Chöông I KHAÙI QUAÙT VEÀ CÔ THEÅ NGÖÔØI Muïc tieâu Kieán thöùc Bieát ñöôïc caáu taïo cô theå ngöôøi, caùc heä cô quan trong cô theå vaø chöùc naêng cuûa chuùng Teá baøo laø ñôn vò caáu truùc vaø laø ñ[.]
Trang 1Chương I KHÁI QUÁT VỀ CƠ THỂ
NGƯỜI
Mục tiêu :
Kiến thức:
Biết được cấu tạo cơ thể người, các hệ cơ quan trong cơ thể và chức năng của chúng
Tế bào là đơn vị cấu trúc và là đơn vị chức năng của cơ thể
Nhiều tế bào cùng nhiệm vụ tạo thành mô, nhiều mô tập hợp thành một cơ quan Tuy mỗi hệ cơ quan có hoạt động và chức năng riêng nhưng giữa chúng liên hệ mật thiết với nhau dưới sự điều hòa ,phối hợp của hệ thần kinh và hệ nội tiết Biết được thế nào là phản xạ
Kỹ năng:
Rèn kỹ năng quan sát , nhận biết, so sánh, vận dụng kiến thức giải thích một số hiện tượng thực tế
Thái độ:
Yêu thích bộ môn, có ý thức bảo vệ các cơ quan trong cơ thể
Tiết ppct: 02 Chương I KHÁI QUÁT VỀ CƠ THỂ
NGƯỜI
Ngày dạy: / / Bài 2: CẤU TẠO CƠ THỂ
NGƯỜI
1 Mục tiêu:
a Kiến thức:
- Nêu được đặc điểm của cơ thể người
- Xác định vị trí các cơ quan và hệ cơ quan của cơ thể trên mô hình
- Nêu rõ được tính thống nhất hoạt động của các hệ cơ quan dưới sự chỉ đạo của hệ thần kinh và hệ nội tiết
b.Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng quan sát,phân tích phát triển trí tưởng tượng ,tư duyvà hoạt động nhóm
c.Thái độ:
-Có ý thức vệ sinh các hệ cơ quan trong cơ thể hợp lý
2 Chuẩn bị:
Gv:Mô hình cơ thể người,giáo án,bảng phụ
Hs:đọc bài,kẻ bảng 2/T9
3 Phương pháp dạy học:
Trang 2-Thảo luận nhóm,trực quan,đàm thoại,hỏi đáp tìm tòi
4 Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức lớp.(ktsshs).
4.2 Kiểm tra bài cũ:
-Nhiệm vụ của môn cơ thể người và vệ sinh?(3đ)
+Nhiệm vụ: (2đ)
-Cung cấp kiến thức về cấu tạo và chức năng sinh lý của cơ thể ,mối quan hệ giữa cơ thể với môi trường
Đề ra biện pháp bảo vệ cơ thể
+Các môn học có liên quan: (1đ)
Y tế ,giáo dục,TDTT,hội họa ,điêu khắc……
-Phương pháp học tập môn học cơ thể người và vệ sinh?(3đ) +Phương pháp quan sát (1đ)
+Phương pháp thí nghiệm(1đ)
+Phương pháp vận dụng(1đ)
-Vị trí của con người trong tự nhiên? (4đ)
+Loài người thuộc lớp thú.(2đ)
+Con người có tiếng nói,chữ viết và tư duy trừu tượng,hoạt động có mục đích và làm chủ được thiên nhiên.(2 đ)
4.3 Giảng bài mới:
* Giới thiệu bài mới:
Gv giới thiệu trình tự các hệ cơ quan :vận động ,tuần hoàn,hô hấp,tiêu hóa,bài tiết… Để có khái niệm chung ta tìm hiểu các hệ cơ quan trong cơ thể người
Hoạt động của giáo viên và
học sinh Nội dung bài học Hoạt động 1: Tìm hiểu các phần
của cơ thể người
Mục tiêu: Nêu được đặc điểm các
phần của cơ thể người
Chỉ ra được vị trí các cơ quan trên
mô hình
Gv treo tranh hoặc mô hình
Hs quan sát hình 2.1+2.2,trả lời câu
hỏi
Gv:Cơ thể người có mấy phần?kể
tên?
Hs:Có 3 phần(đầu thân và tay
chân)
Gv:Khoang ngực ngăn cách với
khoang bụng nhờ cơ quan nào?
Hs:Nhờ cơ hoành
Gv:Cơ quan nào nằm trong khoang
ngực?
I.Cấu tạo:
- Cơ thể người được bao bọc bởi da,trên da có các sản phẩm như lông, móng, tóc
-Cơ thể được chia làm 3 phần:
+Đầu +Thân +Tay chân (chi) -Cơ hoành ngăn cách bởi khoang ngực và khoang bụng
+Khoang ngực:tim phổi +Khoang bụng:
Dạ dày,ruột,tuyến gan,tuyến
Trang 3Hs:Tim và phổi
Gv:Cơ quan nào nằm trong khoang
bụng?
Hs:Dạ dày,ruột,tuyến gan,tuyến
tụy,thận,bóng đái,cơ quan sinh sản
Gv có thể hỏi thêm:
Gv:Cơ thể chúng ta bao bọc bằng cơ
quan nào và có chức năng là gì?
Hs:Da:bảo vệ cơ thể
Gv:Dưới da có cơ quan nào?
Hs:Cơ và xương tạo nên hệ vận
động
Gv:Hệ cơ và xương tạo ra các khỏang
trống chứa các cơ quan bên
trong Theo em đó là khoang nào?
Hs:Khoang sọ,khoang ngực và khoang
bụng
Gv gọi một vài học sinh chỉ vị trí
các cơ quan trên mô hình
Sau khi nhận biết các cơ quan học
sinh có thể tự rút ra kết luận
GDHN: biết được cấu tạo của các cơ
quan, hệ cơ quan nhằm làm quen với
hoạt động nghiên cứu về cơ thể
người như : nhà nghiên cứu, bác sĩ,
giám định pháp y,…
Hoạt động 2: Xác định vị trí của
các cơ quan, hệ cơ quan của cơ thể
trên mô hình
Mục tiêu: Xác định đúng thành
phần các cơ quan , hệ cơ quan trên
mô hình
Xác định chức năng chính của các
hệ cơ quan
Hs vận dụng kiến thức cũ và cho
biết thế nào là hệ cơ quan?
Hs: Các cơ quan phối hợp hoạt động
cùng thực hiện một chức năng
chung gọi là hệ cơ quan
Sau đó hs thảo luận nhóm hoàn
thành bảng 2(5/)
Đại diện nhóm trình bày
Nhóm khác nhận xét bổ sung
tụy,thận,bóng đái,cơ quan sinh sản
II.Các hệ cơ quan:
-Hệ vận động: nâng đỡ, vận động cơ thể -Hệ tuần hoàn:vận chuyển oxi,
cacbonic,chất dinh dưỡng, chất thải…
-Hệ tiêu hóa: lấy và biến đổi thức ăn thành chất dinh dưỡng cung cấp cho cơ thể và thải phân
-Hệ hô hấp:trao đổi khí
-Hệ bài tiết: lọc máu -Hệ thần kinh:Tiếp nhận và trả lời kích thích điều hòa hoạt động cơ thể
-Hệ sinh dục: duy trì nòi giống
-Hệ nội tiết:tiết hoocmon góp phần điều hòa các quá trình
Trang 4Gv chỉnh sửa cho các nhóm
1.Hệ vận động:(cơ và xương)Giúp
cơ thể vận động
2.Hệ tuần hoàn: (Tim và hệ
mạch)Vận chuyển chất dinh
dưỡng,oxi và hoocmon đến từng tế
bào và loại thải những chất bã ra
ngoài
3.Hệ tiêu hóa: (Miệng,ống tiêu
hóa và tuyến tiêu hóa)Tiếp nhận
và biến thức ăn thành chất dinh
dưỡng)
4.Hệ hô hấp: (mũi,khí quản,phế
quản và phổi)trao đổi khí oxi và khí
cacbonic giữa cơ thể với môi trường
5.Hệ bài tiết: (thận,ống dẫn nước
tiểu,bóng đái)Bài tiết nước tiểu
6.Hệ thần kinh: (Não,tủy sống,dây
thần kinh và hạch thần kinh Tiếp
nhận và trả lời kích thích của môi
trường,điều hòa hoạt động của các
cơ quan
7.Hệ sinh dục:có chức năng sinh
sản và bảo tồn nòi giống
Gv:So sánh với lớp thú thì ở người
ngoài các hệ cơ quan trên còn có
những cơ quan nào khác?
Hs:hệ sinh dục,hệ nội tiết, da và
các giác quan
Hoạt động 3: Nêu tính thống nhất
trong hoạt động của các hệ cơ quan
Mục tiêu:Hs nêu rõ tính thống nhất
giữa các hệ cơ quan trong cơ thể
dưới sự điều khiển , chỉ đạo của
hệ thần kinh và hệ nội tiết
Gv treo sơ đồ hình 2.3
Gv hướng dẫn hs ngnhiên cứu thông
tin trên hình
+Mũi tên 2 chiều:thể hiện mối
quan hệ qua lại(thông tin điều khiển
và thông tin ngược )
+Chọn một cơ quan làm trọng tâm
sau đó phân tích mối quan hệ với
sinh lí của cơ thể
III.Sự phối hợp hoạt động của các cơ quan:
-Hệ thần kinh và hệ nội tiết điều khiển sự hoạt động của toàn bộ các hệ cơ quan trong cơ thể thông qua
cơ chế thần kinh và thể dịch
-Các hệ cơ quan hoạt động phối hợp đảm bảo cơ thể người là thống nhất nhằm thích nghi cao độ với môi trường
Trang 5các cơ quan khác.
Gv: Mũi tên liền nét cho biết điều gì?
Hs: Là đường liên hệ ngược báo về trung ương thần kinh biết tình trạng của các cơ quan
Gv: Phân tích ví dụ về sự hoạt động của một cơ quan liên quan tới hệ thần kinh và các hệ cơ quan khác.?
Hs cho ví dụ: khi vận động viện chạy đua(vận động)cần nhiều oxi để báo về trung ương thần kinh làm tăng quá trình lấy oxi và thải cacbonic(hô hấp)máu chuyển nhanh để kịp thời mang oxi đến tế bào (tuần
hoàn)thải mồ hôi để cân bằng nhiệt(bài tiêt
Gv:Mối quan hệ đó có ý nghiã gì đối với cơ thể?
Hs: Thống nhất hoạt động với nhau
Gv giảng giải:
-Điều hòa hoạt động đều là phản xạ
-Kích thích từ môi trường ngoài và trong cơ thể tác động đến cơ quan thụ cảm đến trung ương thần kinh đếncơ quan trả lời kích thích , kích thích từ môi trường ngoài đến cơ quan thụ cảm đến tuyến nội tiết tiết hoocmon đến cơ quan để tăng cường hay giảm hoạt động
Từ đó hs có thể giải thích được vì sao khi thấy trời mưa thì chạy nhanh về nhà hay đi thi ta luôn hồi hộp?
Gv có thể cho thêm ví dụ:khi thầy cô gọi lên trả bài là sự phối hợp hoạt động của các cơ quan
Tai (nghe) ,cơ chân co (đứng lên),cơ tay co (cầm sách) mắt (nhìn),miệng (đọc)sự phối hợp này thực hiện được là nhờ cơ chế thần kinh và cơ chế thể dịch
Hs tự rút ra kiến thức
4.4 Củng cố luyện tập:
Trang 6-Tại sao nói cơ thể người là một khối thống nhất?
Hs:Vì các cơ quan trong một hệ cơ quan hay các hệ cơ quan trong
cơ thể có sự phối hợp dưới sự điều hòa của thần kinh và hệ nội tiết
-Nêu cấu tạo của cơ thể người?
*Cơ thể người được bao bọc bởi da,trên da có các sản phẩm như lông,móng,tóc
*Cơ thể được chia làm 3 phần:
+Đầu
+Thân
+Tay chân(chi)
*Cơ hoành ngăn cách bởi khoang ngực và khoang bụng
+Khoang ngực:tim phổi
+Khoang bụng:
Dạ dày,ruột,tuyến gan,tuyến tụy,thận,bóng đái,cơ quan sinh sản
-Chọn câu trả lời đúng:
Những hệ cơ quan nào dưới đây có chức năng chỉ đạo hoạt động của các hệ cơ quan khác trong cơ thể?
a.Hệ thần kinh và hệ nội tiết
b.Hệ vận động ,hệ tuần hoàn ,hệ tiêu hóa
c.Hệ bài tiết và hệ sinh dục
Đáp án :a
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
-Học bài , trả lời câu hỏi sgk
-Đọc mục “Em có biết”
-Chuẩn bị bài mới:Tế bào
+Đọc bài , quan sát hình và vẽ hình cấu tạo tế bào(chú thích hình )
+Kẻ bảng 3.1 chức năng của các bộ phận trong tề bào
-Trả lời một số câu hỏi:
+ Nêu cấu tạo và chức năng của tế bào?
+ Tại sao nói nhân là trung tâm của tế bào?
+ Tại sao nói tế bào là đơn vị cấu trúc và là đơn vị chức năng của cơ thể?
5 Rút kinh nghiệm:
Trang 7