o quËn long biªn PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MỸ ĐỨC TRƯỜNG MẦM NON PHÙ LƯU TẾ BÀI THUYẾT TRÌNH MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 4 – 5 TUỔI TÍCH CỰC THAM GIA VÀO CÁC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC Lĩnh vực Giáo dục mẫu giáo[.]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MỸ ĐỨC TRƯỜNG MẦM NON PHÙ LƯU TẾ
BÀI THUYẾT TRÌNH
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 4 – 5 TUỔI TÍCH CỰC THAM
GIA VÀO CÁC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC
Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo Cấp học: Mầm non
Tên tác giả: Nguyễn Thị Lan Anh Đơn vị công tác: Trường mầm non Phù Lưu Tế Chức vụ : Giáo viên
Năm học: 2022 – 2023
Trang 2
MỤC LỤC
1.Lý do chọn đề tài
2.Mục đích của sáng kiến kinh nghiệm
3.Nhiệm vụ nghiên cứu
4.Đối tượng , phạm vi của sáng kiến
5.Phương pháp nghiên cứu
2 2 2 2 2 2
1.Cơ sở lỹ luận
2.Cơ sở thực tiễn
3.Các biện pháp thực hiện
Biện pháp 1: Rèn kỹ năng hát và biểu diễn đối với giáo
viên
Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch giúp trẻ tích cực tham
gia hoạt động giáo dục âm nhạc
Biện pháp 3 :Tổ chức tiết học linh hoạt sáng tạo lồng ghép
phương pháp team vào hoạt động âm nhạc
Biện pháp 4 : Tạo môi trường giúp trẻ làm quen hoạt động
âm nhạc
Biện pháp 5: Lồng ghép hoạt động giáo dục âm nhạc
trong các hoạt động lễ hội
Biện pháp 6: Sử dụng các loại nhạc cụ đa dạng và các
loại trang phục gây hứng thú cho trẻ:
Biện pháp 7: Phối hợp với phụ huynh học sinh
4.Kết quả đạt được
3
4 -6 6
6 -7
7 – 10
10 -13
13 -14
14 – 15
15 – 16 17 17
Trang 3
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài
Âm nhạc là một loại hỡnh nghệ thuật mang đến cho chỳng ta những giây phút th giãn thực sự thoải mái, cho ta cảm nhận
cái đẹp của tự nhiên, quê hơng, đất nớc, con ngời Âm
nhạc là nhu cầu cuộc sống là món ăn tinh thần khụng thể thiếu trong đời sống con người Âm nhạc là ngụn ngữ chung của toàn nhõn loại Nếu cuộc sống mà thiếu đi õm nhạc chẳng khỏc nào thiếu đi ỏnh sỏng măt trời Một nhà soạn nhạc người Đức Robert Schumann đó từng phỏt ngụn rằng: "Nhiệm vụ cao quý nhất của õm nhạc là chiếu sỏng vào những cừi sõu thẳm trong trỏi tim mỗi người"
Như chỳng ta đó biết õm nhạc tỏc động vào trỏi tim mỗi con người ngay từ khi ta cũn nằm trong nụi qua tiếng à ơ của bà, của mẹ Âm nhạc cú sức hấp dẫn đối với mọi lứa tuổi và đặc biệt là đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non Âm nhạc dường như là một thế giới kỡ diệu đầy cảm xỳc Những nốt nhạc trầm bổng, nhũng giai điệu mượt mà vui tươi của cỏc tỏc phẩm õm nhạc như là dũng sữa ngọt ngào nuụi dưỡng tõm hồn trẻ thơ Qua đú giỳp trẻ phỏt triển toàn diện nhõn cỏch của mỡnh
Trong chương trỡnh giỏo dục mầm non, bộ mụn giỏo dục õm nhạc là một bộ mụn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yờu thớch, là nguồn cảm hứng mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật và nú cũn là phương tiện thiết thực cho việc tổ chức cỏc hoạt động giỏo dục trong trường mầm non Cú thể coi õm nhạc là một bộ phận khụng thể tỏch rời với cụng tỏc chăm súc, giỏo dục trẻ
Giỏo dục õm nhạc hỡnh thành cho trẻ lũng yờu thiờn nhiờn, tổ quốc, tỡnh yờu thương con người Hỡnh thành và phỏt triển ở trẻ những thúi quen tốt trong sinh hoạt tập thể như: Tớnh tổ chức kỷ luật, tự chủ, mạnh dạn trước mọi người Ngoài ra, giỏo dục õm nhạc cũn là phương tiện nõng cao khả năng tư duy trớ tuệ, ngụn ngữ, thể chất, giỳp trẻ phỏt triển trớ tưởng tượng, củng cố kiến thức trẻ qua học tập, vui chơi
Giỏo dục õm nhạc trong trường mầm non là giỏo dục cho trẻ lũng yờu
õm nhạc, khả năng cảm thụ õm nhạc thụng qua cỏc hoạt động õm nhạc như:
Ca hỏt, vận động, nghe hỏt, mỳa, trũ chơi õm nhạc Đặc biệt đối với trẻ 4- 5 tuổi, giỏo dục õm nhạc là bước khởi đầu giỳp trẻ biết lựa chọn, đỏnh giỏ tỏc phẩm õm nhạc và biết cỏch biểu diễn ở mức độ đơn giản
Trang 4
Tuy nhiên thực trạng giáo dục âm nhạc trong trường mầm non Hoa Sữa Long Biên hiện nay còn gặp nhiều hạn chế như việc tổ chức các hoạt động giáo dục âm nhạc hàng ngày chưa thực sự thu hút trẻ, Trẻ chưa tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục âm nhạc mà giáo viên tổ chức, trẻ còn nhút nhát chưa có kỹ năng biểu diễn, Các bài hát, trò chơi theo chủ điểm chưa phong phú đa dạng và mang lại hiệu quả cao…Ngoài ra năng khiếu múa hát của giáo viên còn gặp nhiều hạn chế Giáo viên chưa linh hoạt, sáng tạo khi tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ tại nhà trường
Từ những hạn chế trên trong năm học 2022- 2023 tôi đã mạnh dạn
chọn đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi tích cực tham gia các hoạt động giáo dục âm nhạc ” để nghiên cứu và tìm ra những biện pháp giúp trẻ
trong trường lớp tôi hứng thú, nhiệt tình hơn khi tham gia mọi hoạt động giáo dục âm nhạc
2 Mục đích của sáng kiến kinh nghiệm:
Nghiên cứu, tìm kiếm "Một số biên pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi tích
cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc” từ đó đưa ra một số hình
thức, biện pháp giúp trẻ yêu thích bộ môn giáo dục âm nhạc Ngoài ra giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, hứng thú hơn khi tham gia mọi hoạt động giáo dục âm nhạc Và hình thành cho trẻ kỹ năng biểu diễn đơn giản
3.Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu những vấn đề có liên quan đến hoạt động giáo dục âm nhạc của trẻ 4-5 tuổi
- Tìm hiểu thực trạng giờ học âm nhạc của trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non
- Đề xuất một số biên pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc
4 Đối tượng , phạm vi của sáng kiến:
- Đối tượng nghiên cứu là trẻ lớp mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi, trường Mầm non Phù Lưu Tế , năm học 2022- 2023
- Địa điểm: Tại lớp mẫu giáo nhỡ B1 do tôi phụ trách
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu thực tiễn: Quan sát những hoạt động của trẻ, phương pháp
tổ chức của giáo viên qua các hoạt động học, hoạt động ngoại khoá
5.2 Quan sát ghi chép: Quan sát quá trình trẻ tham gia các hoạt động của
lớp, trò chuyện thăm dò ý tưởng của trẻ Sau khi quan sát xong, thu thập những vấn đề liên quan và ghi chép lại một cách cụ thể, chính xác với từng trẻ
5.3 Thực nghiệm sư phạm: Tìm tòi sáng tạo các hình thức hoạt động âm
nhạc, sưu tầm các loại âm thanh mới lạ kích thích tai nghe âm nhạc của trẻ
Trang 5
PHẦN II - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lý luận
Âm nhạc giáo dục ở trẻ ý chí, tính tổ chức, sự kiên trì Niềm vui phấn khởi khi biểu diễn các bài hát điệu múa thú vị trước các trò chơi, âm nhạc còn động viên những trẻ nhút nhát thiếu tự tin thêm mạnh dạn hòa nhập với các bạn trong mọi hoạt động Cảm thụ âm nhạc gắn bó chặt chẽ với sự phát triển trí tuệ đòi hỏi trẻ phải chú ý, quan sát và nhạy bén khi trẻ tập trung nghe nhạc, so sánh âm thanh tiến hành theo các hướng khác nhau, làm quen với ý nghĩa biểu cảm của
âm nhạc, ghi nhớ đặc điểm tính chất tượng hình âm nhạc
Âm nhạc được coi là phương tiện tốt nhất để phát triển tai nghe âm nhạc Luyện tập thường xuyên để phân biệt các chi tiết âm nhạc là cơ sở ban đầu tạo cho trẻ có khả năng tiếp cận với tác phẩm âm nhạc phân biệt được câu nhạc, đoạn nhạc, thể loại âm nhạc của tác phẩm … từ đó tai nghe âm nhạc của trẻ được dần dần phát triển
Giáo dục Âm nhạc trong trường mầm non là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, giúp trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúc trong quá tŕnh cảm thụ và thể hiện âm nhạc
Âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe và khả năng phát triển cảm xúc Khi nghe nhạc, trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của âm nhạc, ảnh hưởng những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm Đồng thời âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng Nhịp điệu rắn rỏi của bản hành khúc gợi cho trẻ niềm vui, hào hứng phấn khởi Từng câu nhạc có giai điệu liền bậc lên xuống liên tiếp theo ngữ điệu nói tự nhiên của trẻ sẽ như những lời thủ thỉ nhắc nhở trẻ một hành vi lễ giáo phù hợp
Âm nhạc là một phương tiện kỳ diệu và tế nhị nhất để truyền đạt lời kêu gọi
của những cái tốt đẹp và nhân đạo Nó dẫn dắt trẻ vào thế giới của điều thiện,
tạo ra sự đồng cảm và là một phương tiện bồi dưỡng năng lực sáng tạo của trí tuệ mà không một phương tiện nào sánh được Đối với trẻ, âm nhạc là cả một thế giới diệu kì đầy cảm xúc với những lời, giai điệu, sự phong phú của âm hình,
sự ngộ nghĩnh của các hình tượng, sự nhịp nhàng, uyển chuyển, sự khoẻ khoắn của các vận động Âm nhạc là phương tiện phát triển năng lực thẩm mĩ, đạo đức, trí tuệ, thể chất cho trẻ, tạo tiền đề cho sự phát triển toàn diện nhân cách
Trang 6
2 Cơ sở thực tiễn
§Ó thùc hiÖn được "Một số biên pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi tích cực
tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc” t«i còng gÆp nh÷ng
thuËn lîi vµ khã kh¨n như sau:
* Thuận lợi:
Trường Mầm non Phù Lưu Tế là trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1
+ Cơ sở vật chất trong và ngoài lớp tương đối đầy đủ, thuận lợi cho việc dạy và học
+ Ban giám hiệu tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất và kiến thức cho giáo viên
Giáo viên có trình độ đạt chuẩn 100%, Giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, có kinh nghiệm trong việc chăm sóc nuôi dạy trẻ, tâm huyết với nghề luôn quan tâm đến chất lượng giáo dục của nhà trường Luôn quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau tạo điều kiện cho việc học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau
Bản thân tôi đã có 10 năm kinh nghiệm công tác, được giảng dạy trên tất
cả các độ tuổi, Tôi thường xuyên được tham dự lớp tập huấn và các buổi kiến tập về chuyên môn do trường và phòng GD tổ chức Qua đó tôi càng hiểu sâu hơn về chuyên môn, đặc biệt là bộ môn âm nhạc
Các bậc phụ huynh quan tâm, tin tưởng gửi con và luôn phối hợp chặt chẽ với giáo viên trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ
* Khó khăn:
Nhận thức của trẻ không đồng đều, giữa trẻ sinh đầu năm và cuối năm Năm học 2021-2022 do dịch bệnh covit phức tạp nên trẻ được đến trường vào 2 tháng cuối năm nên Nhiều trẻ hát còn chưa rõ, chưa đúng giai điệu Trẻ hầu như chưa có kỹ năng hát, vận động, thể hiện thái độ tình cảm Khả năng cảm nhận âm nhạc còn hạn chế, chưa mạnh dạn tự tin trong các hoạt động văn nghệ
- Lớp có một số trẻ mới, chưa được đi học bao giờ nên thời gian đầu năm học còn quấy khóc, ảnh hưởng nhiều tới các hoạt động của lớp
- Một số trẻ do được gia đình chiều chuộng, nên đôi khi còn quá hiếu động chưa có nề nếp, quy củ
Phụ huynh đa số làm nghề nông chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của con em mình nhất là với hoạt động mang tính chất nghệ thuật như hoạt động
âm nhạc
Từ những thuận lợi và khó khăn đã nêu ở trên tôi đã tìm cho mình một số biện pháp sau đây nhằm áp dụng tại lớp học của mình
Trang 7
BẢNG KHẢO SÁT TRƯỚC KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
STT
Nội dung
Số trẻ
Đ Tỷ lệ
%
CĐ Tỷ lệ
%
2 Trẻ hát đúng giai điệu, lời ca 10 47 16 53
3 Trẻ vận động đúng giai điệu bài hát
hoặc bản nhạc
5 Trẻ mạnh dạn, tự tin biểu diễn văn nghệ 12 46 14 54
Từ cơ sở lý luận thuận lợi, khó khăn và bảng khảo sát sự hứng thú và khả năng vận động của trẻ tôi đã áp dụng một số biện pháp sau:
3 Các biện pháp thực hiện
Biện pháp 1: Rèn kỹ năng hát và biểu diễn đối với giáo viên
Kỹ năng hát và biểu diễn là phần trình bầy của giáo viên, để trẻ có cảm xúc đầy đủ về bài hát: tính chất âm nhạc, giai điệu, tiết tấu, lời ca, phong cách khi biểu diễn thể hiện sắc thái, tình cảm với tính chất bài hát Cô thể hiện tốt sẽ gây ấn tượng mạnh mẽ đến trẻ: sự hứng thú, yêu thích, có nhu cầu học hát Muốn chuyển tải nội dung ca khúc trọn vẹn đối với trẻ, trước tiên giáo viên phải thuộc bài hát, hát rõ lời, biết được nhịp điệu của bài hát, cao độ, tường độ phong cách biểu diễn bài hát đó, thấy được tình cảm thật trong ca khúc và cái hay, cái đẹp mà nhạc sĩ muốn gửi gắm vào ca khúc đó Với trẻ ấn tượng lần đầu tiên là rất quan trọng, nhất là với một bài hát mới, trẻ rất chăm chú và cảm nhận bài hát cô thể hiện, bởi vậy khi dạy trẻ hát cô cần phải thể hiện một cách hay nhất, chính xác nhất và để lại hình ảnh đẹp nhất trong các ca từ của bài hát Sau đó truyền thụ, rèn luyện các thể loại âm nhạc với trẻ bằng các hình thức hát,
vỗ tiết tấu, biểu diễn thể hiện đúng ý của tác giả Như vậy giáo viên mới thu hút được sự chú ý của trẻ
Khi dạy trẻ hát cô giáo phải có cảm xúc và kỹ năng thể hiên tự nhiên, chuẩn xác Có những hình thức thay đổi trong quá trình dạy trẻ hát như tay đánh nhịp theo nhịp điệu bài hát, hát nối tiếp, hát đối đáp để nâng cao kỹ năng ca hát cho trẻ Giáo viên phải biết giúp trẻ hiểu bài hát từ nội dung lời ca đến tính chất thể hiện: Bài hành khúc nhấn mạnh vai trò của tiết tấu thể hiện tính chất bước hành quân rắn rỏi; bài vũ khúc vui vẻ, nhịp nhàng; bài hát ru thong thả,
Trang 8
chậm rãi Quá trình giáo viên thể hiện, trẻ tiếp thu ca khúc một cách trọn vẹn, hiểu nội dung bài hát, tích lũy thêm kiến thức, năng khiếu nghệ thuật trẻ tiếp thu quá trình giáo dục của cô để biến thành kinh nghiệm của mình và vận dụng vào hoạt động tái tạo ca khúc
Muốn thực hiện tốt việc giáo dục âm nhạc, giáo viên phải có khả năng, có kiến thức âm nhạc, biết biểu diễn, vì hiệu quả giáo dục ảnh hưởng trực tiếp đến trẻ Bên cạnh đó, giáo viên cũng cần biết đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi của trẻ trong mối quan hệ với âm nhạc, đặc điểm cơ quan phát âm của trẻ để
có phương pháp dạy thích hợp Đặc biệt, giáo viên cần phải biết truyền đạt, biết thể hiện thật hấp dẫn và phù hợp với trẻ
Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc
Việc xây dựng kế hoạch giáo dục âm nhạc trong năm học là vấn đề quan trọng và cần thiết giúp cho giáo viên chủ động hơn trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục âm nhạc
Cách lựa chọn bài dạy hát, nghe hát, trò chơi phù hợp là yếu tố quyết định trong quá trình giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc Vì vậy giáo viên phải chọn các bài hát theo chủ đề, chủ điểm, từ dễ đến khó theo khả năng của trẻ, của cô, và điều kiện thực tế của lớp,
Một yếu tố quan trọng khi lựa chọn bài dạy hát giáo viên cần lưu ý chọn những bài hát mới phù hợp với trẻ ở lứa tuổi lớp mình, không chọn các bài hát quá dài, có cường độ khó và cao Còn khi lựa chọn bài nghe hát giáo viên không chọn các bài có tiết tấu, giai điệu khó, bài hát có nội dung nói về chuyện yêu đương của người lớn, bạo lực …
Ngoài ra có thể thay thế các bài hát dạy và bài hát nghe bằng các bài hát đơn giản của nước ngoài như: clap clap song , bin bum, a ram sam sam, cuckoo cuckoo, in love, Boongga , Happy birthday to you, we wish you a Merrychristmas, happy new year,,, sao cho phù hợp
Sau đây là bảng xây dựng kế hoạch giáo dục âm nhạc trong năm học
2022-2023 theo chủ điểm của tôi tại lớp:
Chủ
điẻm
Dạy hát Dạy VĐ Nghe hát Trò chơi
Trường
mầm
- Em đi mẫu giáo
- Ngày đầu tiên đi học
- Tai ai tinh
Trang 9
Vui đến trường
- Cô giáo - Ai nhanh
hơn
- Cả tuần đều ngoan
- Cô giáo miền xuôi
- Ai đoán giỏi
Bản
thân
gia đình
táy ngoan
- Giai điệu sắc màu
- VĐMH:
Hãy lắng nghe
- Đôi và một - Những
nốt nhạc vui
- Mời bạn ăn
- Ba ngọn nến lung linh
- Nhìn hình ảnh đoán tên bài hát
- VĐ theo nhịp: Mẹ đi vắng
- Niềm vui gia đình
- Tai ai tinh
- Đọc rap Nhà của tôi
- đưa cơm cho mẹ đi cày
Vòng tròn vui nhộn
Những
nghề bé
yêu
- VĐ theo tiết tấu chậm:
Cháu yêu
cô chú công nhân
- Người xây
hồ, kẻ gỗ
- Cảm thụ
âm nhạc
- Cháu yêu
cô thợ dệt
- Se chỉ luồn kim
- Vận động
cơ thể theo nhạc bài Boongga
- Em là chú cảnh sát
- Từ một ngã tư đường phố
- Giai điệu tuổi thơ
- VĐ theo tiết tấu phối hợp:
- Đưa cơm cho mẹ đi cày
- Ai nhanh nhất
Trang 10
Lớn lên cháu lái máy cày
- Vận động bộ
gõ cơ thể Chú bộ đội
- Vòng tròn vui nhộn
Những
con vật
gần gũi
- Ai cũng yêu chú mèo
- Gà gáy - Hòa âm
mi- sol
VĐMH:
Đố bạn
- Chú voi con ở bản đôn
- Ngày hội rừng xanh
- Ba con bướm
- Hoa thơm bướm lượn
- Những nốt nhạc vui
- VĐ theo tiết tấu chậm: Cá
ơi từ đâu đến
- Tôm cua
cá thi tài
- Những chú cá tài ba
- VĐ clap clap song
- Cảm thụ
âm nhạc
Bé yêu
cây
xanh và
những
ngày tết
vui vẻ
- Hoa kết trái
- Hoa trong vườn
- Ngàn hoa đua sắc
- VĐMH:
Em yêu cây xanh
- Vườn cây của ba
- Chuyền dây
- Em thêm một tuổi
- Em đi chùa hương
- Hòa âm ánh sáng
- VĐ theo tiết tấu phối hợp:
Sắp đến tết rồi
- Mùa Xuân ơi
- Giai điệu ngày tết