CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH Tiết 91 Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói: “Có chí thì nên”.. CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH Tiết 91 Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói: “C
Trang 1Tham gia Hội
giảng Tỉnh
2008-2009
Trang 2CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN
CHỨNG MINH
Tiết
91
Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói:
“Có chí thì nên” Hãy chứng minh tính
đúng đắn của câu tục ngữ đó.
Trang 3CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN
CHỨNG MINH
Tiết
91
Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói: “Có chí thì nên” Hãy chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ đó
1/ Tìm hiểu đề, tìm ý:
2/ Lập dàn bài:
a/ Mở bài: Nêu vai trò quan trọng của
lý tưởng, ý chí và nghị lực trong
cuộc sống mà câu tục ngữ đã đúc
kết Đó là một chân lý.
b/ Thân bài: (phần chứng minh)
-Xét về lý lẽ:
+ Chí là điều rất cần thiết để con
người vượt qua mọi trở ngại.
+ Không có chí thì không làm được
gì
-Xét về thực tế:
+ Những người có chí đều thành
công (nêu dẫn chứng)
+ Chí giúp người ta vượt qua những
khó khăn tưởng chừng không thể
vượt qua được (nêu dẫn chứng)
c/ Kết bài: Mọi người nên tu dưỡng ý
chí, bắt đầu từ những việc nhỏ, để
khi ra đời làm được việc lớn
Nêu luận điểm cần chứng minh
Nêu lý lẽ và dẫn chứng để chứng tỏ luận điểm là đúng đắn
Nêu ý nghĩa của luận điểm đã
được chứng minh
Trang 4CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN
CHỨNG MINH
Tiết
91
Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói: “Có chí thì nên” Hãy chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ đó
Mở bài
*Hoài bão, ý chí, ý chí nghị lực là điều
không thể thiếu đối với những ai
muốn thành đạt Câu tục ngữ của
dân gian “Có chí thì nên” đã nêu bật
tầm quan trọng đó.
*Sống tức là khắc phục khó khăn
Không có ý chí, niềm tin, nghị lực để
khắc phục mọi trở ngại trên đường
đời thì không thể thành đạt được Do
đó, từ xưa nhân dân ta đã dạy: “Có
chí thì nên”.
*Ở đời mấy ai mà không mong muốn
được thành đạt về sự nghiệp? Nhưng
không phải ai cũng có đủ niềm tin,
nghị lực để tiếp tục sự nghiệp cho
đến thành công Bởi thế cho nên từ
xưa nhân dân ta đã dạy : “Có chí thì
nên”.
Đi thẳng vào vấn đề
Suy từ cái chung đến cái riêng
Suy từ tâm lý con người
Trang 5CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN
CHỨNG MINH
Tiết
91
Cho đề văn: Chứng minh rằng đến với ca dao Việt Nam, ta hiểu thêm về đời sống tình cảm phong phú và sâu sắc của người lao động xưa
Mở bài
Ca dao là thể loại văn
học dân gian rất gần
gũi và quen thuộc
đối với con người
Việt Nam Ngay từ khi
mới lọt lòng, em đã
thưởng thức âm
điệu ngọt ngào của
ca dao qua lời ru của
bà, của mẹ Và cứ
thế em lớn lên cùng
những khúc ca dao
mộc mạc, ân tình.
Ca dao là thể loại văn học dân gian rất gần gũi quen thuộc đối với mỗi con
người Việt Nam Ngay từ khi lọt lòng chúng
ta đã được thưởng thức âm điệu ngọt ngào, sâu lắng qua lời ru của bà, của mẹ Và trong những câu ca dao mộc mạc, ân tình ấy đã phản ánh rất rõ: “Đời
sống tình cảm phong phú và sâu sắc của người lao động xưa”.
Trang 6CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN
CHỨNG MINH
Tiết
91
Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói:
“Có chí thì nên” Hãy chứng minh tính
đúng đắn của câu tục ngữ đó.
Trang 7CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN
CHỨNG MINH
Tiết
91
Cho đề văn: Chứng minh rằng đến với ca dao Việt Nam, ta hiểu thêm về đời sống tình cảm phong phú và sâu sắc của người lao động xưa
Có bạn đã viết đoạn văn cho luận điểm: Ca
dao phản ánh rất sâu sắc tình yêu quê
hương đất nước của người lao động.
Như sau:
Ca dao nói nhiều tới tình yêu quê hương đất
nước của người lao động Việt Nam ví dụ như:
“Đường vô xứ Nghệ quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh họa đồ
Ai vô xứ Nghệ thì vô…”
Hay như: “Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương
Nhớ ai dãi nắng dầm sương
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao”
Trang 8Có bạn đã viết đoạn văn cho luận điểm: Ca dao
phản ánh rất sâu sắc tình yêu quê hương đất nước của người lao động
Như sau:
Ca dao nói nhiều tới tình yêu quê hương đất nước
của người lao động Việt Nam Ta hãy nghe một lời
mời thiết tha của người dân xứ Nghệ:“Đường vô xứ Nghệ quanh quanh/ Non xanh nước biếc như tranh họa đồ/ Ai vô xứ Nghệ thì vô…”
Chỉ một vài nét phác họa đơn sơ mà đã hiện
lên một bức tranh sinh động về “đường vô xứ
Nghệ” Đó là con đường mềm mại uốn lượn theo
thế núi hình sông, thơ mộng hiền hòa với “non xanh nước biếc” Vừa giới thiệu vẻ đẹp quê hương với
niềm tự hào, kiêu hãnh lại vừa chào mời rất mộc mạc, chân tình Tất cả toát lên tình yêu quê hương cũng như lòng mến khách của con người xứ Nghệ Có lẽ chính chính vì vậy khi đi xa thì tình quê đã biến thành nỗi nhớ khắc khoải Ta hãy lắng nghe lời
tâm tình của một chàng trai xa quê: “Anh đi anh nhớ quê nhà/ Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương/ Nhớ ai dãi nắng dầm sương/ Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao”.
Trang 9CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN
CHỨNG MINH
Tiết
91
Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói: “Có chí thì nên” Hãy chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ đó
Kết bài:
*Mỗi người chúng ta nên tu dưỡng ý chí, hoài bão, nghị lực để làm được những gì ta mong muốn
*Mỗi người chỉ sống một lần, chỉ có một thời tuổi trẻ, nếu không có ý chí, hoài bão, nghị lực để làm một công việc
xứng đáng, chẳng phải là đáng tiếc lắm hay sao
*Cho nên có hoài bão tốt đẹp là rất đáng quý, nhưng đáng quý hơn nữa là nghị lực và niềm tin, nó đảm bảo cho sự thành công của con người
Mở bài
Đi thẳng vào
vấn đề
Suy từ cái
chung ra cái
riêng
Suy từ tâm lý
con người
Trang 10CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH
Tiết
91
LUYỆN
TẬP
Cho hai đề văn sau:
Đề 1: Hãy chứng minh tính
đúng đắn của câu tục
ngữ: Có công mài sắt, có
ngày nên kim.
Đề 2: Chứng minh tính chân
lý trong bài thơ:
Không có việc gì khó Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển Quyết chí ắt làm
nên.
(Hồ Chí
Minh)
Em sẽ làm theo các bước
như thế nào? Hai đề này
có gì giống và khác so với
đề văn đã làm mẫu ở
trên?
Giống nhau:
-Khuyên con người nên bền lòng không được nản chí.
Khác nhau:
-Đề 1: Hễ có lòng bền
bỉ kiên trì thì làm được những việc khó khăn (chiều thuận)
-Đề 2:
+Không kiên trì thì không làm được gì (chiều nghịch)
+Bền gan vững chí làm được những việc lớn lao(chiều thuận)
Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói: “Có chí thì nên” Hãy chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ đó
Trang 11Trò chơi BÔNG HOA KIẾN THỨC
Cánh hoa xanh lá cây hỏi:
Trong bài văn nghị luận nói chung(nghị luận chứng minh nói riêng), điều gì được xem là linh hồn của bài viết? (Nó thống nhất các
đoạn văn thành một khối)
1
Cánh hoa xanh da trời hỏi:
Để làm sáng tỏ luận điểm cần chứng minh, ngoài dùng dẫn chứng chân thực còn
lập luận bằng cách nào nữa?
2
Lý lẽ
Cánh hoa vàng hỏi:
Chất liệu quan trọng nhất trong văn chứng
minh?
3
Dẫn chứng
4
Cánh hoa tím hỏi:
Cách nêu luận cứ để dẫn đến luận điểm
Gọi là gì?
Lập luận
Luận điểm
Lập luận
Trang 12DẶN DÒ -Học thuộc phần ghi nhớ SGK trang 50
-Cho đề văn sau:
Bác Hồ đã từng khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết/ Thành công, thành công, đại thành công”.
Dựa vào thực tế lịch sử của dân tộc ta, chứng minh nội dung câu nói trên.
+Xác định yêu cầu của đề văn
+Tìm các luận điểm chính của bài văn +Lập dàn bài Viết hoàn chỉnh phần mở bài, kết bài
-Soạn bài: “Luyện tập lập luận chứng minh”
+Đọc kỹ đề văn SGK trang 51
+Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn bài và viết đoạn văn hoàn chỉnh phần mở bài, thân bài, kết bài theo gợi ý SGK trang 51.