HỘI CHỨNG TIÊU CHẢY GIA súc

Tiêu chảy là triệu chứng chung, đặc trưng và thường xuất hiện trong bệnh lý đường tiêu hóa của gia súc.. Xuất phát từ nguyên nhân hay triệu chứng lâm sàng, căn cứ vào đặc điểm, thời gian

HỘI CHỨNG TIÊU CHẢY GIA SÚC

Hội chứng tiêu chảy

A Đặt vấn đề

Trong những năm gần đây ngành chăn nuôi nước ta có những chuyển biến rõ rệt tăng cả về số lượng và chất lượng Song việc phát triển chăn nuôi đang gặp nhiều khó khăn Một trong những nguyên nhân ảnh hưởng chủ yếu đến hiệu quả kinh tế của chăn nuôi đó là tình hình dịch bệnh Trong đó đặc biệt là bệnh về tiêu chảy Tiêu chảy là triệu chứng chung, đặc trưng và thường xuất hiện trong bệnh lý đường tiêu hóa của gia súc Xuất phát từ nguyên nhân hay triệu chứng lâm sàng, căn cứ vào đặc điểm, thời gian hoặc tính chất của bệnh mà có cách gọi tên khác nhau: hội chứng tiêu chảy, bệnh tiêu chảy không nhiễm trùng, bệnh tiêu chảy ở gia súc sơ sinh, bệnh phân sữa

Đến nay, triệu chứng tiêu chảy ở gia súc con được khẳng định xuất hiện gắn liền với các bệnh nhiễm trùng đường tiêu hóa; gây ra bởi nguyên nhân vi khuẩn: tiêu chảy do E.coli, viêm ruột hoại tử do Cl penrfringens, bệnh phó thương hàn ở gia súc sau cai sữa Trong các bệnh truyền nhiễm do virus: dịch tả, viêm dạ dày ruột truyền nhiễm (TGE) hoặc bệnh do nội ký sinh trùng: cầu trùng, giun đũa, giun lươn, sán lá ruột

Với bất kể nguyên nhân gây bệnh nào thì triệu chứng tiêu chảy vẫn luôn được coi

là đặc điểm phổ biến nhất trong các dạng bệnh của đường tiêu hóa Tiêu chảy dẫn đến mất nước, thiếu hụt các chất điện giải, suy kiệt cơ thể, nếu trầm trọng dễ bị trụy tim mạch và chết

Nguyên nhân chủ yếu của tình hình trên là do công tác chăm sóc nuôi dưỡng và quản lý đàn gia súc chưa đáp ứng được các yêu cầu kỹ thuật cần thiết, tỷ lệ mắc bệnh trong những năm gần đây tương đối cao Mặc dù đã có rất nhiều phương

pháp phòng và điều trị song hiệu quả trong thực tế vẫn chưa thực sự tốt.Xuất phát

từ thực tế yêu cầu sản xuất, phục vụ mục đích học tập của sinh viên chuyên

ngành chăn nuôi thú y Nhóm 5 tiến hành chuyên đề tìm hiểu về “ Hội chứng tiêu chảy ở gia súc” gồm các nội dung sau:

Nguyên nhân gây tiêu chảy

Cơ chế

Triệu chứng

Chẩn đoán

Phòng và điều trị bệnh

Phân biệt các dạng tiêu chảy thường gặp

Hội chứng tiêu chảy

B Giải quyết vấn đề

Khái niệm : Tiêu chảy là hiện tượng gia tăng số lần thải phân hoặc tăng thàn phần nước trong phân, tăng khối lượng phân

1 Nguyên nhân chung:

Do ăn nhiều, thức ăn không kịp tiêu hoá bị lên men dẫn đến ỉa chảy

Do thay đổi thức ăn đột ngột

Ăn các loại thức ăn bột đường không chín

Ăn phải thức ăn bị hỏng

Chó mèo, loài ăn thịt sống có nhiều khả năng gặp tiêu chảy

Do các bệnh truyền nhiễm, bệnh kst, quá trình viêm ở dạ dày, ruột

Nguyên nhân: Cụ thể từng loại gia súc

-Ở trâu bò: Bệnh thường xảy ra ở bê, nghé non dưới 6 tháng tuổi và vào mùa mưa

ẩm làm bãi chăn, chuồng trại bị ô nhiễm Bệnh có thể do nhiều nguyên nhân:

Do nhiễm vi khuẩn gây viêm ruột, nhiễm virus (thường là virus Parvo ở bê non),

Do ký sinh trùng (giun đũa, sán lá gan),

Do thức ăn nhiều đạm nhiều béo hoặc thức ăn ôi mốc

Nguyên nhân: Cụ thể từng loại gia súc

-Ở lợn:

* Do bộ máy tiêu hoá heo con phát triển chưa hoàn chỉnh, khả năng tiết dịch tiêu hoá chưa đầy đủ, các men tiêu hoá còn quá ít không đủ để tiêu hoá các chất đạm

khó tiêu từ cám, gạo, bánh dầu, bột cá mà chỉ tiêu hoá được đạm từ sữa là Casein

dễ tiêu, Acid Chlohydric (HCl) tiết quá ít; không đủ để làm giảm độ PH trong ruột non làm ức chế quá trình xâm nhập và phát triển của vi khuẩn gây tiêu chảy ở heo con

* Do chế độ nuôi dưỡng, chăm sóc:

- Không cho heo con bú sữa đầu: trong thành phần sữa đầu ngoài các chất dinh dưỡng còn có chứa một lượng kháng thể nhất định giúp cho heo con chống chọi với bệnh tật được truyền từ cơ thể mẹ thông qua nguồn sữa đầu

- Heo con phải được bú sữa đầu từ 30 phút đến 1giờ sau khi lọt lòng mẹ, không nên để quá lâu; có thể heo mẹ vừa đẻ vừa cho con bú

- Không giữ ấm cho heo con: heo con bị lạnh sẽ dễ bị tiêu chảy do hoạt động tiết dịch tiêu hoá bị giảm, hoạt động như động ruột yếu

- Nhiễm trùng cuống rốn: do giữ gìn vệ sinh không tốt lúc đỡ đẻ, không sát trùng cuống rốn bằng cồn Iod sau khi cắt cho đến khi lành hẳn

- Không bổ sung sắt cho heo con bằng cách chích sắt cho heo con 3 lần vào lúc 1-3 ngày, 12 - 14 ngày và 21 - 24 ngày sau khi đẻ, cũng có thể tiêm sắt cho heo con một lần lúc 1 - 3 ngày tuổi với loại sắt có hàm lượng 300 mg/ml

Do chuồng trại ẩm ướt, dơ bẩn

Do thức ăn nước uống của heo mẹ và heo con không đảm bảo vệ sinh và chất

lượng kém có chứa nấm mốc và độc tố

Do nhiễm trùng đường ruột: với các loại vi khuẩn Samonella, Echerchia Coli, Clostridium hoặc các loại Virus có sẵn ở chuồng trại, thức ăn, nước uống

Do virut như virut dịch tả lợn

Do kí sinh trùng (ví dụ: giun đũa lợn, sán lá ruột lợn )

2.Cơ chế sinh bệnh

Theo giáo trình bệnh nội khoa gia súc Giải thích về cơ chế chung của hội chứng tiêu chảy, do 4 yếu tố sau:

- Tiêu chảy do giảm tính thẩm thấu (do giảm hấp thu nước) Đây là cơ chế thường thấy nhất là trong tiêu chảy Sự tồn tại của các chất có hoạt tính thẩm thấu trong kết tràng dẫn đến sự kém hấp thu nước như: Những chất không tiêu hoá được( chẳng hạn như thuốc), thức ăn không tiêu hoá được, thành ruột bị viêm Đối với dạng tiêu

chảy này thì việc ăn kiêng có thể cải thiện tình trạng bệnh.

2.Cơ chế sinh bệnh

- Tiêu chảy do thẩm xuất ( tăng sức thẩm thấu ngược) là việc thải vào lòng ruột máu, huyết tương, niêm dịch sau khi thành ruột bị tổn thương ( do loét, viêm) Trong trường hợp này phân có màu đỏ, đỏ sẫm và có nhiều chất nhầy trong phân

- Tiêu chảy do tăng bài tiết dịch, do thoát nhiều nước và chất điện giải vào lòng ruọt qua niêm mạc thành ruột, đặc biệt là ở ruột non Trường hợp này là do tác động của độc tố của VSV gây bệnh Thức ăn có quá nhiều chất béo cũng có thể là nguyên nhân gây ỉa chảy

- Tiêu chảy do rối loạn nhu động: ít khi là cơ chế khởi phát của tiêu chảy mà

thường kế phát của sự nhiễm trùng, dẫn đến sự tăng tiết dịch và rối loạn trương lực thẩm thấu

3.Triệu chứng chung:

Được phân rõ tuỳ theo thời gian diễn biến bệnh chia ra : tiêu chảy cấp tính và tiêu chảy mãn tính và vị trí xảy ra ở ruột non hay ruột già

Phân có thể còn lổn nhổn những hạt thức ăn chưa tiêu hoá, hơi sệt đến lỏng, màu vàng đến màu đỏ, đỏ đen, có mùi tanh, có thể có lẫn ký sinh trùng

Tiêu chảy cấp tính

Là dạng tiêu chảy xuất hiện nhanh do nhiều nguyên nhân, trên thực tế rất khó xác định chính xác căn nguyên Tiêu chảy cấp tính thường xảy ra trong trường hợp do rối loạn về tính thẩm thấu của thành ruột

Triệu chứng toàn thân: sốt, ủ rũ, bỏ ăn, uống nước nhiều Cơ thể suy nhược nhanh chóng, da khô, mắt trũng

Triệu chứng cục bộ: sôi bụng, thành bụng căng và có cảm giác đau Khi sờ nắn bụng, gia súc có thể bị nôn mửa

Tiêu chảy mãn tính

Triệu chứng:

Gia súc gầy dần, hố mắt trũng sâu

Phân có màu sáng, nát như bùn và có mùi thiu

3.Triệu chứng riêng:

Ở trâu bò: Gia súc uống nhiều nước, ăn ít hoặc bỏ ăn, không nhai lại sau đó ỉa lỏng, đầu tiên phân sệt sau đó vài ngày sau ỉa chảy nặng phân chỉ là dịch màu xám xanh, xám vàng có mùi tanh, vật bệnh bị mất nước nhanh, da nhăn nheo Trường hợp nặng gia súc bị xuất huyết ruột, phân lẫn máu và niêm mạc lầy nhầy

3.Triệu chứng riêng:

ở lợn: - Tiêu chảy phân vàng lỏng, nhiều nước là tiêu chảy do Virus gây ra

- Tiêu chảy phân vàng, nhiều nước, sốt 40- 410C, xuất huyết vùng da mỏng là tiêu chảy do Samonella Cholerasius hoặc do Samonella Typhimurium.Thể mãn tính sốt vừa kéo dài, các vùng da mỏng xuất huyết, rìa tai, mỏm tím bầm, rìa và gốc tai lạnh bệnh kéo dài heo suy nhược rồi chết

- Tiêu chảy phân vàng lỏng, nhiều nước có hoặc không có sốt, heo gầy còm xù lông, đuôi cụp xuống là tiêu chảy do Echerichia Coli: ( lợn con bị Bệnh phân

trắng )

3.Triệu chứng:

- Tiêu chảy khi lợn con bị Bệnh phân trắng gặp nhiều ở lợn từ sơ sinh cho đến 21 ngày tuổi Lợn kém bú, rồi bỏ hẳn, ủ rũ, đi đứng siêu vẹo Lợn đi ỉa, da khô nhăn nheo, đầu to bụng hóp, lợn gầy sút rất nhanh, hậu môn thường dính bết phân Niêm mạc mắt lợn nhợt nhạt, 4 chân lạnh, thở nhanh

Lợn rặn rất nhiều khi ỉa Màu phân lúc đầu xanh đen sau đó chuyển sang sám rồi chuyển sang màu sám như cứt cò, có mùi tanh, khắm đặc trưng Phân dính nhiều vào hậu môn

Lợn con bị bệnh thường hay khát nước, nên tìm nước bẩn trong chuồng uống, làm bệnh nặng thêm nếu không đảm bảo đủ nước sạch Đôi khi có lợn nôn ra sữa chưa tiêu hoá nên có mùi chua bệnh kéo dài 2-4 ngày, lợn suy nhược nhanh, co giật, run rẩy và chết Tỷ lệ chết 50-80%

Thể kéo dài gặp nhiều ở lợn từ 22 ngày tuổi Bệnh có thể kéo dài từ 7-10 ngày Lợn con vẫn bú nhưng giảm dần đi Phân màu trắng đục, trắng vàng Nhiều con mắt có

dử và vầng thâm xung quanh Lợn suy dinh dưỡng, niêm mạc nhợt nhạt, nếu chữa trị không kịp thời lợn thường bị chết sau 1 tuần bị bệnh Lợn con từ 45-50 ngày vẫn còn bú mẹ cũng bị bệnh ỉa phân trắng với các triệu chứng nhẹ hơn

Nếu bệnh kéo dài, lợn sẽ bị còi cọc

3.Triệu chứng:

Hình 1 Lợn bị tiêu chảy

4 Bệnh tích:

Ruột non mỏng và căng phồng, chứa đầy dịch, không có viêm loét ở bệnh tiêu chảy do Virus

Ruột viêm xuất huyết nhiều nơi, hạch ruột sưng to, lách sưng to, xuất huyết vùng

da mỏng là tiêu chảy do Samonella

Ruột non sung huyết, dạ dày chứa đầy sữa hoặc thức ăn không tiêu hoá được là do bệnh tiêu chảy do E.Coli

Phân tiªu ch¶y mµu x¸m-vµng tr¾ng, cã mïi khã chÞu

Bê gầy hốc hác và mất nước do bị tiêu chảy nặng

5 Chẩn đoán

Dựa vào triệu chứng điển hình của bệnh như ăn ít hoặc bỏ ăn, uống nhiều nước, phân lỏng có mùi tanh, hậu môn, gốc đuôi có dính phân…

Phân tiêu chảy loãng, màu tắng sữa-vàng đọng lại trên nền chuồng

6 Phòng bệnh

Đối với trâu bò : Cần kiểm tra lại nguyên nhân gây bệnh là vi khuẩn, virus, ký sinh trùng hay thức ăn để có biện pháp điều trị thích hợp Trước mắt:

- Cách ly con bệnh, cho ăn nhẹ, giảm lượng rơm cỏ, cho ăn thêm cháo gạo, vệ sinh chuồng trại

6 Phòng bệnh

- Cho uống tự do Veme - Electrolyte 1g/4 lít nước để bù nước và cân bằng chất điện giải Nếu tiêu chảy nặng cần truyền nước sinh lý để chống mất nước

- Nếu tiêu chảy phân hôi thối hoặc lẫn máu cần tiêm vitamin K 1ml/20kg trọng lượng để cầm máu và Marbovitryl 1ml/10kg trọng lượng để phòng nhiễm trùng kế phát và tiêm Poly AD 1ml/20kg thể trọng giúp hồi phục niêm mạc ruột bị tổn thương (Vemedim)

6 Phòng bệnh

Đối với lợn : Tuỳ theo nguyên nhân bệnh mà áp dụng các biện pháp phòng trị hữu hiệu:

* Phòng bệnh:

Tiêm phòng E coli cho heo mẹ 2 lần lúc 4 tuần và 2 tuần trước khi đẻ

Tiêm phòng Vaccin PTH cho cả heo mẹ và heo con 30 ngày truoc khi sinh (heo con chích ½ liều sau 2 tuần chích thêm ½ liều nữa)

6 Phòng bệnh

Vệ sinh sát trùng chuồng trại sạch sẽ trước khi đưa heo nái vào đẻ

Giữ ấm cho heo con

Heo con tập ăn nên cho ăn từ từ, chú ý không cho ăn quá nhiều bột cá hoặc bánh dầu

Tiêm ngừa TGE cho heo mẹ 2 tuần trước khi đẻ

Không cho heo ăn uống thức ăn, nước uống dơ bẩn kém vệ sinh, kém phẩm chất Chích sắt cho heo con theo đúng lịch hướng dẫn của cán bộ thú y

7 Điều trị:

Hộ lý: + Trường hợp tiêu chảy cấp tính:

- Kiêng ăn nghiêm ngặt trong 24-48 giờ

- Không cho ăn nếu tiêu chảy ở ruột non

- Sau đó cho gia súc ăn lại dần dần bằng thức ăn nấu chín (gạo thịt gà trộn lẫn với nhau) và chia thành nhiều bữa nhỏ làm sao tránh khởi phát một đợt tiêu chảy mới

do thay đổi trương lực thẩm thấu Chế độ phục hồi này được duy trì cho đến khi trở lại tình trạng bình thường Sau đó chế độ ăn bình thường sẽ được thiết lập dần trở lại, trừ trường hợp nghi ngờ là do dị ứng bởi thức ăn

+ Trường hợp tiêu chảy mãn tính: Trong mọi trường hợp việc thay đổi khẩu phần

ăn có thể mang lại hiệu quả Giảm chất sơ tăng cường tỷ lệ đạm, mỡ và có độ tiêu hoá cao hơn

7 Điều trị:

7.1 Ở Trâu bò: Điều trị bằng thuốc nam có hiệu quả cao

Tuỳ nguyên nhân gây bệnh và triệu chứng mà ta dùng các biện pháp khác nhau:

* Tiêu chảy kèm đau bụng ở Trâu bò:

Bài 1: Vỏ quả măng cụt khô: 60g; hạt mùi: 5g; hạt thì là: 5g; nước: 1.200ml Cho tất cả các vị vào xoong nhôm hay siêu bằng đất nung, siêu sắc thuốc bằng điện, đun sôi cho cạn còn chừng 600ml Cho trâu, bò uống, ngày 2 lần, mỗi lần 200-300ml (tuỳ con vật lớn hay nhỏ)

Bài 2: Vỏ quả măng cụt: 10 vỏ Cho nước ngập vỏ măng cụt, đun sôi 15 phút, ngày uống 5-10 chén to (mỗi chén 50 ml)

7 Điều trị:

Bài 3: Ngũ bội tử: Liều 0,5-1g Cho nước ngập và đun sôi, cô đặc, cho uống 1 lần, ngày uống 2-3 lần

Hoặc 0,5-1g ngũ bội tử tán nhỏ thành Bột, boà nước và cho uống Hoặc ngũ bội tử tán thành bột, thêm hồ vào để viên thành viên bằng hạt đậu xanh cho uống Ngày uống 15-30 viên

Hồ tiêu: 100g; bán hạ: 100g Hai thứ trên tán nhỏ, dùng nước gừng viên bằng hạt đậu Ngày uống 15 -30 viên Dùng nước gừng chiêu thuốc

7 Điều trị:

* Chữa tiêu chảy mất nước, đau bụng

Bài 1: Gừng sấy khô, tán nhỏ: 50g: nước cơm trộn vừa đủ làm thành bột nhão Ngày cho trâu, bò uống 10-20g, chiêu bằng nước cơm hay cháo

Bài 2: lá ổi non, búp ổi 15-20g, phối hợp với lá chè: 10g; củ gừng tươi 5g và nước 1.200ml Rửa sạch đun sôi, cô đặc còn 500-600ml cho uống 1-2 lần Ngày uống 2 lần

* Trị tiêu chảy nhiều lần trong ngày, phân thối khắm:

Hoàng đằng: 500g; bột cỏ sữa lá nhỏ: 500g: nước sạch 1.000ml Đun sôi cô đặc còn 300ml, chắt lấy nước cho thêm đường glucoza và cho trâu bò uống với liều 1ml/kg trọng lượng Ngày uống 2-3 lần Uống liên tục 7-10 ngày

7 Điều trị:

7.2: Khi lợn con bị ỉa chảy:

- Không được ngừng cho lợn con uống nước

- Cho lơn con uống dung dịch điện giải

Nếu không có chất điện giải thì pha chế theo tỉ lẹ sau:

Nửa thìa cà phê muối ăn,

7 thìa cà phê đường Glucoza

+ Pha với 1 lít nước đun sôi để nguội.

+ Cho lợn con uống tự do

-Bổ sung vitamin

7 Điều trị:

Dùng thuốc đặc hiệu : tuỳ theo nguyên nhân

+ Kháng sinh: Norfloxacin, Neomycin, Colistin và Oxytetracylin, Gentamycin + Thuốc nam (lá, quả chát )

+ Thuốc trị kí sinh trùng

- Tiêu chảy do Virus không có thuốc đặc trị, chỉ có cách nâng cao thể trạng heo con bằng các loại Vitamin và chống mất nước bằng cách bổ sung nước bằng Glucose truyền xoang bụng 20ml ngày 3lần / con, chống rối loạn điện giải bằng Electrolyte hoà nước 2g/1lít nước cho uống tự do

7 Điều trị:

Tiêu chảy do Samonella: Sử dụng các loại kháng sinh như Gentamycin,

Norfloxacin, Colistin liều 1ml/ 10kg trọng lượng kết hợp truyền dịch (Glucose, Lactat Ringer, bổ sung Vitamin C liều 20-30 mg/ kg trọng lượng, liệu trình 5 - 6 ngày

Tiêu chảy do Echerichia coli: Tiêm kháng sinh Gentamycin hoặc Colistin liều 1ml/

10 kg trọng lượng, kết hợp bổ sung thêm Vitamin C, A và chất điện giải Electrolyte 2g/ lít nước, chích tĩnh mạch hoặc xoang bụng Glucose hoặc Lactat Ringer 20 ml/ con ngày 3 lần, giữ ấm cho heo con

Một số loại thuốc dùng trị bệnh tiêu chảy:

* Trị bệnh bằng thuốc nam:

Bài 1: Cỏ nhọ nồi khô 100g; Lá bạc thau khô 100g; Gừng khô (can khương) 100g; nước sạch 1.000ml Đun sôi, cô đặc còn 300ml, cho thêm một ít đường cho lợn con

dễ uống với liều 2ml/con/lần Ngày uống 2-3 lần Uống liên tục 7-10 ngày

Bài 2: Cây Bồ bồ rửa sạch, chặt nhỏ 500g; Gừng tươi (sinh khương) 50g; nước sạch: 1.000ml

Đun sôi, cô đặc còn 300ml, cho thêm một ít đường cho lợn con dễ uống với liều 2ml/con/lần Ngày uống 2-3 lần Uống liên tục 5-7 ngày

* Trị bệnh bằng thuốc nam:

Bài 3: Rễ cây cỏ xước (khô) 400g; Riềng gió (cao lương khương) 50g; Vỏ quít hay

vỏ cam, vỏ bưởi 50g; nước sạch 1.500ml

Đun sôi, cô đặc còn 300ml, cho thêm một ít đường cho lợn con dễ uống với liều 2ml/con/lần Ngày uống 2-3 lần Uống liên tục 7-10 ngày

Bài 4: Hoàng đằng 500g; cỏ sữa lá lớn 100g; nước sạch 1.000ml

Đun sôi, cô đặc còn 300ml, cho thêm một ít đường cho lợn con dễ uống với liều 2ml/con/lần Ngày uống 2-3 lần Uống liên tục 7-10 ngày

* Trị bệnh bằng thuốc nam:

Bài 5: Gồm 3 bài nhỏ

- Tô mộc 500g; Ngũ bội tử 300g; nước sạch 1.500ml Đun sôi, cô đặc lọc lấy

500ml nước cốt, trộn vào thức ăn cho lợn con ăn Liều 5ml/con, cho ăn 7-10 ngày liền

- Viên tô mộc (loại dùng cho người càng tốt) trộn vào thức ăn liều 20g/con lợn 1 tháng tuổi cho 1 ngày Cho ăn 7-10 ngày

- Viên Pamatin chiết từ cây Hoàng đằng hoặc viên Becberin hoà nước cho thêm đường cho uống: Liều 20-40mg/lợn con (2-4 viên/con hay 1 viên/2-3kg thể trọng) Cho uống 2 lần/ngày trong 7-10 ngày

Bài 6: Rễ cỏ xước khô 500g; Gừng tươi 50g; nước sạch 2000ml Đun sôi, cô đặc còn 500ml, cho thêm một ít đường cho lợn con dễ uống với liều 3-5ml/con/lần Ngày uống 2-3 lần Uống liên tục 7-10 ngày

C KẾT LUẬN

Hội chứng Tiêu chảy là một bệnh rất hay gặp ở gia súc ở mọi lứa tuổi nhưng chịu ảnh hưởng lớn nhất vẫn là gia súc non Nó không chỉ làm cho gia súc chết nhiều

mà còn làm cho gia súc còi cọc, chậm lớn… gây nhiều thiệt hại về kinh tế Vì vậy trong chăn nuôi cần chú ý nhiều đến hội chứng tiêu chảy này, qua đó cần có các biện pháp phòng và điều trị bệnh thích hợp

Do thời gian hạn chế và kinh nghiệm chưa có nhiều nên chắc chắn chuyên đề của chúng em thực hiện còn nhiều hạn chế và thiếu sót, rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của thày cô và các bạn để chuyên đề của nhóm 5 chúng em được hoàn thiện hơn

Chúng em xin chân thành cảm ơn!