Nhật ký đọc thơ đây thôn vĩ dạ

Và tôi xin cảm ơn bạn vì đã đọc trang giới thiệu bản thân dài này của tôi trong khi đa số những người khác thì lật ngay vào nôi dung chính mà bỏ qua trang này và xem nó như là một thứ th

Nhật Ký Đọc Thơ

13-Đoàn Bùi Gia Hưng-11A15

Giáo viên: Cô Nguyễn Thị Minh Thư

Giới thiệu bản thân

Chào buổi sáng hay là buổi trưa nhỉ, không biết bạn đọc tác phẩm này

vào lúc nào nhưng tôi muốn gửi đến bạn một lời chào chân thành nhất

Sau đây tôi có viết một cuốn nhật ký đọc thơ do chính mình đọc, phân

tích và viết Và tôi xin cảm ơn bạn vì đã đọc trang giới thiệu bản thân dài

này của tôi trong khi đa số những người khác thì lật ngay vào nôi dung

chính mà bỏ qua trang này và xem nó như là một thứ thừa thải Tôi tên

là Đoàn Bùi Gia Hưng, học lớp 11A15 của trường THPT Trần Khai

Nguyên, mặc dù học lực chỉ ở mức kha khá và và chỉ có vài kinh nghiệm

be bé trong việc góp ý và đọc một số bài văn, tác phẩm hay truyện nhắn

của một vài bạn trong lớp thôi nhưng tôi đã cố gắng rất nhiều trong tác

phẩm này của mình Tôi vẫn luôn cố gắng đọc những tác phẩm văn học,

nhân gian và vài truyện ngắn để nâng cao khả năng đọc viết văn của

mình Trong quá trình tích lũy kinh nghiệm, tôi vẫn không quên việc rèn

luyện thêm các kỹ năng mềm như kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng làm

việc dưới áp lực Nhờ vậy mà các nhiệm vụ hay tổ nhóm tôi đều làm

việc năng suất và hiệu quả ở một mức nhất định Tôi tin rằng với năng

lực không quá tốt của mình thì chi ít bạn đọc đây sẽ không quá thất

vọng về tác phẩm của tôi nhỉ ? Ok zô nào!!!

Lời ngỏ

Trong cuốn Thi nhân Việt Nam, Hoài Thanh đã có một nhận định rất sâu sắc về phong trào

thơ Mới như sau: “Đời chúng ta nằm trong vòng một chữ tôi Mất bề rộng ta đi tìm bề sâu

Nhưng càng đi sâu càng lạnh Ta thoát lên tiên cùng Thế Lữ, ta phiêu lưu trong trường tình

cùng Lưu Trọng Lư, ta điên cuồng với Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, ta đắm say cùng Xuân

Diệu Nhưng động tiên đã khép, tình yêu không bền, điên cuồng rồi tỉnh, say đắm vẫn bơ vơ

Ta ngơ ngẩn buồn trở về hồn ta cùng Huy Cận” Nếu như Xuân Diệu luôn đắm say với những

cảm xúc thiết tha, rạo rực băn khoăn thì nhà thơ Hàn Mặc Tử lại gắn liền với sự kỳ dị, điên

cuồng và trong thế giới kỳ dị điên cuồng đó người ta vẫn tìm thấy một tình yêu đến đau đớn,

khắc khoải hướng về cuộc đời trần thế, dẫu nó đã để lại cho ông nhiều bất hạnh, bi ai Đây

thôn Vĩ Dạ là một trong những bài thơ xuất sắc nhất của Hàn Mặc Tử, được coi là một trong

những bài thơ tiêu biểu nhất và hay nhất của phong trào thơ Mới cũng như trong nền văn

học Việt Nam hiện đại Nhắc tới Hàn Mặc Tử không thể không nhắc tới bài thơ "Đây thôn Vĩ

Dạ" “Đậy thôn Vĩ Dạ” đã gắn chặt với thi sĩ họ Hàn như hình với bóng, vì đây là bài thơ vừa

thể hiện cái tài, lại vừa thể hiện cái tình; cái tâm của Hàn Mạc Tử chứ đây “chỉ thể hiện tình

yêu đối vời một người con gái xứ Huế như bạn nào đó đã nhận xét Đây thôn Vĩ Dạ là một bài

thơ hoài niệm Theo tư liệu về Hàn Mạc Tử, khi còn làm việc ở Sở Đạc điền Quy Nhơn, Hàn

Mạc Tử đã đem lòng yêu Hoàng Thị Kim Cúc - con gái ông chủ sở Đạc điền Quy Nhơ, quê ở

thôn Vĩ, xứ Huế Tất cả tình cảm của mình Hàn Mạc Tử gửi gắm vào tập Gái quê Khi Hoàng

Cúc theo cha về nghỉ hưu ở Huế - Vĩ Dạ, Hàn Mạc Tử xem như nàng đã đi lấy chồng Vậy thì

Tác giả, tác phẩm

Tác giả

1 Tiểu sử

- Hàn Mặc Tử (1912-1940), tên thật là Nguyễn Trọng Trí,sinh ra ở

Đồng Hới,Quảng Bình.

- Sớm mất cha sống với mẹ tại Quy Nhơn.

- Năm 21 tuổi ông vào Sài Gòn lập nghiệp.

- Đi làm công chức thời gian ngắn rồi mắc bệnh phong và mất.

2 Sự nghiệp văn học

a Di sản văn học:

Tác phẩm chính: "Gái quê", "Thơ điên", "Xuân như ý", "Duyên kì

ngộ", "Quần tiên hội",

b Phong cách sáng tác

- Tâm hồn thơ ông đã thăng hoa thành những vần thơ tuyệt diệu,

chẳng những gợi cho ta niềm thương cảm còn đem đến cho ta

những cảm xúc thẩm mĩ kì thú và niềm tự hào về sức sáng tạo của

con người.

- Quá trình sáng tác thơ của ông đã thâu tóm cả quá trình phát triển

của thơ mới từ lãng mạn sang tượng trưng đến siêu thực.

Tác phẩm

_ Xuất xứ: Bài thơ được trích ra từ tập thơ “Đau thương” (Thơ Điên)

_ Hoàn cảnh sáng tác: Năm 1938, được khơi nguồn từ mối tình đơn phương của Hàn Mặc Tử với một cô gái vốn quê ở Vĩ

Dạ, một thôn nhỏ bên dòng sông Hương nơi xứ Huế thơ mộng và trữ tình

_ Thể thơ: Thơ bảy chữ

_ Ý nghĩa nhan đề: Đặt tên tác phẩm là Đây thôn Vĩ Dạ chứ không phải Thôn Vĩ Dạ vì Hàn Mặc Tử muốn người đọc tinh ý nhận ra dụng ý của từ đây Nó như một lời giới thiệu đến người đọc về đất Vĩ Dạ đẹp nên thơ Từ đây cũng cho thấy nhà thơ như đang đặt tay lên lồng ngực mình, gọi những tiếng thân thương: Vĩ Dạ, Vĩ Dạ ở Huế, Vĩ Dạ cũng ở “đây”, trong tim

Hàn Mặc Tử

_ Bố cục: 3 phần

Phần 1 (Khổ 1): Vườn Vĩ Dạ lúc ban mai trong tâm tưởng thi sĩ

Phần 2 (Khổ 2): Cảnh sông nước xứ Huế đêm trăng và tâm trạng thi sĩ

Phần 3 (Khổ 3): Hình bóng khách đường xa và nỗi niềm mơ tưởng, hoài nghi

_ Giá trị nội dung:

Bức tranh phong cảnh Vĩ Dạ bên dòng sông Hương êm đềm, thơ mộng được khắc họa lại trong trí tưởng tượng của người

ở nơi xa đang hướng về xứ Huế với biết bao yêu thương, khao khát, hi vọng

Bài thơ chính là tâm cảnh, thể hiện nỗi buồn cô đơn của nhà thơ trong một mối tình xa xăm, vô vọng Hơn thế, đó còn là tấm lòng thiết tha của nhà thơ với thiên nhiên, cuộc sống và con người

_ Giá trị nghệ thuật:

Trí tưởng tượng phong phú

Nghệ thuật so sánh, nhân hóa, thủ pháp lấy động gợi tĩnh, sử dụng câu hỏi tu từ

Hình ảnh sáng tạo, có sự hòa quyện giữa thực và ảo

1 Hình ảnh

Khi đọc văn bản này, tôi liên tưởng đến hình ảnh nơi xứ huế mộng mơ với những

áng thơ bay bổng và ngọt ngào Và có lẽ khi nói về huế, mọi người sẽ nghĩ ngay tới

một thành phố di sản, nơi lưu giữ nhiều di tích lịch sử văn hoá, với những cung điện,

đền đài, lăng tẩm mang hơi thở cổ kính và truyền thống của một thời huy hoàng

xưa kia Chính vì mang đậm tính lịch sử như vậy, một vài bạn trẻ thường đánh giá

huế là thành phố buồn Nhưng một khi hiểu rõ về huế, bạn sẽ dễ mà đem lòng yêu

thành phố mộng mơ này Hàn mặc tử - một trái tim, một tâm hồn lãng mạn dạt dào

yêu thương đã bật lên những tiếng thơ, tiếng khóc của nghệ thuật trước cuộc đời

Những phút giây xót xa và sung sướng, những phút giây mà ông đã thả hồn mình

vào trong thơ, những giây phút ông đã chắt lọc, đã thăng hoa từ nỗi đau của tâm

hồn mình để viết lên những bài thơ tuyệt bút Và bài thơ đây thôn vĩ dạ đã được ra

đời ngay trong những phút giây tuyệt diệu ấy Ở bài thơ, cái tình mặn nồng trong

sáng đã hòa quyện với thiên nhiên tươi đẹp, mối tình riêng đã ở trong mối tình

chung hồn thơ vẫn đượm vẻ buồn đau Bài thơ gắn với chuyện tình giữa thi sĩ và

người con gái huế tên hoàng cúc Giữa những ngày đau đớn nhất cuộc đời, chàng lại

nhận được bức ảnh sông nước xứ huế đêm trăng, nhận thêm mấy dòng thư tín từ

người con gái chàng từng thầm thương Bao cảm xúc ùa về, cuộc hành hương trong

tâm tưởng cũng từ đó, và những vần thơ hay nhất được gợi hứng từ xứ huế mộng

mơ đã bật trào trong nỗi nhớ… những ấn tượng ấy đã làm tôi vẽ ra hình

ảnh một chàng trai đang ngắm nhìn theo bóng lưng của cô gái mà

mình thương tượng trưng cho tác giả Hàn đang nhìn mối tình đơn

phương của mình rời xa

Sở dĩ hình ảnh ấy gây ấn tượng sâu sắc đối với tôi, làm tôi rung

động muốn chia sẻ với mọi người bởi nó gợi cho tôi cảnh thành

phố huế khi xưa - kinh thành sương khói Trong màn sương khói

đó con người như nhòa đi và có thể tình người cũng nhòa đi

Những cô gái huế kín đáo quá, ẩn hiện trong sương khói, trở

nên xa vời quá, liệu khi họ yêu họ có đậm đà chăng? Tác giả

đâu dám khẳng định về tình cảm của người con gái huế, ông chỉ

nói: ai biết tình ai có đậm đà? Người con gái mang sắc áo trắng

tuyệt đối, trinh nguyên vô ngần, suốt đời hàn tôn sùng nay lại trở

nên mờ nhòa, khó giữ Không gian mông lung, lạnh lẽo, mịt

mùng trong sương khói, huyền hồ trong ảo ảnh Nó choán trùm

lên cả ý thức và tiềm thức, thắt buộc lòng người đến tê dại Và

hóa ra bấy lâu người thi sĩ cũng chỉ mong chờ điều ấy, khao

khát điều ấy, đó là tình người, tình đời Đó là những gì mà tôi

liên tưởng ra khi đọc hai câu cuối của bài thơ này.

2 Từ hay

Sau khi đọc vài thơ đây thôn vĩ dạ, tôi đã tìm hiểu và giải nghĩa những từ hay và khó

ấy trên mạng vì những từ ấy rất hay và sẽ giúp ích được cho tôi vào những bài văn và

đọc thơ sau này Sau đây là những từ khó mà tôi biết và đã giải nghĩa:

_Từ lạ “mướt” trong câu thơ “vườn ai mướt quá xanh như ngọc” câu 3 trang 39 “mướt”

là tính từ gợi tả sự bóng láng và mỡ màng, mềm mại trên bề mặt của thực vật, nhìn

thấy thích mắt Chỉ một chữ ấy thôi mà đã gợi nên được vẻ đẹp tinh khôi tràn đầy sức

sống của cảnh vườn “mướt” kết hợp với “quá” càng làm tăng thêm sắc thái biểu cảm

của từ này

_Từ hay “buồn thiu” trong câu thơ “dòng nước buồn thiu hoa bắp lay” câu 6 trang 39:

gợi lên nét buồn với vẻ thất vọng mât hứng thú

_Từ lạ “lay” câu 6 trang 39 thể hiện trạng thái chuyển động không ngừng, nhưng ở

đây còn nhuốm sắc buồn từ sự chia li của cảnh vật, còn gợi cái oi ả ảm đặng của một

trưa vắng

_Chữ hay “kịp” câu 8 trang 39 gợi nên nỗi niềm của thi nhân, một dự cảm về tương

lai, một lối sống vội vàng để hưởng thụ được những gì tối thiểu nhất của cuộc đời, từ

đó cho thấy vẻ đáng thương, tội nghiệp, đau khổ

_

2 Từ hay

Từ phiếm chỉ “vườn ai” câu 2 trang 39, “thuyền ai” câu 7 trang 39, “ai biết” câu cuối

trang 39,“tình ai” câu cuối trang 39: những phiếm chỉ “ai” gắn với các từ khác có tác

dụng làm mờ cảnh vật Đồng thời cho cảm giác như cuộc sống và tình yêu, những gì

thi nhân đang hướng tới đang khao khát như nhòa dần đi, mờ dần đi Từ phiếm chỉ

“sông trăng đó” câu 7 trang 39,”tối nay”caau 8 trang 39,”ở đây” câu 11 trang 39

Những từ “đó”câu 7 trang 39, “đây” câu 11 trang 39 gợi diễn tả sự mơ hồ về không

gian “đó” có thể ám chỉ thế giới ngoài kia, thế giới của sự sống, của những điều tốt

đẹp mà nhà thơ bị số phận tước mất “đây” có thể là thế giới trong này, thế giới của

bóng tối và bệnh tật nơi trại phong tuy hòa “tối nay” câu 8 trang 39 là một sự mơ hồ

về thời gian Những từ phiếm chỉ này phủ bài thơ trong một màn sương mơ hồ của kí

ức và tưởng tượng, làm cho tất cả nhòe dần đi, nhòa dần đi trong một thời gian miên

man và một không gian mênh mang vô định

Những từ kết hợp độc đáo, gợi cảm và mới lạ:

“Nắng hàng cau” câu 2 trang 39 “nắng hàng cau” là nắng như thế nào? Là nắng len

lỏi giữa hàng cau, hay hàng cau phủ đầy nắng? Sự kết hợp từ này gợi nên một bức

tranh tuyệt đẹp của màu sắc và ánh sáng Sắc vàng của nắng len lỏi giữa sắc xanh

của lá Nắng vì thế như xanh hơn, tươi hơn, đầy sức sống hơn Còn lá vì thế trở nên

lung linh hơn, huyền ảo hơn “bến sông trăng” câu 7 trang 39 Thế nào là bến sông

trăng ? Phải chăng sông ngân trong truyền thuyết với vầng trăng lững

lờ? Hay đó thật ra chính là một dòng sống trong ký ức nơi ánh trnagư

chiếu những vầng sáng vàng bạc trầm mặc của mình như dát lên mặt

sông một lớp bạc kì ảo? Dù thế nào hình ảnh bến sông trăng cũng mang

một vẻ đẹp kì ảo, một vẻ đẹp huyền bí, một vẻ đẹp diễm lễ.

Bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ” chỉ sử dụng duy nhất một từ Hán Việt, đó là từ

“nhân ảnh” câu 11 trang 39 trong câu thơ “ở đây sương khói mờ nhân

ảnh”, đây là cách sử dụng từ mang dụng ý nghệ thuật Tác dụng của từ

Hán Việt đó là gợi một bầu không khí trang trọng, bầu không khí cổ xưa

Nét trang trọng cổ xưa này mà từ “nhân ảnh” mang lại khiến cho cõi

“sương khói” trong thơ ngoài nét mờ ảo huyễn hoặc vốn có còn có thêm

vẻ trầm mặc u tịch, làm nên sức ám ảnh cho câu thơ Những từ giải

nghĩa phía trên được em tìm hiểu trong trang web

https://blogchuyenvan.blogspot.com/2016/07/ac-sac-ngon-tu-trong-ay-thon-vi-da.html?m=1

Đó là một số từ hay và từ khó mà tôi bắt gặp và có ấn tượng sau khi đọc

bài và muốn chia sẻ đến với mọi người.

3 Nghệ thuật và thủ pháp đặc biệt

Về đặc sắc nghệ thuật của bài thơ, tôi bị ấn tượng bởi những sự sáng tạo vô cùng giản dị

nhưng lại không kém phần tinh tế trong việc vận dụng các thủ pháp nghệ thuật để truyền

đạt những điều mình muốn nói đến với người đọc của tác giả Hàn Mạc Tử Bài thơ sử dụng

các ngôn từ trong sáng, gần gũi, mang lại cảm giác gợi hình gợi cảm cao Kết hợp tả cảnh với

những hình ảnh tượng trưng mang lại nhiều hình ảnh riêng, độc đáo trước đây chưa từng có

Nhiều câu hỏi tu từ, với giọng thơ da diết, như hờn trách Mỗi khổ thơ đều ẩn chứa tâm tư,

tình cảm của tác giả của nhân vật trữ tình Bài thơ dù không theo thứ tự nhất định nhưng lại

hoàn toàn phù hợp với dòng tâm tư và cảm xúc của tác giả

Sau đây là đặc sắc nghệ thuật trong từng khổ thơ mà em đã tìm hiểu:

Khổ 1:

– Câu đầu tiên tác giả sử dụng câu hỏi tu từ như là một lời mời gọi tha thiết nhưng cũng

chính là lời tự trách của bản thân “Sao anh không về chơi thôn Vĩ” Những ai khi đọc câu thơ

đầu tiên đều đọng lại trong lòng một nỗi niềm da diết

– Nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ: “nắng hàng cau” – “xanh như ngọc”: vẻ đẹp lấp lánh của

hàng cau với ánh nắng của buổi ban mai, làm hiện lên hình ảnh lãng mạn, ấm áp Đối với em,

nắng hàng cau đặt biệt vì hình ảnh hàng cau trong thơ Hàn Mặc Tử được gợi tả thật đẹp với

màu xanh ngắt của lá cau cùng ánh nắng vàng nhẹ tinh khiết của mặt trời khi buổi bình

minh “Nắng” được điệp lại hai lần vừa gợi ấn tượng về ánh sáng vừa diễn tả được cảm giác

náo nức, xôn xao của thi sĩ trước khung cảnh thôn Vĩ Nhớ về thôn Vĩ, tâm hồn nhà thơ

Hàn Mặc Tử cũng sáng bừng những cảm xúc trong trẻo, chân thành

+ Hình ảnh “xanh ngọc” làm hiện lên sự tươi xanh của khu vườn như một viên ngọc bích

khổng lồ, tràn đầy sức sống Khung cảnh khu vườn xanh ngát, căng tràn sức sống của

thôn vĩ hiện lên tươi đẹp đến ngỡ ngàng, để tăng hiệu quả về thẩm mỹ, tác giả Hàn Mặc

Tử đã sử dụng cách so sánh đầy ấn tượng “xanh như ngọc” Sắc xanh trong trẻo của

những tán lá dưới ánh mặt trời trở lên thật lung linh, thật đặc biệt

+ Hình ảnh “Lá trúc che ngang mặt chữ điền” có nhiều cách hiểu khác nhau: hình ảnh

những cô gái Huế duyên dáng, dịu dàng hay hình ảnh lén lút của thi sĩ khi trở về thôn bắt

gặp những hình ảnh đẹp đẽ

Khổ 2:

– Sử dụng điệp cấu trúc “Gió theo lối gió, mây đường mây” thể hiện nét thú vị cho câu

thơ Hình ảnh gió và mây hiện lên đầy thú vị mang hình dáng của sự chia ly, mỗi người

một nẻo

– Nghệ thuật nhân hóa “dòng nước buồn thiu” Theo tâm trạng của tác giả, cảnh cũng

không vui bao giờ Nghệ thuật nhân hóa cũng góp phần thể hiện tâm trạng của nhà thơ

thêm rõ nét

– Câu hỏi tu từ cuối đoạn thơ “Có chở trăng về kịp tối nay?” Đây là lời tự hỏi lòng của tác giả Vì sao câu

thơ này lại đặc biệt? Vì nó thể hiện nỗi buồn của nhà thơ: muốn ngắm trăng nhưng hiện thực lại quá

xa vời, khó nắm bắt Ánh trăng tỏa sáng dòng sông, con thuyền và bến đò Con thuyền không chở

người (vì người xa cách chia li) mà chỉ “chở trăng về” phải “về kịp tối nay” vì đã cách xa và mong đợi sau

nhiều năm tháng Con thuyền tình của ước vọng nhưng đã thành vô vọng!

Khổ 3:

– Nghệ thuật cực tả “Áo em trắng quá nhìn không ra” Khi mà giấc mơ ngắm trăng đã tan tành, thi sĩ

chỉ còn gửi gắm nỗi niềm vào người yêu Nhưng hình bóng năm xưa nay đã không còn mà chỉ còn lại

trong trí tưởng tượng của nhà thơ mà thôi “Trắng quá” là lối miêu tả cực đại, thể hiện sự tận cùng của

màu sắc cũng như nỗi nhớ của người thi sĩ.

– Câu hỏi tu từ “Ai biết tình ai có đậm đà?” là lời tự bộc bạch của nhà thơ Bằng việc kết hợp với đại từ

phiếm chỉ “ai” làm cho lời tự hỏi càng thêm khó xác định Trước nỗi đau thể xác và linh hồn tan rã,

những vần thơ cất lên vô thức như những hồi kí của đau thương với câu hỏi tu từ không lời giải đáp

Đại từ phiếm chỉ “ai” cất lên như nỗi xa vắng, hụt hẫng Câu hỏi ấy ẩn chứa những bất an, sự hoài nghi

về tình cảm nguời con gái xứ Huế dành cho mình rằng ai là ai? Là em không biết tình anh đậm đà? Hay

là liệu tình em có đậm đà với anh hay mờ ảo dễ tan như làn suơng? Cảm xúc cứ day dứt, cứ xoay vòng,

xoáy sâu như một cơn lốc, đầy băn khoăn, trăn trở, nhưng thực ra lại chính là những khao khát sống,

những yêu thương, gắn bó với cuộc đời của một con người ở vực thẳm của sự tuyệt vọng, nó thật là đặc

biệt làm sao!

Theo tôi, bài thơ có bố cục như sau:

Bố cục: 3 phần

- Phần 1 (Khổ 1 trang 39): Vườn Vĩ Dạ lúc ban mai trong tâm tưởng thi sĩ, cảnh vườn

quê đẹp và đầy sức sống – gần gũi, thân quen

- Phần 2 (Khổ 2 trang 39): Cảnh sông nước xứ Huế đêm trăng và tâm trạng thi sĩ –

tâm trạng nhân vật trữ tình: Đợi chờ khắc khoải, da diết

- Phần 3 (Khổ 3 trang 39): Hình bóng khách đường xa và nỗi niềm mơ tưởng, hoài

nghi Tâm trạng bâng khuâng của nhà thơ trước cảnh cũ người xưa: Nỗi cô đơn,

trống vắng trong một tâm hồn tha thiết yêu cuộc đời và con người

Khi đọc bài thơ “ Đây thôn Vĩ Dạ” và thấu hiểu được mạch cảm xúc của bài thơ đó

chính là tâm cảnh, thể hiện nỗi buồn cô đơn của nhà thơ trong một mối tình xa

xăm, vô vọng Và trong đầu tôi đã hình thành nên trình tự cảm xúc của nỗi nhớ ấy

thông qua ý

nghĩa của từng đoạn thơ Tôi đã thiết kế một sơ đồ về trình tự ấy như sau:

4 Kết cấu/ bố cục/ mạch cảm xúc