ÔN TẬP NGỮ VĂN 8 HỌC KÌ II – 2022 2023 C TẬP LÀM VĂN Đề 1 Giới thiệu một danh lam thắng cảnh ở địa phương em Giới thiệu đền Độc Cước A MB Sầm Sơn là khu nghỉ mát nổi tiếng của tỉnh Thanh Hóa với nhiều[.]
Trang 1ÔN TẬP NGỮ VĂN 8 HỌC KÌ II – 2022-2023
C TẬP LÀM VĂN:
Đề 1: Giới thiệu một danh lam thắng cảnh ở địa phương em.
Giới thiệu đền Độc Cước
A.MB:
- Sầm Sơn là khu nghỉ mát nổi tiếng của tỉnh Thanh Hóa với nhiều danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử như: hòn Trống Mái, đền Cô Tiên, núi Trường Lệ
- Bạn hãy đến thăm đền Độc Cước- một ngôi đền của huyền thoại và khát vọng
B TB:
* Sự tích thành lập đền:
- theo truyền thuyết vào thế kỉ II sau công nguyên, ngoài đại dương bỗng xuất hiện một cơn đại hồng thủy
- Sau khi cơn hồng thủy rút đã để lại xác người đàn bà chửa, dân làng thương tình lấy đất đá đắp thành mộ
- Vào một đêm trăng thanh gió mát bỗng có 1 tiếng nổ vang trời Ngày hôm sau
từ trong núi bước ra một cậu bé khôi ngô tuán tú Dân làng đem về nuôi, chẳng bao lâu sau trở thành 1 chàng thanh niên vạm vỡ, trí dũng hơn người
- Thuở ấy, biển khơi có nhiều quỷ dữ làm dân chài điêu đứng Chàng thanh niên
đã đem sức mình bảo vệ dân làng
- Nhưng mình chàng không chống được bầy quỷ dữ khi chúng quấy nhiễu ngoài khơi , lúc vào bờ Chàng đã lập đàn xin xẻ thân mình làm đôi: một nửa ở ngoài biển khơi, 1 nửa trong bờ bảo vệ cuộc sống dân làng
- Tưởng nhớ công ơn chàng, dân làng Núi lập đền thờ, xem chàng là Thành Hoàng của làng Qua nhiều thế hệ Ngài được tôn là thần Độc Cước và được nhiều triều đại sắc phong
2 Vị trí- Kiến trúc đền:
- Đền thờ Ngài nằm ở chính Tây hòn Cổ Giải trên dãy núi Trường Lệ Trải qua nhiều triều đại ngôi đền vẫn giữ nguyên được kiến trúc cổ
- Qua 50 bậc đá đến cổng Tam quan có 2 thớt voi chầu là vào đến đền
- Đền gồm 3 cung: Tiền đường, trung đường và hậu cung làm theo kiểu chuôi vồ
- Trong đền còn nhiều dấu tích lịch sử quy giá: hai tượng phỗng nô lệ, tượng thần Độc Cước và những bức chạm trổ rất tinh vi
- Theo các cụ thủ từ thì đền có từ thế kỉ 11 được trùng tu vào đời Lê
- Khu di tích ở 1 tổng thể độc đáo tạo sự quan sát sinh động nhiều chiều cho du khách Quanh đền còn có gác Nghinh Phong, phủ Mẫu, miếu Thổ thần, sư thần, dưới chân đền là bờ biển hình cánh cung khiến ta có cảm giác thư thái khi đến thăm đền
- Đến với Đền Độc Cước không chỉ là cầu may mà là đến với cái đẹp, cái tốt của
sự hi sinh cho đồng loại
- Với y nghĩa sâu sắc và giá trị văn hóa của đền, tháng 2 năm 1990 Bộ văn hóa thông tin đã công nhận đền là di tích lịch sử văn hóa quốc gia
Trang 2C KB: - Đến với Sầm Sơn, xin hãy ghé thăm đền Độc Cước viếng thăm vị thần
đã có công bảo vệ cuộc sống bình yên cho dân lành- không gian tâm linh quan trọng nhất của cư dân sầm Sơn và các vùng lân cận
Đề 2: Từ bài bàn luận về phép học của La sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp, hãy nêu suy nghĩ về mối quan hệ giữa“ học“ và“hành“.
Trong bài tấu gửi vua Quang Trung vào tháng 8 năm 1791, ở phần "Bàn luận về phép học", La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp có viết: "Học rộng rồi tóm lại cho gọn, theo điều học mà làm" Như vậy, cách chúng ta mấy trăm năm, La Sơn Phu Tử đã nhận ra được tầm quan trọng của phương pháp học tập kết hợp giữa lí thuyết với thực hành Điều đó cho chúng ta biết rằng giữa hai yếu tố "học" và "hành" có mối quan hệ mật thiết với nhau không thể tách rời
Vậy, "học" là gì? Học là quá trình tiếp thu tri thức và biến những tri thức được tiếp thu ấy thành vốn hiểu biết của bản thân Việc học không chỉ đơn thuần thông qua việc hướng dẫn giảng dạy của thầy cô, sự truyền thụ kinh nghiệm của những người lớn tuổi mà còn thông qua sự trao đổi với của bạn bè, qua việc đọc, nghiên cứu tài liệu, sách vở và quan sát từ thực tế cuộc sống Tuy nhiên, "học" chỉ dừng lại ở khâu lí thuyết Muốn biến những điều đã học thành thực tế, nhất thiết phải thông qua lao động thực hành
"Hành" là những thao tác nhằm vận dụng các kĩ năng, kiến thức đã tiếp thu vào việc giải quyết những tình huống, những vấn đề cụ thể Không một môn học nào lại không có phần thực hành Việc thực hành thể hiện qua các bài tập sau khi vừa học lí thuyết, qua các tiết thí nghiệm thực hành các bộ môn Lý, Hóa, Sinh; qua các thao tác vận động ở bộ môn Thể dục Theo La Sơn Phu Tử trình bày trong phần "bàn luận về phép học" thì
"hành" là việc vận dụng đạo lý của thánh hiền vào cuộc sống, biến những triết lý trừu tượng thành việc làm cụ thể nhằm thể hiện nhân cách, phẩm giá của con người
Chủ tịch Hồ Chí Minh có nói: "Học mà không hành thì học vô ích, hành mà không học thì hành không trôi chảy" Lời dạy trên của Bác cũng góp phần khẳng định mối quan hệ mật thiết và tương hỗ giữa hai yếu tố
"học" và "hành" trong cuộc sống
Việc thực hành có tác dụng củng cố kiến thức, khắc sâu những điều đã học Người có học mà không biết ứng dụng những điều đã học vào thực tế thì việc học ấy trở thành vô ích Sau mỗi bài học lí thuyết là bài bài tập để củng cố, sau mỗi tiết thí nghiệm thực hành là kiến thức đã học được khắc sâu hơn Nếu không có những tiết bài tập và thí nghiệm thì những điều chúng ta đã học sẽ trở thành mớ lý thuyết suông không có tác dụng gì
Trang 3Đối với sĩ tử ngày xưa, đi học là để hiểu rõ Đạo Đó là lẽ đối xử hằng ngày giữa con người với nhau Người đi học mà không hiểu rõ đạo, không biết vận dụng đạo lý thánh hiền để cư xử với nhau mà chỉ "đua nhau lối học hình thức hòng cầu danh lợi, không còn biết đến tam cương, ngũ thường" Chắc chắn điều đó sẽ dẫn đến kết quả "chúa tầm thường thần nịnh hót" Và hậu quả tất yếu sẽ là "nước mất nhà tan "
Ngược lại, nếu mọi người biết vận dụng lẽ đạo vào trong cuộc sống thì
xã hội sẽ tốt đẹp hơn nhiều La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp đã nhấn mạnh
"Đạo học thành thì người tốt nhiều, người tốt nhiều thì triều đình ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị"
Tuy nhiên việc thực hành muốn đạt đến thành công cần phải có vai trò khơi gợi dẫn dắt của lí thuyết Những kiến thức đã học luôn có tác dụng định hướng, dẫn dắt để việc thực hành được tốt hơn Người thực hành mà không có sự dẫn dắt của học vấn thì khó có hy vọng đạt được mục đích, chẳng khác gì một người đi trong bóng đêm mà không có ánh sáng của ngọn đuốc soi đường Không một học sinh nào có thể làm được bài tập mà không căn cứ vào những công thức hay định lý đã học Cũng không một ai thành công ngay ở thí nghiệm đầu tiên mà không có sự hướng dẫn thao tác của thầy cô Qua bài tấu, để củng cố và phát huy vai trò của việc học, La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp đã thiết tha đề nghị xin vua Quang Trung thay đổi phương pháp học tập sao cho thích hợp: "Lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc Tuần tự tiến lên học đến tứ thư, ngũ kinh, chư sử Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm."
Có một phương pháp học tập tốt và đúng đắn, kết hợp với những thao tác thực hành bài bản, chắc chắn kết quả học tập sẽ được nâng cao và
"nhân tài mới lập được công Triều đình nhờ thế cũng được vững yên" Tóm lại, từ việc tìm hiểu bài tấu "Bàn luận về phép học" của La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp, em nhận thấy hai yếu tố "học" và "hành" đều có tầm quan trọng như nhau và quan hệ mật thiết cùng nhau "Học" có vai trò dẫn dắt việc "hành" và "hành" có tác dụng củng cố khắc sâu và hoàn chỉnh việc "học" Từ đó, em phải thay đổi phương pháp học tập sao cho đúng đắn, biết kết hợp vận dụng tốt cả hai yếu tố "học" và "hành" để nâng cao trình độ học vấn của bản thân và áp dụng linh hoạt vào thực tế
Đề 3: Câu nói của M Go-rơ-ki: “ Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ
có kiến thức mới là con đường sống” gợi cho em những suy nghĩ gì?
Lê-nin nói: “Không có sách không có tri thức, không có tri thức không có chủ nghĩa cộng sản” Bác Hồ cũng chỉ rõ về việc học tập: “Học ở đâu? Học ở
trường, học ở sách vở, học lẫn nhau và học ở nhân dân…“ Như vậy, sách quan
Trang 4trọng thế nào đối với cuộc sống con người Có phải vì thế mà M Go- rơ-ki đã khuyên chúng ta: “Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là con đường sống”
Sách là một vật dụng con người dùng để ghi chép, lưu giữ và lưu truyền tri thức
từ đời này sang đời khác Hình thức của sách có nhiều thay đổi theo thời gian và
sự tiến bộ của nền văn mình Từ những chữ viết trên vách đá, trên mai rùa, xương thú, vải, gỗ cho đến in trên giấy và mã hóa trên bộ nhớ điện tử, các hình thức của sách thực sự ngày một nhẹ nhàng, tinh gọn và lưu giữ an toàn hơn Sách điện tử chính là hình thức sách của tương lai
Lời khuyên của M.Go-rơ-ki thật chân thành và đúng đắn Đó thực sự là một sự
đề cao vai trò và ý nghĩa của sách đối với đời sống và sự tiến bộ của nhân loại Nhân dân ta thường nói: “Đi một ngày đàng học một sàng khôn” Hẳn là M Go-rơ-ki đã đọc nhiều sách và suy ngẫm nhiều trên những cuốn sách thì mới đúc kết thành một chân lí: sách là nguồn kiến thức Đúng như vậy Sách đã tổng kết trong đó biết bao kiến thức của con người từ khoa học xã hội và nhân văn, từ lịch sử, địa lí, cho đến văn học nghệ thuật…
Hãy yêu sách bởi sách tái hiện cuộc sống đa dạng và phong phú của con người trên mọi miền của trái đất qua những thăng trầm, biến động của lịch sử, nói lên
mơ ước, khát vọng của nhân loại qua các thời đại “Như những con chim kì diệu trong truyện cổ tích, sách ca hát về cuộc sống đa dạng và phong phú như thế nào, con người táo bạo như thế nào trong khát vọng đạt tới cái thiện và cái đẹp” (M Go-rơ-ki)
Một em bé bán diêm đã chết vì giá rét trong đêm giao thừa cùng với những mộng tưởng đẹp đẽ diệu kì khi em bé bay lên cùng người bà thân yêu đến cái thế giới hạnh phúc nhất của tuổi thơ trong trắng Một cụ già Bơ-men đã đổi mạng sống của mình để cứu sống một cô gái và để lại cho đời một kiệt tác của lòng nhân ái: chiếc lá cuối cùng Một lão Hạc thà ăn bả chó để chết vật vã, đau đớn chứ không bán đi một sào đất của đứa con trai… Một giây phút sung sướng cực điểm khi được ngồi trong lòng mẹ sau bao ngày tháng chờ đợi, một cảm xúc mới lạ dâng lên trong ngày tựu trường đầu tiên của đời học trò, và cả cái tư thế hiên ngang đường hoàng trong tù ngục của các nhà chí sĩ yêu nước…
Tất cả, có phải đó chính là cuộc sống, là nguồn kiến thức mà sách đã mang đến cho ta, làm cho ta càng thêm gắn bó với thế giới, làm cho “người gần người
Trang 5hơn” như Nam Cao từng nói Và M Go-rơ-ki cũng nói như vậy: “Nhiều lần tôi khóc khi đọc sách: kể cả chuyện hay biết bao về con người, họ trở nên đáng yêu
và gần gũi biết bao”
Hãy yêu sách bởi sách cung cấp cho ta kiến thức và chỉ có kiến thức mới là con đường sống:
Thử hỏi nếu không có kiến thức thì con người sẽ sống ra sao đây? Nếu không có kiến thức thì làm sao con người có thể tồn tại và phát triển như ngày nay? Tất cả đều nhờ những tìm kiếm, sáng chế, phát minh… của con người qua hàng nghìn năm lịch sử, và những điều đó đều được ghi lại trong sách Tất cả trí tuệ mà chúng ta có được hôm nay, ngoài việc sáng tạo thì hầu hết ta đều học hỏi ở sách của người xưa
Nếu không có sách thì kiến thức của con người sẽ mai một đi, không còn nữa Sách quý giá biết bao khi nó đã tích lũy trong đó nguồn kiến thức của nhân loại Nguồn kiến thức đó sẽ giúp cho ta sống tốt hơn ,chỉ cho ta cách sống đẹp hơn, văn minh hơn, nhân ái hơn: đó mới là con đường sống của ta nhờ sách mà có được
Sách trở thành cuốn bách khoa toàn thư về cuộc sống, cung cấp cho ta những kiến thức khoa học và bổ ích để nâng cao chất lượng cuộc sống, hoàn thiện nhân cách con người, tạo ra văn minh và công bằng xã hội Đó chính là con đường sống mà sách đã mang lại cho ta, như M Go-rơ-ki đã nói rất sâu sắc và thấm thía: “Mỗi cuốn sách đều là những bậc thang nhỏ mà khi bước lên, tôi tách khỏi con thú để lên tới gần con người, tới gần quan niệm về cuộc sống tốt đẹp nhất và
về sự thèm khát cuộc sống ấy”
Hãy yêu sách bởi sách quý giá biết bao và cần thiết cho con người biết mấy Hãy yêu sách như lời khuyên tha thiết, chân thành của nhà đại văn hào Nga đã một đời gắn bó với sách Và phải biết quý yêu sách như nhà bác học Việt Nam Lê Quý Đôn từng tâm niệm:
Dẫu có bạc vàng trăm vạn lạng Chẳng bằng kinh sử một vài pho.
Hãy yêu sách bởi cuộc sống này có đẹp hơn là bởi có sách Nếu khoa học làm cuộc sống tiến bộ, nghệ thuật là cuộc sống này đẹp hơn thì sách sẽ lưu giữ tất cả những giá trị ấy và truyền lại đến muôn đời sau
Trang 6Thử tưởng tượng nếu có một buổi mai, tỉnh dậy, ta bỗng thấy thiên nhiên đã hoàn toàn biến khỏi cuộc sống, đâu đâu cũng chỉ có nhà cửa, chỉ có máy móc, ông khói… thì thật là khủng khiếp Lúc ấy, trái đất sẽ là mặt trăng lạnh lẽo, dẫu vẫn được mặt trời chiếu sáng, nhưng không còn đâu bóng dáng của sự sống nữa Sách sẽ thay chúng ta gìn giữ tất cả ngay khi chúng ta đang ngủ hoặc khi chúng
ta không còn trên cõi đời này nữa
Đề 4: Trình bày cảm nhận của em về bài thơ Khi con tu hú của nhà thơ Tố Hữu
I.MB: G.thiệu
Nhà thơ Tố Hữu – một nhà thơ nổi tiếng và có sức ảnh hưởng sâu rộng tới nền văn học Việt Nam Ông là một người chiến sĩ cách mạng với nhiều tác phẩm viết về cách mạng Bài thơ “Khi con tu hú” được ông sáng tác trong khoảng thời gian bị giam tại nhà lao Thừa Phủ (Huế), trong không gian chật hẹp và tối tăm của nhà tù, tâm trạng của nhà thơ đã được bộc lộ rõ nét qua từng câu thơ
II TB:
Người chiến sĩ trẻ – người tù cộng sản Tố Hữu đang trong cảnh lao tù bỗng nghe thấy tiếng chim tu hú vang tới nhà ngục, bài thơ bắt đầu bằng tiếng chim
và tiếng chim tu hú gọi bầy chính là khởi nguồn cho những nỗi nhớ, hoài niệm của tác giả về cuộc sống bên ngoài
“Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần”
Tiếng chim tu hú báo hiệu cho mùa hè đến, thời điểm đó là vụ mùa lúa chiêm chín vàng trên cánh đồng, trong vườn cây hoa trái đang chín ngọt thơm hương
Cả âm thanh và hương vị đều gợi lên khung cảnh của làng quê nông thôn Việt Nam khi vào hè, mọi cảnh vật đều được miêu tả ở trạng thái động “đương chín”
và “ngọt dần”
“Vườn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào”
Giữa chốn ngục tù tối tăm, ẩm thấp, chật hẹp và ngột ngạt, người tù cộng sản nhớ về tiếng ve đặc trưng mỗi khi hè tới, tiếng ve râm ran làm cho cái nắng hè càng thêm lan tỏa Cái nắng đào hong khô những bắp rây phơi đầy sân vàng ruộm Tiếng ve réo rắt và râm ran như mang đầy tâm trạng của nhà thơ, đó là tâm trạng đầy bức bối và ngột ngạt, tù túng Nhà thơ hồi tưởng về những hình ảnh bình dị, thân thuộc nơi cuộc sống làng quê và rồi đẩy nổi nhớ của mình lên cao độ
“Trời xanh càng rộng càng cao Đôi con diều sáo lộn nhào từng không”
Trang 7Nỗi nhớ ấy lan tỏa lên tận trời cao trong xanh, nơi đó có những cánh diều tung bay nhào lộn với tiếng sáo vi vu giữa không gian bao la Sự khoáng đạt của không gian và sự tự do của cánh diều đã khắc họa rõ hiện thực trái ngược của tác giả Hình ảnh con diều đại diện cho ước muốn tự do, khát khao tung hoành của tác giả
“Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi Ngột làm sao, chết uất thôi Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!”
Đến lúc này, tiếng chim tu hú đã mang đến cho nhà thơ một tâm trạng hoàn toàn khác, đó là sự uất ức, bế tắc và ngột ngạt Mùa hè ngoài kia đã đến, tất cả mọi thứ đều đang rạo rực và tràn đầy sức sống, là một người yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, nhà thơ không khỏi xót xa đau khổ khi mình vẫn bị giam cầm nơi lao
tù Nhà thơ muốn phá tan xiềng xích, muốn được hòa mình vào không gian mùa
hè, và hơn hết là muốn được tự do, khát khao tuổi trẻ cứ thế sục sôi hừng hực trong lòng tác giả Mở đầu bài thơ là tiếng chim tu hú, khép lại bài thơ vẫn là tiếng chim, có thể thấy tiếng chim vừa gợi nhớ thương lại vưa giục giã nơi tâm hồn người chiến sĩ trẻ
III KB:
Bài thơ “Khi con tu hú” của nhà thơ Tố Hữu đã cho người đọc cảm nhận được một bức tranh thiên nhiên mùa hè rực rỡ thanh âm và sắc màu, bên cạnh đó là tâm hồn đầy nhạy cảm, tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và khát vọng tự do cháy bỏng của người tù cộng sản
Đề 5: BÀI THƠ “TỨC CẢNH PÁC- BÓ” CỦA HỒ CHÍ MINH
I MB:
Bác Hồ không chỉ là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, Bác còn là một đại thi gia của dân tộc Những tác phẩm mà người để lại cho kho tàng văn học dân tộc tuy không cầu kì, chau chuốt nhưng đều là những viên dạ minh châu không thể thay thế, là niềm tự hào của nước nhà Một trong số những bài thơ như thế là
“Tức cảnh Pác- bó” được viết vào tháng 2 năm 1941, tại hang Pác- bó(Cao Bằng), khi Người trở về Việt Nam hoạt động và làm việc sau hơn ba mươi năm hoạt động cách mạng ở nước ngoài
II.TB:
Đến với bài thơ ta đã nhận thấy một sự vô tư từ ngay trong cách diễn đạt:
“Sáng ra bờ suối, tối vào hang”
Nhịp thơ 3/3 với dấu phẩy ở giữa dòng chia câu thơ làm hai vế cân xứng như là một lời kể tự nhiên về nhịp sống thường ngày của Bác nơi núi rừng Pác- bó Hoạt động và sinh sống ở nước ngoài nhiều năm, Bác vốn đã quen với một nếp sống có kỉ luật, ở tại hang Pác- bó cũng vậy, Bác sinh hoạt và làm việc điều độ
Trang 8theo thời gian phân bố Sáng thì ra suối, để sinh hoạt, để làm việc rồi đến tối trở
về hang để nghỉ ngơi Bác sinh hoạt có nề nếp và đồng thời ăn uống cũng đạm bạc:
“Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng”
Hai từ “sẵn sàng” thốt lên nghe thì có vẻ như gợi ra một sự đủ đầy, muốn là có ngay mà không hề thiếu thốn một điều gì Nhưng thực chất, bữa cơm hàng ngày của người chỉ có bẹ chuối và măng rừng, những thức rất đỗi là giản dị, nếu không muốn gọi là kham khổ Ở nơi núi rừng Pác- bó này không thể tìm đâu ra một thứ gì tốt hơn là cháo bẹ, là rau măng, điều này đã chính tỏ Bác đnag phải làm việc và sinh hoạt trong một hoàn cảnh vô cùng thiếu thốn, ăn uống chỉ có thể gọi là đủ no Nhưng những khó khăn ấy lại được Hồ Chủ Tịch thốt lên bằng giọng nhẹ nhàng sảng khoái chứng tỏ, Bác đối với những khó khăn vật chất tầm thường đều không coi là quan trọng Đối với Bác, việc quan trọng nhất lúc này
là dân, là nước, là đánh đuổi quân xâm lược:
“Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng”
Sau ba mươi năm hoạt động cách mạng quay về nước, Bác Hồ vẫn ngày ngày tiếp tục con đường tìm ánh sánh cho dân tộc Trong cái lạnh của núi rừng, trong
sự thiếu thốn của vật chất, trên một chiếc bàn đá không mấy chắc chắn, Người đang tỉ mẩn dịch lịch sử Đảng Cộng Sản Liên Xô làm tài liệu cho các chiến sĩ cách mạng học tập Hai hình ảnh đối lập, một bên là chiếc bàn đá “chông chênh” bấp bênh, không chắc chắn với một bên là công việc trọng đại mà Bác đang làm:
mở đường cho tri thức cách mạng đến với những người chiến sĩ cách mạng Điều này càng làm nổi bật lên sự thiếu thốn trong hoàn cảnh sống và làm việc của Bác đòng thời nổi bật được trọng trách to lớn mà Bác đang gồng gánh trên vai Sau bao nhiêu những những khó khăn về vật chất, những điều quan trọng phải làm, Bác Hồ đã kết thúc bài thơ:
“Cuộc đời cách mạng thật là sang”
Chỉ một từ “sang” làm cho tư tưởng bải thơ vụt sáng Phải chăng người đọc thắc mắc vì sao Bác gọi cuộc đời cách mạng gian khổ là “sang” Cái sang ở đây không phải là cái sang về vật chất mà mà giàu có về rất nhiều điều khác “Sang”
là ở một cuộc sống hòa mình với thiên nhiên, tuy không xa hoa nhưng giản dị, hòa hợp với thiên nhiên khiến cho tâm hồn tươi tắn thanh thản “Sang” ở đây là một tấm lòng hạnh phúc khi được hoạt động và làm việc vì nhân dân, vì đất nước, làm công việc có ý nghĩa cho cuộc đời “Sang” ở đây là tuy thiếu về vật chất nhưng tinh thần thì luôn tràn trề đủ đầy một niềm lạc quan vào ngày giải phóng dân tộc đang dần tới
Với lời thơ giản dị, tự nhiên, giọng thơ sảng khoái mang đầy tinh thần lạc quan,
Hồ Chủ Tịch đã cho ta thấy cái “thú lâm tuyền” của Người nhưng không phải là cái thú vui của Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm năm xưa “lánh đục về trong”
mà là sự tạo nhã, hòa hợp với thiên nhiên ngay trong cuộc đời người lính Ở Hồ Chí Minh, niềm vui hòa hợp với thiên nhiên vẫn gắn với cuộc đời cách mạng, cuộc đời hoạt động sôi nổi không ngừng nghỉ vì dân vì nước
Trang 9III KB:
Bài thơ là sự diễn tả những hoạt động thường nhật của Bác Hồ trong những ngày hoạt động ách mạng ở hang Pác- bó, Cao Bằng Qua bài thơ, hình ảnh Bác Hồ trong lòng người đọc càng thêm đẹp, thêm sáng lấp lánh trong sự giản dị, lạc quan, tình yêu thiên nhiên sâu sắc, tinh thần cách mạng và tài năng thơ ca tuyệt diệu Nhân cách cao khiến của Người còn sáng mãi trong lòng mọi con dân nước Việt
Đề 6: Phân tích bài thơ “Ngắm trăng” của Hồ Chí Minh
I.MB:
Bác Hồ Chí Minh là một nhà chính trị, cách mạng lỗi lạc của dân tộc Việt Nam đồng thời là một nhà văn, nhà thơ lớn của dân tộc Bác đã để lại nhiều tác phẩm hay gây được tiếng vang lớn trong nền thi ca nước ta
Bài thơ “Ngắm trăng” lấy nguồn cảm hứng từ ánh trăng đêm, trong sáng là đề tài được nhiều tác giả sử dụng, nhưng trong bài thơ của Hồ Chí Minh Trăng không chỉ là hình ảnh thiên nhiên tươi đẹp, mà nó còn là người bạn thân tri kỷ Bác viết bài thơ này trong hoàn cảnh vô cùng đặc biệt khi Bác đang bị giam cầm trong nhà tù Tưởng Giới Thạch Mặc dù, trong hoàn cảnh tù đày nhưng tâm hồn của Bác vẫn vô cùng tự do, phóng khoáng thể hiện tinh thần lạc quan, yêu đời của Bác
II TB:
Mở đầu bài thơ Bác viết:
“Ngục trung vô tửu diệc vô hoa
Đối thử lương tiêu nại nhược hà? ”
(Trong tù không rượu cũng không hoa
Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ).
Câu thơ thể hiện tình cảnh thực tại nhiều khó khăn, khắc nghiệt, khi người chiến
sĩ bị cầm tù Hình ảnh không rượu, không hoa, không có gì để lãng mạn trữ tình như những nhà thơ xưa thường dùng rượu và hoa để mà ngâm thơ Nhưng tác giả Hồ Chí Minh thì đang trong hoàn cảnh bị ngược đãi về thể xác, chịu cảnh tù đày thì làm sao phong lưu uống rượu, ngắm hoa, thưởng trăng như người xưa được
Tuy nhiên dù thân thể có chịu giam cầm, không có những chất xúc tác để có thể phong hoa bướm nguyệt nhưng tác giả vẫn cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên hoang dã Cảnh buổi đẹp với ánh trăng soi sáng, vằng vặc, chung thủy vẹn nguyên khiến cho tác giả không thể nào bỏ qua được
“Khó hững hờ” thể hiện cái đẹp của ánh trăng của thiên nhiên đã làm tác giả động lòng không thể nào làm ngơ
“Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt
Nguyệt tòng song khích khán thi gia
( Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ).
Hai câu thơ này, thể hiện sự hòa hợp về tâm hồn của tác giả và ánh trăng Họ như hai người bạn thân lâu ngày gặp lại nhìn thấy nhau vui mừng khôn xiết, trong đôi mắt như đang rưng rưng nhạt nhòa xúc động
Trang 10Trăng đã được tác giả sử dụng biện pháp nhân cách hóa để trở thành một con người Một người bạn thân, đang nhìn ngắm người thân thương của mình một cách say đắm
Tác giả nhìn ánh trăng ngây thơ, hồn nhiên, trong veo thánh thiện như thủa nào Lòng tác giả chợt trào dâng niềm xúc động mạnh mẽ, ước muốn tự do được trở
về quê hương đất nước dâng lên mãnh liệt
Với thể thơ thất ngôn tứ tuyệt đường luật, cùng với những hình ảnh thơ gần gũi, chân thực, tác giả Hồ Chí Minh đã gợi lên được một tình yêu, đắm say trước vẻ đẹp của thiên nhiên Đồng thời, Bác cũng thể hiện được một tâm thế ung dung,
tự tại, sự giao cảm, hòa hợp với thiên nhiên vô cùng tinh tế Ngay cả trong cảnh ngục tù tối tăm, người chiến sĩ cách mạng vẫn luôn có những hành động hướng
về ánh sáng và tương lai
III KB:
Bài thơ “Ngắm trăng” gợi lên cho người đọc sự thán phục trước nghị lực, tinh thần lạc quan đáng trân trọng của người chiến sĩ cách mạng Dù trong hoàn cảnh khó khăn như thế nào, Bác vẫn luôn mang trong mình tâm hồn lãng mạn, vượt lên nghịch cảnh để giao cảm với đời, hòa hợp với thiên nhiên mang trong mình
tư thế ung dung, tự tại
Đề 7 : Phân tích bài thơ Quê hương của Tế Hanh
Tế Hanh là người con của xứ sở núi Ấn sông Trà Đề tài quê hương trở đi trở lại trong thơ ông từ lúc tóc còn xanh cho tới khi đầu bạc! Ông viết về quê hương bằng cảm xúc đậm đà, chân chất và dành cho mảnh đất chôn nhau cắt rốn của mình một tình yêu thiết tha, sâu nặng.Bài thơ Quê hương sáng tác năm 1938, khi tác giả mới tròn mười bảy tuổi, đang theo học trung học ở Huế, là nỗi nhớ, là tình yêu nồng nàn đối với quê hương Mở đầu bài thơ, bằng lời kể mộc mạc, tự nhiên, Tế Hanh giới thiệu:
Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới:
Nước bao vấy, cách biển nửa ngày sông
Quê hương nhà thờ là một cù lao nổi giữa bốn bề sông nước Dân làng sống bằng nghề chài lưới, cuộc đời gắn chặt với biển cả mênh mông Làng nghèo giống như bao làng biển khác nhưng khi,đi xa, nhà thơ thương nhớ đến quặn lòng Nhớ nhất là khung cảnh:
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá
Đoàn thuyền nối đuôi nhau rời bến lúc bình minh Cảnh sắc thiên nhiên tuyệt đẹp Bầu trời cao lồng lộng đồng điệu với lòng người phơi phới Hình ảnh các chàng trai xứ biển vạm vỡ và con thuyền băng băng lướt sóng đã in đậm trong tâm tưởng nhà thơ:
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang
Hình ảnh so sánh đẹp đẽ và một loạt tính từ, động từ chọn lọc: hăng, phăng, mạnh mẽ, vượt… đã diễn tả đầy ấn tượng khí thế của những con thuyền nối nhau ra khơi, toát lên sức sống khỏe khoắn và một vẻ đẹp hào hùng