PHÒNG GD – ĐT GIA LÂM TRƯỜNG THCS PHÚ THỊ MA TRẬN ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ II MÔN NGỮ VĂN 9 Năm học 2022 2023 Tên chủ đề Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Số câu Số điểm Tỉ lệ % Vận dụng Vận dụng cao Chủ đề 1 V[.]
Trang 1PHÒNG GD – ĐT GIA LÂM
TRƯỜNG THCS PHÚ THỊ
MA TRẬN ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ II
MÔN NGỮ VĂN 9 Năm học: 2022-2023
Số điểm
Tỉ lệ %
Vận dụng
Vận dụng cao
Chủ đề
1:
Văn bản
Sang thu -Nêu ý
nghĩa nhan đề, mạch cảm xúc
…
- Biết lí giải vấn đề
- Tác phẩm khác cùng chủ đề
- Hs viết đoạn văn phân tích đoạn thơ
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
Số câu:1
Số điểm:
1 10%
Số câu:
2 Số điểm:1,5 15%
Số câu:1
Số điểm:
3đ 30%
Số câu:4
Số điểm: 5,5
Tỉ lệ: 55%
Chủ để2
Tiếng
Việt
-Khởi
ngữ
- Phép
liên
kết…
-Viết đoạn có yêu cầu tiếng việt
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
-Số câu: 1 (trong đoạn văn)
-Số điểm: 0.5 5%
Số điểm:0,5
Tỉ lệ 5 %
Trang 2Chủ đề
3
Văn bản
ngoài
chương
trình
Nghị
luận xã
hội
Nhận biết phương thức biểu đạt
Biết lí giải vấn đề
Trình bày suy nghĩ khoảng về 1 vấn đề
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ %
Số câu: 1
Số điểm:
0.5 5%
Số câu:
1 Số điểm: 1 10%
Số câu: 1
Số điểm:2,5 25%
Số câu:3
Số điểm: 4
Tỉ lệ 40 %
Tổng số điểm Số câu: 2
Số điểm:
1,5
Tỉ lệ 15
%
Số câu:
3 Số điểm:2,5
Tỉ lệ 25
%
Số câu:1
Số điểm:
3
Tỉ lệ 30
%
Số điểm: 1
Tỉ lệ 30 %
Số câu: 7
Số điểm: 10
Tỉ lệ 100 %
PHÒNG GD&ĐT GIA LÂM
TRƯỜNG THCS PHÚ THỊ
ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ II MÔN: Ngữ văn - Khối 9 NĂM HỌC 2022 – 2023
(Thời gian: 90 phút)
Trang 3ĐỀ 1
PHẦN I (6 ,5 điểm)
Kết thúc bài thơ “Sang thu”, nhà thơ Hữu Thỉnh viết:
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.
Câu 1: Nêu hoàn cảnh sáng tác và chỉ ra mạch cảm xúc của bài thơ.
Câu 2: Từ “vẫn”, “đã”, “còn” thuộc từ loại nào? Nêu tác dụng của các từ đó trong khổ
thơ
Câu 3: Viết đoạn văn quy nạp khoảng 12 câu phân tích khổ thơ trên để thấy nhà thơ
cảm nhận thiên nhiên chuyển mùa bằng suy tư, chiêm nghiệm Trong đoạn có sử dụng một thành phần khởi ngữ, một phép thế (gạch chân, chú thích rõ)
Câu 4: Hãy kể tên một tác phẩm khác cũng mang ý nghĩa triết lí mà em đã học trong
chương trình Ngữ văn 9 và nêu tên tác giả
PHẦN II ( 3,5 điểm)
Đọc ngữ liệu sau và trả lời câu hỏi:
Chúng ta thật giàu có
Chúng ta sinh ra có Hai Mắt đằng trước thì chúng ta không nên luôn nhìn lại phía sau mà là nhìn xem có gì đang đợi chúng ta ở phía trước.
Chúng ta sinh ra có Hai Tai: một bên phải một bên trái, để chúng ta nghe được hai phía, nghe được cả lời khen và lời chê.
Chúng ta sinh ra có Bộ Não được giấu trong một hộp xương, dù chúng ta có nghèo về vật chất đến đâu, chúng ta vẫn giàu vì không ai lấy đi được những gì trong bộ não của chúng ta - những thứ ấy quý hơn cả vàng bạc và trang sức mà bạn có.
Chúng ta sinh ra có hai mắt, hai tai , nhưng chỉ có một cái miệng Hẳn bạn biết tại sao chứ ? Vì miệng lưỡi là một vũ khí sắc bén, có thể làm cho người khác cảm thấy yêu thương hay thù ghét Hãy nhớ: nói ít , nghe và quan sát nhiều hơn.
Chúng ta sinh ra chỉ có một Trái Tim, nằm sâu trong lồng ngực để nhắc chúng ta hãy biết trân trọng và luôn cho đi sự thương yêu từ sâu trong lòng mình.
(Trích Nghệ thuật sống, tập 4)
Câu 1: Văn bản trên có phương thức biểu đạt chính là gì?
Câu 2: Theo em, vì sao chúng ta sinh ra có hai mắt, hai tai , nhưng chỉ có một cái miệng?
Câu 3: Từ nội dung văn bản trên, kết hợp với những hiểu biết xã hội, hãy viết đoạn văn
(khoảng 2/3 trang giấy) trình bày suy nghĩ của em về ý kiến: Biết quan sát để yêu thương nhiều hơn.
BGH xác nhận
Tạ Thúy Hà
Tổ trưởng chuyên môn
Nguyễn Thị Kim Thanh
Người lập
Nguyễn Thị Thúy Hà
Môn: Ngữ văn – Khối 9 Năm học 2022 - 2023
Trang 4ĐỀ 1
Câu
PHẦN I( 6 điểm) 1
(1 điểm ) -Nêu được hoàn cảnh sáng tác …-Nêu được mạch cảm xúc: Đầu tiên là cảm xúc trước mùa thu của
thiên nhiên, đất trời; sau đó là suy ngẫm, chiêm nghiệm về mùa thu của đời người
0,5 0,5
2
(1 điểm) - Các từ “ vẫn, đã, còn” thuộc từ loại phó từ- Tác dụng chỉ sự tiếp diễn và tồn tại để cho thấy hiện tượng mưa
và nắng khi sang thu vẫn còn nhưng đã ít đi……
0,5 0,5
2
(4 điểm) Hình thức: (1,5đ’)+ Đảm bảo dung lượng; đúng đoạn văn qui nạp
+ Đúng hình thức đoạn văn, diễn đạt lưu loát có cảm xúc, không mắc lỗi chính tả, lỗi diễn đạt, lỗi ngữ pháp
+ Sử dụng đúng và gạch dưới khởi ngữ, và phép thế
(sử dụng hợp lí, chú thích đúng và rõ ràng)
*Nội dung: (2,5đ’) Những xúc cảm tinh tế của nhà thơ khi nhận ra
dấu hiệu thu sang bằng suy tư, chiêm nghiệm:
- Dư âm của mùa hạ vẫn còn nhưng đã có sự giảm dần về số lượng Phó từ chỉ mức độ, đảo ngữ-> hạ đã nhạt dần và thu đậm nét hơn
- Hai câu thơ cuối vừa có nét tả thực, vừa có nghĩa ẩn dụ
0,5 đ 0,5 đ
0.5 đ
1
1,5
4
(0,5điểm) Tác giả “Bếp lửa” (Bằng Việt) hay “Ánh trăng” (Nguyễn Duy) 0,5
PHẦN II (4 ĐIỂM)
1
(0,5
điểm)
2
(1điểm) Chúng ta sinh ra có hai mắt, hai tai , nhưng chỉ có một cái miệng làvì:
+ Miệng lưỡi là một vũ khí sắc bén, có thể làm cho người khác
cảm thấy yêu thương hay thù ghét
+ Qua đó hãy nói ít, nghe và quan sát nhiều hơn
0,5 0,5
3
(2 điểm) - Đảm bảo dung lượng; lập luận chặt chẽ; diễn đạt mạch lạc, khôngVề hình thức(0,5đ):
mắc lỗi chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
Về nội dung (1,5đ):
* Dẫn dắt vấn đề và nêu được vấn đề
* Giải thích:
- Quan sát là nhìn, xem xét để biết chính xác sự vật, hiện tượng
0,5
0,25
Trang 5nào đó
- Biết quan sát ở đây là đề cập tới việc biết cách chú ý, biết quan tâm tới cuộc sống, tới mọi người xung quanh
=> Biết quan tâm, chú ý, cảm nhận, thấu hiểu để yêu thương, trân trọng cuộc sống, mọi người
* Bàn luận, phân tích, chứng mình vấn đề
- Tại sao phải biết quan sát để yêu thương nhiều hơn?
+ Con người sẽ biết cảm nhận, trân trọng, yêu thương hơn những
vẻ đẹp của cuộc sống, con người quạnh ta + Con người thấu hiểu, đồng cảm, biết yêu thương nhiều hơn
- Dẫn chứng:
* Mở rộng phản đề
- Quan sát khác với soi mói Khác với người biết quan sát, người soi mói luôn nhìn nhận, đánh giá mọi việc theo hướng tiêu cực
* Liên hệ bản thân.
+ Quan sát, lắng nghe, cảm nhận cuộc sống….=> trân trọng và tận hưởng vẻ đẹp của cuộc sống
+ Quan tâm, chia sẻ và yêu thương…
+ Tránh xa lối sống vô cảm, ích kỉ…
0,5
0,25
0,5
PHÒNG GD&ĐT GIA LÂM
TRƯỜNG THCS PHÚ THỊ
ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ II MÔN: Ngữ văn - Khối 9 NĂM HỌC 2022 – 2023
(Thời gian: 90 phút)
Trang 6Ề 2
PHẦN I (6 ,5 điểm)
Trong bài thơ “Sang thu”, nhà thơ Hữu Thỉnh viết:
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Câu 1: Nêu hoàn cảnh sáng tác và giải thích ý nghĩa nhan đề của bài thơ.
Câu 2: Xét theo cấu tạo, từ “dềnh dàng”, “vội vã” thuộc loại từ gì? Nêu tác dụng của
các từ đó trong khổ thơ
Câu 3: Viết đoạn văn quy nạp khoảng 12 câu phân tích khổ thơ trên để thấy nhà thơ đã
tái hiện bức tranh thu sang trong một không gian dài, cao, rộng Trong đoạn có sử dụng một thành phần khởi ngữ, một phép thế (gạch chân, chú thích rõ)
Câu 4: Hãy kể tên một tác phẩm khác mà em đã học trong chương trình Ngữ văn 9
nhan đề cũng có cấu tạo như tác phẩm trên và nêu tên tác giả
PHẦN II (3,5 điểm)
Đọc ngữ liệu sau và trả lời câu hỏi:
HAI BIỂN HỒ
Người ta bảo ở bên Palextin có hai biển hồ Biển hồ thứ nhất gọi là biển Chết Đúng như tên gọi, không có sự sống nào bên trong cũng như xung quanh biển hồ này Nước trong hồ không có một loại cá nào có thể sống nổi mà người uống cũng bị bệnh Không một ai muốn sống ở gần đó Biển hồ thứ hai là Galilê Đây là biển hồ thu hút khách du lịch nhiều nhất Nước ở biển hồ lúc nào cũng trong xanh mát rượi, con người
có thể uống được mà cá cũng có thể sống được Nhà cửa được xây cất rất nhiều ở nơi đây Vườn cây ở đây tốt tươi nhờ nguồn nước này
Nhưng điều kỳ lạ là cả hai biển hồ này đều được đón nhận nguồn nước từ sông Jordan Nước sông Jordan chảy vào biển Chết Biển chết đón nhận và giữ lại riêng cho mình mà không chia sẻ, nên nước trong biển Chết trở nên mặn chát Biển hồ Galilê cũng đón nhận nguồn nước từ sông Jordan rồi từ đó mà tràn qua các các hồ nhỏ và sông lạch, nhờ vậy nước trong biển hồ này luôn sạch và mang lại sự sống cho cây cối, muôn thú và con người.
Một định lý trong cuộc sống mà ai cũng đồng tình: Một ánh lửa chia sẻ là một ánh lửa lan tỏa Một đồng tiền kinh doanh là một đồng tiền sinh lợi Đôi môi có hé mở mới thu nhận được nụ cười Bàn tay có mở rộng trao ban, tâm hồn mới tràn ngập vui sướng.
Thật bất hạnh cho ai cả cuộc đời chỉ biết giữ cho riêng mình "Sự sống" trong họ rồi cũng chết dần chết mòn như nước trong lòng biển chết!
(Quà tặng cuộc sống -Nhà xuất bản Trẻ, 2007)
Câu 1: Văn bản trên có phương thức biểu đạt chính là gì?
Câu 2: Theo văn bản, em hãy cho biết vì sao người ta gọi là biển Chết?
Câu 3: Từ nội dung văn bản trên, kết hợp với những hiểu biết xã hội, hãy viết đoạn văn
(khoảng 2/3 trang giấy) trình bày suy nghĩ của em về ý kiến : Đồng cảm, sẻ chia hạnh phúc sẽ nhiều hơn.
BGH xác nhận
Tạ Thúy Hà
Tổ trưởng chuyên môn Nguyễn Thị Kim Thanh
Người lập Nguyễn Thị Thúy Hà
Trang 7TRƯỜNG THCS PHÚ THỊ ĐÁP ÁN ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ II
Môn: Ngữ văn – Khối 9 Năm học 2022 - 2023
ĐỀ 2
Câu
PHẦN I (6,5)
1
(1 điểm) -Nêu hoàn cảnh sáng tác …-Ý nghĩa nhan đề:
+ Nhan đề đảo,thể hiện cảm nhận tinh tế của tác giả trước khoảnh khắc chuyển mùa từ hạ sang thu
+ Gợi khoảnh khắc chuyển giao giữa tuổi trẻ sang độ tuổi trường thành, vững vàng, từng trải
0,5 0,5
2
(1 điểm) -Thuộc từ láy- Tác dụng:
+ Gợi sông chảy dịu em , chim khẩn trương bay về phương Nam
tránh rét
->Gợi tốc độ trái chiều của thiên nhiên, của sự vật để tạo ra một bức tranh thu đang về: có những nét dịu êm, nhẹ nhàng, lại có những nét hối hả, vội vã
0,5 0,5
3
(4 điểm) Đoạn văn phải đảm bảo yêu cầu về hình thức và nội dung:*Về hình thức( 1,5đ):
- Đảm bảo đủ dung lượng theo yêu cầu của đề; diễn đạt mạch lạc,
rõ ý, đúng chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
- Trình bày đoạn văn theo phép lập luận qui nạp
- Sử dụng đúng; gạch dưới và chú thích rõ phép thế, khởi ngữ
*Về nội dung( 2,5đ): Bức tranh mùa thu được tác giả cảm nhận
trong một không gian dài, cao, rộng với tín hiệu:
- Hình ảnh dòng sông, cánh chim:
+ Biện pháp nhân hóa+ từ láy -> Sự tinh tế của tác giả
- Hình ảnh tạo hình: đám mây được nhân hóa
- Cảm xúc của con người: yêu thiên nhiên, bâng khuâng, xao xuyến, say sưa trước cảnh đẹp của vạn vật
0,5 0,5 0,5
1 1 0,5
4
(0,5 điểm) Tác phẩm “Lặng lẽ Sa Pa”, tác giả Nguyễn Thành Long 0,5
PHẦN II (3,5)
1
2
(1 điểm) Người ta gọi là biển Chết là vì:- Không có sự sống nào bên trong cũng như xung quanh biển hồ, 0,5
Trang 8ai ai cũng đều không muốn sống gần đó
- Biển đón nhận nước ở sông Jordan và giữ lại riêng cho mình mà không chia sẻ, nên nước trong biển Chết trở nên mặn chát
0,5
3
( 2 điểm) - Đảm bảo về độ dài; lập luận chặt chẽ; diễn đạt mạch lạc, rõ ý;Về hình thức(0,5đ):
đúng chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
Về nội dung(2đ):
* Dẫn dắt vấn đề, nêu được nhận định
* Giải thích:
- Đồng cảm: Là biết rung cảm trước những vui buồn của người khác, đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để hiểu và cảm thông với họ
- Sẻ chia: Cùng người khác san sẻ vui buồn, những trạng thái tình cảm, tâm hồn với nhau; cả sự chia sẻ những khó khăn về vật chất, giúp nhau trong hoạn nạn
=> Khi ta học được cách đồng cảm và chia sẻ tức biết sống vì người khác thì ta sẽ nhận được nhiều niềm vui; hạnh phúc hơn
* Bàn luận, phân tích, chứng mình vấn đề
- Tại sao cần phải biết đồng cảm, sẻ chia trong cuộc sống?
+ Cuộc sống đầy những khó khăn vì vậy cần lắm những tấm lòng đồng cảm, sẻ chia
+ Con người cảm thấy được an ủi, được quan tâm, chia sẻ + Là cơ sở xây dựng nên hạnh phúc của mỗi cá nhân Bởi luôn biết yêu thương và đồng cảm với mọi người xung quanh, chúng
ta sẽ nhận được những điều tốt lành và hạnh phúc nhất
- Dẫn chứng
* Mở rộng phản đề
- Cần lên án, phê phán căn bệnh vô cảm, lối sống ích kỉ, sống thiếu trách nhiệm với đồng loại, với cộng đồng ở một số người
* Liên hệ bản thân.
- Nhận thức – hành động + Phải học cách đồng cảm, sẻ chia và phân biệt đồng cảm, sẻ chia với sự thương hại, ban ơn
+ Ai cũng có thể đồng cảm, sẻ chia với những người xung quanh với điều kiện và khả năng có thể của mình
0,5
0,25
0,5
0,25
0,5
BGH xác nhận
Tạ Thúy Hà
Tổ trưởng chuyên môn
Nguyễn Thị Kim Thanh
Người lập
Nguyễn Thị Thúy Hà