Hạt sương sớm mai cũng như có tâm hồn -> phép nhân hoá + Gió heo may - ngọn gió đặc trưng của mùa thu được ví như hồn thu Bắc Bộ có hương thơm của mùi ổi Tác giả lựa chọn những hình ản[r]
Trang 1PHÒNG GD VÀ ĐT HUYỆN ĐĂK GLONG KIỂM TRA TỔNG HỢP CUỐI NĂM
TRƯỜNG THCS PHAN CHU TRINH Môn Ngữ Văn 9 – Năm học 2011 - 2012 (Thời gian làm bài 90 phút –Không kể giao đề )
Câu 1: 1 điểm
“Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ”
Tìm các biện pháp nghệ thuật của hai câu thơ trên? Nêu tác dụng của các biện pháp nghệ thuật đó?
Câu 2: 2 điểm :
Giải thích nhan đề cho truyện ngắn: Những ngôi sao xa xôi – Lê Minh Khuê
Câu 3: 7 điểm
Em hãy phân tích hai khổ thơ đầu của bài thơ “Sang thu” – Hữu Thỉnh để thấy
được sự ngỡ ngàng, ngây ngất của nhà thơ về bức tranh mùa thu trong khoảnh khắc giao mùa
……… Hết ………
Giám thị coi thi không giải thích gì thêm
Trang 2ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM
Câu 1: (1đ)
- Biện pháp nghệ thuật: (0,5đ)
Nhân hóa
Ẩn dụ
- Tác dụng: (0,5đ)
Con thuyền được nhân hóa như con người sau một ngày đêm vật lộn với sóng gió khi trở về đất liền nằm nghỉ mới thấy thấm thía nỗi vất vả, cực nhọc…
Thể hiện rõ sự vất vả, cực nhọc của người dân chài lưới vừa chứa đựng cả sự yêu thương, chân trọng của nhà thơ đối với người dân quê hương mình
Câu 2: (2đ)
-“Những ngôi sao xa xôi” là nhan đề rất lãng mạn, rất đặc trưng của văn học thời kháng
chiến chống Mĩ cứu nước
+ Nhan đề : “Những ngôi sao xa xôi” xuất phát từ ánh mắt nhìn xa xăm của Phương Định ,
lời các anh bộ đội ca ngợi (0,5đ)
+ “Những ngôi sao xa xôi” thể hiện cái ánh sáng ẩn hiện xa xôi, lấp lánh , dịu dàng , bất diệt
có sức mê hoặc lòng người Đó chính là biểu tượng về sự ngời sáng của phẩm chất cách
mạng, của Chủ nghĩa anh hùng ca trong những cô gái thanh niên xung phong trên cao điểm
của tuyến đường Trường Sơn
Bằng khả năng sáng tạo và nhờ có những ngày từng lăn lộn nơi chiến trường tác phẩm của Lê Minh Khuê đã có một chỗ đứng vững , luôn hấp dẫn người
đọc (1,5đ)
Câu 3: 7đ
Em hãy phân tích hai khổ thơ đầu của bài thơ “Sang thu” – Hữu Thỉnh để thấy được sự
ngỡ ngàng, ngây ngất của nhà thơ về bức tranh mùa thu trong khoảnh khắc giao mùa
a Mở bài : (0,5đ)
- Giới thiệu đề tài mùa thu trong thi ca
- Giới thiệu tác giả , tác phẩm
- Giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ
(Bài thơ viết theo thể thơ 5 chữ : nhịp nhàng, khoan thai , êm ả , trầm lắng và thoáng chút suy
tư … thể hiện một bức tranh thu trong sáng , đáng yêu ở vùng nông thôn đồng bằng Bắc Bộ )
b Thân bài : 6đ
*Khổ 1: Tín hiệu báo thu về: 2,5đ
- Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì rất đỗi quen thuộc: 1đ
+ Hương ổi phả vào trong gió se -> những chùm ổi chín
+ Sương
+ Từ “phả”: động từ có nghĩa là toả vào, trộn lẫn ->gợi mùi hương ổi ở độ đậm nhất, thơm nồng quyến rũ, hòa vào trong gió heo may của mùa thu, lan toả khắp không gian tạo ra mùi hương ngọt mát - hương thơm nồng nàn hấp dẫn của những vườn cây sum suê trái ngọt
ở nông thôn Việt Nam
- Thiên nhiên được cảm nhận từ những thứ rất vô hình, kì ảo: 1đ
Trang 3+ Sương chùng chình: những giọt sương nhỏ li ti giăng mắc như một làn sương mỏng nhẹ nhàng trôi, đang “cố ý” chậm lại thong thả, nhẹ nhàng, chuyển động chầm chậm sang thu Hạt sương sớm mai cũng như có tâm hồn -> phép nhân hoá
+ Gió heo may - ngọn gió đặc trưng của mùa thu được ví như hồn thu Bắc Bộ có hương thơm của mùi ổi
Tác giả lựa chọn những hình ảnh, hương thơm đặc sắc nhất, mới mẻ nhất của mùa thu nơi thôn quê
(Liên hệ tới các văn bản khác (Thơ Xuân Diệu …)
- Cảm xúc của nhà thơ: 0,5đ
+ Tâm trạng ngỡ ngàng, cảm xúc bâng khuâng Nhà thơ giật mình, hơi bối rối, hình
như còn có một chút gì chưa rõ ràng trong cảm nhận
-> Những cảm nhận nhẹ nhàng thoáng qua hay vì quá đột ngột mà tác giả chưa nhận ra? Tâm hồn thi sĩ biến chuyển nhịp nhàng với phút giao mùa của cảnh vật
Từng cảnh sang thu thấp thoáng hồn người: chùng chình, bịn rịn, quyến luyến
*Khổ thơ 2: Đất trời chuyển nình sang thu: 3,5đ
- Hình ảnh đất trời sang thu: 2,5đ
+ Dòng sông quê hương êm đềm trôi ->gợi lên vẻ đẹp êm dịu của bức tranh thiên nhiên mùa thu (so sánh với sông mùa hạ)
+ Đối lập với hình ảnh trên là những cánh chim chiều bắt đầu vội vã bay về tổ ấm hoặc cũng có thể những cánh chim đang bay về phương Nam tránh rét trong buổi hoàng hôn
+ Mây được miêu tả qua sự liên tưởng độc đáo, tinh nghịch, sống động bằng tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, yêu thiên nhiên tha thiết (cần làm rõ danh giới giữa mùa hạ và mùa thu -Liên hệ sang thơ Xuân Diệu…)
- Cảm xúc của nhà thơ ngây ngất, đắm say…: 0,5đ
- Ý nghĩa của hai khổ thơ mang lại cho bản thân điều gì: 0,5đ
c Kết bài : 0,5đ
- Khẳng định lại giá trị của bài thơ
- Suy nghĩ của bản thân bức tranh thu
Người thực hiện : GV : Bùi Thị Huyền