9 dịch hạch

BỆNH SINHBọ chét Vết cắn, vết thương ở da Viêm hạch bạch huyết, hoại tử, xuất huyết Vi khuẩn vào máu gây rối loạn thăng bằng sinh học trầm trọng: đông máu nội mạch rãi rác, … Vi khu

DỊCH HẠCH

Sách thánh kinh

Bệnh của súc vật, chủ yếu là loại gặm nhấm, có khả năng gây thành dịch

Lây sang người, có khả năng gây thành dịch

Do Yersinia pestis gây ra

Kháng nguyên V và W giúp vi khuẩn thích nghi

trong tế bào và phát triển

Kháng nguyên F1 ở võ tế bào giúp vi khuẩn chống thực bào

Nội độc tố (Lipopolysaccharide endotoxin)

Coagulase và Fibrinolysin

Trực tiếp : người qua người

Dịch ở súc vật trung gian xảy ra trước dịch ở người

BỆNH SINH

Bọ chét

Vết cắn, vết thương ở da

Viêm hạch bạch huyết, hoại tử, xuất huyết

Vi khuẩn vào máu gây rối loạn thăng bằng

sinh học trầm trọng: đông máu nội mạch rãi rác, …

Vi khuẩn theo đường máu đến các bộ phận khác của cơ thể: phổi, da, màng não …

THỂ MÁU

Vi khuẩn dịch hạch từ hạch viêm có từng đợt xâm nhập vào máu (intermittent bacteriemia), cấy máu lúc nhập viện có thể dương tính đến 27% (không phải thể máu)

Vi khuẩn thường xuyên có trong máu, phết máu ngoại biên có thể tìm thấy vi khuẩn Bệnh nhân thường đi vào truỵ tim mạch

Nhiễm trùng huyết thứ phát từ viêm hạch

Nhiễm trùng huyết tiên phát, không có viêm hạch

THỂ PHỔI

Cần phân biệt với suy hô hấp, phù phổi trong bệnh cảnh dịch hạch thể máu, không có tổn

thương nhu mô phổi

Viêm phổi thứ phát từ viêm hạch

Viêm phổi tiên phát: ủ bệnh 1-6 ngày

Chết nhanh, lây viêm phổi tiên phát cho người khác

THỂ MÀNG NÃO

Điều trị không đủ liều lượng và thời gian

Một loại viêm màng não mủ

Nhiều trường hợp có tỷ lệ Lymphocytes cao hơn Neutrophils

Điều tra kỷ dịch tể học để chẩn đoán phân

biệt với viêm màng não lao

CÁC BIỂU HIỆN LÂM SÀNG KHÁC

DA

Xuất huyết điểm da niêm

Hoại tử đen đầu chi

Mụn mủ

Vết loét

HỌNG

Viêm họng

Không có biểu hiện viêm họng lâm sàng

Xuất huyết tiêu hoá

Suy thận cấp

Nồng độ kháng thể lần 2 ≥ 4 lần

Nồng độ kháng thể 1 lần ≥ 1/16

ĐIỀU TRỊ

Nguyên tắc: điều trị càng sớm càng tốt, không

chờ kết quả xét nghiệm

Những yếu tố tiên lượng nặng

Nhập viện trể trên 48 giờ

Vị trí hạch ở nách, cổ dễ có biến chứng

BC ≥ 20.000/mm3, càng cao càng nặng

Phết máu ngoại biên tìm thấy vi khuẩn

Nhiễm trùng huyết, viêm màng não, viêm

phổi

lần trong ngày, TB x 7-10 ngày

+ Hoặc TETRACYCLINE: 40mg/Kg chia

4 lần trong ngày, uống x 7-10 ngày

+ Hoặc CHLORAMPHENICOL 50mg/Kg

chia 4 lần trong ngày, uống 7-10 ngày

ĐIỀU TRỊ (tt)

Dịch hạch thể máu, thể màng não, thể phổi:

+ CHLORAMPHENICOL 50-100mg/Kg

chia 4 lần trong ngày (TM) cho đến khi lâm sàng

cải thiện có thể đổi sang uống đủ 10 ngày

+ TETRACYCLINE hạn chế dùng cho trẻ

em, không dùng cho phụ nữ có thai

HEPARIN, CORTICOSTEROIDS không có

bằng chứng hiệu quả

PHÒNG BỆNH

Thuốc tiêm phòng:

Dùng xác vi khuẩn (formalin-killed vaccine)

Dùng vi khuẩn làm yếu Các biện pháp khác

KẾT LUẬN

Dịch hạch là một bệnh nguy hiểm, tử vong cao, nếu điều trị muộn có thể bộc phát thành dịch, khó kiểm soát

Sau đợt dịch, vi khuẩn vẫn còn tồn tại trong

tự nhiên nhất là ở các súc vật hoang dã

Do đó, việc phòng chống dịch hạch phải là công việc thường xuyên, không thể buông lơi

LỜI TRÍCH DẪN – DỊCH HẠCH

Dịch hạch là bệnh hết sức đa dạng


Dịch hạch là bệnh có biểu hiện lâm sàng đa dạng

kể cả thể nhiễm trùng huyết không có viêm hạch, thể viêm màng não do sử dụng kháng sinh không

đủ liều lượng, không đủ thời gian và nguy hiểm nhất là dịch hạch thể phổi có thể lây trực tiếp từ người sang người và có thể gây tử vong trong

vòng 24 giờ

Đau vua


Viêm hạch dịch hạch rất đau, đau nhiều nhất

(đau vua) trong các loại viêm hạch, khiến bệnh nhân thủ thế tránh thầy thuốc khám bệnh chạm vào (có thể chưa thấy các triệu chứng viêm khác như chưa sưng, chưa đỏ mà đã rất đau)

Nguyên tắc “Không chờ đợi”


Phải điều trị dịch hạch ngay khi có chẩn đoán sơ

bộ, không được chờ đợi kết quả xét nghiệm