UBND THỊ XÃ PHÚ MỸ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ PHAN CHU TRINH KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ II NĂM HỌC 2022 2023 MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 Thời gian làm bài 90 phút I ĐỌC HIỂU (3 0 điểm) Đọc văn bản sau và trả lời các câu[.]
Trang 1UBND THỊ XÃ PHÚ MỸ
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
PHAN CHU TRINH
KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ II NĂM HỌC 2022-2023 MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9 Thời gian làm bài: 90 phút
I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Một chàng trai dừng xe tại một tiệm bán hoa để gửi hoa tặng mẹ qua đường bưu điện Mẹ anh sống cách chỗ anh khoảng 300km Khi bước ra khỏi xe, anh thấy một bé gái đang đứng khóc bên vỉa hè Anh đến và hỏi nó sao lại khóc.
- Cháu muốn mua một bông hoa hồng để tặng mẹ cháu - nó nức nở - nhưng cháu chỉ có bảy mươi lăm xu trong khi giá một bông hoa hồng đến hai đô-la Anh mỉm cười và nói với nó:
- Đến đây, chú sẽ mua cho cháu.
Anh liền mua hoa cho cô bé và đặt một bó hồng cho mẹ anh Xong xuôi, anh hỏi cô bé
có cần đi nhờ xe về nhà không Nó vui mừng nhìn anh và trả lời:
- Dạ, chú cho cháu đi nhờ đến nhà mẹ cháu.
Rồi nó chỉ đường cho anh lái xe đến một nghĩa trang, nơi có một phần mộ vừa mới đắp Nó chỉ ngôi mộ và nói:
- Đây là nhà của mẹ cháu.
Nói xong, nó ân cần đặt nhánh hoa hồng lên phần mộ Tức thì anh quay lại tiệm bán hoa, huỷ bỏ dịch vụ gửi hoa vừa rồi và mua một bó hồng thật đẹp Suốt đêm đó, anh đã lái một mạch 300km về nhà mẹ để trao tận tay bà bó hoa.
(Theo Quà tặng cuộc sống, NXB trẻ, 2006)
Câu 1 (1,0 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản Hãy đặt một
nhan đề phù hợp với nội dung của văn bản trên.
Câu 2 (1,0 điểm): Xác định 02 phép liên kết câu về hình thức trong đoạn văn được in
đậm.
Câu 3 (1,0 điểm): Tại sao chàng trai lại hủy điện hoa rồi cả đêm lái xe để về trao tận
tay bó hoa cho mẹ? Thông điệp mà câu chuyện muốn gửi đến cho chúng ta là gì?( Trả lời ngắn gọn từ 2 đến 3 câu văn)
II TẬP LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Từ văn bản trên, em hãy viết một đoạn văn nghị luận ( khoảng 1
trang giấy thi) nêu suy nghĩ của em về lòng hiếu thảo.
Câu 2 (5.0 điểm): Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
Con ở miềm Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.
(Viễn Phương, Viếng lăng Bác)
HẾT
Trang 2UBND THỊ XÃ PHÚ MỸ
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
PHAN CHU TRINH
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KT GIỮA HỌC KỲ II
NĂM HỌC 2022-2023 MÔN: NGỮ VĂN LỚP 9
(Hướng dẫn chấm có 02 trang)
A HƯỚNG DẪN CHUNG
- Giáo viên vận dụng hướng dẫn chấm phải chủ động, linh hoạt, tránh cứng nhắc, máy móc và phải biết cân nhắc trong từng trường hợp cụ thể, cần khuyến khích những bài làm thể hiện sự sáng tạo
- Giáo viên cần đánh giá bài làm của học sinh một cách tổng thể ở từng câu và cả bài, không đếm ý cho điểm, đánh giá bài làm của học sinh trên cả hai phương diện: kiến thức và
kĩ năng
- Hướng dẫn chấm chỉ nêu những ý chính và thang điểm cơ bản, trên cơ sở đó, giáo viên có thể thống nhất để định ra các ý chi tiết và các thang điểm cụ thể hơn
B HƯỚNG DẪN CỤ THỂ
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
1 - Phương thức biểu đạt chính: Tự sự- Đặt nhan đề : có thể tham khảo các nhan đề sau:
Bông hồng tặng mẹ
Món quà tặng mẹ
Món quà ý nghĩa….
………
0,5 0,5
2
* Hs xác định đúng phép liên kết và từ ngữ thể hiện phép liên kết
-Phép lặp: mẹ -mẹ; anh – anh
-Phép thế :” anh” thế cho “chàng trai”: hoặc “nó” thế cho “cô bé”
0.5
0,5
3
-Hs có thể lí giải theo các gợi ý sau: ( đạt 1 trong 2 ý là 0,5 điểm)
- Từ câu chuyện của cô bé đã giúp chàng trai nhận ra món quà ý nghĩa nhất
đối với mẹ chính là anh, là những tình cảm yêu thương chân thành của anh
dành cho mẹ
- Câu chuyện của cô bé nghèo đã thức anh nhận ra phải biết trân trọng yêu
quý người mẹ của mình khi còn có thể…
*Thông điệp : Hãy trân trọng mọi khoảnh khắc khi cha mẹ hay những người
thân yêu còn có ở trên đời Hãy biết yêu thương, quan tâm, hiếu thảo với cha
mẹ …để không bao giờ phải hối hận
0,5
0,5
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
1
1 Về hình thức, kĩ năng
- Đảm bảo đúng cấu trúc đoạn văn nghị luận
- Diễn đạt mạch lạc, lập luận chặt chẽ, trình bày rõ ràng
2 Về nội dung: HS nêu được những ý cơ bản theo hướng sau:
- Nêu vấn đề: Lòng hiếu thảo
- Triển khai vấn đề:
0,25
0,25
Trang 3*Giải thích và nêu biểu hiện
- Lòng hiếu thảo là sự biết ơn, yêu thương, kính trọng đối với các bậc sinh
thành, dưỡng dục ra mình như ông bà, cha mẹ….Người con hiếu thảo là
biết chăm ngoan, vâng lời, biết giúp đỡ, sẻ chia, thấu hiểu với cha mẹ, ông
bà…
- Bàn luận:
+ Lòng hiếu thảo là một đức tính tốt đẹp cần có ở mỗi người…
+ Ông bà, cha mẹ là người đã sinh thành dưỡng dục ra chúng ta, yêu thương,
chăm sóc con cái vô điều kiện …Vì vậy hiếu thảo là một bổn phận thiêng
liêng, là đạo đức cao quý của con người…
+………
- Mở rộng vấn đề
+ Phê phán những kẻ bất hiếu với cha mẹ, ông bà….;sống thờ ơ vô cảm với
người thân…
*Bài học nhận thức và hành động
- Nhận thức được lòng hiếu thảo là một đức tính tốt mà bản thân mỗi người
cần rèn luyện để trở thành người con hiếu thảo
0,25
1.0
0,25
2
1 Về hình thức
- Bài viết đúng thể loại: nghị luận văn học Bài làm rõ ràng, đầy đủ ba phần,
không viết qua ngắn Lập luận chặt chẽ, lời văn trong sáng, sinh động
- Diễn đạt mạch lạc;ít mắc lỗi về dấu câu, lỗi chính tả; trình bày sạch đẹp
0,5
2 Về nội dung
a.Mở bài
- Giới thiệu khái quát về tác giả Viễn Phương và bài thơ Viêng lăng bác
- Nêu vị trí và nhận xét khái quát về đoạn thơ
0,5
b Thân bài: Phân tích đặc săc về nghệ thuật và nội dung của đoạn thơ
- Cảm xúc của nhà thơ khi đứng trước lăng Bác: từ lời xưng hô mộc mạc,
gần gũi: “con”- “Bác” thể hiện tấm lòng yêu thương kính trọng đối với Bác
Cảm xúc về hàng tre quanh lăng Bác Đó là hình ảnh quen thuộc giản dị của
ở mọi làng quê Từ đó thể hiện niềm tự hào xúc động về con người, đất
nước Việt Nam
- Cảm xúc trước dòng người bất tận ngày ngày vào thăm lăng Bác: Những
suy ngẫm về cuộc đời Bác được gợi lên từ những hình ảnh liên tưởng giàu ý
nghĩa biểu tượng: mặt trời, tràng hoa…Thể hiện niềm biết ơn vô hạn của
tác giả đối với Bác Phép tu từ hoán dụ đặc sắc “ bảy mươi chín mùa xuân”
thể hiện tôn vinh một cuộc đời thật đẹp, thật ý nghĩa của Bác đối với đất
nước, với nhân dân
- Đoạn thơ được sử dụng kết hợp hình ảnh thực với hình ảnh sáng tạo, đẹp
đẽ cùng các phép tu từ như ẩn dụ, hoán dụ… vừa quen thuộc, vừa gần gũi,
vừa sâu sắc, có ý nghĩa khái quát và giá trị biểu cảm, tạo nên niềm đồng cảm
sâu sắc trong lòng người đọc…Từ đó thể hiện lòng thành kính và niềm xúc
động sâu sắc của nhà thơ nói riêng và mọi người nói chung khi đến thăm
lăng Bác
3.0
c Kết bài
- Đánh giá giá trị của đoạn thơ
- Liên hệ suy nghĩ và tình cảm của bản thân qua đoạn thơ 0,5
Sáng tạo: Học sinh có cách viết ấn tượng, suy nghĩ mới mẻ phù hợp với
Trang 4
UBND THỊ XÃ PHÚ MỸ
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
PHAN CHU TRINH
KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ II NĂM HỌC 2022-2023 MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9 Thời gian làm bài: 90 phút
ĐỀ B
I. Đọc hiểu (3,0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Cùng một cơn mưa, người tiêu cực sẽ bực mình vì phải trùm áo mưa, người tích cực thì nghĩ đến cây cối xanh tươi, không khí sẽ được trong lành. Và lỗi lầm của người khác, thay vì giữ trong lòng và tức giận, họ sẽ bỏ qua, giúp bản thân thấy thoải mái hơn rất nhiều Nói một cách khác, nếu ví cuộc đời ngừời luôn có suy
nghĩ tích cực là 100 năm, xem như là một bộ phim có 100 tập, thì chắc chắn sẽ có ít nhất 2/3 tập có tiếng cười chứ không phải tập nào cũng rơi vào bi kịch chán chường, đau khổ, chia lìa, mất mát
Đi cạnh những người sống tích cực, luôn lạc quan, yêu đời, bạn thấy không?
Họ luôn có gương mặt rạng rỡ và nụ cười sáng bừng thường trực trên môi!
Câu 1(1,0 điểm) Chỉ ra phương thức biểu đạt chính và đặt một nhan đề phù hợp
cho đoạn văn trên.
Câu 2: (1,0 điểm) Theo tác giả, người có thái độ sống tích cực có những biểu hiện
cụ thể như thế nào? Qua đoạn văn em rút ra được bài học gì? (Trả lời ngắn gọn khoảng 2 đến 3 câu văn)
Câu 3: (1,0 điểm) Xác định 02 phép liên kết câu trong đoạn văn được in đậm trên.
II LÀM VĂN ( 7,0 điểm)
Câu 1: ( 2,0 điểm) Từ nội dung của đoạn văn trên, em hãy viết một đoạn văn nói về
tinh thần lạc quan.
Câu 2 ( 5,0 điểm) Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
“… Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”.
(Viễn Phương, Viếng lăng Bác)
HẾT
Trang 5-HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I
NĂM HỌC: 2022 – 2023 MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9
A HƯỚNG DẪN CHUNG
- Giáo viên vận dụng hướng dẫn chấm phải chủ động, linh hoạt, tránh cứng nhắc, máy móc và phải biết cân nhắc trong từng trường hợp cụ thể, cần khuyến khích những bài làm thể hiện sự sáng tạo
- Giáo viên cần đánh giá bài làm của học sinh một cách tổng thể ở từng câu và cả bài, không đếm ý cho điểm, đánh giá bài làm của học sinh trên cả hai phương diện: kiến thức và
kĩ năng
- Hướng dẫn chấm chỉ nêu những ý chính và thang điểm cơ bản, trên cơ sở đó, giáo viên có thể thống nhất để định ra các ý chi tiết và các thang điểm cụ thể hơn
B HƯỚNG DẪN CỤ THỂ
I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Câu 1
(1,0đ)
- Phương thức biểu đạt chính: nghị luận
- Nhan đề: HS đặt một nhan đề phù hợp với nội dung của đoạn văn
Có thể tham khảo các nhan đề sau:
+ Hãy sống tích cực!
+ Bạn có muốn sống tích cực không?
+ Ý nghĩa của sống tích cực…
………
0,5 đ
0,5 đ
Câu 2
(1,0đ)
Câu3
(1,0đ)
* Học sinh nêu được những biểu hiện của người có thái độ sống tích cực
Mỗi ý đúng 0.5 điểm
- Gặp cơn mưa, người tích cực nghĩ đến cây cối xanh tươi, không khí sẽ được trong lành.
- Lỗi lầm của người khác, thay vì giữ trong lòng và tức giận, họ sẽ bỏ qua, giúp bản thân thấy thoải mái hơn rất nhiều
- Người sống tích cực luôn có gương mặt rạng rỡ và nụ cười sáng bừng thường trực trên môi.
* Bài học từ đoạn văn ( Hs tự rút ra bài học phù hợp với nội dung ý nghĩa của đoạn văn)
0,5 đ
0,5 đ
* Hs xác định đúng phép liên kết và từ ngữ thể hiện phép liên kết câu
- Phép nối : “ Và”
- Phép thế : “ họ” thế cho “người tích cực”
0,5 đ 0,5 đ
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
1
1 Về hình thức, kĩ năng
- Đảm bảo đúng cấu trúc đoạn văn nghị luận
- Diễn đạt mạch lạc, lập luận chặt chẽ, trình bày rõ ràng
2 Về nội dung: HS nêu được những ý cơ bản theo hướng sau:
- Nêu vấn đề: tinh thần lạc quan
- Triển khai vấn đề:
*Giải thích và nêu biểu hiện
0,25
0,25 0,25
Trang 6Tinh thần lạc quan là thái độ sống vui vẻ, yêu đời, luôn hướng tới những
điều tốt đẹp, nhìn nhận mọi việc theo hướng tích cực…
- Bàn luận:
+ Tinh thần lạc quan sẽ giúp cho cuộc sống trở nên hạnh phúc và ý nghĩa.
Giúp ta dễ dàng vượt qua những trở ngại, khó khăn …trong cuộc đời
+ Người sống lạc quan sẽ biến những khó khăn thành cơ hội để vươn
lên( dẫn chứng)
+………
- Mở rộng vấn đề
+ Phê phán những con người sống bi quan, luôn chán nản, chùn bước trước
khó khăn, trở ngại của cuộc sống…
*Bài học nhận thức và hành động
- Nhận thức được giá trị tốt đẹp của tinh thần lạc quan, bản thân mỗi người
cần phải luôn sống với thái độ vui vẻ, lạc quan luôn hướng tới những điều
tích cực của cuộc sống
1.0
0,25
2
1 Về hình thức
- Bài viết đúng thể loại: nghị luận văn học Bài làm rõ ràng, đầy đủ ba phần,
không viết qua ngắn Lập luận chặt chẽ, lời văn trong sáng, sinh động
- Diễn đạt mạch lạc;ít mắc lỗi về dấu câu, lỗi chính tả; trình bày sạch đẹp
0,5
2 Về nội dung
a.Mở bài
- Giới thiệu khái quát về tác giả Viễn Phương và bài thơ Viêng lăng bác
- Nêu vị trí và nhận xét khái quát về đoạn thơ
0,5
b Thân bài: Phân tích đặc săc về nghệ thuật và nội dung của đoạn thơ
- Cảm xúc của nhà thơ khi vào trong lăng viếng Bác:
+Niềm nhớ thương, đau xót và tiếc nuối của tác giả được thể hiện qua các
hình ảnh thơ giàu tính biểu tượng “ giấc ngủ bình yên” “vầng trăng dịu
hiền”, trời xanh mãi mãi”
+Tác giả luôn tự nhủ lòng mình Bác vẫn luôn sống mãi với non sông đất
nước thế nhưng tận đáy lòng vẫn không kìm được nỗi đau, mất mát tận
cùng trước sự ra đi của Bác
+ Câu hỏi tu từ đã diễn tả nỗi đau cao độ của tác giả
- Cảm xúc tiếc nuối, lưu luyến của tác giả khi rời lăng Bác
+ Lời thơ mộc mạc giản dị, cảm xúc chân thành “ thương trào nước mắt ”
+ Điệp ngữ “Muốn làm” nhấn mạnh mong ước được hóa thân vào cảnh vật
quanh lăng Bác, để tô điểm cho giấc ngủ bình yên của Bác
-> thể hiện tình cảm thiết tha, sâu nặng, lòng thành kính biết ơn của tác giả
cũng như tình cảm của nhân dân cả nước luôn dành cho vị cha già kính yêu
- Đoạn thơ có giọng điệu trầm lắng, thiết tha, hình ảnh thơ vừa chân thực
vừa giàu tính biểu tượng; tác giả sử dụng thành công các phép tu từ như ẩn
dụ, điệp ngữ… và niềm xúc động chân thành mãnh liệt Điều đó tạo nên
niềm đồng cảm sâu sắc trong lòng người đọc…Từ đó thể hiện lòng thành
kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ nói riêng và mọi người nói
chung khi đến thăm lăng Bác
3.0
c Kết bài
- Đánh giá giá trị của đoạn thơ
- Liên hệ suy nghĩ và tình cảm của bản thân qua đoạn thơ 0,5
Sáng tạo: Học sinh có cách viết ấn tượng, suy nghĩ mới mẻ phù hợp với