3 1 cham soc sau gm va pt

CHĂM SÓC SAU GÂY MÊ VÀ PHẪU THUẬT CHĂM SÓC SAU GÂY MÊ VÀ PHẪU THUẬT NỘI DUNG • Chăm sóc và theo dõi tại phòng hồi tỉnh • Các biến chứng tại phòng hồi tỉnh ĐẠI CƯƠNG • Gây mê (tê) = Thay đổi chức năng[.]

CHĂM SÓC SAU GÂY MÊ

VÀ PHẪU THUẬT

NỘI DUNG

• Chăm sóc và theo dõi tại phòng hồi tỉnh

• Các biến chứng tại phòng hồi tỉnh

– Gây mê toàn diện

– Gây tê trục TKTƯ

– Gây tê vùng, ngoại biên…

CHĂM SÓC TẠI PHÒNG HỒI TỈNH

VẬN CHUYỂN BN TỪ PM  P.HỒI TỈNH

• Với BS GMHS (người đã thực hiện vô cảm)

• Nếu không, ĐD chuyên về GMHS

• Phương tiện cung cấp O2

• Theo dõi DH sinh tồn (SpO2, ECG) nếu cần

• Bàn giao kỹ (có ghi nhận/hồ sơ) về cơ địa, vô cảm, PT, bệnh lý đi kèm

CHĂM SÓC TẠI PHÒNG HỒI TỈNH

MỤC TIÊU VÀ CHỨC NĂNG

• Đảm bảo an toàn cho BN sau vô cảm (gây mê)

– Phục hồi và duy trì chức năng sinh tồn

– Phòng ngừa biến chứng liên quan hồi tỉnh

– Phòng ngừa biến chứng PT và do cơ địa BN

• Đảm bảo sự dễ chịu cho BN

– Giảm đau

– T o , nước tiểu, buồn nôn, nôn ói

CHĂM SÓC TẠI PHÒNG HỒI TỈNH

PHƯƠNG TIỆN

• Hệ thống cung cấp khí (O2, khí trời)

• Hệ thống hút chân không (máy hút)

• Phương tiện làm ấm cho BN

CHĂM SÓC TẠI PHÒNG HỒI TỈNH

PHƯƠNG TIỆN

• Phương tiện thông khí

• Phương tiện hồi sức, đặt nội khí quản

• Máy theo dõi dãn cơ

THEO DÕI TẠI PHÒNG HỒI TỈNH

THEO DÕI TẠI PHÒNG HỒI TỈNH

THEO DÕI

• Sinh hiệu, SpO2 với monitor

• Nếu không, mỗi 15p trong giờ đầu

RÚT NỘI KHÍ QUẢN

• KHI NÀO RÚT NKQ ???

RÚT NỘI KHÍ QUẢN

TIÊU CHUẨN RÚT NKQ (BRAND)

• Có thể mở mắt, xiết chặt tay, nâng đầu, lè lưỡi tối thiểu 5s

RÚT NỘI KHÍ QUẢN

TIÊU CHUẨN RÚT NKQ (PHÁP) – HÔ HẤP

• Thở đều, không co kéo

• Vt > 5 – 8ml/kg

• Nhịp thở = 12 – 25 lần/phút

• Áp lực hít vào < - 20cmH2O

RÚT NỘI KHÍ QUẢN

TIÊU CHUẨN RÚT NKQ (PHÁP) – DÃN CƠ

• Có thể mở mắt, xiết chặt tay, nâng đầu, lè lưỡi tối thiểu 5s

• TOF > 90%

CHĂM SÓC SAU GÂY TÊ

• Các chức năng sinh tồn

• Tình trạng phong bế cảm giác, vận động

• Tri giác nếu có an thần kèm theo

trong khi phẫu thuật

CÁC BIẾN CHỨNG SAU MỔ

• Hô hấp và đường thở

• Rối loạn huyết động

• Buồn nôn và nôn ói sau mổ

• Biến chứng thận

• Rối loạn thần kinh – tri giác

BIẾN CHỨNG HÔ HẤP

• GIẢM OXY MÁU

– Xẹp phổi

– Giảm thông khí phế nang

– Giảm Oxy máu do “pha loãng” (N2O)

DUNG TÍCH CẶN CHỨC NĂNG

Tác động của tư thế lên dung tích cặn chức năng

XẸP PHỔI VÀ PEEP (positive end-expiratory pressure)

ZEEP : Zero end-expiratory pressure

Trước đặt NKQ

Trước đặt NKQ

Sau đặt NKQ

Sau đặt NKQ

BIẾN CHỨNG HÔ HẤP

• GIẢM THÔNG KHÍ PHẾ NANG  Hậu quả:

– Tăng CO2 máu

– Toan hô hấp

– Nặng  Giảm Oxy máu

– Ngưng thở

BIẾN CHỨNG HÔ HẤP

• GIẢM THÔNG KHÍ PHẾ NANG

– Ức chế trung tâm hô hấp

+ Thuốc mê + Thuốc phiện + Benzodiazepine + Sau PT não, ĐM cảnh

BIẾN CHỨNG HÔ HẤP

• GIẢM THÔNG KHÍ PHẾ NANG

– Suy giảm chức năng phổi và cơ hô hấp

+ Tiền căn bệnh phổi (COPD, hội chứng hạn chế) + Dãn cơ tồn lưu

+ Giảm đau không đủ  Đau khi thở + Co thắt PQ (nhi)

+ Tràn khí màng phổi

BIẾN CHỨNG HÔ HẤP

• KHỐI MÁU TỤ VẾT MỔ

– Sau mổ tuyến giáp, tuyến cận giáp, mạch máu vùng cổ…

– Cần can thiệp nhanh chóng

• LIỆT DÂY THANH

– Tạm thời hoặc vĩnh viễn

Thể tích cuối tâm trương

Chức năng tâm trương

HỒI LƯU TĨNH MẠCH

Phân suất tống máu

Chức năng tâm thu

Cung lượng tim

• Phản xạ áp lực

• Giao cảm

• Đối giao cảm

HA =

Thể tích tống máu tâm thất x Nhịp tim

X

X

BIẾN CHỨNG VỀ HUYẾT ĐỘNG

• TỤT HUYẾT ÁP

– Giảm thể tích tuần hoàn

– Giảm hồi lưu tĩnh mạch

– Dãn mạch (thuốc, sốc NT…)

– Giảm cung lượng tim (NMCT, suy tim, loạn nhịp)

BIẾN CHỨNG VỀ HUYẾT ĐỘNG

• TĂNG HUYẾT ÁP

– Tiền căn THA

– Đau, cầu bàng quang

– Truyền dịch quá mức

– Giảm Oxy máu, tăng CO2 máu

– Hạ thân nhiệt

– Tăng ALNS

BIẾN CHỨNG VỀ HUYẾT ĐỘNG

• TĂNG HUYẾT ÁP

– Tái lập điều trị trước đây của BN nếu được

– Nếu cần điều trị, dùng thuốc tiềm phục + tác dụng ngắn

• Labetalol, Esmolol

• Verapamil

• Nitrates: Nitroglycerine, Nitroprusside

• Hydralazine

BIẾN CHỨNG VỀ HUYẾT ĐỘNG

• LOẠN NHỊP TIM: Nguyên nhân

– Tăng trương lực giao cảm

BIẾN CHỨNG VỀ HUYẾT ĐỘNG

• LOẠN NHỊP TIM: Loạn nhịp trên thất

– Nhịp nhanh xoang (đau, kích động, sốt, tăng thân nhiệt, giảm Oxy máu, giảm thể tích tuần hoàn, thuyên tắc phổi)

– Nhịp chậm xoang (phong bế trục TKTƯ cao, opioids, phản xạ vagal, ức chế bêta, tăng ALNS)

– Nhịp nhanh kịch phát trên thất: nhịp nhanh nhĩ đa ổ,

nhịp bộ nối, rung nhĩ, cuồng nhĩ (>70t, PT bụng, lồng ngực, mạch máu lớn kèm theo RL co bóp nhĩ, RL điện giải…)  Có thể tụt HA

– Adenosine, Verapamil (Diltiazem), Amiodarone,

Digoxin, sốc điện chuyển nhịp…

BIẾN CHỨNG VỀ HUYẾT ĐỘNG

• LOẠN NHỊP TIM: Loạn nhịp thất

– Cần tìm nguyên nhân (giảm Oxy máu, TMCT, nhiễm

toan, hạ K+, hạ Mg2+, kích thích do đầu catheter trung tâm)

– Amiodarone, ức chế bêta, Lidocaine

– Nhịp thất gây RL huyết động, rung thất  Xem Hồi sinh tim phổi nâng cao (AHA 2010)

BIẾN CHỨNG VỀ HUYẾT ĐỘNG

• LOẠN NHỊP TIM: Nhồi máu cơ tim

– Chuyển sang Hồi Sức

– Lâm sàng, ECG, men tim

– Tiêu sợi huyết: Rất khó khăn/sau mổ

– Xquang can thiệp

– Ức chế bêta đang sử dụng  Giảm nguy cơ biến cố tim mạch

– Không nên cho ức chế bêta trước mổ nếu chưa sử

dụng trước đó

BIẾN CHỨNG THẬN

• THIỂU NIỆU: < 0,5ml/kg/giờ

– Trước thận: Giảm tưới máu thận (giảm thể tích tuần hoàn, hội chứng chèn ép khoang bụng)

– Tại thận: Hoại tử ống thận cấp thứ phát sau giảm tưới máu, thuốc gây độc thận

– Sau thận: Tắc thông tiểu, tổn thương niệu quản do PT

BIẾN CHỨNG THẬN

• ĐA NIỆU:

– Hội chứng đa niệu sau gỡ bỏ tắc nghẽn

– Thuốc lợi tiểu

– Đa niệu thẩm thấu (tăng đường huyết, tăng Calci máu, mannitol…)

– Đa niệu nhạt (trung ương)

BIẾN CHỨNG THẦN KINH

• TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO CHU PHẪU:

– Nhồi máu não (bệnh mạch máu não, tăng đông, rung nhĩ, thuyên tắc mỡ)

– Xuất huyết não (RL đông máu, THA, dị dạng và túi phình động mạch, chấn thương)

– Thuốc: Ketamine, opioids, BZD, metochlopramide

– Triệu chứng của bệnh lý khác (giảm Oxy máu, hạ Na+ máu, hạ đường huyết…)

BIẾN CHỨNG THẦN KINH

• TỔN THƯƠNG THẦN KINH DO GÂY TÊ:

– Dây thần kinh do gây tê

– Rễ thần kinh (HC chùm đuôi ngựa/gây tê trục TKTƯ) – Viêm màng não/gây tê TS

– Chèn ép tủy (máu tụ/gây tê trục TKTƯ)  Tổn thương tủy sống

CHUYỂN TRẠI ???

TIÊU CHUẨN RA KHỎI PHÒNG HỒI

TỈNH – THANG ĐIỂM ALDRETE

TIÊU CHUẨN RA KHỎI PHÒNG HỒI

TỈNH – THANG ĐIỂM ALDRETE

Độ bão hòa Oxy