ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GHK2 VĂN 8 I GIỚI HẠN KIẾN THỨC 1 Ngữ liệu đọc hiểu Ngoài sách giáo khoa 2 Kiến thức Tiếng Việt a Câu cầu khiến Đặc điểm hình thức Chức năng Ví dụ Có những từ nghi vấn (ai, gì, nào, sa[.]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GHK2_ VĂN 8
I GIỚI HẠN KIẾN THỨC
1 Ngữ liệu đọc hiểu_Ngoài sách giáo khoa
2 Kiến thức Tiếng Việt
a Câu cầu khiến
- Có những từ nghi vấn (ai,
gì, nào, sao, tại sao, đâu,
bao giờ, bao nhiêu, ừ, à, hả,
chứ, (có)…không, (đã)…
chưa,…)
- Kết thúc câu bằng dấu
chấm hỏi (?)
Dùng để hỏi (yêu cầu
người khác phải trả lời) - Sáng ngày người ta đấm u có đau lắm không?
- Anh có khỏe không?
…
- Có thể kết thúc bằng dấu
chấm (.), dấu chấm than (!),
dấu chấm lửng (…)
Dùng để cầu khiến, khẳng định, phủ định,
đe dọa, bộc lộ cảm xúc,
… (không yêu cầu người
khác trả lời)
- Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ? => bộc lộ cảm xúc.
- Đê vỡ rồi, thời ông cách cổ chúng mày, thời ông bỏ tù chúng mày! Có biết
không? => Đe dọa
- Sao ta không ngắm sự biệt li theo tâm
hồn một chiếc lá nhẹ nhàng rơi? => Cầu
khiến
- Ôi! Thế thì còn đâu là quả bóng bay?
=> Khẳng định.
b Câu nghi vấn
- Có những từ (hãy, đừng,
chớ, …đi, thôi, nào,…) hoặc
ngữ điệu cầu khiến
- Thường kết thúc câu bằng
dấu chấm than (!)
- Dùng để ra lệnh, yêu cầu, khuyên bảo
- Ý cầu khiến được nhấn
mạnh
Đang ngồi viết thư, tôi bỗng nghe tiếng
ai đó vọng vào:
- Mở cửa!
- Kết thúc bằng dấu chấm (.) - Ý cầu khiến không
được nhấn mạnh Hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiên vương.
3 Tập làm văn
Nghị luận về một hiện tượng đời sống (tính kiên trì, lòng biết ơn, sự can đảm, tinh thần trách nhiệm,
…)
Trang 2II ĐỌC- HIỂU (6,0 điểm)
Đề 1
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
Quê hương tôi có con sông xanh biếc Nước gương trong soi tóc những hàng tre Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Tỏa nắng xuống dòng sông lấp loáng Chẳng biết nước có giữ này, giữ tháng Giữ bao nhiêu kỷ niệm giữa dòng trôi?
Hỡi con sông đã tắm mát cả đời tôi!
Tôi giữ mãi mối tình mới mẻ Sông của quê hương, sông của tuổi trẻ Sông của miền Nam nước Việt thân yêu.”
(Trích_Nhớ con sông quê hương_Tế Hanh)
a Chỉ ra những từ ngữ gợi tả vẻ đẹp của dòng sông trong 4 câu thơ đầu của đoạn thơ
b Chỉ ra những câu thơ thể hiện tình cảm của nhà thơ đối với dòng sông quê hương
c Chỉ ra một câu nghi vấn, một câu cảm thán có trong đoạn thơ
Nêu công dụng của câu nghi vấn đó
d Hãy nêu suy nghĩ của em về tình cảm của nhà thơ qua những câu thơ sau:
“Chẳng biết nước có giữ này, giữ tháng Giữ bao nhiêu kỷ niệm giữa dòng trôi?
Hỡi con sông đã tắm mát cả đời tôi!
Tôi giữ mãi mối tình mới mẻ”
e Em có tình cảm như thế nào đối với quê hương, đất nước? Hãy nêu hai ý thể hiện tình yêu quê hương của mình
Đề 2
NHỮNG QUẢ BÓNG BAY
Một chú bé da đen đang chơi đùa trên bãi cỏ Phía bên kia đường, một người đàn ông đang thả nhẹ những quả bóng lên trời, những quả bóng đủ màu sắc, xanh, đỏ, tím, vàng và có cả màu đen nữa Cậu bé nhìn khoái chí, chạy tới chỗ người đàn ông hỏi nhỏ:
Trang 3- Chú ơi, những quả bóng màu đen có bay cao được như những quả bóng khác không ạ?
Người đàn ông quay lại, bất giác giấu đi những giọt nước mắt sắp lăn nhẹ trên đôi gò má Ông chỉ lên đám bóng bay lúc nãy chỉ còn những chấm nhỏ và trả lời cậu bé:
- Những quả bóng màu đen kia cũng sẽ bay cao như những quả bóng màu khác và cháu cũng vậy Cậu bé nở nụ cười rạng rỡ cảm ơn người đàn ông
Màu đen, màu vàng, màu đỏ…cho dù là màu gì thì cũng đều là quả bóng
(Theo Internet)
a Chi tiết nào cho thấy sự xúc động của người đàn ông khi cậu bé hỏi: “Chú ơi, những quả bóng màu đen có bay cao được như những quả bóng khác không ạ?”
b Người đàn ông đã trả lời như thế nào để động viên, khích lệ cậu bé?
c Chỉ ra câu nghi vấn có trong đoạn trích Cho biết đặc điểm nhận biết câu nghi vấn đó Nêu công dụng của câu nghi vấn em vừa tìm được
d Em hiểu như thế nào về câu nói: “Màu đen, màu vàng, màu đỏ…cho dù là màu gì thì cũng đều là quả bóng.”
Theo em, thông điệp mà tác giả muốn gửi đến chúng ta qua câu chuyện trên là gì?
e Nêu hai giải pháp (hai cách) để con người có thể yêu thương nhau
Đề 3
Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi:
THỜI GIAN LÀ VÀNG
Ngạn ngữ có câu: Thời gian là vàng Nhưng vàng thì mua được mà thời gian không mua được Thế mới biết vàng có giá mà thời gian là vô giá
Thật vậy, thời gian là sự sống Bạn vào bệnh viện mà xem, người bệnh nặng, nếu kịp thời chạy chữa thì sống, để chậm là chết
Thời gian là thắng lợi Bạn hãy hỏi các anh bộ đội mà xem Trong chiến đấu, biết nắm thời cơ, đánh địch đúng lúc là thắng lợi, để mất thời cơ là thất bại
Thời gian là tiền Trong kinh doanh, sản xuất hàng hóa đúng lúc là lãi, không đúng lúc là lỗ Thời gian là tri thức Phải thường xuyên học tập thì mới giỏi Học ngoại ngữ mà bữa đực, bữa cái, thiếu kiên trì, thì học mấy cũng không giỏi được
Thế mới biết, nếu biết tận dụng thời gian thì làm được bao nhiêu điều cho bản thân và cho xã hội Bỏ phí thời gian thì có hại và về sau hối tiếc cũng không kịp
(Phương Liên - Ngữ văn 9, Tập hai, NXB Giáo dục)
a Văn bản trên đã nêu ra những giá trị nào của thời gian?
Trang 4b Theo tác giả, nếu biết tận dụng thời gian ta sẽ được gì? Ngược lại, nếu bỏ phí thời gian ta sẽ thiệt hai ra sao?
c Chỉ ra một câu cầu khiến có trong đoạn trích trên Nêu dấu hiệu nhận biết câu cầu khiến đó
d “Thời gian là vàng”, em có đồng ý với ý kiến này không? Vì sao?
e Em hãy nêu 02 ý kiến về cách tận dụng thời gian trong học tập của bản thân
III TẬP LÀM VĂN (4,0 điểm)
LÒNG BIẾT ƠN
A Mở bài: giới thiệu vấn đề cần bàn luận
Từ xa xưa, ông bà ta có câu “uống nước nhớ nguồn”, một câu nói dạy bao thế hệ về Lòng biết
ơn Lòng biết ơn là một đức tính cao quý và đẹp của con người Truyền thống về lòng biết ơn đã được bao thế hệ gìn giữ và phát huy Để tiếp nối ông cha ta thế hệ trẻ cũng đã gìn giữ nét đẹp tinh thần này
Và để hiểu thêm về lòng biết ơn, chúng ta cùng đi tìm hiểu về “Lòng biết ơn”
B Thân bài
1 Giải thích thế nào là “Lòng biết ơn”?
Lòng biết ơn là sự ghi nhớ công ơn, tình cảm mà người khác mang lại cho mình Những hành động, việc làm mà họ hi sinh để mang lại niềm hay hạnh phúc hay niềm vui cho mình
2 Biểu hiện của Lòng biết ơn
- Luôn ghi nhớ công ơn của họ trong lòng
- Có những hành động thể hiện sự biết ơn
- Luôn mong muốn đền áp công ơn của những người đã giúp đỡ mình
3 Tại sao phải có lòng biết ơn? (VAI TRÒ)
- Vì đó là nghĩa cử, truyền thống tốt đẹp của ông cha ta từ bao đời xưa
- Lòng biết ơn là một tình cảm cao đẹp và thiêng liêng của mỗi con người
- Mỗi công việc chúng ta thành công không phải tự nhiên mà có, dù lớn hay nhỏ cũng có sự giúp đỡ của ai đó, vậy nên ta cần phải có lòng biết ơn
4 Phản đề và bài học nhận thức
- Có một số người hiện nay không có lòng biết ơn
Vd: Ăn cháo đá bát, qua cầu rút ván
Bài học nhận thức: Vậy chúng ta cần làm gì?
- Đó là thái độ vong ân bội nghĩa…đáng bị xã hội lên án, họ cần được hướng dẫn và giáo dục về lòng biết ơn
- Là học sinh, là một người con trong gia đình, em cần phải làm gì để thể hiện lòng biết ơn của mình?
Trang 5C Kết bài: Nhận định lại vấn đề và lên lời kêu gọi.
Ý CHÍ NGHỊ LỰC
A Mở bài
- Con người sinh ra đã mỗi người một hoàn cảnh, một số phận Người được sinh ra trong gia đình giàu có, đủ đầy, có cha có mẹ, được hưởng nhiều tình yêu thương, hạnh phúc
- Ngược lại có những người bị bỏ rơi không nơi nương tựa, ốm yếu
- Tuy nhiên, trong cuộc sống khó khăn thiếu thốn, hoàn cảnh sống khắc nghiệt có rất nhiều số phận, con người đã biết vượt lên chính mình, chiến thắng cuộc sống nghiệt ngã để sống tốt đẹp hơn, để trở nên có ích và là tấm gương sáng cho nhiều người phải noi theo Đó chính là ý chí, nghị lực và tính kiên trì
B Thân bài
1 Giải thích (khái niệm)
- Nghị lực sống là gì: Nghị lực sống chính là nội lực chứa bên trong mỗi con người chúng ta Nó là động lực, ý chí kiến cho người có vượt qua những khó khăn thử thách hay không
- Kiên trì: là bền bỉ, nhẫn nại, gặp khó khăn không nản lòng, luôn suy nghĩ tích cực, lạc quan trong mọi hoàn cảnh và hướng đến những điều tốt đẹp trong cuộc sống
2 Biểu hiện, dẫn chứng
- Mở rộng một vài tấm gương về những người khuyết tật, có hoàn cảnh khó khăn nhưng biết vươn lên trong cuộc sống
+ Chắc trong chúng ta không ai là không biết thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký người thiếu may mắn khi lên bốn tuổi phải hứng chịu một cơn bạo bệnh, bị liệt cả hai tay Nhưng thầy đã kiên trì rèn luyện mỗi ngày một chút rồi tới một ngày thầy có thể cầm nắm, viết mọi thứ thầy đều làm được nhờ đôi chân của mình Thầy Nguyễn Ngọc Ký đã trở thành tấm gương sáng về nghị lực sống vượt qua khó khăn, thử thách của số phận
+ Hay Nick Vujicic: một người khi sinh ra đã cụt hai tay hai chân, tưởng chừng như cuộc đời của anh
đã chấm dứt tại đây nhưng không chính ý chí nghị lực đã đưa anh vượt qua nghiệt ngã của cuộc đời Điều đầu tiên mà anh làm chính là tự vệ sinh cá nhân, ngoài ra anh còn chơi được các trò chơi vận động mạnh như: Tenis, bơi… và trở thành người truyền động lực cho nhiều người khuyết tật trên thế giới
3 Vai trò
- Vượt qua được khó khăn, những khắc nghiệt của cuộc đời, làm chủ bản thân
- Cảm thấy yêu đời, yêu cuộc sống và giá trị hơn
4 Phản đề
- Mở rộng trong xã hội có những người không có nghị lực, thiếu ý chiến chiến đấu vượt qua số phận Những người đó khi gặp khó khăn họ sẵn sàng buông đời mình theo số phận, khó khăn khăn thử
Trang 6thách một chút là sẵn sàng sa ngã, bị cám dỗ, không chịu cố gắng để vượt lên số phận mà chỉ muốn được người khác giúp đỡ
- Thói quen sống hưởng thụ dựa vào người khác đã ăn sâu bám rễ vào trong tư tưởng của các bạn này
và khó có thể từ bỏ
- Nhiều gia đình bố mẹ đã quá cưng chiều con cái dẫn tới làm cho những đứa trẻ mất dần đi nghị lực sống, khi có khó khăn chúng không thể tự giải quyết được mà phải tìm bố mẹ giúp đỡ
C Kết bài
- Liên hệ với bản thân rồi rút bài học cho mình: Chúng ta đang là những thế hệ trụ cột của đất nước trong tương lại, việc rèn luyện nghị lực sống là việc rất quan trọng cần thiết cho hành trang vào đời sau này của mỗi chúng ta Nếu không có ý chí, không có nghị lực sống thì làm gì chúng ta cũng dễ thất bại bởi trên đời này không có con đường đi nào là toàn bằng phẳng cả
- Muốn thành công, muốn tới vinh quang thì con đường đi lại càng chông gai thử thách, ở đó không
có chỗ cho những kẻ thiếu ý chí, thiếu nghị lực vươn lên, thiếu nghị lực sống
…
Chúc các em ôn tập thật tốt!