Ngày soạn Ngày giảng TIẾT 37 ÔN TẬP GIỮA KÌ II Thời gian thực hiện (1 tiết) I MỤC TIÊU 1 Năng lực Năng lực nhận thức địa lí Năng lực nhận thức thế giới theo quan điểm không gian (xác định vị trí), giả[.]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng:
TIẾT 37: ÔN TẬP GIỮA KÌ II Thời gian thực hiện: (1 tiết)
I MỤC TIÊU
1 Năng lực
- Năng lực nhận thức địa lí: Năng lực nhận thức thế giới theo quan điểm không gian (xác định vị trí), giải thích hiện tượng và quá trình địa lí tự nhiên; phân tích mối quan hệ tác động qua lại giữa các đối tượng tự nhiên và vấn đề xã hội ở Châu Phi và Châu Mỹ
- Năng lực tìm hiểu địa lí: Sử dụng công cụ địa lí (bản đồ, bảng số liệu…
- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng địa lí vào cuộc sống
2 Phẩm chất
- Trách nhiệm: Có ý thức bảo vệ tự nhiên, khai thác hợp lí TN thiên nhiên
- Chăm chỉ: Chủ động học tập, nghiêm túc
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Giáo viên
- Một số hình ảnh, bản đồ, tập bản đồ Châu Phi, Châu Mỹ
- Máy tính, máy chiếu
2 Học sinh
Sách giáo khoa, compa máy tính
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Khởi động
a Mục tiêu
Tạo hứng thú cho HS bước vào bài học
b Tổ chức thực hiện
GV ra câu hỏi:Em hãy trình bày một số thông tin mà em biết về châu Phi?
- HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ
c Sản phẩm
Câu trả lời của học sinh
2 Luyện tập
2.1 Ôn tập về Châu Phi
a Mục tiêu: Củng cố, luyện tập các kiến thức phần gia tăng tự nhiên, xung
đột quân sự và phương thức sử dụng tài nguyên ở các môi trường của Châu Phi
b Tổ chức thực hiện
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia HS thành 4 nhóm, yêu cầu HS đọc thông tin trong sách giáo khoa
về Châu Phi, thảo luận và thực hiện nhiệm vụ rồi thuyết trình trước lớp
+ Nhóm 1: Dựa vào thông tin và bảng trong mục a, c bài 10
Trang 2- Hãy trình bày vấn đề tăng dân số tự nhiên và vấn đề xung đột quân sự ở châu Phi?
+ Nhóm 2: Đọc thông tin trong mục và quan sát hình 4 (trang 131), hãy:
- Xác định phạm vi môi trường xích đạo ở châu Phi
- Trình bày cách thức con người khai thác, bảo vệ thiên nhiên ở môi trường xích đạo
+ Nhóm 3: Đọc thông tin trong mục và quan sát hình 4 (trang 131), hãy:
- Xác định phạm vi môi trường nhiệt đới ở châu Phi
- Trình bày cách thức con người khai thác, bảo vệ thiên nhiên ở môi trường nhiệt đới
+ Nhóm 4: Dựa vào thông tin trong mục 3 bài 15 hãy phân tích phương thức
con người khai thác tự nhiên bên vững ở Bắc Mỹ thông qua việc sử dụng tài nguyên rừng, nước, đất, khoáng sản
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc SGK, quan sát hình ảnh, thảo luận và trả lời câu hỏi
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm trả lời
- GV mời nhóm khác nhận xét, bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức
C Sản phẩm
1 Vấn đề tăng dân số tự nhiên và vấn đề xung đột quân sự ở châu Phi:
* Vấn đề tăng dân số tự nhiên ở châu Phi:
- Năm 2020, số dân châu Phi khoảng 1 340 triệu người, chiếm khoảng 17%
số dân thế giới
Tỉ lệ tăng dân số tự nhiên cao nhất thế giới với 2,54% (giai đoạn 2015 -2020)
- Gia tăng dân số quá nhanh là nguyên nhân kìm hãm sự phát triển, dẫn đến đói nghèo, tài nguyên bị khai thác kiệt quệ, suy thoái và ô nhiễm môi trường,
* Vấn đề xung đột quân sự ở châu Phi:
- Nguyên nhân: Mâu thuẫn giữa các bộ tộc, cạnh tranh về tài nguyên thiên nhiên…
- Hậu quả: Thương vong về người, gia tăng nạn đói, bệnh tật, di dân, chính trị bất ổn, ảnh hưởng đến môi trường và tài nguyên thiên nhiên, tạo cơ hội để nước ngoài can thiệp
2 Cách thức con người khai thác, bảo vệ thiên nhiên ở các môi trường
*Môi trường xích đạo:
+ Trồng cây quanh năm, gối vụ và xen canh nhiều loại cây (nhờ nhiệt độ và
độ ẩm cao)
Trang 3+ Hình thành các khu vực chuyên canh cây công nghiệp (cọ dầu, ca cao, ) theo quy mô lớn để xuất khẩu hoặc cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy chế biến
+ Tích cực trồng và bảo vệ rừng (do tầng mùn trong đất không dày, lớp phủ thực vật bị tàn phá nhiều nên dễ bị rửa trôi)
* Cách thức để con người khai thác ở môi trường nhiệt đới
+ Những vùng khô hạn như xa van ở Nam Xa-ha-ra: canh tác phổ biến theo hình thức nương rẫy Cây trồng chính lạc, bông, kê, ; chăn nuôi dê, cừu, theo hình thức chăn thả
+ Những vùng khí hậu nhiệt đới ẩm như Đông Nam Phi: hình thành các vùng trồng cây ăn quả (chuối, ) và cây công nghiệp (chè, thuốc lá, bông….) với mục đích xuất khẩu
+ Khai thác xuất khẩu khoáng sản (vàng, đồng, chì, dầu mỏ, khí tự nhiên, ), một số nước phát triển công nghiệp chế biến
*Cách thức để con người khai thác ở môi trường hoang mạc
+ Khu vực ốc đảo: trồng cây ăn quả (cam, chanh, ), chà là và 1 số cây lương thực (lúa mạch, ) trên những mảnh ruộng nhỏ
+ Chăn nuôi gia súc (dê, lạc đà, ) dưới hình thức du mục
+ Nhờ tiến bộ của kĩ thuật khoan sâu, nhiều mỏ dầu khí lớn, các mỏ khoáng sản và các túi nước ngầm được phát hiện => đem lại nguồn thu lớn
2.2 Ôn tập về Châu Mỹ
a Mục tiêu
- Trình bày được một trong những đặc điểm của tự nhiên: sự phân hoá của địa hình, khí hậu; sông, hồ ở Bắc Mỹ
- Phân tích được một trong những vấn đề dân cư, xã hội: vấn đề nhập cư, chủng tộc ở Châu Mỹ
b Tổ chức thực hiện
Hoạt động cá nhân
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Nhiệm vụ 1: Quan sát hình 1 (trang 140) và đọc thông tin trong mục 1, 2 hãy trình bày sự phân hoá địa hình, khí hậu ở Bắc Mỹ?
Nhiệm vụ 2: Quan sát bản đồ tự nhiên châu Mỹ (trang 140) và đọc thông tin, quan sát hình ảnh trong mục 3, hãy trình bày đặc điểm của sông, hồ ở Bắc Mỹ
Nhiệm vụ 3: Dựa vào hình 1 và thông tin trong mục a bài 15 hãy nêu đặc điểm nhập cư và chủng tộc ở Bắc Mỹ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Bước 3: Báo cáo kết quả
- HS báo cáo kết quả làm việc trước lớp
- HS khác nhận xét, bổ sung
Bước 4: Đánh giá và chuẩn kiến thức
C Sản phẩm
Trang 4* Địa hình
- Địa hình Bắc Mỹ gồm ba khu vực rõ rệt:
+ Miền núi Coóc-đi-e ở phía tây, là một trong những hệ thống núi lớn trên thế giới Miền núi có độ cao trung bình 3 000 – 4 000 m, kéo dài 9 000 km theo chiều bắc – nam, gồm nhiều dãy núi chạy song song, xen giữa là các cao nguyên
và sơn nguyên
+ Miền đồng bằng ở giữa bao gồm đồng bằng Ca-na-đa, đồng bằng Lớn, đồng bằng Trung Tâm và đồng bằng Duyên Hải, độ cao từ 200 – 500 m, thấp dần
từ bắc xuống nam
+ Dãy Dãy núi A-pa-lát ở phía đông, có hướng đông bắc – tây nam Độ cao
ở phần bắc A-pa-lát từ 400 – 500m Phần nam A-pa-lát cao từ 1000 – 1500 m
* Khí hậu
+ Do lãnh thổ trải dài từ vùng cực Bắc đến khoảng vĩ tuyến 25°B, khí hậu Bắc Mỹ có sự phân hoá theo chiều bắc – nam, gồm các đới khí hậu cực và cận cực,
ôn đới, cận nhiệt và nhiệt đới
+ Do ảnh hưởng của địa hình, khí hậu Bắc Mỹ có sự phân hoá theo chiều tây – đông và theo độ cao Các khu vực ven biển sẽ có khí hậu điều hoà, mưa nhiều, càng vào sâu trong lục địa biên độ nhiệt độ năm càng lớn, mưa ít hơn, khí hậu khô hạn hơn
* Sông, hồ ở Bắc Mỹ
+ Bắc Mỹ có mạng lưới sông khá dày đặc và phân bố khắp lãnh thổ Sông nhiều nước Chế độ nước sông khá đa dạng do được cung cấp nước từ nhiều nguồn: mưa, tuyết và băng tan
+ Các sông lớn ở Bắc Mỹ gồm: hệ thống sông Mít-xuri – Mixi-xipi, sông Mác-ken-đi, sông Cô-lô-ra-đô
Bắc Mỹ đứng đầu thế giới về số lượng các hồ có diện tích lớn Phần lớn các hồ là
hồ nước ngọt Các hồ lớn như: hệ thống Ngũ Hồ, hồ Uy-ni-pếc, hồ Gấu Lớn, hồ
Nô Lệ Lớn,
* Vấn đề nhập cư và chủng tộc ở Châu Mỹ
- Chủng tộc:
Người châu Âu là người Anh-điêng và người E-xki-mô thuộc chủng tộc Môn-gô-lô-it, di cư từ châu Á sang
Sau cuộc phát kiến ra châu Mỹ năm 1492, người châu Âu thuộc chủng tộc Ơ-rô-pê-ô-it (người Anh, I-ta-li-a, Đức, ) di cư sang Bắc Mỹ ngày càng nhiều Người da đen thuộc chủng tộc Nê-grô-it từ châu Phi bị bắt sang làm nô lệ, lao động trong các đồn điền trồng bông, thuốc lá,
- Di cư:
Lịch sử nhập cư đã tạo nên thành phần chủng tộc đa dạng ở Bắc Mỹ
Trong quá trình chung sống, các chủng tộc hoà huyết khiến thành phần dân
cư thêm da dạng
3 Vận dụng
a Mục tiêu
- Vận dụng kiến thức đã học để giải quyết vấn đề trong thực tiễn
Trang 5b Tổ chức thực hiện
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Hãy nêu hậu quả của một trong các vấn đề nổi cộm về dân cư, xã hội đối với
sự phát triển của các nước châu Phi?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
Bước 3: Báo cáo kết quả làm việc
Bước 4: Gv quan sát, nhận xét đánh giá hoạt động học của hs
c Sản phẩm
Hậu quả của các cuộc xung đột quân sự thường rất nghiêm trọng, dẫn đến thương vong về người, gia tăng nạn đói, bệnh tật, di dần, bất ổn chính trị, ảnh hưởng đến môi trường và tài nguyên thiên nhiên, đồng thời, tạo cơ hội đề nước ngoài can thiệp
*Dặn dò
- HS về nhà ôn tập nội dung chính của Châu Phi và Bắc Mỹ
- Chuẩn bị giấy, bút, máy tính,….tiết sau làm bài kiểm tra giữa học kì II