Tieát ppct 6 PHAÛN XAÏ Ngaøy daïy / / ((((( 1 Muïc tieâu a Kieán thöùc Chöùng minh phaûn xaï laø cô sôû cuûa moïi hoaït ñoäng cuûa cô theå baèng caùc ví duï cuï theå + Neâu ñöôïc caáu taïo vaø chöùc n[.]
Trang 1Tiết ppct:6 PHẢN XẠ
Ngày dạy: / /
1 Mục tiêu:
a Kiến thức:
- Chứng minh phản xạ là cơ sở của mọi hoạt động của cơ thể bằng các ví dụ cụ thể
+ Nêu được cấu tạo và chức năng của nơron, kể tên các loại nơron
+ Nêu đựơc khái niệm phản xạ
+ Phân tích phản xạ Phân tích đường đi của xung thần kinh theo cung phản xạ, vòng phản xạ Nêu ý nghĩa phản xạ b.Kỹ năng:
-Rèn hs kỹ năng quan sát và hoạt động nhóm
c.Thái độ:
-Nhận thức đúng vai trò các cơ quan , bộ phận cơ thể trong các phản xạ
2 Chuẩn bị:
Gv:Tranh cấu tạo củaa nơron, sơ đồ cung phản xạ
Hs: Xem bài, ôn lại kiến thức (bài 4 Mô thần kinh)
3 Phương pháp dạy học:
Thảo luận nhóm, trực quan, đàm thoại
4 Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức lớp.(ktsshs)
4.2 Kiểm tra bài cũ: thông qua (gv nhận xét bài thu hoạch) 4.3 Giảng bài mới:
* Giới thiệu bài mới: Tại sao khi chạm tay vào vật nóng, tay rụt lại hay khi nói đến chanh thì tiết nước bọt.Những hiện tượng trên gọi là gì? Và chúng được diễn ra theo cơ chế
nào? Nội dung bài học hôm nay giúp các em tìm hiểu vấn đề trên
Hoạt động của giáo viên và
học sinh Nội dung bài học ĐVĐ: Nơron có cấu tạo và chức
năng như thế nào?
Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo và
chức năng của nơron, kể tên các
loại nơron
MT: Nêu được cấu tạo của nơron và
chức năng của các loại nơron
Dựa vào kiến thức bài 4 Mô thần
kinh
Hs nhắc lại thế nào là mô thần
kinh?
Gv treo tranh câm H6.1
Hs mô tả các thành phần của một
I.Cấu tạo và chức năng của nơron: 1.Cấu tạo:
Thân chứa nhân Tua ngắn:sợi nhánh Tua dài:sợi trục(có bao miêlin và các xinap)
2.Chức năng:
-Cảm ứng:là khả năng tiếp nhận kích thích và phản ứng lại
Trang 2nơron điển hình: Thân, Tua ngắn, Tua
dài(sợi trục)
Gv mở rộng: Cúc xinap là nơi tiếp
giáp giữa tế bào thần kinh này với
tế bào thần kinh khác
Hs nghiên cứu thông tin sgk:
Gv: Chức năng của nơ ron?
Hs: Cảm ứng và dẫn truyền
GV: Giải thích chức năng của nơ ron.
Chốt lại nội dung
Gv: Có nhân xét gì về hướng dẫn
truyền xung thần kinh ở nơron hướng
tâm và nơron li tâm?
Hs: Thân- sợi trục- xinap
GV: Bao miêlin giúp vận tốc truyền
xung nhanh hơn
Gv: Có mấy loại nơron?
Hs: Có 3 loại nơron
+ Nơron hướng tâm (Nơron cảm giác)
+ Nơron trung gian (Nơron liên lạc)
+ Nơron li tâm (Nơron vận động )
GV: Treo tranh cấu tạo cung phản xạ
và hướng dẫn HS quan sát Xác
định vị trí từng nơ ron
Gv treo bảng phụ để HS thựchiện
phiếu so sánh cấu tạo và chức
năng của 3 loại nơron đó?
Tên nơron Cấu tạo Chức
năng Hướng
tâm(cảm
giác)
Trung gian
Li
tâm(vận
động)
Ngoài(tạo thành HTK) Trong
Trong sợi trục hướng
ra cơ quan phản ứng
Truyền xung về TWTK
Liên hệ giữa các nơron
Truyền xung ra các cơ quan phản ứng
ĐVĐ: Tại sao khi nghe tiếng trống
trường HS vào lớp? Đó là phản xạ
Hoạt động 2: Tìm hiểu về phản xạ,
cung phản xạ và vòng phản xạ
kích thích bằng hình thức phát xung thần kinh
-Dẫn truyền:là khả năng lan truyền xung thần kinh theo một chiều nhất định
- Có 3 loại nơron:
+ Nơron hướng tâm(nơron cảm giác) + Nơron trung
gian(Nơron liên lạc) + Nơron li tâm(Nơron vận động
II.Cung phản xạ:
1.Phản xạ:
Phản xạ là phản ứng của cơ thể trả lời kích thích của môi trường thông qua hệ thần kinh
Trang 3MT: Nêu khái niệm phản xạ, cung
phản xạ và vòng phản xạ
Nêu 5 thành phần của cung phản
xạ và phân tích vòng phản xạ
Gv treo bảng phụ
Đánh dấu vào câu mà em cho đó
là phản xạ?
a.Nghe tiếng động mạnh, quay đầu
lại
b.Chạm tay vào cây trinh nữ, lá cụp
lại
c.Trời nóng quá toát mồ hôi
d.Nghe trống, học sinh vào lớp
e.Chiếu chùm ánh sáng, amip co lại
Nêu được đáp án:a,d,e
Gv: Phản xạ là gì? So sánh phản xạ
và hiện tượng cảm ứng ở thực
vật?
Hs: Phản xạ là phản ứng của cơ
thể trả lời kích thích của môi
trường thông qua hệ thần kinh
Hiện tượng cảm ứng ở thực vật là
phản ứng của tế bào không có sự
tham gia của hệ thần kinh
Hs tự nghiên cứu thông tin sgk và
quan sát hình 6.2 và trả lời câu hỏi
theo nhóm
1 Các loại nơron nào tạo nên cung
phản xạ?
2 Các thành phần của một cung
phản xạ?
3 Cung phản xạ là gì? Có vai trò như
thế nào?
Đại diện nhóm trình bày
1.Ba loại nơron
2.Năm thành phần (Cơ quan thụ
cảm, nơron hướng tâm, nơron li tâm,
nơron trung gian, cơ quan phản ứng)
3.Cung phản xạ là đường dẫn
truyền xung thần kinh từ cơ quan thụ
cảm qua trung ương thần kinh tới cơ
quan phản ứng
Gv mở rộng :Kim châm vào tay tay
rụt lại Kim châm kích thích cơ quan thụ
cảm dưới da nơron hướng tâm tủy
sống nơron li tâm ngón tay tay rụt
2.Cung phản xạ:
-Cung phản xạ là đường dẩn truyền xung thần kinh từ cơ quan thụ cảm qua trung ương thần kinh tới cơ quan phản ứng -Cung phản xạ gồm: +Cơ quan thụ cảm +Nơron hướng tâm +Nơron li tâm
+Nơron trung gian +Cơ quan phản ứng
3.Vòng phản xạ:
-Luồng thần kinh bao gồm cung phản xạ và đường phản hồiVòng phản xạ
- Ý nghĩa: Trong phản xạ luôn có luồng thông tin ngược báo về TWTK để TWTK điều chỉnh cho phản ứng thích hợp
Trang 4Hs nghiên cứu sơ đồ hình 6.3 ,thông tin sgk
Gv yêu cầu hs lấy ví dụ về phản xạ và phân tích đường dẫn truyền xung thần kinh trong phản xạ đó
Ví dụ:Hái quả
Hái lần 1:Chưa tới,mắt và da báo về TWTK,TWTK
Truyền xung thần kinh đến chân
rướn người lên
Hái lần 2:Chạm đến quả nhưng chua hái được tiếp tục truyền xung thần kinh
Hái lần 3: Hái được quả ,mắt và da báo về TWTK
Gv: Cơ thể có biết khi chưa chạm đến vật không? Cơ quan nào làm nhiệm vụ báo về TWTK? Báo về theo nơron nào?
Hs: Biết Do cơ quan phản ứng
Nơron hướng tâm:xuất phát từ cơ quan phản ứng
Gv:Ý nghĩa của sự thông báo
ngược?
Hs:Thông báo thông tin ngược để điều chỉnh phản ứng cho thích hợp (Phản xạ chính xác)
Gv lưu ý: Nếu phản ứng lần 1 đã
đáp ứng được yêu cầu thì xung thần kinh có truyền theo vòng phản xạ không?
Hs:Có
Gv treo sơ đồ Hình 6.3
Hs phân tích(1-2 hs)
Hs tự rút ra kết luận
Gv yêu cầu hs cho thêm một số ví dụ: Da ngứa, ta gãi, chưa hết ngứa ta tiếp tục gãi (vòng phản xạ)
GDHN: Nghiên cứu về phản xạ và cung phản xạ coq nhiều ứng dụng trong các hoạt động lao động, các lĩnh vực nghề nghiệp ( lái xe, HLV võ thuật,nghề dẫn đường không lưu,
… )
Trang 54.4 Củng cố luyện tập:
-Nêu cấu tạo của một nơron điển hình?
Hs: Thân chứa nhân
Tua ngắn:sợi nhánh
Tua dài:sợi trục(có bao miêlin và các xinap)
-Khái niệm phản xạ?
Hs: Phản xạ là phản ứng của cơ thể trả lời kích thích của môi trường thông qua hệ thần kinh
-Các khâu của cung phản xạ?
Hs:Cơ quan thụ cảm ,Nơron hướng tâm,Nơron li tâm,Nơron trung gian,Cơ quan phản ứng
-Hãy đánh dấu mũi tên và ghi tên các nơron vào sơ đồ vòng phản xạ sau đây:
Trung ương thần kinh
Xung thần kinh xung thần kinh xung thần kinh
xung thần kinh hướng tâm thông báo ngược li tâm điều chỉnh li tâm Cơ quan thụ cảm Cơ quan phản ứng 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà: -Học bài, trả lời câu hỏi sgk -Đọc mục em có biết -Chuẩn bị bài 7: + Oân lại kiến thức cấu tạo bộ xương thỏ(lớp 7) + Nêu cấu tạo bộ xương người? Chức năng? 5 Rút kinh nghiệm: