Phát triển kỹ năng cá nhân

Khi được trangbị cáckỳnăngcánhân,sinhviên sẽ nhanh chóng trưởngthành,gặt hái được nhiều thành công trong học tập,trongcuộc sống và trong quá trìnhcông tác saukhi tốtnghiệp.Với mụctiêu là

Thực tế đã cho thấy, đối với các sinh viên, bên cạnh việc tiếpthunhững kiến thứckhoa học thì việctrau dồinhữngkỹnăng cá nhânlà điều vô cùng cần thiết Khi được trangbị cáckỳnăngcánhân,sinhviên sẽ nhanh chóng trưởngthành,gặt hái được nhiều thành công trong học tập,trongcuộc sống và trong quá trìnhcông tác saukhi tốtnghiệp.

Với mụctiêu là đào tạo ranhững cử nhân pháttriển hàihoà cảvềkiến thức

và kỹnăng,đápứngyêucầu phát triển bềnvững của doanh nghiệpvà xã hội, cuốn Phát triển kỹ năng cá nhân được biên soạn trên cơ sở chọn lọc một số kỳ năng cơ bản đe sinh viên học tậptrong thời lượng 45 tiết

Nội dung chương trìnhhọcbao gồm:

Bài 1: Cá nhânvà Xã hội

Bài 2: Chỉ soIQ, EQ, SQ vàsự thành đạt của con người

Bài 3: Nhận biếtnăng lực bản thân

Bài 4: Tự tin vào khả năng vàgiá trị của bản thân

Bài 5: Tự kiểm soát bản thân

Bài 6: Kỹ năng giao tiếp cơ bản

Bài 7: Làm việc hiệu quả theo nhóm

Bài 8: Mộtsố phương pháp làmviệc nhóm

Bài 9: Kỳ năng đàm phán và thươnglượng

Đe truyền đạt những nội dungnày, trong mỗi bài học, giảng viênsẽ sử dụng cácphươngpháp giảng dạy hiện đại, kết họp bài giảng với các hoạtđộngtập thể, trò chơi, bài tập tinh huống,thảo luận nhóm nhằm giúp sinhviên hiểu bài vàcó cơ hội thực hànhcác kỹ năng ngay trên lớp

Ngoài những kỹ năngcánhân được đề cập trong cuốn bài giảng, còn có rất nhiều kỹ năng khác (kỳ năngthuyết trình, kỹ năngquản lýthời gian, kỳnăng thích ứngvới sựthay đổi, kỹ năng raquyết định, kỹnăng giải quyếtvấn đề, )

đáp ứng yêu cầucủa các nhà tuyển dụngsau này.

Vìnhiều lýdo khácnhau, cuốn sách xuất bản lần đầu chắcchắnsẽ cónhiềuhạn chế, thiếu sót.Tác giả rấtmongnhận được sựgópýcủa các nhà khoahọc, các thầycôgiáo, các sinhviên và bạn đọc

Trân trọng

TS Nguyễn Thị Ngọc Anh

1.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁ NHÂN VỚITẬPTHỂ(NHÓM) 2

1.4.2 Các yếutốảnhhưởngđến sự hình thành và phát triển nhâncách

3 conngười

1.5 NHÂN HIỆU- UY TÍN VÀ HÌNH ẢNH TỐT ĐẸP CỦACÁNHÂN 4

1.5.2 Lợi íchtừ việcchú trọngxâydựng nhân hiệu 4

CHƯƠNG 2: CHỈ SÓ IQ - EQ - SQ VÀ sự THÀNH ĐẠT CỦA

CON NGUỜI

2.1 BA CHỈ SỐ QUY ĐỊNH sự THÀNH CÔNGCỦA CON NGƯỜI 6

2.2 VAI TRÒ CỦA CÁC KỲ NÀNG MỀM(KIẾN THỨC THUỘCEI,SI) ĐỐIVỚI Sự THÀNHCÔNG CỦA CON NGƯỜI

2.2.2 Vai tròcủa các kỹ năng đối với sự thành công của con người 12

3.2.1 Vì sao con người cần hiểu biết năng lực của bản thân mình 14

3.3 PHƯƠNG PHÁP NHẬNBIẾT NÀNG Lực TỐT NHẤTCỦABẢN THÂN(REFLECTEDBEST SELF -RBS)

3.4 NHẬNTHỨCVỀ NGHỀ NGHIỆP/ VỊ TRÍ CÔNGTÁC MÀ MÌNH

3.5 LÊN KẾ HOẠCH ĐỂ TRANG BỊCÁC KIẾN THỨC VÀ KỲ

NĂNG MÀ NHÀTUYÊN DỤNG CÓTHÉ YÊU CẦU

CHƯƠNG 4: Tự TIN VÀO KHẢ NÀNG & GIÁ TRỊ CỦA BẢN THÂN 21

4.1 DIÊM MẠNH & DIÊM YẾU CÙNG TỒNTẠITRONGMỔI NGƯỜI 21

4.2 CON NGƯỜI CẦNHIỆN DIỆN MỘT CÁCH Tự TIN 23

5.1.VÌSAO CONNGƯỜICẦNBIẾT Tự KIÊM SOÁTBẢN THÂN 26

5.2.2 Chủ độngluyệntậpđểđiều khiển cảm xúc 28

6.3 CÁC PHƯƠNG TIỆN GIAOTIẾP 34

6.3.1.1 Tầm quan trọng của các yếu tố ngôn từ trong giao tiếp 35

6.3.1.2 Phương pháp sử dụng yếu tố ngôn từ trong giao tiếp 36.3.2 Phương tiệngiaotiếp phi ngôn từ (bodylanguage) 36

6.3.2.1 Tầm quan trọng của giao tiếp phi ngôn từ 36

6.3.2.2 Một sổ hình thức giao tiếp phi ngôn từ 36

6.5 MỘT SỐVẤN ĐỀ CẦNLƯUÝ TRONG GIAOTIẾPÚNGxử 436.5.1 Nhữngđiều nên tránh tronggiaotiếp ứng xử 436.5.2 Giữ tháiđộ khách quan khi đánh giá con người 436.5.3 Cách thu hút và thuyết phục sự hợp táccủa đối tác 44

7.3 CÁC YẾU TỐ CẦN THIẾT ĐÊ NHÓMLÀM VIỆC HIỆU QUẢ 48

7.3.3 Quyền hạn (Power) 5 0

56(PERSONALRESPONSIBILITY)

CHƯƠNG 8: MỘT SÓ PHƯƠNG PHÁP LÀM VIỆC NHÓM 63

8.2.3.1 Chuẩn bị cuộc họp 74

8.2.5 Xử lý những rắc rối thuờng gặpcủa các cuộchọpnhóm 79

8.3.2 Phương phápxác định nội dung công việctronglậpkếhoạch 82

8.3.2.1 Xác định mục tiêu, yêu cầu công việc 83

8.3.2.3 Xác định thời gian, địa điểm thực hiện công việc 83

8.3.2.4 Xác định phương pháp thực hiện công việc 84

8.3.2.5 Xác định phương pháp kiêm soát công việc 84

8.3.2.6 Xác định phương pháp kiểm tra công việc 85

8.3.3 Các bước lập vàtheo dõi kếhoạch 86

8.4.2 Một số phương pháp giảiquyết vấnđề 87

8.4.2.1 Vận dụng tư duy sáng tạo để giải quyết van đề 87

CHƯƠNG 9: KỸ NÀNG ĐÀM PHÁN VÀ THƯƠNG LƯỢNG 99

9.4.1.1 Xác định mục tiêu đàm phản 105

9.4.1.2 Tìm hiểu các thông tin về đối tác 106

9.4.2.1 Tạo không khí thân thiện trước khi đàm phán 110

9.4.2.2 Hai bên đưa ra yêu cầu của mình 110

9.4.2.3 Điều chỉnh yêu cầu - tìm đến phạm vi có thể nhất tri ZOPA 111

9.5 ĐO LƯỜNG THÀNH CÔNGCỦA CÁC cuộc ĐÀM PHÁN 114

9.6.1 Thời gianđóngvai trò quan trọngtrongđàm phán 115

9.6.3 2 Các nguyên tắc cần nhớ khỉ sử dụng thế mạnh trong đàm phán 1199.7.XÁC ĐỊNH PHONG CÁCH VÀ HÀNH VI CỦAĐỐI TÁC

119TRONG ĐÀM PHÁN THƯƠNGLƯỢNG

9.7.4 Phong cáchtổng họp trong đàm phán 1249.7.5 Ba cáchxác định phong cách hành vi của đốitác trongđàm phán 1259.8 HÀNH VI PHI NGÔN NGỮ TRONG ĐÀM PHÁN 1279.9 NHŨNG ĐIỀU CẦN TRÁNH TRONG ĐÀMPHÁNTHƯONGLƯỢNG 130

9.9.1 Tránh vi phạm những kiêng kỵvềngôn ngữ 1309.9.2 Tránh viphạm những kiêng kỵ về phong tụctập quán 131

9.9.3 Tránhtháiđộ đương đầu, kéo dài sự căngthẳng trongđàm phán 132

CÁ NHÂN VÀ XÃ HỘI

MỤC TIÊU

Sau khi học xongbàihọc,sinhviên cần thực hiệnđược những yêucầu sau:

- Hiểu biếtvềvai trò củacá nhân trongxã hội;

- Hiểubiếtvề mối quan hệ giữa cá nhân vàtậpthể, cá nhân vàxã hội;

- Ý thứcđược tráchnhiệm của mồi cá nhân đối với sựpháttriển của xã hội;

- Nhận thức đượctầm quan trọng của việcxây dựng nhân hiệu cá nhân

NỘI DUNG

- Khái niệm cá nhân,xã hội, tậpthể

- Mốiquan hệ giữa cá nhân- tập thể;

- Mốiquan hệ giữa cá nhân-xã hội

- Cá nhân và nhân cách

- Xây dựng nhânhiệucá nhân

Thòi lượng: 3tiết

1.1 KHÁI NIỆM

1.1.1 Khái niệm cá nhân: Cá nhân là khái niệm dùng để chỉ mộtcon người

cụthểsốngtrong một xã hội nhấtđịnh với tưcách là một thành viên củaxã hội

1.1.2 Khái niệm xã hội: Xã hội là khái niệm dùng để chỉ cộng đồng các cánhân trong mối quan hệbiện chứng với nhau.Trong đócộng đồng nhỏnhất của mộtxãhội là nhóm, tập thể, giađình, cơquan, đơn vị và lớnhơn là cộng đồng quốc gia, dântộc vàrộnglớnnhất là cộng đồng nhânloại

1.1.3 Khái niệm tập thể: Tập thể là hìnhthức liên hệ các cá nhân thành từng nhóm có tính chấtxã hội xuấtphát từ lợi ích, nhu cầu ở cáclĩnh vực khác nhau của xãhội Do đó trongxã hội có nhiều tậpthểkhác nhau

- Xãhội là docác cá nhân hợpthành Nhữngcánhânsongvà hoạt độngtrong nhóm, cộng đồngkhác nhau trongxã hội.

- Mồicá nhânlàmộtcon người mang những đặcđiểm riêng Các cá nhân này phân biệtvới nhau không chỉ vềmặt sinhhọc mà cònvề mặt quan hệxã hội

- Mồi cá nhân có đờisống riêng, có nhữngquan hệ xã hộicủariêng mình.Mồicánhân cókinhnghiệmriêng, có nhu cầu, lợi ích, nguyệnvọngriêng

- Mỗicá nhân dù sống ở đâu thì cũng là một thành viên của xã hội, mangbảnchất xã hội và không thể sống ngoài xã hội

- Xãhội càng phát triểnthìnhững nhu cầu, nguyệnvọng của cá nhâncàng

cósựthốngnhất,vừacó sự mâu thuẫn

- Thực chất củaviệc tổ chức xã hội là giải quyết mối quanhệlợi ích nhằm tạo khảnăngcao nhất chomỗicánhântác động vàomọi quátrình kinh tế,xãhộicho sựpháttriểnvàđượcthực hiện

- Xã hội càng phát triển thì cá nhân càngcó điều kiệnđểtiếp nhậnngày càng nhiều những giá trị vậtchất vàtinh thần

- Mặt khác, mỗi cá nhântrong xã hộicàng phát triển thì càng cóđiềukiện để thúc đẩy xã hội tiến lên Vìvậythoả mãn ngàycàng tốt hơnnhu cầu và lợi íchchính đáng của cá nhân là mục tiêuvàđộng lực thúc đẩysự phát triển của xã hội

1.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁ NHÂN VỚI TẬP THÉ (NHÓM)

- Bản chấtmối quan hệ giữa cá nhân vàtậpthể là quan hệ lợi ích -cái móc nối, liênkết hoặcchia rẽ các thànhviên

ích Lợi ích lại được thể hiện ở nhucầu -nhucầu vậtchấtvànhu cầutinhthần Nhu cầu của các cá nhân trongtậpthể là không hoàn toàn giống nhau.

- Khả năngcủa tậpthểthoả mãnnhucầu cá nhânthường thấp hơn yêucầu củacánhân xétvề chất lượng, số lượng và tính đa dạng củanó.Tuynhiên mỗi

cá nhânlại không thể tồntại vàphát triển mộtcách độc lập hoàn toànvới những

cá nhân khác và với tập thể Đó làcơsở đếhình thànhtính tập thế, tính cộng đồng,

- Tuỳ theo tínhchất củamâuthuần và khảnăng giải quyết những mâuthuẫn đó mà mốiquan hệ giữa tập thể vàcá nhân có thế được duytrì, phát triển hoặctan rã

- Nhữngtập thểđảm bảo được sự ổn định về mặt tổchức,đáp ứngyêu cầu củacá nhân thì tậpthể đó sẽ được củng cốvà phát triển Tập thểbền vững là tập thể được xây dựng trênnguyêntắc kết hợphàihoà lợi ích, nhu cầucủacá nhânvới lợiích, nhu cầu của tập thể

- Đe duy trì sựtồn tại vàphát triến của một tập thế,mỗicá nhân cần hiểu rõ

và thực hiện nghĩa vụ đốivới tập the,tôn trọng các quyết địnhcủa tập thể, cóý thức trách nhiệmtrướctậpthểvề hành vi của mình

- Cầnchống 2khuynhhướng: tuyệt đối hoátập thể, bắtcá nhân phải hy sinh mộtchiềuhoặc khuynh hướng tuyệt đối hoá lợi íchcánhân mộtcách cựcđoan theo chủnghĩacánhân

1.4 CÁ NHÂN VÀ NHÂN CÁCH

1.4.1 Khái niệm nhân cách: Nhâncách làkhái niệm chỉ bản sắc độc đáo, riêng biệt của mồicá nhân, là sự tổnghợp của các yếu tốsinh học,tâm lý, xãhộitạo nênđặc trưng riêngcủa cá nhân đóngvai tròchủ thể tựýthức, tự đánhgiá,

tựkhẳng định vàtựđiều chỉnh mọihoạt động của mình

1.4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển nhân cách con người

triểnphụ thuộc vào 3yếu tố:

o Tiền đề sinh học vàtư chất ditruyền học

o Môi trường xã hội:là yếu tố quyết định sự hình thành và pháttriểncủanhâncáchthông qua sựtác động qua lại của gia đình, nhà trường và xã hộiđối với mỗi cá nhân

o Thế giớiquan củacác nhân:bao gồm toànbộ các yếu tố nhưquan điểm,lý luận, niềm tin, định hướng giá trịcủacác nhân

- Cá nhân có nhân cáchtốt, có ý thứcđónggóp cho sựphát triển củaxãhội thì sẽ thúc đẩy xã hội phát triển và ngược lại cá nhâncónhân cách xấu sẽ cản trở

sự phát triển của xã hội

1.5 NHÂN HIỆU - UY TÍN VÀ HÌNH ẢNH TỐT ĐẸP CỦA CÁ NHÂN 1.5.1 Xây dựng nhân hiệu

- Việc con người chú ý xây dựng nhân hiệu chính là cáchtạodựnghìnhảnh, uytín của cá nhân đối với xã hội

- Nhân hiệu là sự phảnánhtính cách và năng lựccủamỗi cá nhân Nó thểhiệngiá trị tổngthể củamột cá nhânđốivới xã hội, giúp phân biệt cá nhânnày vớinhững cá nhânkhác

- Vấn đề xây dựng Nhânhiệu còn có ý nghĩa là mồi cá nhâncần tự nhận thứcvề các điếmmạnh,điếm yếu, kỹ năng, cảm xúc có được củamình nhờ vàocác nguồn lực sẵn có (họcvấn,các thành tích về kinh tế - xã hội, ) cũng như cáchsử dụng cácyéu tốđó để tạo nên sự khác biệt chobản thân và địnhhướng cho sựphát triencủa bảnthân

1.5.2 Lợi ích từ việc chú trọng xây dựng nhân hiệu

- Quá trìnhxây dựng nhân hiệu chính là quátrình"truyềnbá"những thôngđiệp, khắngđịnh những giá trị cá nhân của giúp mỗingười:

o Hiểurõ hơnvề bản thân mình

o Kiểmsoát bản thân mình tốt hơn

o Tạo sựkhácbiệt

o Lợi ích từ việc sởhữunhân hiệu củacánhân là rất lớn Nhân hiệu sẽ manglạinhữnglợiích cụthểtrong ngắnhạn cũngnhư dàihạn Nócó thể tạo

ra sựphát triển bền vữngvàđemvề lợi nhuậnlâudài cho bạn

- Ởnơi nào (tổ chức/tập thể/xã hội) có nhiều cá nhânchú trọng đến việcxây dựngvà gìn giữ nhân hiệu (có nghĩa là họ chú trọng đến việc xây dựng vàgiữ gìn uy tín,nhân cáchtốt) thì ởnơi đó sẽ làmảnh đất,nơinhững yếu tốnhân văn nảymầmtạo nên sựphát triển lâu bền

Câu hỏi thảo luận

1 Trình bày cáckháiniệm cá nhân, tậpthể, xãhội Phân tíchmối quanhệ giữa cá nhân -tậpthể;cá nhân -xã hội

2 Phân tíchcác yếu tốquy định sự hình thành vàphát triển nhâncách con người.Cho ví minh họa

3 Phân tích luậnđiểm: “Cánhân có nhâncách tốt, có ýthức đóng góp cho

sự phát triểncủa xã hội thì sẽ thúcđẩyxã hội phát triển và ngượclạicá nhâncó nhân cáchxấusẽ cản trở sựphát triển củaxã hội”

4 Nhânhiệu là gì? Vì saocon người cần xây dựng nhânhiệu chobản thân mình?

5 Bạn có suy nghĩ gì vai trò của bản thân đối với sựphát triển của xã hội?

CHỈ SỐ IQ - EQ - SQ VÀ sụ THÀNH ĐẠT CỦA CON NGƯỜI

MỤC TIÊU

Sau khi học xong bài học, sinh viên cần phải thựchiện được nhữngyêu cầu sau:

- Hiếu vềý nghĩa của các chỉ so IQ ;EQ ; SQ

- Hiểuđượcvai tròcủa trítuệ xúc cảm đối với sựthành đạt của con người

- Biết cách rènluyện để nâng cao chỉsoEQ và SQbên cạnh chỉsoIQ

NỘI DUNG

- Ba chỉsố quy địnhsựthành công của con người

- Vai trò của các kỳ năng đối với sự thành công

Thòi lượng học: 3tiết

2.1 BA CHỈ SÓ QUY ĐỊNH sự THÀNH CÔNG CỦA CON NGƯỜI

2 1.1 Thông minh trí tuệ và chỉ so IQ

- IQ là chữviết tắt củaIntelligenceQuotientlà chỉ sốđo độ thôngminhtrí tuệ của con người qua các bài kiếm tra (test)trắcnghiệm Nhàtâm lý học ngườiPháp AlfredBinetlàngườiđầu tiên áp dụngcách đonày để đánh giá năng lựccủa sinh viên

- Theocácnhànghiên cứu,quaphântích hệ thốngcáctrắc nghiệm trítuệ đangđược sử dụng, có thể thấy chỉsoIQ là thước đo kiến thức tổng quát, khả năngsuyluận ngôn ngừ, suy luậntrừutượng, khảnăng phântích, so sánh, tưduylogic, tốcđộ tính toán của con người

- Năng lực tưduy của con người chủ yếu được hình thànhvàphát triển trong thựctiễn sửdụng bộnão Giốngnhư luyện tập thể thao có thể tăng cường

năng lựctưduycàngtốt hơn.

- Chỉsố IQcủa con người không phải làbất biếnmàcó thểthay đổiít nhiều.Ngoài yếu tố dinh dưỡng hợp lý, hoàn cảnhgiáo dục, môi trường giaotiếpvà môi trường vănhóacộng vớisự năng động của cánhân cóthểlàm cho chỉ sốIQ có thể thay đổi

- Nếu nóiIQlà chỉ số được dùng để dự đoántrình độ trí lực, khảnăng tưduy vàthành tích nghề nghiệpcủa con người thì hệ số EQ được xemlà tiêuchuẩncóhiệu quả hơn để dự đoán một con người cógiànhđược thành công trong sự nghiệp và cuộcsống có hạnh phúchay không, EQ phản ánh tốt hơn tínhthích ứng củacá nhânvớixã hội

- Các nghiên cứu của hàng chục chuyên gia về 500 tổ chức, tập đoàn, cơquanchính phủ và các tổ chức phichínhphủ trên khắp thế giới đã đưa rakhẳng định rằng :chỉ sốIQhay sự thôngminhtrí tuệ chỉ đứng vịtrí thứ hai sauyếu tốtrí tuệ xúccảm(đobằng EQ) đối với sự thành công của conngười,ở bấtkỳ lĩnhvực nào

2 1.2 Thông minh cảm xúc và chỉ số EQ

- Khái niệm EQ (Emotional Quotient) được nhà tâm lýhọcPiter Salavithuộc đại họcYale và ông John Maier thuộcđại họcNewHamsphiređưaralần đầu tiên vào năm1990 và định nghĩa lạivào năm 1996.Theo họ, EQ dùngđể chỉ

phán đoán về tìnhcảmcủangười khác;cùngvớinăng lực tiếpnhậnnhũngkhó khăn tạm thời cũng như mứcđộ lạc quan trước cuộc sống củacon người.

- Từ nghĩa đó, khái niệm thông minh cảm xúc(EmotionalIntelligence - EI) chính làsức mạnhtình cảm, là một loại sức mạnh củatính cách Nó bao gồmnănglực về các mặt như :tự nhận thức, tầm nhìn,sự tự chủtình cảm,khảnăng khích lệvà khả năng giaotiếp

- Năng lực đánh giá tình cảm của người khác chính là nhântốquan trọngnhất quyết định trình độ EQ cao thấp củamộtngười, điều này rất quan trọngtrong việcgiao tiếp Người có EQ cao sở dĩđược hoannghênh là vìhọ có khả năng kịp thời đưara những phán đoán chính xác đốivới tình cảm của chínhmình và của ngườikhác để rồi trêncơ sở đó điều chỉnh hànhvi ngôn ngừ của mình đế hànhđộng CònngườicóEQthấp, do khôngkịp thời hiểu được tình cảmcủa chính mình và khôngnhạy cảm đểhiểu được những ngườitiếpxúc vớimìnhnên trong thực tế cuộcsong dễbuồnbựcvà hay gặp trở ngại ở mọi nơi

- Daniel Goleman đã chỉ rarằng, thành công luôn có quan hệ chặt chẽ vớinhững người có EQ cao Sự thông minh cảm xúcđặc biệt quan trọng vớingười lãnh đạo bởi tinh tuý của người lãnh đạo nằm ởchỗ làkhiến ngườikhác làm việctốthơn Cũng có thể khẳng định đượcrằng tố chất của một người thành công phầnlớn dựavào sự thôngminhcảm xúc Cácnghiêncứu cũng chỉ rarằng,aicó thểnắmbắttốthơn tình cảm của ngườikhácthì người đócó nănglực thích ứng mạnh hơn trong công tác và học tập

- NgườicóEQcaocũng cóthể xử lý tốtcác vấnđềnan giải EQ càng ngày càng tỏ raquan trọngtrong côngtác và cuộc sống Các nhà tâm lý họcchorằng, khingười ta gặp mâu thuẫn và khókhăn trong công tác, nếu chỉ dựavàophân tích lýtínhthì không thể giải quyết đượcmà phải thường thông quagiaotiếp, đặt mình vào vị tríngười khác mànghĩ cho họ, hiểu họ đểtháo gỡ vấn đề

thành công đều là những người có chỉ so EQ cao.Qua đó càngkhẳng định : EQ

là một trong những tố chất không thể thiếu của người thành công

Nội dung của EQ :

- Nhà tâm lýhọcSalavi đãđưa ra những kiếngiải rất độcđáo khi giảithíchnhững tiêuchuẩnđể đánh giá EQ của con người:

o Tự nhậnthứcxúccảmcủa bản thân :Năng lực tự nhận thức cảm xúc

là vô cùng quan trọng đối với việc hiểubiếtvềchính mình.Ngườikhông hiểuđược cảm xúcthực sự của bảnthân sẽphải làmnôlệ cho cảmxúc Ngược lại, nếu nắm chắc cảmxúc mới cóthể làmchủ được cuộcsống, nhanhchónggiảiquyết được những việchệtrọngtrongcuộc đời

o Hiểu rõ vàđiềukhiểnđượccảmxúc: Việcquản lý cảm xúc phải đượcxây dựngtrên cơ sởtự nhận thức.Những người thiếu nănglực này thường đối mặt vớitrầm cảm còn người biết vận dụng nó sẽ dễ dàng vượt qua và dũng cảmbướctiếp

o Tự khích lệ : Dù là muốntập trung chú ý, tự khíchlệhay phát độngsángtạo thì việc tậptrungxúc cảm vàomột mục tiêu làvô cùng cầnthiết Bất

kỳ thành côngnàocũng phải dựavào khảnăng tự khốngchếxúccảm,khắc phụcnhững chấn động và kìm hãm sự tự mãn Nói chung,ngườibiết tựkhích

lệ mình thì khi làmviệc sẽđạthiệusuất cao

o Nhận biết xúccảm củangười khác : Sự đồng cảm cũng là một biểuhiện quan trọng củatrí tuệ xúccảm, nó cũng được xây dựngtrên cơsở tựnhậnthức.Người sẵn lòng đồngcảm với người khác sẽ biết phát hiện ra những nhu cầu của họ thôngqua những thông tinnhỏnhặt

o Khai thông quan hệ giao tiếp :Quan hệgiaotiếp của con người chính

là một nghệ thuật vềquảnlýxúc cảmở người khác Nhân duyên, nănglực lãnh đạo,mức độ hoàhợp trong giao tiếp củamồi người đều có liên quanđến năng lực này Ngườicónăng lực này thường dễ thành đạt

■ Hiểurõvàđiều khiển đượccảm xúc riêngtư

• Nhận biếtđược cảm xúc của người khác vàbiết cách giao tiếp vớihọ

■ Tựtinvà biết hoàn thiện mình đểvươn lên

- Neunhư chỉ số thôngminhIQthường được coi là chỉ so trí tuệbẩm sinhthì trái lại, chỉ soEQ hìnhthành và được hoàn thiện dần trong quátrìnhsống, học tập và làm việc.Vì vậy, bạn có thể nângcao chỉsố thôngminh cảm xúc bằng các phương phápsau:

o Tự đánh giávàbiết chế ngự bản thân bằng cách điềm đạm,bình tình

o Họccáchcảmthông và khenngợi ngườikhác để họcũng thông cảm

và hợp tácvớibạn

o Tự giác làm việc một cách khoahọc và có kỷ luật

o Luôn lạc quan, suy nghĩ tích cực để tránh stress

2.1.3 Thông minh xã hội và chỉ số SQ

- Khả năng biết dựa vàoEQ kếthợp với sựnhạybén trong nhận thứcnhững cáimới nảysinh trong xã hội đe chủ độngđiềutiết cách ứng xử của mình trong cộng đồngđược cácnhàtâmlýhọc phát triểnthànhmộtkhái niệm gọilà

Thông minh xã hội (Social Intelligence (SI)-xácđịnh bằng chỉ so thôngminh

xã hộiSocialQuotient SQ)

- Khái niệm Social Quotientđượcđưa ra với mục đích xác định mức độ hòa nhập vào một tậpthể rộng lớn thông qua khả năngđánh giá đúng người, đúng việc, sự khôn khéo, cách xử lý có hiệu quảmột cá nhân trướcmỗi hiện tượng, sự kiện, mồi tình huốngcụ thể

- SQ - thểhiệnnăng lực hoàn thành các nhiệm vụcủa một người khi tươngtácvới người khácđể đạtđược nhữngmục đích nhấtđịnh Biểu hiện của trí tuệ

xã hội là: khảnăng nhậnthức về người khác, khảnăng thiết lập và duytrì cácmối quan hệxã hội

dụ:Một người,rấtthôngminhnhưngcó lốisongkhépkín,không có khảnăng cảm thông,hoà đồngvới bạn bè Có thể ngườinày có kết quảrất cao trong học tập nhung lối sống củaanh tasẽ làmcho anhta gặp phảirất nhiều khó khăn ưong môi trường công tác Bởi vìvớitínhcách nhưvậy,anh ta dềcảm thấy bị

áp lực khi làm việc nhóm, tự táchmình khỏi các hoạt động củacôngty, khôngbiết họp tácvớicácbạn đồng nghiệp, hiệuquả công việc khóđạtđược như mong muốn Ngượclại, nếu một người - tuy sức học không xuấtsắc, có thể chỉ

so IQcủa anh ta không quá cao nhưng nếu anh taluôn năng động, hòa đồng, biếtcách họp tác, biếtcách khai thôngcácquan hệ giao tiếp thì sự thànhcôngvề mặt quanhệ xã hội ấy sẽđược chứng minhmột cách rõ rệt bằngnhững hiệuquả vượt trội trong công việc

2.2 VAI TRÒ CỦA CÁC KỸ NÀNG MÈM (KIÉN THỨC THUỘC EI, SI) ĐỐI VỚI SỤ THÀNH CÔNG CỦA CON NGƯỜI

2.2.1 Kỹ năng cứng và kỹ năng mềm

- Kỹ năng cứng (hard skills)thườngđược hiếu là những kiến thức khoa học, cơ bản, có hệ thống, có logic chặtchẽ được đào tạo mộtcách chính thốngtrong nhà trườngtheo trình tự thời giantừdễ đếnkhó, từ cấp thấpđến cấp cao.Khảnăng tiếp thu kiến thức khoahọccủa một người sẽ phụ thuộc phần lớnvào sự thôngminh trí tuệ, chỉ số IQ của người đó Người có IQcao có tư duy logic vàtư duy phân tích tốt,thườngtiếpthu nhanh cáckiếnthứccơ bản, khoahọc và đạtđược kết quả tốt qua các kỳ thi để đạtđược những bằng cấp, chứngchỉ, chứng nhận trình độ

- Kỹ năng mềm (softskills)là thuật ngữ dùng đểchi những kiến thức từthực tế cuộc sống,không liên quannhiều đếnkiến thức chuyên môn mà chủ yếu liênquan đến mốiquan hệ giữaconngườivớiconngười Do đó việc hiểu biếtnhữngkiến thức thuộckỳ năng mềm sẽthể hiện sự thôngminh cảm xúc (EI) và thông minh xã hội(SI)củaconngười Kỹ năng mềm rất đa dạng,phong phú vì

thể hiểu kỹ năngmềmlànhững kỳ năng : kỳ năng giaotiếp, kỹ năngđàm phán,

kỳ năngthuyết trình, kỳ năng làm việcnhóm, kỹ năng quản lý bản thân, kỹ năng giảiquyết vấn đề, kỳ năng thích ứng vớisựthayđổi

- Các kiến thứcthuộc kỳ năng mềm vôcùng đa dạng và phong phú Việc tíchlũy,rènluyện các kỹ năng mềm cần thời gian

2.2.2 Vai trò của các kỹ năng đối vói sự thành công của con ngu'0'i

- Thực tếđã cho thấychìa khoá dẫnđến thànhcôngthực sự của conngười

làphải biết kết hợpcảtấtcả các kiến thức, kỹ năng cứng và kỹnăng mềm Nóicách khác, để làm nên sự thànhcông, con người cần phảichú ýtích lũy kiếnthức để nângcao cả 31oại thông minh trítuệ, thông minhcảmxúc và thôngminh

xã hội

- Tuynhiêntheocác nhà nghiên cứu Mỳ thì trongsố các yếu tố làm nênsự thànhcông củaconngười, chỉcó 25% thuộc kiến thứcchuyên môn, còn 75% lànhũng kiến thức thuộckỳ năng mềm màhọ được trang bị

- Trong mọi ngành nghềcông việc conngười đều cần đến kỹnăng mềm,đặc biệt khi hoạtđộng trong lĩnh vực kinh doanh, tài chính, ngân hàng, các kỹ năng mềm đều cần phải dùng đến để giao tiếp với đồng nghiệp,giaotiếpvớikháchhàng, quản lý nhân viên,giaodịch với các đối tác

- Phươngpháp đe trau dồi kỳ năng mềmlà họchỏi từ cuộcsống và thamgia các khoá họckỳ năng để vận dụng, thực hành Có thể quansát từcách hành động, ứng xử của những người xung quanhđể học tập hoặc để rút ra những kinhnghiệm cho bản thânmình, cố gắngrènluyện bản thânđethấm nhuần cách giao tiếp ứng xử lịch thiệp, tạo chomìnhnhững phản xạ xử trícáctìnhhuốngmột cách hợp lý

Câu hỏi thảo luận

1 Ke vềmột ngườithành công mà bạn ngưởngmộ Phântích những yếu tố làmnên sự thành công của người đó

những mong muốn của bạn.

3 Hãy làmtheohướngdẫncủagiảngviên để tự cảm nhận độ thôngminh trí tuệ, thông minhcảmxúc và thông minh xã hội của bạn

NHẬN BIẾT NĂNG Lực BẢN THÂN

MỤC TIÊU

Saukhihọc xong bài này,sinh viên cần phải thựchiệnđược những điều sau:

- Biết cách xác định năng lực bảnthân mình

- Nhậnthức được vị nghề nghiệp mongmuốn trong tương lai

- Nhận thứcđược yêu cầu mà nhà tuyển dụng đòi hỏi

- Lên kế hoạch trang bị những kỳ năng và kiến thức

NỘI DUNG

- Nhận thức chính mình

- Mô hìnhcửa sổ Johari

- Phương pháp nhận biết năng lực tốt nhất củabẳn thân- RBS

- Xácđịnh vịtrí và nghề nghiệp trong tương lai

Thòi lượng: 3tiết

3.2 HIẾU BIÉT CHÍNH MÌNH

3.2.1 Vì sao con ngưòi cần hiểu biết năng lực của bản thân mình?

- Việcnhận biếtvề bản thân sẽquy định thái độ của con người trong quan

hệgiao tiếp với mọingười xung quanh.Vì vậy chúng ta cần nhận biết về bản thân mình đểtương tác với những người khác

- Khi con ngườihiểu rõ bản thân, tứclà hiểu rõ mong muốn của bản thân mình,tính cách, năng lực, điểmyếu, điểm mạnhcủa mình, conngười sẽ biếtpháthuy những điểm mạnhvàtìm cáchkhắc phụcnhững điểmyếu

- Chúngta rấtcầnnhận biết chính xácnăng lực củabản thân đe xây dựngnhân hiệu, tạo dựng hình ảnh và uy tín cánhân những điều rất quan trọng đểđem lạisự thành công cho chúngta

giản bởivì đôikhi chúngta khôngnhận thức hết được nhữngđiểm mạnh vàđiểm yếu,nhữngthuận lợi và khókhăncủabản thân mình Điều này khôngchỉ

donhững nguyên nhân chủ quan mà còn do cả nhữngnguyên nhân khách quan.Chúng tacóthể hiểu rõđiều này khi nghiêncứu mô hình cửa soJohari

3.2.2 Mô hình cửa sổ Johari

- Mô hình cửa sổ Johari được xây dựng bởi Joseph Luft và Harry Ingham,cho biếtởmỗicá nhân khitương tácvới ngườikháccóbốn ô tâm lý nhưsau:

o O 1: Phần công khai (phần mở): Bao gồm các thông tin,dữ liệumà bản thânvà nhữngngười khác đều dễ dàng nhậnbiết.Ví dụ: tên,chứcvụ,nghề nghiệp, tuổi tác,

* The Johari Wini

Known to self Not Known to self

rõ nhưng chúngta khôngmuốnbộclộ cho người khácbiết.Ví dụnhư những tâm sự riêng tư,niềm tin, quanđiếm, kinh nghiệm cánhân Những thôngtin nàythường chỉ được bộclộdần dần với những người mà chúng ta thật sự tintưởng.

o O 4: Phần không biết: Vùng này bao gồm nhữngđiềuchínhbản thân mìnhkhông biếtvềchính mình vàngười kháccũng không biết.Sở dĩcóvùngnàylà dochúngtachưacó kinh nghiệm hoặcchưa cócơ hội khám phá những năng lực của chính mình Cónhiều ngườikhông biết về năng lực của bản thân mìnhcho đến khi được sốngtrong môi trườngcó cơ hội để bộc lộ

- Trên thựctế, cóthể áp dụng mô hình cửasổ Johariđể phân tíchnhiều vấn

đề khác nhau củatâm lý và mốiquan hệ của conngười.Tuy nhiên, khitiếpcận tìm hiếu năng lực cá nhân, củamô hình cửaso Johari đã cho thấy haicách giúpcon người tương tác với người khácđể hiểuvề bản thân mình

Do sự phán hồi của người khác

o Đón nhận thông tin phản hồi: làcáchthứctiếp nhận thôngtin mà người khác chia sẻ, gópý vớita cần hiểu đó là thiện ýcủa họ mong muốn cho ta hoàn thiện hơn Neukhông có thái độ cầuthị,vui vẻ tiếp nhận ý kiến của người khác thìchúngta sẽ không thể nhận được thông tin phảnhồi.Điều này sẽ rấttaihạivìnó sẽ làmcho phầnmùtrở nênlớn hơn và cuối cùngbản thânchúngta là người thiệt thòi vì không hoàn thiệnđược bản thân

giao tiếp,tương tácvới những người xung quanh,chúng ta bộ lộquan điểm

và suynghĩ củaminh để họ hiểu vềtavà chia sẻ ngượclại với ta Tuy nhiên,việc bộclộnhư thếnào,vớiai,trong hoàn cảnhnào chothích hợp sẽ phụ thuộc vào độ nhạy cảm,độ tinh tể, độ thông minh cảmxúc của từngngười

3.3 PHƯƠNG PHÁP NHẬN BIẾT NẢNG Lực TỐT NHẤT CỦA BẢN THÂN (REFLECTED BEST SELF - RBS)

- Như đã nói ở trên, nhận thứcnăng lực bản thânlà công việc riêng của từngngười.Vìchính chúngta mới có thểhiểurõ về conngườimìnhvớinhững phẩm chất,nănglực, khát vọng, mơước Tuy nhiên, mô hình cửaso Johari đã chỉ ra, trong nhận thức của con người, có những ô, nhữngphần thuộc về vô thức

mà bản thâncon người cũng khó cóthể gọi tên hoặcnắmbắt Thậm chí, con người còn chưa hiểuhết về năng lực tiềm ẩn của mình Do vậy, để đánh giá chính xác năng lực của bản thânmình,ngoài việc tự mỗi người cảm nhận và đánh giá, chúngta còn cóthể nhờ đến sự trợ giúp của những người xungquanh

- Công trìnhnghiên cứu của nhóm tác giả Laura Morgan Roberts, GretchenSpreitzer, Jane Dutton, Robert Quinn,EmilyHeaphy, và Brianna Barker đăng trên Tạp chi HarvardBusiness Review sẽgiúp mỗi người khám phánhững điểmmạnh nhất của mình

Bước 1: Xác định ngưòi có thể nhận xét về mình: bạnhãychọn ramộtsốngười (khoảng 10 người)hiểubiếtrõvề mình,quen biếtlâu nămhoặc gắn bó gần gũi với mình Ví dụ:cha mẹ,giáo viên chủ nhiệm, bạn bè thân thiết,người quản lý trực tiếp, đồng nghiệp gần gũi và yêucầuhọnhận xét

về bạn Bạn có thể yêucầu họ nhận xét mộtcáchthẳng thắn và chân tình vềtính cách, nănglực,phẩm chất, ưu điểm,nhượcđiểm, sởtrường, sởđoảnmà

họ nhìnthấy ở bạn

Bước 2: Nhận ra các khuôn mẫu: Hãytìm ra điểm chung trong các nhận xét của mọi người

thân (self observation)dựatrên những nét chínhtừsự phản hồicủa mọingười

Bước 4: Tái thiết kế công việc của mình: Hãy suyngẫm về bản thân mình,về công việc vàcuộcsốnghiện tại Bạn đã họctậpvàlàmviệc theo đúng năng lực củabản thân mình chưa? Bạnđãphát huy hết được nhữngkhả năng mà mìnhđangcó? Bạn hãy tựthiết kế lạicôngviệc để hướng đến mục tiêu của bạn (xem phần sau)

3.4 NHẶN THÚC VÈ NGHÈ NGHIỆP/ VỊ TRÍ CÔNG TÁC MÀ MÌNH MONG MUÓN TRONG TƯƠNG LAI

- Trướctiên bạncầnchọnra loại công việc mà bạn thựcsự muốn làm vànơi bạn muốn đến làm

- Trả lời được nhữngcâuhỏi dưới đây sẽ giúp bạnquyết định xem đâu là nơibạnmuốn dành hết khả năng củamìnhvào đó:

o Bạn tự xác địnhđược mình thích hợpvới môi trườnglàm việc nào? (Kinhdoanh? Giáodục? Chính phủ?Philợi nhuận?)

o Bạn muốnlàmviệcvớikiểu người nào?

o Bạn cóhứng thú với các chuyến đi?

o Xéttrên bình diện quốc tế thì đâu là nơibạn muốnlàmviệc?

o Nước nào sử dụngngôn ngữ màbạnbiết?

ngừngtănglên.Chúng tanỗ lựchọc tập, phấn đấu đểphát triển, để thành công,

để thăng tiến, thực chất làđểthoảmãn các nhu cầu ngàycàng cao của mình.Bạnhãy xác định vịtrícông việc/nghềnghiệp mà mình yêuthích từ đó lên

kếhoạchđể hoàn thiệnkỳ năng và kiến thứcnhằm đáp ứng yêucầu của các nhà tuyển dụng

3.5 LÊN KẾ HOẠCH ĐÊ TRANG BỊ CÁC KIẾN THỨC VÀ KỸ NĂNG

MÀ NHÀ TUYẾN DỤNG CÓ THỂ YÊU CÀU

- Khiđã xác địnhđược vịtrí,công việcmà bạn mong muốn,hãyliệt kêcáckiếnthứcvàkỹ năng mà nhà tuyểndụngsẽ đòi hỏi ở bạn để lên kếhoạch học tập

- Tuỳ thuộc từng công việc khácnhau mànhà tuyển dụng đòi hỏi ở ứngviên cácnănglực và phẩm chấtkhác nhau Dưới đây là mộtsốkỹ năng mà nhà tuyến dụng thường yêu cầu ởcác ứng viên:

o Khảnăng thích nghi, hoà nhập với môi trường công tác

o Biết xác định và giảiquyết cácvấn đề

o Thông thạoít nhất một ngoại ngữ

o Năng lực quản lý

o Năng lực tổ chức

o Khảnăng thương lượng/đàm phán

o Khả năng thuyết trình

nhà tuyển dụng sau này? Hãy lên kế hoạchđể bổ sung cáckiếnthức và kỹnăng còn thiếu.

- Bạn cóthể bắtđầu học được những kỳ năng mới ngaykhibạnvẫnđang ngồi trên ghếnhà trường.Hãychú ý xem đâu là nơibạncầncó thêm kinhnghiệmhoặc được đào tạo, hãy tìm ranó bằng cách:

Tham gia mộtlóphọc kỹ năng

o Tham gia các hoạtđộngxã hội

Làm mộtsinh viên thực tập

o Đọc sáchđếbổ sung kỳ năng

Câu hỏi thảo luận

1 Bạn hãy áp dụng 4 bước trong phươngpháp RBS để nhận biết về năng lực của bản thân

2 Hãychia sẻ quan điểm củabạn về côngviệc trong tươnglai Bạn đã có

kehoạch gì để trang bịchomìnhnhững kiến thức vàkỳ năngđápứngyêucầu của nhà tuyển dụng?

Tự TIN VÀO KHẢ NĂNG VÀ GIÁ TRỊ CỦA BẢN THÂN

MỤC TIÊU

Sau khi học xongbàihọc, sinhviên cần nhận thức những vấn đềsau:

- Biết đánh giá những điểm mạnh và điểm yếu của bảnthan

- Biết hiện diện một cáchtựtin

- Rèn luyện sự tựtin

NỘI DUNG

- Điếm mạnh vàđiểm yếucủa conngười

- Con người cần hiệndiện một cách tự tin

- Rèn luyện sự tựtin của bản thân

Thời lượng: 3tiết

4.1 ĐIẾM MẠNH VÀ ĐIÉM YÉU CÙNG TỒN TẠI TRONG MỎI CON NGƯỜI Phát huy điểm mạnh của bản thân

- Trong chương 3,chúng ta đã được họccáchxác định nănglựccủabản thân Chúng tađãbiết được những điểm mạnh vànhữngđiểm yếucủa mình.Theo tâm lýthông thường, con ngườichỉ cóthể hiện diện một cáchtự tinkhihọ cảm thấy mình có năng lực hoặc ưu thế về một lĩnh vực nào đó Haynóicách khác, conngười sẽ tự tin khi biết chắcrằngnhững việclàm củamình sẽ được người khác chấp nhận, được người khácđề caohoặckhenngợi

Tuy nhiên, chúng tacũngcần phái chấp nhậnmột thựctể, không có ai làngườicỏ đầy đủ tất cả nănglựcở mọi lĩnhvực, không có ai chỉ có toàn điểmmạnh Điềuđó có nghĩa là, bất kỳ người nào cũng chỉ có thểcó nănglựcở một

số lĩnh vực nhấtđịnh, chỉcó thể giỏi ởmộtsố lĩnh vực này và sẽkém cỏi ở một

số lĩnh vực khác.Ví dụ một người có thể rất giỏi trong lĩnh vựctoán họcnhung

tin nhưng lại không biết cách thể hiện tìnhcảm hoặc diễn thuyết trước đámđông Có thể kể ra vô sốcác ví dụ về những điểm mạnh vàđiểm yếu cùngtồn tại trong mỗiconngười Nguyên nhân là dokhảnăng nhậnthứccủa con ngườibao giờ cũngcó giới hạn, não bộ của conngười cũng chỉ ghi nhận được một lượng thông tinnhất định, tưduy của một người không thể nhậnthức được mọi vấn đề trong mọilĩnh vực Ngoàira, donhững tiền đề sinh học, do cấu tạocơthể khác nhau mà mỗi con người có những thiên hướng, năng khiếu, nănglực

ở những lĩnhvực khác nhau Hơn nữa, bản thântrong mỗi conngười đều tồn tại những mặt đốilập,cáixấucáitốt, cái mạnhcáiyếutồntạibêncạnhnhau,đan xen nhau, “Nhân vô thậptoàn”

Nhưvậy, chúng ta cần khẳng định, ai cũngcó mặt mạnh và mặt yếu Nếu nhậnthức được điều này, bạn sẽthấy mình tự tinhơn vì bên cạnhnhữngyếu kém, khiếm khuyết của bảnthân khiến bạn thường ngạingùnglo sợthì chắc chắn bạn sẽ có những ưu điểm,những điểm mạnh mà người kháckhông có Muốntự tin, bạnphải tìm ra đượcđiểm mạnh vàphát huy lợi thế củamình.Neu lúcnàocũng chỉ chúýđến điểm yếu, losợ người khác biếtđược điểm yếucủa mình ,bạn sẽtrở nên tự ty và đánh mất nhữngcơ hội đạt đếnthànhcôngcủa bạn.Ví dụ, một cô gáithôngminh, nhân hậu, có học thức nhưng ngoạihìnhkhông đẹp.Neu côgái lúcnàocũng tự ty về hình thứcdẫnđến thái độ e dè, sợsệt, không dámkết bạn, khôngdám hoà nhập với cộng đồng thì mọi ngườisẽcàngchúý đếnhình thức bề ngoài củacô Điều nàycó thể khiếncôcàngngày càng tự ty, làm mất đinhững cơ hội giao lưuvà hợp tác Ngược lại,nếu cô gái biếtphát huy điểm mạnh củamình nhưsựthông minh, sự hoạt bát, khảnăng giao tiếp thìcô ấy sẽtạo ranhững ấn tượng tốt làmchomọi ngườikhôngcòn chú ýđếnngoại hình của cô ấy nữa.Những cơ hộigiaolưu và hợp táccủa côấyvẫn luônluônđượcmở ra

Sức mạnhbản thânbắt nguồn từ sự tựkhẳngđịnh vàhiểubiết vềmình kếthợpvớiý chí và sức mạnh tinh thần.Khi chúng ta cóđược cái nhìn tích cực về

điểm yếu, điềumìnhthật sự muốnvà điều mình có thể làm được thì đỏ là lúc chúngta mới có thểhiệndiện một cáchtựtin.

4.2 CON NGƯỜI CẰN HIỆN DIỆN MỘT CÁCH Tự TIN

- Một con người cócảm nhận mạnh mẽvề khả năngvà giá trịcủa bản thânthìngười đó cóthể:

o Hiện diệntựtin và thể hiện “sựcómặt” củabản thân với mọi người

o Nói ranhữngquan điểm khácbiệtvà sẵnsàng bảo vệ niềm tin về những gì làđúng

o Quyết đoán, đưa ranhữngquyết địnhchính xác bất chấp nhữngrào cản vàáplực

- Con người có sự tựtin mạnh mẽ có thể thu hút và truyềncảm hứng tự tin cho nhữngngười xung quanh Nhữngngười tự tin có the giảiquyếtcôngviệc, vượtqua những thách thức, làmchủcác kiến thức và công nghệmới Sựtự tin manglạichocon ngườisự chắc chắn cầnthiết để tiến lên phía trước vàtiến dầnlên trong cương vịlãnh đạo

- Cách đi, dáng đứng tuy không hẳnlà tất cả để đoán định về con người nhưng nó thường là biểu hiện rabên ngoài của sự tự tin Nếubạn muốn cảm nhận vàthểhiệnsựtựtin của bảnthân,hãy ngẩng cao đầu khi bướcđi

- Một phong thái ung dung, đôi mắt luônhướng về phíatrước,chiếc cằmhướngcao và sống lưng thẳng,tưthếthoải mái chứng tở bạn là mộtngười đầy đủniềmtinở năng lựccủa mình, luôn luôn sẵnsàng đương đầuvới mọi khó khăn có the xảy đến

- Sự tự tinthường không đượccảm nhận ở những người có dángđithất thểu, ngồi thõng tay hoặc khuôn mặt ủrũ Vìvậy,nếubạn chưa códáng vẻ tựtinthì hãy luyệntập thểchấtđềuđặnđể nâng cao sức khoẻ và cải thiện dáng vóc của mình Bởi vì mộttinhthầnlànhmạnh luôn tồntại trong một thể chất căng

khó cóthể điđến đượcthành công trọn vẹn.

- Đối với những người thiếu sự tự tin,nồisợ thất bạichứng tỏ sựthiếu năng lực.Không tự tin có thể khiếncon người có cảmgiác không cónơi nương tựa,không có sức mạnh và bị tự ty.Tuy nhiên, nếu tựtin thái quá thì lạithành kiêu căng, điềunày thường xảy ra ớnhững ngườithiếu độ thôngminhxúc cảmvàthôngminhxã hội

4.3 RÈN LUYỆN sự Tự TIN CỦA BẢN THÂN

- Để cho sức mạnh bán thânpháttriển một cách tự nhiên vàkhông ngừng tiến

bộ, bạn cần phải hành động nhiều hơn là chỉ học để nhận biết về năng lực cá nhân

- Hãybắt đầu bằngcáchlập ra chomình một danh sáchnhững mụctiêu cần thực hiện, bao gồm cả những khát vọng lâudàilẫn những lời quyết tâm khẳngđịnh điều này Việcđọcđiđọc lạinhững lời khắng định đó không những giúpbạncó thể giữvững mụctiêuhiện tại màcònkích hoạt được sức mạnh cá nhân trongbạn Sự tự khẳng định nàycótácđộng một cách ngạc nhiên trong việc giúp bạn vượt qua nhưng hoài nghi về chính bản thân mìnhcũngnhư xoá bỏ thói quen dựadẫmvào người khácđã hình thành trong nhiều năm

-Khi thiết lập các mụctiêu cho bản thân mình, bạncó thể áp dụng phươngphápSMART:

o Specific - Cụ the:Mục tiêu đặt ra phải cụ the, rõ ràng, dễ hiếu

o Measurable - Có thể đánh giá được: Những thành tựu mà bạn đạtđược có thểđo lường và đánh giá

o Achieable - tínhkhảthi:Mụctiêu bạn đặt ra là có theđạtđược bằng chính khả năng của mình

o Realistic - Cótínhthựctế: Mụctiêu cần thực tế, tránh viển vông, xa vời, phi hiện thực

o Time bound - Giới hạnthời gian: bạn cần đặtra ngày hoàn thành mục tiêuđể nỗlực phấnđấu cho kịp thời hạn

mục này hoặc nhấm trong đầukhicó thời gian rảnh rỗi.Mỗikhibạnđọcnhững

dự định có nghĩa là bạn đã gửi một thông điệp cụ thể cho cuộc sống về những quyết tâmcủamình Vớinhững dự địnhrõ ràng và hành độngcómục đích, chắc chắn bạn sẽ có cảm giác thuận lợi, dễ dàng hơn khithực hiện chúng Bạncũng

cóthể thường xuyên bổ sung cập nhật hoặc thay đổi bản danh sáchcủa mình tuỳtheosựbiến đổi củahoàn cảnh

- Bạn cần họccách trân trọng cuộcsống và trân trọng thời gian của mình đồng thời cóý thứctôn trọng cuộc sống của những người xungquanh Bạn đừng

sợ người khác sẽ lấy đinhữngcơ hội hay thành côngcủa mình Ngược lạibạn cũngkhôngnên nghĩđến việcthu lợitừ sự thiếu hụtcủa người khác Khibạncoi trọng cảmgiácvà nhu cầucủa ngườikhác, cũng chính làlúc bạn đang ươmmầm cho những điềutốt lành

- Ngay cảkhi bạn đã gặp phảithất bại thìcũng đừng tìm cách đổ lồicho bất kỳ ai, bất kỳ điều gì.Bạn đã đủ khảnăng để thực hiện những ướcmơ thìcũng đủ khảnăng để chịu tráchnhiệm về nhữnglựachọn và nhữngquyết định

về cuộcđời mình Bạnđang sốngcuộc sống của bạnvàbạn đangsử dụngchínhnguồn sức mạnh mà mìnhcó.Hãynhớ rằng bạn được sinhra trên đờinày bởi vìbạn có những bài họccầnphảihọc và cần có những trải nghiệm riêng đểkhám phá ra năng lực của chính mình

Câu hõi thảo luận

1 Vì sao con người cần phảitựtinvề năng lựcvàgiá trịcủa bản thân?

2 Conngườicần phảilàm gì đếhiệndiện một cáchtựtin?

3 Bạn cótựtin không? Vì sao?Hãy chiasẻkinh nghiệm của bạn

KIÉM SOÁT CẢM XÚC CỦA BẢN THÂN

MỤC TIÊU

Sau khi học xongbài học,sinh viên cần nhậnthức được những kiến thức và

kỳ năngsau:

- Hiêuđược tác dụng củaviệc tựkiêm soát bản thân

- Biết cáchkiểm soát cảm xúc của bản thân mình

- Biết cáchvượt qua sự sợ hãivà tức giận

NỘI DUNG

- Vìsao con người cần biếttựkiếm soát bản thânmình

- Cách kiểmsoátcảm xúc của bảnthân

- Luyện tậpđe chế ngự sựsợhãi và tức giận

Thòi lượng: 3tiết

5.1 VÌ SAO CON NGƯỜI CẦN BIÉT Tự KIẾM SOÁT BẢN THÂN?

- Sống trong xã hội, bất cứ ai cũng cầnphải tôn trọng những quy tắc,quyđịnhchung, không được hành động theo bản năng, bộtphát Người trưởng thành cần phảichịu trách nhiệm về thái độ,lờinói,hành động của mình

- Cuộc sống luôn luôn phức tạp, mọi điều xảy rakhôngphải lúc nàocũng theo ý muốn của riêngmình Neu conngườiphản ứng mộtcách không kiếmsoát vớinhững điều xảy ra trái ýmình thì sẽdẫn đến những hậu quả khó lường.Nhà tâm lý học Sigmund Freud đã nóirằng:“Đừng tìmcách loại trừ những phức tạp của cuộcsống mà hãyhọc cách tồn tại cùngvớichúng, bởi chínhnhững điều đósẽ chỉ hướng cho chúng tađi”

- Trong một số nền văn hoá,đặcbiệt là ở châu Á, con người được giáo dục

làcầnphải giấu những cảm xúc khó chịu ở bên trong.Neu ai đó cogiữ vẻ bề

như: đauđầu, mất ngủ,dằn vặt bản thân thì chứng tỏ họ chưathựcsự kiểmsoát đượccảm xúc trước những điều khôngnhư ý.

- Khicon người có khảnăng tựkiểm soát tứclà họ có thể kiềm chế sựbốcđồng và nồiđau; giữbình tĩnh và quyết đoánngaycả khi sự việc bất ngờ xảy ra;Suy nghĩ kỹ càng vàgiải quyết chúngdưới mọi áplực

5.2 CÁCH KIỂM SOÁT CẢM xúc CỦA BẢN THÂN

5.2.1 Điều khiển cảm xúc để vượt qua sự sợ hãi

- Sự trải nghiệmtrongcuộc sống thường để lại trongtâm trí mồi ngườinhững cung bậccảm xúckhác nhau.Nóphản ánh thái độ của từng người đối vớinhững vấn đề mình gặp phải

- Đối với những nỗiđauđớn hay sợhãi cũng vậy, chúng ta cóthểgiảm bớt hoặc đẩy lùi chúngtrong tâmtrímình nếutrước đó chúngtađế chobản thân trải nghiệmcảm giác đó Bạncó thường bị lấn át bởi nhữnglo lắng trong ý nghĩ vềmộttìnhhuốngnào đó,nhưng rồikhithực sự trải quanó, bạn lại cảmthấykhông quá khó khăn như mình đã tưởng?

- Hãynhìn thẳngvàonỗi sợhãi củamình và ghi nhận kích thước,màusắc,

vịtrícủa nó Bạn sẽ biết nên tập trung ý chí vào đâu để cắt bớtchúng đihayđể kiểm soátchúng Ví dụ bạnlàngười sợ độcao haynước sâu, bạn sẽ tự bảovệ mình bàng cáchtránhxa những vị trí có thể gây cảm giác lo sợ nhưvậy,tuy nhiên nhiềutrường họp bắt buộcbạn phải suynghĩ lại về chúng.Tạisaobạn lại

sợđộ cao? Nónảy sinh từ đâu? Từlúc nào? Vàliệunồi ám ảnh vềsự sợ hãi như thế có bảo vệđượcbạnsuốt đờihaykhông?Chỉ đếnkhi tìm hiểu một cách thấuđáo vấn đề này thìbạn mớicó khả năng giải toả chúngra khỏi tâm trímình hoặc chí ít cũng làm giảm đi sự sợ hãi cốhữucứbámriết vào bạn bấy nay

- Nếuchúngtachịu khóquansát rõràng nhừng cảmgiác củamình sau mỗitrải nghiệmthì nósẽmởracho chúngta nhiều cánh cửahon nữa đe cảm nhận

về cuộc sống Trước khi bạn bắt đầu nétránh những cảm giác nặng nề có thể

làm như thếmà khôngcầnphải suyđoán bất cứ điều gì Thay vì sử dụng suy nghĩ của mình để ước định hoàncảnh,hãyluyện tập bằng cách để mình trải qua hoàn cảnh đótrongtrạngthái an toàn và không căngthẳng Khichúngtađãhiểu

rõđiều gì chúng ta có thể thay đổi đượcđiều ấy

- “Đừng để cảmgiác lo sợ xenvàotâmtrí khibạn bắt tay vàolàm bất cứ việcgì vì nếu thế thì bạn sẽ khôngbao giờ cảmthấy tự tin để thực hiện thànhcông điềuđó”Baltasar Grecian

- Nhiều người luôn muốnmình đượcsống trong một nơi an toàn, cốgắng bám vàonhững điều đã biết đế tựan ủi bản thânmà khôngdámđối diện với nhũng thử tháchmới - những thử thách ẩn chứa nhiều điềutốt đẹp hơn Nhưng nếu cứ mãi như vậy có nghĩa là chúng ta đang tự hạnchếnhữngnăng lực tiềm

ẩn của mình và ngăncảnsựtrưởngthànhcủabản thân, chúng ta tự biến mình thành con người nhỏbé và chấp nhận điềuđótrong khi thế giới thì bao la vô tận Chúng ta hãynhậnthức rõ điều này để đừng lãng phí nguồn sứcmạnh mà tạo hoá đã ban cho mình

5.2.2 Chủ động luyện tập để điều khiến cảm xúc

- Đểđiềukhiển và kiểm soát được cảm xúccủa mình, bạn cần nắm vữngnhững nguyên tắc sau:

o Khôngđểcảm xúc điều khiển, không nên thực hiệnbấtcứsựthay đổi nào do những hứng thú bất chợt theo sở thích

o Giảm bớtviệcphóng đại tìnhcảm Không nênquánhấnmạnh những điều bạn hài lòng, nhữngđiềulàmbạn bất màn, nhữnglosợhoặc ước muốn.Bởi vìkhităngcường sắc thái,cảmxúccủa con người thường thổiphồng cáitốtvà cái xấu, làm lu mờvà làm biến đổi sự thật

o Hãy hình dungvề cảmxúc của con người như một toà lâu đài Trong

“lâu đài cảm xúc”, có nhữngphòng kháchrực rỡnơingựtrịsự lạc quan,hy vọng, tình yêu, lòng can đảm vàniềmvui Cũngcó những nơitốităm, sự

chủ nhàcó ý chí, sẽphải đi khắpcác gian phòngnhưnganh tacóthể đến nơinàoanh ta muốn trong lâuđài”của mình Bạnkhôngnên quá coitrọngnhữngnỗi sợ hãi, lolắng và buồn rầu; khôngnên tự nguyện ởlạivới chúngtheo thói quen mà hãy sốngtrong những phòng củaniềm vui vàsự lạc quan.

o Hãypháthiện nguyên nhânlàm nảy sinh cảm xúctiêu cực Phân tích bằnglý trí, loại bỏ nhữngyểu tốgây nhiễu, không trầm trọng hoá vấnđề

o Nêu ra những ý tưởng hoặchành vi trái ngược để kiềm chếnhũng cảm xúc tiêucực

o Bồidưỡng thểlực, tránh tình trạng căng cơquá mức và kéo dài Đồngthời tránh tình trạng biluỵ quámức docảm xúc tiêu cực lặp đi, lặp lại

o Chế ngự bản năng bằng lý ưí Điều chỉnhlạinhân sinh quan, hướng đến nhữnggiá trị vĩnh cửu và siêu việt,khôngdừng lại ở giá trị vật chất phù phiếm

o Tạoranhững cảm xúc tích cực, nghĩ đếnnhững điều tốt đẹp vàsự tốt lành của con người

o Thay đổinhững biểu hiện mà bạncó thểkiểm soát Thư giãn tất cảcáccơ:đôimắt, gương mặt, ngực, cánh tay Hít thở sâu, mỉm cười

Một số cách luyện tập:

- Tập trung vào một hình ảnh tạo cho bạn cảm giác am áp, an bình',hãy cố gắngtìm trong quá khứmộttình cảm hoặc kỷ niệm đã tạo cho bạn cảmgiác thanh thản, yên bình Ví dụ một phongcảnhhữutình, một hợp âm, một khuôn mặt đẹp và phúc hậu, hình ảnhbừacơm ấm áp có đầy đủmọi thành viêntrong giađình Hãylàm chocảm giácnày sống lại,càngcụthe,càngtốt

- Tập trung vào hình ảnh năng lực: Hãy cố gắngcảm nhận lại sức mạnh tinh thần của bạn bằng cách nhớ lại những lúc bạn quyết tâmkhắcphụckhókhăn Hãy tái hiện trong tâm trí bạn những giờ phút đó Neu bạnchưabao giờ song trong nhữnggiây phút đó,hãy co gắng hiểunănglựcbằngnhững hình ảnh hoặc

tiềm thức của bạn.Hãy kiên nhẫn, bạn sẽthành công một cách dễdàng.

- Tập trung vào hình ảnh kiểm soát: đó là kết quả của sự luyện tập từnhững bước thựchành trước Nếungười nào tựđiềuchỉnh được thái độ của bảnthân theo tùng bối cảnh,lúc bình thản, lúc cươngquyết thì người đóđã cóđược

sự tự chủ.Hãy cố gắng kiểm soát cảm xúc trongchính con ngườibạn Cảmnhận, luyện tập, tiếp tục phát triển chođếnkhi nókhắcsâuvàobạn,trở thànhkhảnăng thực sự của bạn

- Sựtập trungđiều khiểncảm xúc,cần thựchiện dần dần Ban đầu, bạnhãy thực hiện sự tập trung trong một lúc, sau đó lâu hơnvà lặp lại chúng nhiềulần mồingày cho đến khi chúng xâmnhập vào tiềm thứccủa bạn, trở thành vốn sống của bạn Hãy ápdụng thựchành sựtậptrung hình ảnh khi chúng ta gặp những tìnhhuốngkhiếncho chúng tabối rối.Kinh nghiệm đà cho thấy phươngpháp này có thể khắcphụcmộtcáchcơ bảntính mẫn cảmthái quávà giúp bạn điềuchỉnh đượccảm xúc

5.3 CÁCH CHẾ NGỰ CƠN TỨC GIẬN

- Trong khitức giận, ánh mắt của con ngườithường trởnên dữ tợn,đôimắt cănglên, không chớp mắt.Chúng ta có thể làm dịucái nhìn của chúng ta bằng cách chớpmắt nhiềulầnkhi chúngtagiận dữ.Khi giận dữ, hơi thở của chúng ta thường nông và dồn dập.Dovậy hãy hítvào thậtsâu và thở ratừ từ, nhẹ nhàng

đểđiềuhoànhịp tim của mình

- Do cú sốc củacảm xúc, giọngnóicủa chúngtacó thể đanhlại và runlên

Vì vậy, khitứcgiận chúng tanên giữ imlặng rồitrả lời thật dịu dàng; khilo sợhãynói thật mạnh vàtựtin; khi buồn rầu hãy nóiphấnchấn hơn Cách chế ngự cơn tức giận cũng được Người Anh đúc kết:“Bạnhãy huýt sáo trongbóng tối đểchiến thắng sợ hãi.Chúng hãy hát khi chúng ta buồn vì kẻnàohát lênthìtiêudiệt những buồnphiền Người NhậtBản thì quan niệm: “khi gương mặt mỉm cườithìmặt trờixuất hiện trongtâm hồn chúng ta”