Cách làm bài văn lập luận chứng minh

BÀI Tích hợp, tự học có hướng dẫn TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH I MỤC TIÊU CỦA BÀI HỌC 1 Kiến thức Nắm được mục đích, tính chất và các yếu tố của phép.

BÀI:

Tích hợp, tự học có hướng dẫn:

- TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH

- CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH

I MỤC TIÊU CỦA BÀI HỌC

1 Kiến thức

- Nắm được mục đích, tính chất và các yếu tố của phép luận chứng minh

- Nắm được đặc điểm của phép luận luận chứng minh trong bài văn nghị luận

- Nắm được các bước làm bài văn lập luận chứng minh

2 Kĩ năng

- Nhận biết phương pháp lập luận chứng minh trong văn bản nghị luận

- Tìm hiểu đề, tìm ý; Lập dàn ý và viết các phần, đoạn trong bài văn lập luận chứng minh

- Vận dụng những kiến thức đã học về phép lập luận chứng minh để viết bài văn nghị luận

3 Thái độ: Có niềm yêu thích môn học; Nghiêm túc trong học tập.

4 Định hướng phát triển năng lực cho học sinh:

* Năng lực chung: Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo

* Năng lực chuyên biệt: Năng lực giao tiếp; Sử dụng ngôn ngữ để tạo lập văn bản

II Chuẩn bị

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Đọc tài liệu có nội dung liên quan đến bài học

- Soạn giáo án.

- Chuẩn bị đồ dùng dạy học: Bảng phụ

2 Chuẩn bị của học sinh

- Đọc bài, soạn bài theo câu hỏi SGK

- Đọc một số tài liệu liên quan tới bài học.

III PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Phương pháp: Hoạt động cá nhân, phát vấn, nêu vấn đề.

- Phương tiện: SGK Ngữ văn 7 (tập 2), bảng phụ.

IV TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC

Bước 1: Ổn định lớp (1 phút)

Bước 2: Tiến trình của bài dạy

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (2 phút)

- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng cho HS vào bài.

- Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề.

- Kĩ thuật: Động não

GV dẫn vào bài: Trong cuộc sống, ta thường xuyên phải chứng tỏ để người khác tin một

điều gì đó Những lúc như vậy ta đã dùng cách chứng minh Vậy Mục đích của việc chứng minh

là gì? Phương pháp lập luận chứng minh ra sao?  Làm thế nào để viết được một bài văn lập luận chứng minh hoàn chỉnh? Trong tiết học hôm nay, cô trò ta cùng tìm hiểu bài “Tìm hiểu chung về phép lập luận chứng minh - Cách làm bài văn lập luận chứng minh”.

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (35 phút)

- Mục tiêu:

+ Nắm được thế nào là bài văn lập luận chứng mình

+ Nắm được các bước làm bài văn lập luận chứng minh

- Phương pháp: Hoạt động cá nhân, thuyết trình, vấn đáp.

- Kĩ thuật: động não

Hoạt động 1: GV hướng dẫn HS tìm hiểu

Mục đích và phương pháp chứng minh.

- GV: Trong đời sống khi nào người ta cần chứng minh?

Hãy cho ví dụ cụ thể

HS suy nghĩ và trả lời; GV nhận xét, chốt ý;

GV cho tình huống: An đang học online, nhưng mẹ bảo

rằng An chỉ ngồi chơi game Nếu em là An, em sẽ làm gì để

mẹ tin rằng mình đang học?

HS giải quyết tình huống;

- GV: Khi cần chứng minh cho ai đó tin lời nói

của em là thật, em phải làm như thế nào?

HS trả lời, GV nhận xét, chốt ý;

- GV chốt ý: Khi cần chứng minh thì phải đưa ra

những bằng chứng để thuyết phục, bằng chứng

ấy có thể là người (nhân chứng), vật (vật

chứng), sự việc, số liệu

- GV: Từ đó hãy rút ra nhận xét thế nào là

chứng minh?

HS trả lời; GV chốt lại ý chính;

- GV: Trong văn nghị luận người ta không sử

dụng được nhân chứng, vật chứng thì làm thế

nào để chứng tỏ một ý kiến nào là đúng sự thật

và đáng tin cậy?

* HS đọc văn bản Đừng sợ vấp ngã

- GV: Vấn đề cần chứng minh là gì? Những câu

mang luận điểm chính? Bài văn đã chứng minh

bằng cách nào?

HS trả lời, GV nhận xét, chốt ý;

- GV: Qua đó em hiểu thế nào là phép lập luận

chứng minh?

HS trả lời, GV nhận xét, chốt ý;

- GV mời HS đọc ghi nhớ

I Mục đích và phương pháp chứng minh.

1 Trong đời sống:

- Có những trường hợp ta cần xác nhận một sự thật nào đó thì phải chứng minh

 Chứng minh là đưa ra bằng chứng để làm sáng

tỏ một ý kiến (luận điểm) nào đó là chân thật

→ Ghi nhớ: SGK/42

2 Trong văn bản nghị luận:

- Người ta chỉ dùng lí lẽ, dẫn chứng (thay cho vật chứng, nhân chứng) để làm sáng tỏ một vấn đề hay một ý kiến nào đó

Hoạt động 2: GV hướng dẫn HS các bước

làm bài văn lập luận chứng minh.

- GV ghi đề bài lên bảng

Đề: Nhân dân ta thường nói: “Có chí thì

nên” Hãy chứng minh tính đúng đắn của

câu tục ngữ đó.

* GV hướng dẫn HS các bước làm bài văn

lập luận chứng minh của đề văn trên.

II Các bước làm bài văn lập luận chứng minh.

1.Tìm hiểu đề và tìm ý:

* Tìm hiểu đề:

- Xác định vấn đề cần chứng minh

- GV: Luận điểm chính mà đề yêu cầu chứng

minh là gì? Luận điểm đó được thể hiện trong

những câu nào? Câu tục ngữ khẳng định điều

gì?

HS trả lời; GV nhận xét;

- GV: Vậy vấn đề quan trọng cần làm trước

tiên khi có một đề văn nghị luận là gì?

- GV: Một bài nghị luận thường gồm có mấy

phần chính? Đó là những phần nào?

HS trả lời; GV nhận xét, chốt;

- GV mời HS đọc phần: Lập dàn bài – SGK / 49

- GV mời HS đọc các đoạn MB – SGK /49

HS đọc;

- GV: Có mấy cách viết phần mở bài? Khi viết

phần Mở bài có cần lập luận không? Ba cách

MB khác nhau về cách lập luận như thế nào?

Các cách MB ấy có phù hợp với yêu cầu của bài

không?

HS trả lời câu hỏi; GV nhận xét, chốt ý;

- GV: Làm thế nào để đoạn đầu tiên của TB

liên kết với đoạn MB? Cần làm gì để các đoạn

sau của TB liên kết với đoạn trước đó?

HS trả lời câu hỏi; GV chốt ý;

- GV mời HS đọc phần KB – SGK / 50

- GV: Phần KB thường nêu lên nội dung gì?

HS trả lời câu hỏi; GV nhận xét;

GV chốt lại: Chúng ta đã phân tích và tìm hiểu

các bước làm bài văn lập luận chứng minh qua

một đề văn cụ thể trong SGK Từ đó, hãy trình

bày các bước chung để làm bài văn lập luận

chứng minh

HS khái quát lại các bước;

GV treo bảng phụ, chốt lại kiến thức.

- GV mời HS đọc ghi nhớ SGK/50

- Xác định đối tượng và phạm vi nghị luận

* Tìm ý:

- Xác lập các ý xoay quanh vấn đề cần chứng minh

2 Lập dàn bài:

a.M ở bài:

- Dẫn dắt vấn đề

- Dẫn lại câu trích

- Nêu vấn đề cần chứng minh

b Thân bài:

- Giải thích ngắn gọn

- Nêu lý lẽ và dẫn chứng

để chứng tỏ luận điểm là đúng đắn

- Tổng hợp những vấn đề

đã chứng minh

c Kết bài:

- Tóm lại và khẳng định vấn đề

- Rút ra ý nghĩa – bài học

3 Cách viết bài:

- Lời văn phần kết bài phải hô ứng với lời văn phần MB

- Giữa các phần và các đoạn văn cần có sự liên kết

4 Đọc và chỉnh sửa :

* Ghi nhớ: SGK / 50

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (1 phút)

- Mục tiêu:

+ Củng cố lại những kĩ năng, kiến thức đã được học về văn nghị luận

+ Học sinh vận dụng kiến thức để làm bài tập thực hành

- Phương pháp: Giao việc

GV khuyến khích HS về nhà tự làm bài tập trong SGK/51 Tiết sau GV kiểm tra và sửa chữa.

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG (5 phút)

* Mục tiêu

- HS vận dụng kiến thức để làm bài tập vận dụng, liên hệ thực tiễn

* Phương pháp: Hoạt động cá nhân.

* Kỹ thuật: Động não

* Cách tổ chức:

- GV treo bảng phụ:

Đề: Yêu nước là truyền thống quý báu của dân tộc ta Hãy chứng minh

nhận định trên

- GV yêu cầu HS suy nghĩ để lập dàn bài cho đề văn trên

HS quan sát đề trên bảng phụ, tìm hiểu, suy nghĩ, trình bày.

GV nhận xét, chốt ý.

- GV yêu cầu HS về nhà viết đoạn mở bài và kết bài cho đề bài trên

HS ghi yêu cầu và về nhà làm bài tập.

HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG (2 phút)

* Mục tiêu

- Học sinh vận dụng kiến thức để làm bài tập vận dụng, liên hệ thực tiễn

- Định hướng phát triển năng lực tự học, hợp tác, sáng tạo

- Rèn kỹ năng làm việc độc lập

* Kỹ thuật: Giao việc

* Cách thực hiện:

- GV yêu cầu HS:

+ Sưu tầm các bài văn, đoạn văn lập luận chứng minh trên báo chí

+ Sưu tầm các đoạn văn nghị luận về ý thức phòng chống bệnh Covid-19 của người Việt

HS Lắng nghe, ghi chép yêu cầu của GV; Về nhà làm bài tập.

Bước 4: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

1 Bài cũ:

- Nắm được mục đích và phương pháp chứng minh

- Nắm được cách viết bài văn lập luận chứng minh

- Hoàn thành các bài tập GV giao

2 Bài mới

- Chuẩn bị: Soạn bài - Đức tính giản dị của Bác Hồ.