Thực trạng giải quyết:Trước hết về phía học sinh do đã tiếp thu một cách quá thụ động; lười trong việc chuẩn bị bài, tâm lí ỷ lại vào giáo viên, đợi thầy viết mới lên bảng, dịch nghĩa rồi đọc và dịch lại theo những gì thầy nói. Bên cạnh đó các em còn phải chịu nhiều áp lực; với những học sinh yếu, không theo kịp chương trình, dễ dẫn tới buông xuôi và chán nản. Do thụ động tiếp thu kiến thức, học sinh không chịu động não suy nghĩ về bài đọc. Các em không có khả năng tái tạo lại vốn ngôn ngữ mà các em đã tiếp thu được. Vì vậy khi làm bài tập hay trả lời các câu hỏi sau bài đọc các em thường sao chép lại những câu có sẵn trong bài đọc mà không biết đúng hay sai chỉ thấy giông giống là được.Về phía giáo viên với tâm lí lo học sinh không hiểu bài, không đảm bảo thời gian nên đôi lúc làm hộ cả những phần mà đáng lẽ ra học sinh phải làm. Bên cạnh đó lại phải giúp học sinh luyện đọc, phát âm cùng với dịch lại nội dung của bài dẫn tới việc không còn thời gian cho việc làm các dạng bài củng cố mở rộng, khắc sâu kiến thức. Kết quả những giờ dạy đọc trôi qua chậm chạp, nặng nề. Thầy làm việc nhiều hơn trò. Các em chỉ nhớ mang máng những gì mình vừa học, thậm chí một số chẳng nhớ gì.Thực tế trong các bài thi, đa số các em đều bỏ qua bài đọc hiểu chỉ có một số ít làm tốt được nội dung này mặc dù điểm số cho phần này khá cao từ 2.5 đến 3 điểm. Vậy làm thế nào để dạy và hướng dẫn học sinh phương pháp kỹ năng học tập một bài đọc hiểu thích hợp và hiệu quả là rất cần thiết.Sau đây tôi xin trình bày một số kinh nghiệm về áp dụng phương pháp dạy học mới và cụ thể là dạng bài đọc hiểu ở chương trình Tiếng Anh 9 mà bản thân tôi rút ra được từ những năm học vừa qua.
Trang 1MỤC LỤC
PHẦN I: MỞ ĐẦU
I.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 2
II.NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 3
III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 4
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4
V TÍNH MỚI CỦA ĐỀ TÀI 5
PHẦN II: NỘI DUNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN 6
II CƠ SỞ THỰC TIỄN 6
III BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH 8
1 ĐỐI VỚI GIÁO VIÊN 8
2 ĐỐI VỚI HỌC SINH 14
PHẦN III: KẾT LUẬN I KẾT LUẬN 16
II MỘT SỐ KIẾN NGHỊ ĐỀ XUẤT 17
Trang 2PHẦN I: MỞ ĐẦU
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Môn tiếng Anh đã được đưa vào chương trình học bắt buộc và nó đang đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong bối cảnh đất nước đang mở rộng quan hệ ngoại giao trên thế giới Biết được Tiếng Anh đã là điều khó, để hiểu sâu sắc và vận dụng tốt phục
vụ cho mục đích giao tiếp lại còn khó hơn Đặc biệt là đối với học sinh vùng khó khăn, nông thôn, vùng đồng bào dân tộc Học sinh phải tìm hiểu và tiếp cận một ngôn ngữ mới đồng thời đòi hỏi phải có những hiểu biết nhất định về một nền văn hoá hoàn toàn mới lạ Xuất phát từ yêu cầu đó, đòi hỏi người thầy phải hiểu sâu nội dung chương trình, quan điểm đổi mới, biết sử dụng linh hoạt các thủ thuật sao cho phù hợp với nội dung cụ thể từng bài nhằm nâng cao chất lượng dạy Đã có người nói rằng: “Ngoại ngữ không phải của để dành”, vì vậy để học tốt đòi hỏi người học phải nỗ lực thường xuyên
và duy trì liên tục và đó là sự kết hợp của bốn kỹ năng: nghe - nói - đọc - viết
Với thực tế giảng dạy tiếng Anh trong những năm qua: Tôi thấy rằng một số học sinh tiếp thu còn chậm, việc vận dụng thực hành luyện tập đàm thoại giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ tiếng Anh đơn giản vẫn còn khó khăn Việc học và tiếp thu của các em còn nhiều hạn chế
Từ những khó khăn đối với việc dạy và học Tiếng Anh, tôi thấy việc làm thế nào
để dạy và học Tiếng Anh có hiệu quả là rất cần thiết nhất là đối tượng các em ở bậc THCS làm sao để đảm bảo đủ lượng kiến thức cơ bản để các em tiếp tục học cao hơn nữa trong các năm tiếp theo Để thực hiện một tiết dạy theo đúng tinh thần đổi mới đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo của thầy và trò, đặc biệt là sự gia công của người thầy Đọc là một trong bốn kỹ năng cơ bản trong quá trình dạy và học ngoại ngữ, trong phạm vi đề tài này tôi chỉ đề cập tới một trong bốn kỹ năng dạy học ngoại ngữ đó là dạy một bài đọc trong chương trình Tiếng Anh THCS và cụ thể là những dạng bài đọc ở môn Tiếng Anh 9 Qua kinh nghiệm giảng dạy tôi nhận thấy đa số các em luôn kêu khó với dạng bài này và chất lượng nhìn chung còn thấp, kỹ năng đọc Tiếng Anh của các em còn nhiều hạn chế, để “hiểu” thôi đã là rất khó chứ chưa nói đến “vận dụng”
Trang 3Xuất phát từ những nhận thức trên tôi đã chọn đề tài: “MỘT VÀI THỦ THUẬT GIÚP HỌC SINH LỚP 9.1 TRƯỜNG THCS ABC RÈN LUYỆN KỸ NĂNG ĐỌC-HIỂU MÔN TIẾNG ANH” để qua đó ngày càng đáp ứng với yêu cầu của sự nghiệp
giáo dục, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả một giờ dạy đọc
II NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI
Nhiệm vụ chính của đề tài này tôi muốn đề cập tới là:
- Giúp học sinh định hướng, xác định đúng mục tiêu học tập Hiểu được tầm quan trọng của Tiếng Anh trong cuộc sống thực tiễn
- Giúp học sinh trút bỏ được tâm lý nặng nề khi học một giờ Tiếng Anh và cụ thể
là học 1 bài đọc, dạng bài mà các em thường xuyên kêu khó Từ đó nâng cao chất lượng
“hiểu và vận dụng” bài đọc, giúp các em có kiến thức cơ bản, sâu, vững để có khả năng tiếp cận với những kiến thức cao hơn trong những năm tiếp theo Có vốn hiểu biết nhất định, cơ bản về các chủ đề quen thuộc trong các “topic” mà chương trình đã đưa ra, áp dụng được vào cuộc sống thực tế
- Nghiên cứu, tìm hiểu, đánh giá và phân loại từng đối tượng học sinh để từ đó
có những biện pháp cụ thể để hướng dẫn các em học và rèn luyện các kỹ năng, đặc biệt
là kỹ năng đọc
- Từng bước rèn luyện và hướng dẫn các kỹ năng các thao tác luyện tập: để gây được hứng thú và niềm say mê học tập bộ môn Qua tiết học các em thành lập thói quen
và kỹ năng vận dụng ngôn ngữ tiếng Anh với sự hỗ trợ tích cực của ý thức để tiến tới nắm vững và hiểu được tiếng Anh
- Học sinh chủ động trong học tập, biết được phương pháp học Các em có thể tự tóm tắt bài, thảo luận, nói và viết về những vấn đề liên quan
III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Để nghiên cứu thực hành và hoàn thành đề tài này tôi đã chọn đối tượng nghiên cứu trong phạm vi khối 9 và áp dụng vào lớp 9.1 và lớp 9.2 là lớp so sánh
Trang 4Qua đánh giá, khảo sát ban đầu thì trình độ nhận thức và số lượng giữa 02 lớp khá đồng đều: Giỏi có, khá có, nhưng số lượng trung bình yếu vẫn còn chiểm một tỉ lệ khá cao, vì vậy việc phân loại học sinh là cần thiết để có hướng phụ đạo và bồi dưỡng Bằng kết quả khảo sát tôi nhận thấy kỹ năng rèn luyện và thực hành tiếng Anh của các
em vẫn còn hạn chế, thậm chí một số em còn rất yếu Đặc biệt là các dạng bài đọc, vì vậy tôi mạnh dạn áp dụng một số thủ thuật trong phương pháp giảng dạy dạng bài đọc hiểu ở môn Tiếng Anh 9
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Để phục vụ cho việc nghiên cứu qua việc tìm hiểu những năm học qua tôi chọn
ra những phương pháp để thực hiện đề tài này là:
- Phương pháp xác định mục tiêu bài đọc
- Phương pháp tiến hành các bước: trước, trong và sau khi đọc
- Phương pháp áp dụng, vận dụng các thủ thuật dạy học (Xử lí từ mới cấu trúc mới trong bài đọc; Khai thác đồ dùng dạy học )
- Phương pháp ra bài tập, câu hỏi kiểm tra đánh giá kỹ năng đọc hiểu của học sinh
- Phương pháp tổng hợp, tổng kết kinh nghiệm
- Phương pháp khai thác tài liệu tham khảo
- Tham khảo ý kiến của một số giáo viên có kinh nghiệm trong giảng dạy, qua
đó giúp cho học sinh và giáo viên cải tiến việc dạy và học tiếng Anh ở cấp bậc THCS
V TÍNH MỚI CỦA ĐỀ TÀI
Đọc là kỹ năng cơ bản được chú trọng trong quá trình dạy và học ngoại ngữ Tuy nhiên trên thực tế giảng dạy kỹ năng đọc chưa thực sự đạt được hiệu quả tối ưu do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó nguyên nhân chủ yếu là do giáo viên chưa có phương pháp dạy đọc đúng
Trang 5Bởi vậy, đề tài “Một vài thủ thuật giúp học sinh lớp 9.1 trường THCS ABC rèn luyện kỹ năng đọc-hiểu môn tiếng Anh” đã đưa ra giải pháp giảng dạy hiệu quả
tích cực phù hợp với từng bài, từng đối tượng học sinh Đó là dạy kỹ năng đọc-hiểu với khung ba giai đoạn, ở mỗi giai đoạn đề cập đến mục đích và một số gợi ý giải pháp giúp người dạy thiết kế được các hoạt động phù hợp với từng đối tượng học sinh, không chỉ kích thích được hứng thú của học sinh mà còn giải quyết được các vấn đề về ngôn ngữ thông qua các bài tập và các câu hỏi đưa ra một cách hiệu quả hơn nhằm góp phần nâng cao hiệu quả của quá trình dạy kỹ năng này
Đề tài này còn giúp làm sáng tỏ thêm các phương pháp dạy học và kết hợp linh hoạt các bước để nâng cao chất lượng giảng dạy kỹ năng đọc-hiểu môn tiếng Anh 9 nói riêng và chất lượng giảng dạy môn tiếng Anh các khối lớp nói chung
Trang 6PHẦN II: NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN
Đối tượng học sinh lớp 9 là đối tượng học sinh ở cuối cấp THCS Do đó các em gặp rất nhiều dạng bài đọc khó, dài và phải tìm cách như thế nào để hiểu được nó Môn tiếng Anh ở bậc THCS nói chung và ở khối 9 nói riêng là quá trình rèn luyện 4 kỹ năng nghe - nói - đọc - viết Đối với kỹ năng đọc cần phân biệt giữa đọc to và đọc hiểu Vì vậy mục đích của việc dạy đọc là giúp học sinh phát triển kỹ năng đọc hiểu, có khả năng đọc hiểu sách báo, tài liệu bằng Tiếng Anh với nội dung phù hợp với trình độ lứa tuổi của học sinh, giúp học sinh có điều kiện thu nhận thông tin, nâng cao trình độ Tiếng Anh, và có hiểu biết thêm về xã hội Đọc thầm là mục đích cuối cùng của việc dạy đọc Nhiệm vụ của giáo viên là giúp học sinh tự đọc để hiểu nội dung bài Đọc thành tiếng chỉ giúp cho việc luyện và kiểm tra phát âm
II CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Trước hết về phía học sinh do đã tiếp thu một cách quá thụ động; lười trong việc chuẩn bị bài, tâm lí ỷ lại vào giáo viên, đợi thầy viết mới lên bảng, dịch nghĩa rồi đọc và dịch lại theo những gì thầy nói Bên cạnh đó các em còn phải chịu nhiều áp lực; với những học sinh yếu, không theo kịp chương trình, dễ dẫn tới buông xuôi và chán nản
Do thụ động tiếp thu kiến thức, học sinh không chịu động não suy nghĩ về bài đọc Các em không có khả năng tái tạo lại vốn ngôn ngữ mà các em đã tiếp thu được
Vì vậy khi làm bài tập hay trả lời các câu hỏi sau bài đọc các em thường sao chép lại những câu có sẵn trong bài đọc mà không biết đúng hay sai chỉ thấy giông giống là được
Về phía giáo viên với tâm lí lo học sinh không hiểu bài, không đảm bảo thời gian nên đôi lúc làm hộ cả những phần mà đáng lẽ ra học sinh phải làm Bên cạnh đó lại phải giúp học sinh luyện đọc, phát âm cùng với dịch lại nội dung của bài dẫn tới việc không còn thời gian cho việc làm các dạng bài củng cố mở rộng, khắc sâu kiến thức Kết quả những giờ dạy đọc trôi qua chậm chạp, nặng nề Thầy làm việc nhiều hơn trò Các em chỉ nhớ mang máng những gì mình vừa học, thậm chí một số chẳng nhớ gì
Trang 7Thực tế trong các bài thi, đa số các em đều bỏ qua bài đọc hiểu chỉ có một số ít làm tốt được nội dung này mặc dù điểm số cho phần này khá cao từ 2.5 đến 3 điểm Vậy làm thế nào để dạy và hướng dẫn học sinh phương pháp kỹ năng học tập một bài đọc hiểu thích hợp và hiệu quả là rất cần thiết
Sau đây tôi xin trình bày một số kinh nghiệm về áp dụng phương pháp dạy học mới và cụ thể là dạng bài đọc hiểu ở chương trình Tiếng Anh 9 mà bản thân tôi rút ra được từ những năm học vừa qua
III GiẢI PHÁP TIẾN HÀNH
1 Đối với giáo viên:
Giảng dạy môn tiếng Anh bao giờ cũng xác định cho mình là " Đồ dùng giảng dạy" và "ngôn ngữ hướng dẫn” Đó là phương tiện không thể thiếu được trong tiết học
Do đó muốn dạy tốt môn tiếng Anh trước hết giáo viên phải hiểu và nắm vững ngôn ngữ tiếng Anh và cách biểu đạt tiếng Anh giao tiếp như thế nào sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh: Giỏi - khá - trung bình - yếu - kém để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy đó là đặc trưng của bộ môn nhằm phát triển tư duy ngôn ngữ cho các em song song với việc thực hành giao tiếp tiếng Anh và lĩnh hội kiến thức trong nước và quốc tế
Để giảng dạy thành công một giờ đọc hiểu đòi hỏi giáo viên phải nắm chắc và đạt được những mục tiêu sau:
- Biết cách tiến hành một bài đọc theo ba bước: trước, trong và sau khi đọc (Pre-reading; while - (Pre-reading; post - reading)
- Các thủ thuật và hoạt động cho các bước (Methods)
- Phân biệt được giữa đọc to và đọc hiểu
- Nêu được các câu hỏi và bài tập để kiểm tra kỹ năng đọc hiểu của học sinh
- Biết cách xử lí từ mới và cấu trúc mới trong bài đọc hiểu, ứng dụng các thủ thuật gợi mở, đoán từ trong ngữ cảnh
Trang 8- Tích cực tìm tòi, sáng tạo những thủ thuật hấp dẫn và phù hợp để giúp cho việc dạy đọc có hiệu quả
Theo kinh nghiệm của bản thân và nghiên cứu các tài liệu hướng dẫn trong quá trình công tác tôi đã áp dụng vào việc dạy một bài đọc theo các phương pháp sau:
1.1 Hoạt động trước khi đọc
Phần này có mục đích là nhằm lôi cuốn sự hứng thú của học sinh, tạo ra nhu cầu muốn đọc cho học sinh hay khuyến khích học sinh suy nghĩ về chủ đề mà các em sẽ học bằng hình thức gây hứng thú (arouse interest), thiết lập ngữ cảnh (set up the context), tạo nhu cầu- lí do - mục đích cầu việc đọc (create reasons for reading), giới thiệu chủ đề của bài đọc( introduce briefly the topic/content), đưa ra các câu hỏi gợi ý hay giới thiệu
từ mới Nếu trước khi học sinh đọc bài đọc, giáo viên giúp các em suy nghĩ về chủ điểm
và cố gắng đoán xem bài đọc sẽ nói về cái gì, thì học sinh sẽ cảm thấy bài đọc dễ hiểu hơn; Việc đưa ra một hai câu hỏi gợi ý trước khi đọc để học sinh suy nghĩ trong khi đọc
là rất cần thiết để giúp học sinh hiểu được ý chính của bài Người giáo viên có thể lựa chọn các thủ thuật sau để giới thiệu bài đọc
+ Đưa ra một số câu nhận định, yêu cầu học sinh làm bài tập đúng sai dựa vào kiến thức sẵn có (true/ false statements)
+ Yêu cầu học sinh sắp xếp lại những câu nhận định cho sẵn theo đúng trình tự nội dung của bài đọc (theo sự dự đoán của học sinh) (Jigsaw dictation)
+ Học sinh dự đoán và sắp xếp các câu nhận định cho phù hợp với các bức tranh cho sẵn (Ordering pictures)
+ Đặt câu hỏi để kiểm tra nhận thức chung của học sinh về chủ đề đó
+ Đặt câu hỏi để học sinh đoán nội dung của bài (có thể dùng tranh)
+ Yêu cầu học sinh tự đặt một số câu hỏi mà các em hy vọng bài đọc sẽ trả lời
+ Đưa ra một số từ gợi ý trong bài, yêu cầu học sinh tưởng tượng xem bài đọc sẽ sử dụng các từ đó như thế nào
+ Đưa ra một số gợi ý có trong bài đọc, yêu cầu đặt câu với những từ đó
Trang 9Ví dụ :
* Unit 1.
T : Have students look at the pictures on text book page 11 Then asks:
- How many schools are there in the picture?
- Which school is bigger?
Students: Look at the picture Listen then answer:
- There are two.
- Hong Ha is
T: Introduce briefly the content:
Hong Ha is Hoa’s new school and the smaller is her old one Now you read the passage and answe the questions.
* Unit 3-page34
T : Have students look at 3 pictures on text book page 34 Have student guess: Can you guess what their jobs are?
Ss: Look at the pictures Then answer:
- Picture 1: Bác sỹ
- Picture 2: Giáo viên
- Picture 3: Nhà báo
T: Have students practice in pair to discuss about each job
Ss: Discussing
* Unit 4 A6- page 44:
T: Make questions:
- In America, which country has capital city as Washington DC?
Ss: Answer:
- The USA/ Mỹ
T: Explain:
- USA = the United States of America
Ss: Listen and copy
Trang 10T: What do you think about USA? What do you know/ want to know about USA?
Students: Answer by English or Vietnames
Or:
T: Make questions:
You are going to read a text “School in the USA”, write down five questions, which you hope the text will answer.
Ss: Listen then write down five questions which they hope the text will answer Such as:
- What time do the classes in the USA start?
- How many classes do they have a day?
- Do they wear uniform?
Trong quá trình giới thiệu bài đọc đòi hỏi người giáo viên cần phải vận dụng một cách linh hoạt các thủ thuật giới thiệu từ mới, đó là chúng ta chỉ nên giới thiệu cho học sinh những từ mới cơ bản vì một số từ học sinh có thể suy đoán qua ngữ cảnh Trong thực tế người giáo viên không thể có đủ thời gian để giới thiệu tất cả các từ mới, mục đích của dạng bài này là đọc hiểu vì vậy học sinh chỉ cần nắm được ý chính của bài Giáo viên phải phân loại được các nhóm từ cần giới thiệu trong nội dung bài là : Nhóm
từ học sinh đã học nhưng cần ôn lại ; Nhóm từ học sinh có thể đoán theo ngữ cảnh ; Nhóm từ cần phải giới thiệu cho học sinh
- Với những từ học sinh đã học, nhưng cần phải ôn lại: Giáo viên có thể áp dụng các thủ thuật như: trò chơi ô chữ; trò chơi sắp xếp chữ cái theo đúng trật tự để tạo ra từ có nghĩa; tìm từ đồng nghĩa, trái nghĩa; trò chơi viết tiếp các chữ cái trên cơ sở của chữ cái đầu của từ; hoặc cho định nghĩa để đoán nghĩa từ
- Với những từ học sinh có thể đoán theo ngữ cảnh: Giáo viên có thể áp dụng một số biện pháp như: Chọn từ ở cộ cho phù hợp với định nghĩa, hoặc giải thích ở cột kia; Chọn từ trong bài cho phù hợp với những lời giải thích đã cho; Tìm từ đồng nghĩa trái nghĩa
Trang 11- Với những từ cần phải giới thiệu cho học sinh: Giáo viên có thể vận dụng một trong những thủ thuật dạy từ mới như: Dùng trực quan; Cử chỉ, hành động, nét mặt; Cho ví dụ; Đưa tình huống, giải thích; Tìm từ đồng nghĩa trái nghĩa; Dịch sang tiếng mẹ đẻ
Ví dụ :
* Unit 13
Tôi đã xử lí các từ mới theo cách sau :
Nhóm 1: Những từ cần ôn lại: badminton, popular, sport, game, play, time, free, country Theo tài liệu bồi dưỡng giáo viên thường xuyên, giáo viên có thể áp dụng trò chơi ô chữ (Wordsquare) để ôn lại các từ này; hoặc có thể cho học sinh chơi trò chơi điền từ còn thiếu (gap-fill); hay có thể cho học sinh đoán từ qua ngữ cảnh; hoặc dùng định nghĩa để giải thích (matching).
Nhóm 2: Những từ cần phải giới thiệu cho học sinh: racket, shuttlecock, net, safely Giáo viên có thể áp dụng một số thủ thuật dùng trực quan hoặc tranh ảnh (use relia or picture) với các từ racket, shuttlecock, net; Dùng từ cùng gốc (use word family) với từ safely
Nhóm 3: Là những từ còn lại, giáo viên để học sinh tự đoán nghĩa của từ qua ngữ cảnh
1.2 Hoạt động trong khi đọc
Hoạt động này nhằm mục đích là giúp học sinh hiểu bài bằng các hoạt động thực hiện các bài tập đọc thông qua việc luyện tập có sự hướng dẫn của giáo viên hoặc luyện tập
tự do Có rất nhiều thủ thuật và phương pháp cho giáo viên lựa chọn và ra yêu cầu đối với học sinh, giúp học sinh hiểu được bài đọc :
+ Giáo viên đặt câu hỏi cho học sinh trả lời (Answer the questions)
+ Cho học sinh làm bài tập đúng sai (true or false)
+ Cho học sinh làm bài tập lựa chọn (multiple choice)
+ Cho học sinh điền từ thích hợp vào chỗ trống (Filling words in the blanks)