

vi mua làm nhiều ần nhằm chung mục đích là bán lại thu lợi bất chính Mỗi lần mua hàng hóa có thể có số lượng không lớn nhưng tổng hợp các lần mua hàng hóa nhiều lần có thể lại có số lượng lớn

phải là tội phạm trong từng trường hợp cụ thể

VII.Hậu quả nguy hiểm cho xã hội của tội phạm là gì?

của tội phạm

tượng tác động của tội phạm, có thể là sự biến đổi tình trạng bình thường của thân thể

tự nhiên của con người (xâm phạm tính mạng, sức khỏe)hay là sự biến đổi tìn htrajng bình thường của đối tượng vật chất (phá hoại, hủy hoại, chiếm đoạt,…) hoặc biến dạng xử sự của con người (tự sát)

của đối tượng tác động của tội phạm mà phân loại thành 3 loại:

tội giết người, tội vô ý làm chết người; thiệt hại về sức khỏe trong tội cố ý gây thươngtích,…

VD: tài sản bị hủy hoại trong tội hủy hoại tài sản; tài sản bị chiếm đoạt trong tội cướp giật tài sản Đ171, tội trộm cắp tài sản Đ173

về an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội, sự biến dạng xử sự của con người,… VD:sự biến dạng xử sự từ người không có ý định tự tử thành có ý định tự tử tội bức tửĐ130

- có ý nghĩa trong việc xác định tội trong các trường hợp hành vi nguy hiểm cho xã hội

có lỗi vô ý hoặc cố ý gián tiếp Ví dụ: hành vi điều khiển phương tiện GT đường bộ viphạm quy định về an toàn giao thông đường bộ được xác định là hành vi phạm tội vi phạm quy định về tham gia GTĐB Đ260 nếu hành vi đó gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khỏe tài sản của người khác

tham gia giao thông đường bộ gây hậu quả “làm chết 01 người …” thì được xác định

là phạm tội theo điểm a khoản 1 Đ260; gây hậu quả “làm chết 02 người” thì được xác định là phạm tội theo khoản 3 Đ260

chất, làm căn cứ để quyết định hình phạt

hoặc định khung hình phạt thì trên thực tế xác định thiệt hại do HVPT gây ra có ý nghĩa để đánh giá tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi làm căn cứ để quyết định hình phạt VD: tinh tiết “phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn” là tình tiết giảm nhẹ TNHS thoe K1Đ51

VIII. Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi khách quan và hậu quả?

hậu quả nguy hiểm cho xã hội do hành vi đó gây ra

sinh hậu quả nguy hiểm cho xã hội Ví dụ: hành vi dung dao đâm vào tim người khác

là khả năng thực tế dẫn đến chết người

quả nguy hiểm cho xã hội về mặt thời gian VD: hành vi dung dao đâm người khác phải xảy ra trước hậu quả chết người Nếu người đó đã chết trước khi bị đâm thì hành

vi dung dao đâm người khác không phải là nguyên nhân dẫn đến chết người

nguy hiểm cho xã hội trước đó gây ra VD: A đánh B gâ thương tích, do thương tích nặng hoặc do không được cứu chữa kịp thời nên B chết Trong trường hợp này có mốiquan hệ nhân quả giữa hành vi gây thương tích ban đầu với hâu jquar chết người

- MQH nhân quả giữa hành vi và hậu quả nguy hiểm cho xã hội tồn tại chủ yếu dưới các dạng:

o Quan hệ nhân quả trong đó chỉ có một hành vi nguy hiểm cho xã hội là

nguyên nhân trực tiếp gây ra hậu quả VD: A dùng dao đâm làm B chết

o Quan hệ nhân quả trong đó có từ hai hành vi nguy hiểm cho xã hội đồng thời

cùng trực tiếp gây nên hậu quả nguy hiểm cho xã hội VD A, B cùng hau dung dao đâm gây thương tích cho C

o QHNQ trong đó có một hoặc một số hành vi nguy hiểm cho xh trực tiếp làm

phát sinh hâu jquar nguy hiểm cho xh, còn những hành vi khác không trực tiếpgây nên hâu jquar nguy hiểm cho xh VD: trong vụ án đồng phạm, người thực hành là người trục tiếp thực hiện tội phạm, gây ra hậu quả cra tội phạm, còn ngườ xúi giục, người tổ chức, người giúp sức không trực tiếp gây ra hậu quả

mà thông qua người thực hành để gây ra hâu jquar của tội phạm

vào đối tượng gây thiệt hại coh khách thể được bảo vệ của luật hình sự VD: phương tiện của tội đưa hối lộ, tội đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc là tiền VN, ngoại

tệ, vật có giá trị hoặc lợi ích vật chất khác…

VD sử dụng thuppcs độc thả vào giếng nước nhiều người dung hoặc ném lựu đạn vào chỗ đông người nhằm mục đích giết người là “dùng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người” theo điểm l khoản 1 Đ123

tội phạm VD lợi dụng chiến tranh, thiên tại, dịch bệnh hoặc hoàn cảnh đặc biệt khó khan khác để phạm tội buôn lậu theo c.4.188; tổ chức đua xe trái phép nơi tập trung đông dân cư h.2.266

hình phạt cũng như đánh giá tính nguy hiểm cho xh của hành vi phạm tội làm căn cứ quyết định hình phạt

CHƯƠNG 7: CHỦ THỂ CỦA TỘI PHẠM

I. Khái ni m ch th c a t i ph m là gì?ện đầy đủ bản chất nguy ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm

- Trong BLHS năm 1985 và BLHS 1999, ch th c a t i ph m ch có th là conủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm ỉ được phản ánh qua các ể tp chỉ được phản ánh qua các

ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của con ụ: i c th Nh ng theo quy đ nh c a BLHS 2015, ch th còn có th là Phápể tp chỉ được phản ánh qua các ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ủ trong mọi ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ể tp chỉ được phản ánh qua cácnhân thưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ng m i Tuy nhiên, h ch tr thành ch th c a t i ph m n u nhạm ọi ỉ được phản ánh qua các ở thành chủ thể của tội phạm nếu như ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi

th a mãn nh ng đi u ki n nh t đ nh theo quy đ nh BLHS ỏa mãn những điều kiện nhất định theo quy định BLHS ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ều kiện nhất định theo quy định BLHS ện đầy đủ bản chất nguy ất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ:

o M t ngột cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ch có th tr thành ch th c a t i ph m n u ngỉ được phản ánh qua các ể tp chỉ được phản ánh qua các ở thành chủ thể của tội phạm nếu như ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni đó th cực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy

hi n hành vi nguy hi m cho xã h i b coi là t i ph m khi đã đ t đ n đện đầy đủ bản chất nguy ể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ột cách đầy đủ trong mọi ạm ạm ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ột cách đầy đủ trong mọi

tu i ph i ch u TNHS và trong tình tr ng có năng l c trách nhi m hìnhải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ở thành chủ thể của tội phạm nếu như ạm ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ện đầy đủ bản chất nguy

s ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy

o M t pháp nhân thột cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ng m i ch có th tr thành ch th c a t i ph mạm ỉ được phản ánh qua các ể tp chỉ được phản ánh qua các ở thành chủ thể của tội phạm nếu như ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm khi th a mãn nh ng đi u ki n nh t đ nh đỏa mãn những điều kiện nhất định theo quy định BLHS ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ều kiện nhất định theo quy định BLHS ện đầy đủ bản chất nguy ất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic quy đ nh t i k1 đi u 75ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ạm ều kiện nhất định theo quy định BLHS BLHS

- Trong t t c các c u thành t i ph m, ch th c a t i ph m luôn có th là conất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ất nguy ột cách đầy đủ trong mọi ạm ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm ể tp chỉ được phản ánh qua các

ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni, ch có m t s c u thành t i ph m quy đ nh ch th c a t i ph m có thỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ất nguy ột cách đầy đủ trong mọi ạm ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm ể tp chỉ được phản ánh qua các

là pháp nhân thưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ng m i.ạm

 Ch th c a TP là ngủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ho c pháp nhân thặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ng m i th c hi n hành vi nguyạm ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ện đầy đủ bản chất nguy

hi m cho XH mà BLHS coi là TP khi đã đ t nh ng đi u ki n nh t đ nh doể tp chỉ được phản ánh qua các ạm ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ều kiện nhất định theo quy định BLHS ện đầy đủ bản chất nguy ất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: LHS quy đ nh.ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ:

II. Tu i ch u trách nhi m hình s là gì?ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ện đầy đủ bản chất nguy ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy

- Vi c xác đ nh tu i ch u trách nhi m hình s là v n đ quan tr ng vì th hi nện đầy đủ bản chất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ện đầy đủ bản chất nguy ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ất nguy ều kiện nhất định theo quy định BLHS ọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ện đầy đủ bản chất nguyquan đi m c a nhà nể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiớcc

o V x lý t i ph m b o đ m an toàn tr t t xã h iều kiện nhất định theo quy định BLHS ử lý tội phạm bảo đảm an toàn trật tự xã hội ột cách đầy đủ trong mọi ạm ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ột cách đầy đủ trong mọi

o V b o v quy n con ngều kiện nhất định theo quy định BLHS ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ện đầy đủ bản chất nguy ều kiện nhất định theo quy định BLHS ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni

- D a trênực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy

o S phát tri n v th ch t, tâm sinh lý, kh năng nh n th cực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ể tp chỉ được phản ánh qua các ều kiện nhất định theo quy định BLHS ể tp chỉ được phản ánh qua các ất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ức

o Đi u ki n kinh t - chính tr , văn hóa - xã h iều kiện nhất định theo quy định BLHS ện đầy đủ bản chất nguy ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ột cách đầy đủ trong mọi

o Chính sách đưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của conng l i x lý t i ph mố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ử lý tội phạm bảo đảm an toàn trật tự xã hội ột cách đầy đủ trong mọi ạm

o Th c ti n đ u tranh phòng, ch ng t i ph mực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ễn đấu tranh phòng, chống tội phạm ất nguy ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi ạm

- Đi u 12 quy đ nh tu i ch u TNHS: “1.Ngều kiện nhất định theo quy định BLHS ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của con ừ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu TNHS ủ trong mọii t đ 16 tu i tr lên ph i ch u TNHSở thành chủ thể của tội phạm nếu như ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ:

v m i t i ph m, tr nh ng TP mà b lu t này có quy đ nh khác; 2.Ngều kiện nhất định theo quy định BLHS ọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm ừ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu TNHS ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ột cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của con ừ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu TNHS ủ trong mọii t đ

14 đ n dếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiớci 16 tu i ph i ch u TNHS v t i ph m r t nghiêm tr ng, đ c bi tải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ều kiện nhất định theo quy định BLHS ột cách đầy đủ trong mọi ạm ất nguy ọi ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ện đầy đủ bản chất nguynghiêm tr ng quy đ nh t i m t s đi u nh 123, 134, 141,…”ọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ạm ột cách đầy đủ trong mọi ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ều kiện nhất định theo quy định BLHS ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi

o Đ tu i t i thi u ph i ch u TNHS là đ 14 tu i Nh v y, ngột cách đầy đủ trong mọi ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ể tp chỉ được phản ánh qua các ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của con ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiớci d i 14

tu i khi th c hi n hành vi nguy hi m cho xã h i trong b t kì trực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi ất nguy ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của conng h pợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọinào sẽ k ph i ch u TNHS do k th a mãn d u hi u ch th c a TP.ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ỏa mãn những điều kiện nhất định theo quy định BLHS ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi

o Ch quy đ nh gi i h n đ tu i th p nh t ph i ch u TNHS ch k quy đ nhỉ được phản ánh qua các ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ớc ạm ột cách đầy đủ trong mọi ất nguy ất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ức ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ:

gi i h n đ tu i t i đa.ớc ạm ột cách đầy đủ trong mọi ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các

o Ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của con ừ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu TNHS ủ trong mọii t đ 16t ph i ch u TNHS v m i t i ph m → nghĩa là ph i ch uải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ều kiện nhất định theo quy định BLHS ọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: TNHS v t t c các t i ph m đều kiện nhất định theo quy định BLHS ất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic quy đ nh trong ph n các t i ph m →ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ầy đủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm bao g m t i ít nghiêm tr ng, nghiêm tr ng, r t nghiêm tr ng và đ c bi tột cách đầy đủ trong mọi ọi ọi ất nguy ọi ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ện đầy đủ bản chất nguy

o Ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của con ừ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu TNHS ủ trong mọii t đ 14 tu i đ n dếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiớci 16 tu i không ph i ch u TNHS v m i TPải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ều kiện nhất định theo quy định BLHS ọi

→ ch ph i ch u TNHS đ i v i nh ng lo i TP r t nghiêm tr ng ho c TPỉ được phản ánh qua các ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ớc ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ạm ất nguy ọi ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm

đ c bi t nghiêm tr ng 28 t i ph m thu c 4 nhóm t i: xâm ph m tínhặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ện đầy đủ bản chất nguy ọi ở thành chủ thể của tội phạm nếu như ột cách đầy đủ trong mọi ạm ột cách đầy đủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm

m ng, s c kh e, nhân ph m, danh d c a con ngạm ức ỏa mãn những điều kiện nhất định theo quy định BLHS ẩm, danh dự của con người; xâm phạm sở hữu; ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni; xâm ph m s h u;ạm ở thành chủ thể của tội phạm nếu như ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS

t i ph m v ma túy; xâm ph m an toàn công c ng, tr t t công c ng.ột cách đầy đủ trong mọi ạm ều kiện nhất định theo quy định BLHS ạm ột cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ột cách đầy đủ trong mọi

o M t s t i ph m có d u hi u tu i ch u TNHS c a ch th ph i t đ 18tột cách đầy đủ trong mọi ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi ạm ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ủ trong mọi ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ừ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu TNHS ủ trong mọi

tr lên ở thành chủ thể của tội phạm nếu như Ví d : t i giao c u ho c th c hi n hành vi quan h tình d c ụ: tội trộm cắp ội trộm cắp ất hợp pháp TS ặt thì thiệt hại cho an toàn năng ự bảo vệ ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ệc tác động, chuyển dịch bất hợp pháp TS ụ: tội trộm cắp khác đ i v i ng ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ới người đang thực hiện công vụ nhằm mục đích cản ười khác thành của mình, người PT đã xâm ừa xâm hại đến trật tự quản lý hành ủa tội phạm là xâm phạm quyền i t đ 13t đ n d ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của ưới người đang thực hiện công vụ nhằm mục đích cản i 16 tu i; t i dâm ô đ i v i ổ chức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ ội trộm cắp ối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ới người đang thực hiện công vụ nhằm mục đích cản

ng ười khác thành của mình, người PT đã xâm ưới người đang thực hiện công vụ nhằm mục đích cản i d i 16t;

- Vi c xđ đ tu i ch th c a t i ph m (ngện đầy đủ bản chất nguy ột cách đầy đủ trong mọi ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của con ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: i b bu c t i) ph i d a trên nh ngột cách đầy đủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS

gi y t , tài li u có ý nghĩa v m t pháp lý xác th c.ất nguy ờng của con ện đầy đủ bản chất nguy ều kiện nhất định theo quy định BLHS ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy

o Quy đ nh t i đi u 6 thông t liên t ch s 06/2018/TTLT-VKSNDTC-ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ạm ều kiện nhất định theo quy định BLHS ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua cácTANDTC-BCA-BTP-BLĐTBXH v th t c t t ng đ i v i ngều kiện nhất định theo quy định BLHS ủ trong mọi ụ: ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ụ: ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ớc ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni dưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiớci 18

tu i nh sau: ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi

 1.Vi c xđ tu i c a ngện đầy đủ bản chất nguy ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của con ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: i b bu c t i, ngột cách đầy đủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của con ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ạm ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiớci b h i d i 18 tu i căn

c vào m t trong các gi y t , tài li u sau: gi y ch ng sinh, gi y khai sinh, ch ngức ột cách đầy đủ trong mọi ất nguy ờng của con ện đầy đủ bản chất nguy ất nguy ức ất nguy ứcminh nhân dân, th căn cẻ căn cước công dân, sổ hộ khẩu, hộ chiếu ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiớcc công dân, s h kh u, h chi u.ột cách đầy đủ trong mọi ẩm, danh dự của con người; xâm phạm sở hữu; ột cách đầy đủ trong mọi ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy

 TH các gi y t , tài li u nêu t i kho n 1 đi u này có mâu thu n, kất nguy ờng của con ện đầy đủ bản chất nguy ạm ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ều kiện nhất định theo quy định BLHS ẫn, k

rõ ràng ho c k có gi y t , tài li u này thì c quan có th m quy n ti n hành tặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ất nguy ờng của con ện đầy đủ bản chất nguy ẩm, danh dự của con người; xâm phạm sở hữu; ều kiện nhất định theo quy định BLHS ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các

t ng, ngụ: ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni có th m quy n ti n hành t t ng ph i ph i h p v i gia đình, ngẩm, danh dự của con người; xâm phạm sở hữu; ều kiện nhất định theo quy định BLHS ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ụ: ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ớc ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni

đ i di n, ngạm ện đầy đủ bản chất nguy ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni thân thích, nhà trưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của conng, đoàn thanh niên c ng s n HCM ho c tột cách đầy đủ trong mọi ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm

ch c, cá nhân khác liên quan n i ngức ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni dưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiớci 18t h c t p, lao đ ng, sinh ho tọi ật tự xã hội ột cách đầy đủ trong mọi ạm trong vi c h i, l y l i khai, xác minh làm rõ mâu thu n ho c tìm các gi y t , tàiện đầy đủ bản chất nguy ỏa mãn những điều kiện nhất định theo quy định BLHS ất nguy ờng của con ẫn, k ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ất nguy ờng của con

li u khác có giá tr ch ng minh v tu i c a ngện đầy đủ bản chất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ức ều kiện nhất định theo quy định BLHS ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni đó

 TH đã áp d ng các bp h p pháp nh ng ch xđ đụ: ợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ỉ được phản ánh qua các ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic kho ng th iải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ờng của congian tháng, quý, n a đ u năm ho c n a cu i năm ho c năm sinh thì tùy t ng THử lý tội phạm bảo đảm an toàn trật tự xã hội ầy đủ trong mọi ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ử lý tội phạm bảo đảm an toàn trật tự xã hội ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ừ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu TNHS

c th c n căn c k2 đi u 417 BLTTHS đ xđ tu i c a h ụ: ể tp chỉ được phản ánh qua các ầy đủ trong mọi ức ều kiện nhất định theo quy định BLHS ể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ọi

 TH k t qu giám đ nh tu i ch xác đ nh đếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ỉ được phản ánh qua các ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic kho ng đ tu i c aải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ủ trong mọi

ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni b bu c t i Ngị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ột cách đầy đủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni b h i thì c quan có th m quy n ti n hành t t ng,ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ạm ẩm, danh dự của con người; xâm phạm sở hữu; ều kiện nhất định theo quy định BLHS ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ụ:

ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni có th m quy n ti n hành t t ng l y tu i th p nh t trong kho ng đ tu iẩm, danh dự của con người; xâm phạm sở hữu; ều kiện nhất định theo quy định BLHS ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ụ: ất nguy ất nguy ất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi

đã xác đ nh đị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic đ đ nh tu i c a h ể tp chỉ được phản ánh qua các ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ủ trong mọi ọi Ví d k t lu n giám đ nh A có đ tu i ụ: tội trộm cắp ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của ật hình sự bảo vệ ịnh đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ội trộm cắp ổ chức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ trong kho ng t 13 tu i 6 tháng đ n 14 tu i 2 tháng thì xác đ nh tu i c a A ản chỉ quy định đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ừa xâm hại đến trật tự quản lý hành ổ chức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ ến quyền sở hữu của chủ tài sản là một trong các quyền của ổ chức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ ịnh đối tượng tác động là tài sản nhưng qua đối ổ chức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ ủa tội phạm là xâm phạm quyền

là 13 tu i 6 tháng ổ chức, cá nhân được luật hình sự bảo vệ.

III. Năng l c trách nhi m hình s là gì?ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy

1. Khái ni mện đầy đủ bản chất nguy

- Là d u hi u có trong m i c u thành t i ph mất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ọi ất nguy ột cách đầy đủ trong mọi ạm

- BLHS 2015 k quy đ nh tr c ti p v tình tr ng có năng l c TNHS, mà ch quy đ nhị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ều kiện nhất định theo quy định BLHS ạm ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ỉ được phản ánh qua các ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ:

v tu i ch u TNHS (đi u 12) và tình tr ng không có năng l c TNHS (đi u 21).ều kiện nhất định theo quy định BLHS ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ều kiện nhất định theo quy định BLHS ạm ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ều kiện nhất định theo quy định BLHS

o Ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni đang trong tình tr ng không có năng l c TNHS là ngở thành chủ thể của tội phạm nếu như ạm ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni th cực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy

hi n hành vi nguy hi m cho xã h i trong khi đang m c b nh tâm th nện đầy đủ bản chất nguy ể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi ắc bệnh tâm thần ện đầy đủ bản chất nguy ầy đủ trong mọi

ho c m t b nh khác làm m t kh năng nh n th c ho c kh năng đi uặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ột cách đầy đủ trong mọi ện đầy đủ bản chất nguy ất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ức ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ều kiện nhất định theo quy định BLHS khi n hành vi c a mình Nh v y có th xđ ngể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ể tp chỉ được phản ánh qua các ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni có NLTNHS VN là ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni

đã đ tu i ch u TNHS, có kh năng nh n th c và kh năng đi u khi nủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ức ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ều kiện nhất định theo quy định BLHS ể tp chỉ được phản ánh qua các

o Kh năng nh n th c là kh năng nh n th c v tính ch t nguy hi m choải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ức ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ức ều kiện nhất định theo quy định BLHS ất nguy ể tp chỉ được phản ánh qua các

XH c a hành vi mà ngủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni đó đã th c hi nực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ện đầy đủ bản chất nguy

o Kh n năng đi u khi n đải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ều kiện nhất định theo quy định BLHS ể tp chỉ được phản ánh qua các ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic hành vi y t c là kh năng ki m ch đất nguy ức ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ều kiện nhất định theo quy định BLHS ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọichành vi nguy hi m cho xã h i và kh năng l a ch n cho m t x s khácể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ọi ột cách đầy đủ trong mọi ử lý tội phạm bảo đảm an toàn trật tự xã hội ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguykhông nguy hi m cho xã h i.ể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi

- Năng l c ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy TNHS là kh năng c a ng ả năng của người đã đủ tuổi chịu TNHS có thể nhận thức ủa người đã đủ tuổi chịu TNHS có thể nhận thức ười đã đủ tuổi chịu TNHS có thể nhận thức i đã đ tu i ch u TNHS có th nh n th c ủa người đã đủ tuổi chịu TNHS có thể nhận thức ổi chịu TNHS có thể nhận thức ịu TNHS có thể nhận thức ể nhận thức ận thức ức

đ ư c đ y đ tính ch t nguy hi m cho xã h i c a hành vi c a mình và có kh năng ủa người đã đủ tuổi chịu TNHS có thể nhận thức ất nguy hiểm cho xã hội của hành vi của mình và có khả năng ể nhận thức ội của hành vi của mình và có khả năng ủa người đã đủ tuổi chịu TNHS có thể nhận thức ủa người đã đủ tuổi chịu TNHS có thể nhận thức ả năng của người đã đủ tuổi chịu TNHS có thể nhận thức

đi u khi n đ ều khiển được hành vi ấy ể nhận thức ư c hành vi y ất nguy hiểm cho xã hội của hành vi của mình và có khả năng

2. Trưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của conng h p ph m t i do dùng rợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ạm ột cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọiu, bia ho c ch t kích thích m nhặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ất nguy ạm

- Ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ph m t i trong tình tr ng m t kh năng nh n th c ho c kh năng đi uạm ột cách đầy đủ trong mọi ạm ất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ức ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ều kiện nhất định theo quy định BLHS khi n hành vi c a mình do dùng rể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọiu, bia ho c ch t kích thích m nh khác → thìặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ất nguy ạm

ph i ch u TNHS ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ:

o Là trưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của conng h p m t ngợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni đã có hành vi dùng rưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọiu bia ho c ch t kíchặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ất nguythích m nh khác, làm cho ngạm ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni đó r i vào tình tr ng m t kh năng nh nạm ất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội

th c ho c kh năng đi u khi n hành vi → Sau đó l i th c hi n hành viức ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ều kiện nhất định theo quy định BLHS ể tp chỉ được phản ánh qua các ạm ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ện đầy đủ bản chất nguynguy hi m cho xã h i → h v n b coi là t i ph m → v n ph i ch u TNHS.ể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi ọi ẫn, k ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ột cách đầy đủ trong mọi ạm ẫn, k ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ:

- Đi m gi ng v i Đ21 là ngể tp chỉ được phản ánh qua các ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ớc ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni th c hi n hành vi nguy hi m cho XH đ u trongực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ể tp chỉ được phản ánh qua các ều kiện nhất định theo quy định BLHS ở thành chủ thể của tội phạm nếu nhưtình tr ng m t kh năng nh n th c, kh năng đi u khi n hành vi ho c tuy cònạm ất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ức ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ều kiện nhất định theo quy định BLHS ể tp chỉ được phản ánh qua các ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm (b h n ch ) kh năng nh n th c nh ng đã m t kh năng đi u khi n hành viị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ạm ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ức ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ều kiện nhất định theo quy định BLHS ể tp chỉ được phản ánh qua các

c a mình.ủ trong mọi

- Đi m khác ể tp chỉ được phản ánh qua các

o Đ21: nguyên nhân d n đ n tình tr ng này là do ngẫn, k ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ạm ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni th c hi n hành viực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ện đầy đủ bản chất nguynguy hi m cho XH → trong khi đang m c b nh tâm th n ho c m t b nhể tp chỉ được phản ánh qua các ắc bệnh tâm thần ện đầy đủ bản chất nguy ầy đủ trong mọi ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ột cách đầy đủ trong mọi ện đầy đủ bản chất nguykhác → làm r i lo n ho t đ ng tâm th n c a h Do ngố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ạm ạm ột cách đầy đủ trong mọi ầy đủ trong mọi ủ trong mọi ọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni này k cóNLTNHS nên h k ph i là ngọi ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ph m t i, do đó h k ph i ch u TNHS.ạm ột cách đầy đủ trong mọi ọi ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ:

o Đ13: nguyên nhân do ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni đó đã có l i trong vi c t đ a mình vào tìnhỗi trong việc tự đưa mình vào tình ện đầy đủ bản chất nguy ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi

tr ng m t kh năng nh n th c ho c kh năng đi u khi n hành vi → doạm ất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ức ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ều kiện nhất định theo quy định BLHS ể tp chỉ được phản ánh qua cácdùng rưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọiu, bia ho c ch t kích thích m nh khác → h v n b coi là ngặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ất nguy ạm ọi ẫn, k ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni

ph m t i và ph i ch u TNHS.ạm ột cách đầy đủ trong mọi ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ:

IV. Ch th đ c bi t c a t i ph m là nh ng ai?ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ện đầy đủ bản chất nguy ủ trong mọi ột cách đầy đủ trong mọi ạm ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS

- & ột cách đầy đủ trong mọi ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi m t s t i ph m c th , BLHS 2015 còn quy đ nh thêm m t s d u hi u khácạm ụ: ể tp chỉ được phản ánh qua các ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ột cách đầy đủ trong mọi ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ất nguy ện đầy đủ bản chất nguythu c y u t ch th nh :ột cách đầy đủ trong mọi ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi

o D u hi n ch th là ngất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni có ch c v , quy n h n trong các TP thamức ụ: ều kiện nhất định theo quy định BLHS ạm nhũng,

o D u hi u ch th là ngất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni m trong t i gi t ho c v t b con m i đ , ẹ trong tội giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ, ột cách đầy đủ trong mọi ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ức ỏa mãn những điều kiện nhất định theo quy định BLHS ớc ẻ căn cước công dân, sổ hộ khẩu, hộ chiếu

 Nh ng d u hi u này g i là d u hi u c a ch th đ c bi t và là nh ng d uững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ọi ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ủ trong mọi ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ện đầy đủ bản chất nguy ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ất nguy

hi u b t bu c c a CTTP c a TP y.ện đầy đủ bản chất nguy ắc bệnh tâm thần ột cách đầy đủ trong mọi ủ trong mọi ủ trong mọi ất nguy

 Nh ng TP có thêm nh ng d u hi u này đững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic g i là nh ng TP ọi ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS có d u hi u ất nguy hiểm cho xã hội của hành vi của mình và có khả năng ệu

c a ch th đ c bi t ủa người đã đủ tuổi chịu TNHS có thể nhận thức ủa người đã đủ tuổi chịu TNHS có thể nhận thức ể nhận thức ặc biệt ệu

- Ch th đ c bi t c a TP là ch th mà ngoài các d u hi u đ tu i ch u TNHS và ủa người đã đủ tuổi chịu TNHS có thể nhận thức ể nhận thức ặc biệt ệu ủa người đã đủ tuổi chịu TNHS có thể nhận thức ủa người đã đủ tuổi chịu TNHS có thể nhận thức ể nhận thức ất nguy hiểm cho xã hội của hành vi của mình và có khả năng ệu ủa người đã đủ tuổi chịu TNHS có thể nhận thức ổi chịu TNHS có thể nhận thức ịu TNHS có thể nhận thức

có NLTNHS còn có thêm các d u hi u riêng bi t khác trong CTTP ất nguy hiểm cho xã hội của hành vi của mình và có khả năng ệu ệu

- Nh ng d u hi u ch th đ c bi t c a TP có th là nh ng d u hi u liên quanững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ện đầy đủ bản chất nguy ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy

đ n ch c v , quy n h n; ngh nghi p, tính ch t công vi c, nghĩa v mà ch thếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ức ụ: ều kiện nhất định theo quy định BLHS ạm ều kiện nhất định theo quy định BLHS ện đầy đủ bản chất nguy ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ụ: ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các

ph i th c hi n, quan h gia đình, h hàng…ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ọi

- Trong nh ng v án đ ng ph m, d u hi u ch th đ c bi t ch yêu c u ngững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ụ: ạm ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ện đầy đủ bản chất nguy ỉ được phản ánh qua các ầy đủ trong mọi ở thành chủ thể của tội phạm nếu như ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni

th c hành còn nh ng ngực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni khác không yêu c u, song ph i nh n th c đầy đủ trong mọi ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ức ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic

ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni th c hành là ngực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni có d u hi u ch th đ c bi t.ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ện đầy đủ bản chất nguy

V. Nhân thân c a ngủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ph m t i là gì?ạm ột cách đầy đủ trong mọi

1. Khái ni m nhân thân ngện đầy đủ bản chất nguy ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ph m t i là gì? ạm ột cách đầy đủ trong mọi

- Nhân thân ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ph m t i đạm ột cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic hi u là t ng h p nh ng đ c đi m mang tính XHể tp chỉ được phản ánh qua các ợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ể tp chỉ được phản ánh qua cácriêng bi t c a ngện đầy đủ bản chất nguy ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni PT, có ý nghĩa trong vi c gi i quy t đúng đ n v n đ TNHSện đầy đủ bản chất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ắc bệnh tâm thần ắc bệnh tâm thần ều kiện nhất định theo quy định BLHS

c a h ủ trong mọi ọi

- Có th là nh ng đ c đi m xã h i ho c nh ng đ c đi m tâm lý, sinh h c và m tể tp chỉ được phản ánh qua các ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ể tp chỉ được phản ánh qua các ọi ột cách đầy đủ trong mọi

s đ c đi m khác có ý nghĩa v m t xã h i c a ngố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ể tp chỉ được phản ánh qua các ều kiện nhất định theo quy định BLHS ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ột cách đầy đủ trong mọi ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ph m t i.ạm ột cách đầy đủ trong mọi

o Đ tu i, ngh nghi p, thái đ làm vi c, thái đ trong quan h v i nh ngột cách đầy đủ trong mọi ều kiện nhất định theo quy định BLHS ện đầy đủ bản chất nguy ột cách đầy đủ trong mọi ện đầy đủ bản chất nguy ột cách đầy đủ trong mọi ện đầy đủ bản chất nguy ớc ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS

ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni khác

o Trình đ vh, l i s ngột cách đầy đủ trong mọi ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các

o Hoàn c nh gia đình và đ i s ng kinh tải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ờng của con ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy

o Thái đ chính tr , ý th c pl, tôn giáoột cách đầy đủ trong mọi ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ức

o Ti n án, ti n s ,…ều kiện nhất định theo quy định BLHS ều kiện nhất định theo quy định BLHS ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy

2. Ý nghĩa c a Nhân thân ngủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ph m t i? ạm ột cách đầy đủ trong mọi

a. Trong vi c đ nh t iện đầy đủ bản chất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ột cách đầy đủ trong mọi

- Trong m t s TH, m t s đ c đi m thu c v nhân thân ngột cách đầy đủ trong mọi ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi ều kiện nhất định theo quy định BLHS ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ph m t i (chạm ột cách đầy đủ trong mọi ủ trong mọi

th đ c bi t, kh năng nh n th c) còn là nh ng d u hi u đ c tr ng giúp phânể tp chỉ được phản ánh qua các ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ện đầy đủ bản chất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ật tự xã hội ức ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi

bi t t i ph m này v i t i ph m khác đện đầy đủ bản chất nguy ột cách đầy đủ trong mọi ạm ớc ột cách đầy đủ trong mọi ạm ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic nhà làm lu t xây d ng tr thànhật tự xã hội ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ở thành chủ thể của tội phạm nếu như

nh ng d u hi u đ nh t i.ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ột cách đầy đủ trong mọi

b. Trong vi c đ nh khung hình ph tện đầy đủ bản chất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ạm

- Ngoài nh ng đ c đi m đóng vai trò là nh ng d u hi u đ nh t i thì có nh ng đ cững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ể tp chỉ được phản ánh qua các ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ột cách đầy đủ trong mọi ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm

đi m thu c v nhân thân ngể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi ều kiện nhất định theo quy định BLHS ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni PT khác có nh hải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiở thành chủ thể của tội phạm nếu nhưng đ n vi c xác đ nh TNHSếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ:

và nhà làm lu t đã đ a nh ng đ c đi m này thành các d u hi u đ nh khung hìnhật tự xã hội ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ể tp chỉ được phản ánh qua các ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ:

ph t tăng n ng.ạm ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm

c. Trong quy t đ nh hình ph tếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ạm

- M t s đ c đi m khác thu c nhân thân ngột cách đầy đủ trong mọi ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ể tp chỉ được phản ánh qua các ột cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ph m t i còn ph n ánh m c đạm ột cách đầy đủ trong mọi ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ức ột cách đầy đủ trong mọinguy hi m khác nhau c a các trể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của conng h p ph m t i c th , ph n ánh kh năngợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ạm ột cách đầy đủ trong mọi ụ: ể tp chỉ được phản ánh qua các ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi

c i t o, giáo d c c a ngải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ạm ụ: ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ph m t i…nh ng không đạm ột cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic quy đ nh trong CTTPị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ:

c thê Các đ c đi m y đụ: ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ể tp chỉ được phản ánh qua các ất nguy ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic quy đ nh t i đi u 51, 52 BLHS v các tình ti t tăngị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ạm ều kiện nhất định theo quy định BLHS ều kiện nhất định theo quy định BLHS ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy

n ng, gi m nh TNHS.ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ẹ trong tội giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ,

- Ngoài ra, k2 đi u 51 cũng cho phép TA vi n d n thêm các tình ti t gi m nhều kiện nhất định theo quy định BLHS ện đầy đủ bản chất nguy ẫn, k ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ẹ trong tội giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ, khác n m ngoài quy đ nh đi u 51 làm tình ti t gi m nh cho ngằm ngoài quy định điều 51 làm tình tiết giảm nhẹ cho người PT ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ều kiện nhất định theo quy định BLHS ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ẹ trong tội giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ, ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni PT

- Ý nghĩa c a các tình ti t tăng n ng, gi m nh TNHS này là giúp TA đánh giáủ trong mọi ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ẹ trong tội giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ,

đưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic kh năng giáo d c, c i t o c a ngải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ụ: ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ạm ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ph m t i, giúp đánh giá đạm ột cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic tính

ch t, m c đ nguy hi m c a hành vi PT đ có đất nguy ức ột cách đầy đủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ủ trong mọi ể tp chỉ được phản ánh qua các ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic hình ph t phù h p.ạm ợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọi

- Là căn c có s c thuy t ph c đ TA quy t đ nh hình ph t, b o đ m hình ph tức ức ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ụ: ể tp chỉ được phản ánh qua các ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ạm ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ạm

đã tuyên có tính th c t , phù h p v i các nguyên t c c a lu t hình s và cũngực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ớc ắc bệnh tâm thần ủ trong mọi ật tự xã hội ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy

nh đáp ng đưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ức ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic mđ tr ng tr và giáo d c, c i t o ngừ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu TNHS ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ụ: ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ạm ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni PT

- N u đánh giá sai v nhân thânếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ều kiện nhất định theo quy định BLHS

o TA sẽ l a ch n sai lo i hình ph t;ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ọi ạm ạm

o L a ch n đúng lo i hình ph t nh ng áp d ng sai khung hình ph t, m cực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ọi ạm ạm ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ụ: ạm ứchình ph t Vi c x lý quá n ng ho c quá nh TNHS, không b o đ m đạm ện đầy đủ bản chất nguy ử lý tội phạm bảo đảm an toàn trật tự xã hội ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ẹ trong tội giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ, ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọicnguyên t c công b ng XH, trong quy t đ nh hình ph t, không đ t đắc bệnh tâm thần ằm ngoài quy định điều 51 làm tình tiết giảm nhẹ cho người PT ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ạm ạm ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic

d. Làm rõ y u t l i, m c đích, đ ng c c a ngếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ỗi trong việc tự đưa mình vào tình ụ: ột cách đầy đủ trong mọi ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ph m t iạm ột cách đầy đủ trong mọi

- Do có mlh gi a hành vi PT và con ngững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni th c hi n nên qua vi c nghiên c u nhânực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ứcthân ngưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni PT

- M c đ l i, m c đích, đ ng c PT c a nh ng ngức ột cách đầy đủ trong mọi ỗi trong việc tự đưa mình vào tình ụ: ột cách đầy đủ trong mọi ủ trong mọi ững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni PT có nh ng đ c đi m nhânững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ể tp chỉ được phản ánh qua cácthân nh PT nhi u l n, PT có tính ch t chuyên nghi p, tái ph m nguy hi m…ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ều kiện nhất định theo quy định BLHS ầy đủ trong mọi ất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ạm ể tp chỉ được phản ánh qua các

đưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ng nhiên đưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic th hi n cao h n, rõ ràng h n.ể tp chỉ được phản ánh qua các ện đầy đủ bản chất nguy

- So v i m c đ l i, m c đích, đ ng c ph m t i c a ngớc ức ột cách đầy đủ trong mọi ỗi trong việc tự đưa mình vào tình ụ: ột cách đầy đủ trong mọi ạm ột cách đầy đủ trong mọi ủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ph m t i l n đ u,…ạm ột cách đầy đủ trong mọi ầy đủ trong mọi ầy đủ trong mọi

Nh ng đi u này c n đững điều kiện nhất định theo quy định BLHS ều kiện nhất định theo quy định BLHS ầy đủ trong mọi ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọic cân nh c c th khi quy t đ nh hình ph t.ắc bệnh tâm thần ụ: ể tp chỉ được phản ánh qua các ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ị tp trực tiếp xâm hại Ví dụ: ạm

e. Đưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi c xem là căn c đức ể tp chỉ được phản ánh qua các

- Mi n trách nhi m hình s , mi n mình ph t đ i v i ngễn đấu tranh phòng, chống tội phạm ện đầy đủ bản chất nguy ực tiếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ễn đấu tranh phòng, chống tội phạm ạm ố các cttp, khách thể tp chỉ được phản ánh qua các ớc ưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của coni ph m t iạm ột cách đầy đủ trong mọi

- Hưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiở thành chủ thể của tội phạm nếu nhưng án treo

- Tha tù trưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiớcc th i h n có đi u ki nờng của con ạm ều kiện nhất định theo quy định BLHS ện đầy đủ bản chất nguy

- Mi n gi m th i h n ch p hành hình ph tễn đấu tranh phòng, chống tội phạm ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ờng của con ạm ất nguy ạm

- Xóa án tích trong trưng k phải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọiờng của conng h p đ c bi tợc phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ặc điểm của đối tượng tác động của tội phạm ện đầy đủ bản chất nguy

CHƯƠNG 8: MẶT KHÁCH QUAN

I. Khái niệm mặt chủ quan của tội phạm là gì?

- Mặt chủ quan của tội phạm là mặt bên trong của tội phạm, là trạng thái tâm lý của người phạm tội đối với hành vi nguy hiểm cho xã hội do người đó thực hiện và đối với hậu quả nguy hiểm cho xã hội của hành vi ấy, biểu hiện ở dấu hiệu lỗi, động cơ phạm tội và mục đích phạm tội

o Mặt bên trong của tội phạm là gì? Mặt bên trong của tội phạm là lỗi, động cơ

và mục đích phạm tội, thể hiện trạng thái tâm lý của ngươi phạm tội và được coi là dấu hiệu của mặt chủ quan của tội phạm

o Lỗi là gì? Lỗi, theo K1Đ8, bao gồm lỗi cố ý và lỗi vô ý, thể hiện thái độ tâm lý

của người phạm tội đối với hành vi nguy hiểm cho xã hội và hậu quả do hành

vi nguy hiểm cho xã hội mà mình gây nên Trong các trường hợp tội phạm vớilỗi cố ý, mặt bên trong của tội phạm có thể có mục đích và động cơ phạm tội Lỗi có ở tất cả các tội phạm còn động cơ và mục đích của tội phạm có thể có ởmột số tội phạm với lỗi cố ý

o Động cơ phạm tội là gì? Động cơ phạm tội là động lực thúc đẩy người phạm

tội thực hiện hành vi phạm tội Vd: Dấu hiệu “vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác” là dấu hiệu động cơ phạm tội có trong tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ

o Mục đích phạm tội là gì? Mục đích là trạng thái tâm lý của người phạm tội

mong muốn đạt được kết quả trên thực tế VD: Dấu hiệu “nhằm chiếm đoạt tàisản” là dấu hiệu mục đích phạm tội có trong tội cướp tài sản

o Hành vi cố ý gây thương tích cho người khác với động cơ mục đích là tước

đoạt trái phép tính mạng của người khác mặc dù nạn nhân không chết thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người

o Hành vi giết người với động cơ mục đích là trả thù hoặc chiếm đoạt tài sản thì

bị truy cứu về tội giết người Nhưng nếu vì động cơ mục đích nhằm làm suy

yếu chính quyền nhân dân thì bị truy cứu về tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân hoặc tội khác trong nhóm tội xâm phạm an ninh quốc gia.

- Hình phạt áp dụng đối với lỗi cố ý, có động cơ, mục đích rõ ràng thường nghiêm khắchơn đối với tội phạm có lỗi vô ý, không có động cơ, mục đích phạm tội.

II. Lỗi là gì?

- lỗi là thái độ tâm lý của một người đối với hành vi nguy hiểm cho xã hội do người đó thực hiện và đối với hậu quả nguy hiểm cho xã hội của hành vi đó, được biểu hiện dưới hình thức lỗi cố ý và lỗi vô ý.

o Một người có lỗi khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi có điều

kiện được lựa chọn, quyết định thực hiện một hành vi khác không nguy hiểm

và phù hợp với đòi hỏi của xã hội

o Trường hợp nào họ không thể lựa chọn quyết định một hành vi khác phù hợp

hơn?

vì bị bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác → họ không có lỗi, không phải chịu trách nhiệm hình sự

hại trong khi bắt giữ người phạm tội → không có khả năng lựa chọn, quyết định thực hiện hay k thực hiện hành vi nguy hiểm cho XH mà buộc phải thực hiện hành vi nguy hiểm cho XH → họ không có lỗi và không phải chịu trách nhiệm hình sự

o Căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự một người là gì?

thiệt hại cho XH mà còn vì họ có lỗi trong việc thực hiện hành vi khách quan đó.

hành vi khách quan của người đó mà không dựa vào lỗi của họ trong việc thực hiện hành vi đó

o Lý trí

cầu, đòi hỏi của XH khi thực hiện hành vi nhất định

o Ý chí

 Ý chí thể hiện khả năng lựa chọn, điều khiển hành vi của một người khi thực hiện hành vi đó trên cơ sở khả năng nhận thức được ý nghĩa

của mình là nguy hiểm cho XH, thấy trc hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra

o Về lý trí Thể hiện ở mấy ý? Là gì? Với Cấu thành tội phạm hình thức và Vật

chất thì như nào?

hội Tức là: nhận thức đc đầy đủ tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi trên cơ sở nhận thức được tính chất của QHXH bị xâm hại hoặc bị đe dọa xâm hại, biểu hiện của hành vi và các tình tiết khách quan khác liên quan đến hành vi

biết trước hậu quả của hành vi của mình tất yếu sẽ xảy ra, dự đoán được trước hậu quả của hành vi của mình sẽ xảy ra hoặc có khả năng

sẽ xảy ra

xác định người đó thấy trước hậu quả nguy hiểm cho xã hội

của hành vi của mình hay không?

 Với cấu thành hình thức → để xác định lỗi cố ý trức tiếp →

không nhất thiết phải xác định xem người đó có thấy trc hậu

quả của hành vi của mình hay không

o Về ý chí Thể hiện ở mấy ý? Là gì? Với Cấu thành tội phạm hình thức và Vật

chất thì như nào?

của mình xảy ra

phù hợp với mục đích đã được đặt ra của họ Tuy không phải mục đíchnhưng là phương tiện cần thiết để đạt được mục đích của người đó

quả nguy hiểm cho xã hội của hành vi của mình xảy ra

hiện hành vi nguy hiểm cho XH của mình

o Hiếp dâm 141

o Cướp tài sản 168

o Tội mua bán trái phép chất ma túy 251

o Tham ô tài sản 353

vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó có thể xảy

ra, tuy không mong muốn nhưng vẫn có ý thức để mặc cho hậu quả đó xảy ra.

o Về lý trí Có mấy ý? Là gì? Giống và khác với Lỗi cố ý trực tiếp ở điểm nào?

Tức là (giống lỗi cố ý trực tiếp) nhận thức đc đầy đủ tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi trên cơ sở nhận thức được tính chất của QHXH bị xâm hại hoặc bị đe dọa xâm hại, biểu hiện của hành vi, các tình tiết khách quan khác liên quan đến hành vi

hội của hành vi của mình có thể xảy ra → không thấy trước được tính

tất yếu của hậu quả sẽ xảy ra mà chỉ thấy trước khả năng hậu quả sẽ xảy ra.

o Về ý chí Có mấy ý? là gì? Khác gì với lỗi cố ý trực tiếp?

cho hậu quả ấy xảy ra Tức là: (khác hoàn toàn) thái độ tâm lý đối với

hậu quả ấy là thái độ bàng quan, không quan tâm đến việc hậu quả

sẽ xảy ra hay không xảy ra Họ có ý thức cho rằng hậu quả có thể xảy

ra, có thể không xảy ra và họ chấp nhận khả năng xảy ra

hợp với mục đích hành động của người đó; 2 không là phương tiện cần thiết để người phạm tội đạt được mục đích phạm tội

(+) Điểm giống và khác nhau giữa lỗi cố ý trực tiếp và cố ý gián tiếp?

o Người phạm tội đều nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội.

- biết trc được hậu quả của hành vi

của mình tất yếu sẽ xảy ra hoặc dự đoán

được trc hậu quả của hành vi của mình có

khả năng xảy ra

- Về ý chí, người phạm tội mong

muốn cho hậu quả xảy ra

- chỉ có thể dự đoán trc được hậu quả

của hành vi có thể xảy ra

- Về ý chí, không mong muốn nhưng

vẫn có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra

- chỉ có trong các tội có cấu thành vật

chất

- không được đặt ra đối với các tội có

cấu thành hình thức, các tội có dấu hiệu động cơ phạm tội, mục đích phạm tội trong CTTP hoặc trong các giai đoạn chuẩn bị phạm tội và phạm tội chưa đạt

hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội nhưng cho rằng hậu quả

đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn chặn đc.

o Về lý trí

 Người phạm tội nhận thức được một phần nào đó tính chất nguy hiểm

cho xã hội của hành vi của mình → điểm khác biệt đặc trưng so với lỗi

cố ý và vô ý do cẩu thả

năng sẽ xảy ra

o Về ý chí

thức được hậu quả xảy ra; cho rằng hậu quả sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được

ngừa, loại trừ khả năng hậu quả xảy ra

trình độ, kinh nghiệm của bản thân)

công cụ, phương tiện mà mình sừ dụng; các tình tiết khác được người đó đánh giá không đúng đắn

không có cơ sở chắc chắn Trên thực tế hậu quả vẫn xảy ra

(+) Điểm giống và khác nhau giữa lối vô ý do quá tự tin và lỗi cố ý gián tiếp là gì?

o Dự đoán được trc hậu quả của hành vi của mình có thể xảy ra

- người phạm tội nhận thức được đầy

đủ tính chất nguy hiểm của hành vi của

mình

- Về ý chí, thái độ của người phạm tội

là để mặc cho hậu quả xảy ra

- chỉ nhận thức đc một phần tính chất

nguy hiểm cho XH từ hành vi của mình

- Về ý chí, người phạm tội cho rằng

hậu quả sẽ không xảy ra hoặc có thể ngănngừa đc

- Khái niệm là gì? lỗi vô ý do cẩu thả là trường hợp người phạm tội không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội, mặc dù phải thấy trước

và có thể thấy trước hậu quả đó.

o Người phạm tội không thấy trước (không dự đoán trước đc, không biết trước)

hậu quả nguy hiểm cho xã hội từ hành vi của mình do

→ không thấy trước được khả năng gây hậu quả từ hành vi mà mình thực hiện Ví dụ: Bác sĩ b quên dao, kéo trong b ng b nh nhân khiỏa mãn những điều kiện nhất định theo quy định BLHS ụ: ện đầy đủ bản chất nguy

gi i ph u, d n đ n b nh nhân t vong.ải luôn được phản ánh một cách đầy đủ trong mọi ẫn, k ẫn, k ếp của tp chỉ có thể là qhxh thể hiện đầy đủ bản chất nguy ện đầy đủ bản chất nguy ử lý tội phạm bảo đảm an toàn trật tự xã hội

thấy trước được hậu quả từ hành vi của mình Ví dụ: Khi bật lửa hút

thuốc gần chỗ để xăng, người bật lửa không thấy trước hành vi đó lại gây ra hỏa hoạn

o Người phạm tội phải thấy trước hoặc có thể thấy trước hậu quả đó

chủ quan như trình độ nhận thức, kinh nghiệm, năng lực đào tạo…) để thấy trước hậu quả đó nếu như họ có sự chú ý cần thiết

thiếu sự quan tâm, không cẩn thận → đã vi phạm những quy tắc an toàn thuộc các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội (quy định về phòng cháy, khám chữa bệnh, an toàn giao thông, an toàn lao động…)

⇒ khi thực hiện hành vi đã gây ra hậu quả nguy hiểm cho xã hội

họ có thể biết đc những quy tắc an toàn xã hội trong đời sống sinh hoạt cộng đồng

tội có lỗi vô ý cẩu thả hay không thì việc xác định năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của người phạm tội có ý nghĩa rất quan trọng

nguy hiểm cho xa hội và lỗi vô ý đối với hậu quả của hành vi đó

- Chỉ xảy ra ở những cấu thành tội phạm tăng nặng của các tội phạm cố ý Trong đó

o có tình tiết định khung hình phạt tăng nặng là hậu quả nguy hiểm cho XH

o lỗi của người phạm tội đối với hậu quả này là lỗi vô ý.

o Ví dụ: Trong cấu thành tội phạm của tội cố ý gây thương tích… K3Đ134 quy

định trường hợp phạm tội cố ý gây thương tích “dẫn đến chết người” Trong trường hợp này, người phạm tội có lỗi cố ý đối với hành vi gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác nhưng lại có lỗi vô ý đối với hậu quả chết người, tức là người phạm tội không mong muốn hậu quả chết người xảy ra

III. Động cơ phạm tội là gì? Trường hợp nào động cơ phạm tội được quy định và có ý nghĩa gì?

cố ý trực tiếp Và:

o Trong một số trường hợp, động cơ phạm tội được quy định là dấu hiệu định

tội → ý nghĩa trong việc định tội VD: Động cơ phòng vệ chính đáng hoặc động cơ bắt giữ người phạm tội là dấu hiệu định tội của tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội

o Trong một số trường hợp, động cơ phạm tội được quy định là dấu hiệu định

khung hình phạt tăng nặng → ý nghĩa trong việc định khung hình phạt VD:

“vì động cơ đê hèn” là dấu hiệu định khung hình phạt tăng nặng của tội giết người

o Ngoài các trường hợp trên, Động cơ phạm tội có thể được quy định với tư

cách là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự (tình tiết “phạm tội vì bị người khác đe dọa hoặc cưỡng bức” là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo đKK1Đ51 ) hoặc tăng nặng trách nhiệm hình sự (tình tiết “ phạm tội vì động cơ đê hèn” là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo Đ.1.152) → ý nghĩa trong việc quyết định hình phạt

IV. Mục đích phạm tội là gì? Trường hợp nào mục đích phạm tội được quy định và có ý nghĩa gì?

thực tế bằng việc thực hiện tội phạm