III. THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN 1.Thực trạng ban đầu Trong quá trình đất nước đang phát triển, đang hội nhập cùng các quốc gia trên thế giới, ngoài yếu tố về kinh tế xã hội thì ngoại ngữ là một thành tố không thể thiếu. Chính vì vậy, bộ môn Tiếng Anh được chú trọng ở tất cả các trường học, đặc biệt là Tiếng Anh bậc THCS. Trên thực tế, có rất nhiều em học sinh rất hứng thú và học Tiếng Anh rất chắc và sử dụng ngôn ngữ một cách linh hoạt; ở nhiều trường học các em học sinh có thể giao tiếp, đọc bài khóa hoặc làm bài tập nhanh và chính xác nhất. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đáng mừng đó thì còn rất nhiều em học sinh đang thực sự thờ ơ và không có hứng thú với môn học này; nhiều em học sinh không biết đọc, đọc được một đoạn ngắn hoặc có nhiều em đọc được nhưng ngữ âm lại không đúng hoặc không hiểu nội dung trong tâm của bài là gì….đặc biệt có nhiều em học sinh học đến lớp 9 nhưng không thể đọc và hiểu được nội dung của bài khóa ngắn, có nhiều em học sinh khi giáo viên yêu cầu dịch bài sang tiếng Việt thì các em đều dịch một cách máy móc, từng từ từng từ một và khi hỏi nội dung trọng tâm của bài khóa này là gì các em đều không biết trả lời. Điều đó dẫn đến hiện tượng khi giáo viên phát vấn câu hỏi các em không biết tìm câu trả lời, hoặc khi làm bài kiểm tra định kỳ đến phần Reading các em viết câu trả lời lan man, không đúng hoặc không thể trả lời được. Cũng như trong phần Read ở các Unit có phần Choose the most suitable words to fill in the gaps ,các em không làm được bài tập này hoặc chỉ làm rất ít câu và độ chính xác thường rất thấp. 2.Nguyên nhân Về phía giáo viên: Do điều kiện khách quan nên việc sử dụng đồ dùng dạy học, phương pháp trực quan vào tiết học hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng tiếp thu bài của học sinh. Nội dung bài đọc ở mỗi unit đều dài, nhiều từ mới, thời gian chuẩn bị và cụ thể được mỗi tiết dạy đều gặp nhiều hạn chế. Về phía học sinh: Hiện nay có một tình trạng xảy ra là nhiều em học sinh không ghi chép bài, không học từ mới, không học các cấu trúc ngữ pháp. Vì vậy, các em không biết đọc không biết dịch bài, dẫn đến tình trạng không hiểu nội dung trọng tâm và không làm đúng dạng bài tập điền từ cũng như nhiều dạng bài tập khác. Trình độ nhận thức của học sinh có sự khác biệt lớn do khác nhau về điều kiện, mức sống, thái độ, động cơ học tập nên ảnh hưởng không nhỏ đến học tập. Cơ hội tiếp xúc với công nghệ cũng như văn hóa phương Tây còn thấp, ít có cơ hội giao tiếp với ngoại ngữ hoặc khác nước ngoài. Vì là học sinh vùng cao, đa số các em đều thuộc diện hộ nghèo, ngoài giờ học trên lớp, về nhà học sinh chưa có thời gian đầu tư vào học tập do còn phải giúp gia đình làm việc. Các bài khóa phần Reading ở lớp 9 khá là dài, nhiều từ mới và có nhiều bài nội dung khá trừu tượng so với nhận thức và kiến thức vốn có của các em, dẫn đến tình trạng các em không thể tiếp tục lượng kiến thức lớn trong một tiết học chỉ 45 phút. Một thực trạng nữa là khi học các em còn rất e dè, ngại đọc bài trước lớp, đọc giọng nhỏ và khi làm bài tập điền từ các em rất máy móc, kiến thức hoặc nội dung trong bài như thế nào các em sẽ bê nguyên si chứ chưa chịu khó tư duy. Một nguyên nhân cuối cùng, khi nhà trường sắp xếp lịch phụ đạo cho những học sinh yếu kém các em không đến trường đầy đủ. 3. Biện pháp: Là một giáo viên trẻ, công tác tại một trường miền núi có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn, cơ hội được tiếp xúc với thông tin, với công nghệ và đặc biệt là cơ hội tiếp xúc và sử dụng ngoại ngữ của các em học sinh nơi đây còn rất hạn chế. Chính vì vậy các em còn rất rụt rè khi học môn Tiếng Anh. Nhận thức được tầm quan trọng của ngoại ngữ với tương lai của các em học sinh, bản thân tôi đã cố gắng giúp các em có một hành trang quan trọng trong tương lai, đặc biệt là đối với các em học sinh khối 9. Các em cần thông thạo bốn kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết và tôi chú trọng kỹ năng đọc cho các em. Trong học kỳ I năm học 2020– 2021, tôi đã áp dung phương pháp PPP: Present – Practice – Production nghĩa là thuyết trình trình bày Thực hành – Sản phẩm cuối cùng. Trong mỗi tiết học của phần Reading tôi đọc và trình bày từ mới, cho các em học sinh thực hành đọc trước lớp và cuối cùng là làm bài tập liên quan; đối với phương pháp này các em học sinh khá giỏi sẽ biết đọc và hiểu sơ qua về nội dung tuy nhiên những em học sinh khác sẽ thụ động, ỉ lại và sẽ không biết cách làm bài tập này.
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
“ PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG ĐỌC TIẾNG ANH KHỐI 9 VÀ CÁCH
LÀM BÀI TẬP ĐIỀN TỪ”
I.TÁC GIẢ SÁNG KIẾN:
- Họ và tên: Hoàng Thị Quyên
- Ngày sinh: 20/01/1993
- Chức vụ: Giáo viên
- Tổ: Khoa học xã hội
- Đơn vị: Trường THCS Thượng Thôn
- Số điện thoại: 0329.035.211
II LĨNH VỰC ÁP DỤNG
-Bộ môn áp dụng: Tiếng Anh khối 9 THCS
-Đối tượng áp dụng: Học sinh khối 9 Trường THCS Thượng Thôn
III THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
1.Thực trạng ban đầu
Trong quá trình đất nước đang phát triển, đang hội nhập cùng các quốc gia trên thế giới, ngoài yếu tố về kinh tế - xã hội thì ngoại ngữ là một thành tố không thể thiếu Chính vì vậy, bộ môn Tiếng Anh được chú trọng ở tất cả các trường học, đặc biệt là Tiếng Anh bậc THCS Trên thực tế, có rất nhiều em học sinh rất hứng thú và học Tiếng Anh rất chắc và sử dụng ngôn ngữ một cách linh hoạt; ở nhiều trường học
Trang 2các em học sinh có thể giao tiếp, đọc bài khóa hoặc làm bài tập nhanh và chính xác nhất Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đáng mừng đó thì còn rất nhiều em học sinh đang thực sự thờ ơ và không có hứng thú với môn học này; nhiều em học sinh không biết đọc, đọc được một đoạn ngắn hoặc có nhiều em đọc được nhưng ngữ âm lại không đúng hoặc không hiểu nội dung trong tâm của bài là gì….đặc biệt có nhiều
em học sinh học đến lớp 9 nhưng không thể đọc và hiểu được nội dung của bài khóa ngắn, có nhiều em học sinh khi giáo viên yêu cầu dịch bài sang tiếng Việt thì các em đều dịch một cách máy móc, từng từ từng từ một và khi hỏi nội dung trọng tâm của bài khóa này là gì các em đều không biết trả lời Điều đó dẫn đến hiện tượng khi giáo viên phát vấn câu hỏi các em không biết tìm câu trả lời, hoặc khi làm bài kiểm tra định kỳ đến phần Reading các em viết câu trả lời lan man, không đúng hoặc không
thể trả lời được Cũng như trong phần Read ở các Unit có phần Choose the most
suitable words to fill in the gaps ,các em không làm được bài tập này hoặc chỉ làm
rất ít câu và độ chính xác thường rất thấp
2.Nguyên nhân
*Về phía giáo viên:
- Do điều kiện khách quan nên việc sử dụng đồ dùng dạy học, phương pháp trực quan vào tiết học hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng tiếp thu bài của học sinh
- Nội dung bài đọc ở mỗi unit đều dài, nhiều từ mới, thời gian chuẩn bị và cụ thể được mỗi tiết dạy đều gặp nhiều hạn chế
*Về phía học sinh:
- Hiện nay có một tình trạng xảy ra là nhiều em học sinh không ghi chép bài, không học từ mới, không học các cấu trúc ngữ pháp Vì vậy, các em không biết đọc không biết dịch bài, dẫn đến tình trạng không hiểu nội dung trọng tâm và không làm đúng dạng bài tập điền từ cũng như nhiều dạng bài tập khác
Trang 3- Trình độ nhận thức của học sinh có sự khác biệt lớn do khác nhau về điều kiện, mức sống, thái độ, động cơ học tập nên ảnh hưởng không nhỏ đến học tập
- Cơ hội tiếp xúc với công nghệ cũng như văn hóa phương Tây còn thấp, ít có
cơ hội giao tiếp với ngoại ngữ hoặc khác nước ngoài
- Vì là học sinh vùng cao, đa số các em đều thuộc diện hộ nghèo, ngoài giờ học trên lớp, về nhà học sinh chưa có thời gian đầu tư vào học tập do còn phải giúp gia đình làm việc
- Các bài khóa phần Reading ở lớp 9 khá là dài, nhiều từ mới và có nhiều bài nội dung khá trừu tượng so với nhận thức và kiến thức vốn có của các em, dẫn đến tình trạng các em không thể tiếp tục lượng kiến thức lớn trong một tiết học chỉ 45 phút
- Một thực trạng nữa là khi học các em còn rất e dè, ngại đọc bài trước lớp, đọc giọng nhỏ và khi làm bài tập điền từ các em rất máy móc, kiến thức hoặc nội dung trong bài như thế nào các em sẽ bê nguyên si chứ chưa chịu khó tư duy
- Một nguyên nhân cuối cùng, khi nhà trường sắp xếp lịch phụ đạo cho những học sinh yếu kém các em không đến trường đầy đủ
3 Biện pháp:
Là một giáo viên trẻ, công tác tại một trường miền núi có điều kiện kinh tế- xã hội khó khăn, cơ hội được tiếp xúc với thông tin, với công nghệ và đặc biệt là cơ hội tiếp xúc và sử dụng ngoại ngữ của các em học sinh nơi đây còn rất hạn chế Chính vì vậy các em còn rất rụt rè khi học môn Tiếng Anh Nhận thức được tầm quan trọng của ngoại ngữ với tương lai của các em học sinh, bản thân tôi đã cố gắng giúp các
em có một hành trang quan trọng trong tương lai, đặc biệt là đối với các em học sinh khối 9 Các em cần thông thạo bốn kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết và tôi chú trọng kỹ năng đọc cho các em Trong học kỳ I năm học 2020– 2021, tôi đã áp dung phương
Trang 4pháp PPP: Present – Practice – Production nghĩa là thuyết trình/ trình bày- Thực hành – Sản phẩm cuối cùng Trong mỗi tiết học của phần Reading tôi đọc và trình bày từ mới, cho các em học sinh thực hành đọc trước lớp và cuối cùng là làm bài tập liên quan; đối với phương pháp này các em học sinh khá giỏi sẽ biết đọc và hiểu sơ qua về nội dung tuy nhiên những em học sinh khác sẽ thụ động, ỉ lại và sẽ không biết cách làm bài tập này
Qua một bài kiểm tra nhỏ về phần Reading:
The Media
A Before newspapers were invented,
town criers would go through city
streets ringing a bell They shouted the
latest news as they were walking
B In Viet Nam people love reading
newspapers and magazines The Kien
Thuc Ngay Nay is one of the most
popular magazines and is widely read
by both teenagers and adults
C Thanks to television people can get
the latest information and enjoy
interesting programs in an inexpensive
and convenient way Nowadays,
viewers can watch a variety of local and
international programs on different
channels
D The next stage in the development of
television is interactive TV Viewers are
able to ask questions about the show by
1.What is the main idea of these short passages?
-> The media
2 What does “ remote control” mean?
(based on the passage guess the meaning)
-> điều khiển từ xa
Trang 5using their remote controls.
Kết quả khảo sát thu được như sau:
Number of students Full answer Part of answer Not answer
Qua kết quả khảo sát trên có thể thấy, năng lực đọc, tư duy của học sinh rất hạn chế Với kết quả như trên thì một tiết dạy sẽ không thành công, dẫn đến chất lượng của bộ môn còn thấp, kết quả học tập của các em chưa cao Số học sinh đạt điểm trung bình, yếu còn nhiều, số học sinh đạt điểm khá, giỏi chiếm tỉ lệ nhỏ Vì vậy, sang học kỳ II tôi đã đổi mới phương pháp Tôi không áp dụng cố định một phương pháp nào mà tôi sử dụng nhiều tips nhỏ phù hợp với đặc trưng của từng bài học và khả năng học tập của các em
Qua thực tế giảng dạy và qua việc nắm bắt đối tượng học sinh, tôi mạnh dạn trình bày một số kinh nghiệm riêng của bản thân về phương pháp rèn kỹ năng đọc Tiếng Anh 9 và cách làm bài tập điền từ
IV MÔ TẢ BẢN CHẤT CỦA SÁNG KIẾN
1 Tính mới, tính sáng tạo, tính khoa học.
1.1 Tính mới:
Phương pháp để rèn luyện từng kỹ năng trong Tiếng Anh luôn được rất nhiều giáo viên quan tâm, qua rất nhiều năm học nội dung này vẫn luôn được nhiều người đầu tư và đổi mới Có rất nhiều sáng kiến kinh nghiệm, hoặc các chuyên đề thảo luận nói về phương pháp dạy kỹ năng đọc Tiếng Anh THCS, hoặc phương pháp dạy phần đọc Tiếng Anh lớp 9….tuy nhiên chưa có sáng kiến nào vừa đề cập đến cách dạy, cách rèn và cách bài tập điền từ Tiếng Anh lớp 9
Tính mới của sáng kiến thể hiện ở khía cạnh: cách thức giúp học sinh có vốn
từ vựng vững chắc, cách gợi mở cho học sinh khi tìm hiểu về nội dung mới và các bước để làm bài tập điền từ Khi giáo viên đã giúp các em có được những điều đó thì
Trang 6việc rèn luyện đọc Tiếng Anh đối với các em sẽ trở nên dễ dàng hơn, bớt nhàm chán
và tiết kiệm thời gian Giúp tiết học hiệu quả và thành công hơn
1.2 Tính sáng tạo:
Trong chương trình Tiếng Anh 9 có những bài đọc lượng từ vựng, lượng kiến thức quá dài,qua những cách thức để giúp học sinh rèn luyện kỹ năng đọc và cách làm bài tập điền từ sẽ giúp học sinh cảm thấy tích cực với môn học và việc làm bài tập sẽ trở nên đơn giản hơn Đó chính là tính sáng tạo của sáng kiến; cụ thể như sau:
*Cách thức giúp học sinh có vốn từ vựng:
Khoa học đã chứng minh: khả năng nhận thức và ghi nhớ của con người sẽ cao hơn khi kết hợp cả kênh hình, kênh chữ và nghe Bản thân tôi là một giáo viên con trẻ, được tiếp xúc với công nghệ thông tin, mỗi tuần tôi dành thời gian để nghiên cứu nội dung bài học thiết kế giáo án điện tử - powerpoint Với những đơn vị bài học đầu tiên, khi xuất hiện từ mới trong tiết dạy tôi sẽ cung cấp kênh hình trước để học sinh đoán nghĩa của từ vựng thay vì tôi đọc và giải thích nghĩa Sau khi học sinh đã biết nghĩa của những từ mới mà tôi cung cấp kênh hình thì tôi sẽ cho học sinh nghe băng Học sinh vừa kết hợp kênh hình và kênh chữ, khi tôi hỏi lại học sinh sẽ dựa vào hình ảnh lưu trữ trong não bộ để nhớ lại nghĩa
Ví dụ: Khi dạy Unit 2: Clothing – Read (page 17)
… In the 1980s jeans finally became high fashion clothing, when famous designers
started making their own styles of jeans, with their own labels on them Sales of
jeans went up and up But in the 1990s the worldwide economic situation got worse, and the sale of jeans stopped growing
Khi học sinh gặp từ mới “label” tôi sẽ k giải thích nghĩa mà sẽ chiếu từ vựng và hình ảnh trên màn chiếu, học sinh sẽ đoán nghĩa của từ sau đó mới đến cách phát âm
Trang 7Label (n): -> nhãn mác, nhãn hiệu.
*Cách gợi mở cho học sinh:
Con người nói chung, học sinh nói riêng tất cả đều sẽ thụ động và ỉ lại khi có những thói quen không tốt Dạy và học Tiếng Anh cũng vậy, khi học sinh đọc bài và chưa thể dịch ra nghĩa của câu hay đoạn văn, giáo viên chưa vội giải thích nghĩa của
từ đó Thay vào đó, chúng ta nên giúp học sinh đoán nghĩa của từ thông qua ngữ cảnh của câu văn hay đoạn văn:
Ví dụ 1: When she saw an accident she was filled with abject terror
Trong câu văn trên, ở vế đầu tiên các em học sinh hiểu “acident” có nghĩa là tai nạn Vậy thì, giáo viên cần gợi mở cho học sinh cụm “abject terror” sẽ mang nghĩa tiêu cực, hoặc có thể sử dụng các synonyms khác để dẫn dắt các em học sinh hiểu được nghĩa của cụm từ và dịch được câu văn một cách chính xác nhất
Ví dụ 2:
The journey to the village is very interesting People have the chance to travel
between the green paddy fields and cross a small bamboo forest before they reach a big old banyan tree at the entrance to the village.
Trong đoạn văn trên có hai từ mới, trước tiên giáo viên yêu cầu học sinh dựa vào chủ
đề của bài đọc là “countryside” vậy thì những cây gì thường biểu thị đặc trưng và có rất nhiều ở quê? Nếu học sinh vẫn chưa đoán ra được nghĩa thì giáo viên sẽ tìm các cách khác Giáo viên sẽ hỏi những câu hỏi thông dụng để học sinh tư duy đơn giản hơn: Năm xưa thánh Gióng đã nhổ cây gì để đánh đuổi giặc Ân? Cây gì gắn liền với chú Cuội? thì lúc đó học sinh sẽ đoán được là cây tre, lúc đó giáo viên lại gợi mở
Trang 8rất rất rất nhiều tre trên một diện tích đất lớn gọi là gì? -> rừng tre; bên cạnh đó học sinh sẽ trả lời được nghĩa của “banyan tree” là cây đa
*Các bước làm bài tập điền từ:
Đối với các em học sinh lớp 9 bài tập điền từ là một dạng bài khá là khó đối với nhận thức của các em, bởi vì các em thiếu vốn từ, nắm chưa vững cấu trúc ngữ pháp Vì vậy, giáo viên cần đưa ra định hướng và tiến hành theo từng bước để các
em dễ hiểu và có thể hoàn thành dạng bài tập này:
Bước 1: Xác định số lượng câu, loại từ trước và sau chỗ trống sẽ tìm ra loại từ
cần điền
Ví dụ: Trong Unit 7: Saving energy – listen có dạng bài tập fill in the gaps
The sun can be an……….source of power
Trong câu ví dụ trên trước chỗ trống là mạo từ xác định “an” sau là một một cụm danh từ vậy học sinh cần xác định từ loại còn thiếu là một tính từ
Bước 2: Dựa vào văn phong, ngữ cảnh của câu văn hoặc đoạn văn để tìm từ
thích hợp
Ví dụ: He didn’t have enough……… to buy that car
Dựa vào ngữ cảnh và dựa vào từ “buy” mua thì học sinh sẽ đoán được từ còn thiếu là tiền – money
2 Hiệu quả:
- Nâng cao hiệu quả, chất lượng giờ dạy kỹ năng đọc, khi làm dạng bài tập điền từ các em hứng thú hơn và không còn nhiều lúng túng về từ loại
- Rèn luyện kĩ năng đọc và cách ghi nhớ từ vựng cho học sinh
- Góp phần đổi mới phương pháp dạy học các kỹ năng bộ môn Tiếng Anh bậc THCS
Trang 9- Giúp các em cải thiện được vốn từ vựng và tích cực hơn trong giờ dạy.
Qua thực tế giảng dạy, tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng ở hai lớp 9 sau khi
áp dụng phương pháp rèn kỹ năng đọc hiểu và cách làm bài tập điền từ Kết quả tôi thu được như sau:
Lớp 9
51 HS
Học kì I
2020- 2021
Học kì II
2020- 2021
Như vậy chúng ta đều nhận thấy sự thay đổi rõ rệt khi áp dụng sáng kiến này vào dạy học Số học sinh yếu, trung bình đã giảm đáng kể Kết quả đó cho thấy học sinh đã hình thành cho mình được kỹ năng đọc và phương pháp làm bài tập một cách hiệu quả và khoa học hơn Vì thế, kết quả các bài kiểm tra của các em đã tăng lên rõ
rệt Qua kết quả trên có thể thấy rõ được mặt tích cực của sáng kiến “ Phương pháp
rèn kỹ năng đọc Tiếng Anh khối 9 và cách làm bài tập điền từ” Góp phần nâng cao
chất lượng giảng dạy cuả bộ môn cũng như của nhà trường
3 Khả năng và các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến.
3.1 Khả năng áp dụng:
Sáng kiến dựa trên yêu cầu về dạy và học ngoại ngữ, giúp học sinh có những phương pháp cụ thể để nâng cao kỹ năng đọc và cách làm dạng bài tập điền từ một cách thuận lợi và nhanh nhất, và chính xác nhất Đối với bậc học khối 9 thì kỹ năng đọc là một yếu tố quan trọng Do đó, giáo viên phải giúp học sinh tiếp cận và phát
Trang 10triển kỹ năng này, nếu học sinh không có vốn từ, không biết đọc, không hiểu nội dung và không hoàn thành được dạng bài tập điền từ thì việc học ngoại ngữ ở bậc THCS sẽ không thành công
Việc áp dụng sáng kiến vào giảng dạy thực tiễn là không hề khó Đầu tiên, giáo viên cần phải nghiên cứu thật kỹ nội dung bài học, cách thức làm bài phù hợp với trình độ của các em học sinh Cần đầu tư thời gian để thiết kế bài giảng, soạn giáo án điện tử hoặc sử dụng hình ảnh để thu hút các em học sinh vào nội dung bài học Bên cạnh đó, các em học sinh cũng cần phải hình thành ý thức tự giác, có thái độ tích cực với môn học và đầu tư thời gian cho môn học nhiều thêm nữa
3.2 Điều kiện áp dụng:
- SKKN áp dụng cho các bài khóa phần Reading, các bài tập điền từ còn thiếu trong chương trình Tiếng Anh lớp 9
- Dễ dàng áp dụng bởi không đòi hỏi cao cơ sở vật chất, phương tiện hiện đại
- Khó khăn: Giáo viên và học sinh cần đầu tư thời gian nghiên cứu chuẩn bị bài giảng chu đáo và thu hút được học sinh Bên cạnh đó, các em học sinh cũng cần phải
tự giác và tích cực với môn học
4 Thời gian và những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu:
Sáng kiến “Phương pháp rèn kỹ năng đọc Tiếng Anh khối 9 và cách làm bài
tập điền từ” đã được tôi áp dụng vào thực tế trong năm học 2020 – 2021 Sáng kiến
đã được báo cáo tại trường có sự tham gia của Ban giám hiệu phụ trách chuyên môn, các đồng chí trong tổ Khoa học tự nhiên và áp dụng vào một số tiết dạy trên lớp Do
là nghiên cứu là áp dụng giảng dạy lần đầu nên tôi chỉ áp dụng một vài tiết trên một năm học Bên cạnh đó sáng kiến này có thể áp dụng với các bài khóa ở khối lớp 7 hoặc 8, tùy nội dung của các bài đọc
V KẾT LUẬN – ĐỀ XUẤT
1 Kết luận