ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC ******* BÀI TIỂU LUẬNGIÁO DỤC STEAM CHO TRẺ MẦM NON Họvàtên Đào Thị Khuyên HÀ GIANG, tháng3năm 2023 I – Đặtvấnđề 1 Giáo dục mầm non là một bậc học nằm t[.]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
*******
BÀI TIỂU LUẬNGIÁO DỤC STEAM CHO TRẺ MẦM NON
Họvàtên: Đào Thị Khuyên
HÀ GIANG, tháng3năm 2023
I – Đặtvấnđề:
Trang 2Giáo dục mầm non là một bậc học nằm trong hệ thống giáo dục của nhà nước. Bậc học này rất đặc biệt vì nó mang tính tự nguyện rất cao và chỉ
dành riêng cho trẻ từ ba đến 72 tháng tuổi tạo thành một quá trình giáo dục liên tục thống nhất cho trẻ mầm non.
Trong phương hướng phát triển giáo dục mầm non đến năm 2010 của Bộ giáo dục và Đào tạo có nhấn mạnh phải đổi mới chương trình giáo dục mầm non
phương thức giáo dục, nghiên cứu khoa học về giáo dục mầm non, lồng
ghép các chương trình chơi và học cho trẻ tạo môi trường lành mạnh giúp trẻ hìnhthành nhân cách và trí tuệ ban đầu. Rào cản lớn nhất trong các phương pháp giáo dục truyền thống là sự tách rời giữa các lĩnh vực quan trọng: khoa học, công nghệ, kỹ
đem đến một khoảng cách lớn giữa lý
thuyết và thực hành, giữa kiến thức và ứng dụng. Học sinh được đào tạo theo mô hình truyền thống sẽ mất một khoảng thời gian thực tế để hiểu được làm thế nào để cơ sở
lý thuyết, nguyên lý chuyển thành các ứng dụng thực tế trong khi kiến thức đã bịmài mòn. Hơn nữa tư duy liên kết các sự vật, hiện tượng với các ứng dụng và kỹ thuật cũng rất hạn chế STEAM là phương pháp học tập chủ yếu dựa trên thực hành và các hoạt động trải
nghiệm sáng tạo do đó, trẻ được tiếp cận phương pháp giáo dục này có những ưu thếnổi bật như: kiến thức khoa học, kỹ thuật, công nghệ và toán học chắc chắn,
khả năng sáng tạo, tư duy logic, hiệu suất học tập và làm việc vượt trội và có cơ hội phát triển các kỹ năng mềm toàn diện hơn. Bên cạnh đó, với sự phát triển của công
hiện nay thì nhu cầu việc làm liên quan đến STEAM ngày càng lớn đòi hỏi
ngành giáo dục cũng phải có những sự thay đổi để đáp ứng nhu cầu
của xã hội. Giáo dục STEAM có thể tạo ra những con người có thể đáp ứng được
Trang 3nhu cầu công việc của thế kỷ mới có tác động lớn đến sự thay đổi nên kinh tếđổi mới. Không phải là những cách đào tạo, những bí quyết học cao siêu đểdạy học sinh thành
tài, thành những nhà toán học, khoa học vĩ đại… mà
phương pháp này sẽ phát triển các kỹ năng cho trẻ để chúng có thể sử dụng trong cuộc sống tương lại, đặc biệt với môi trường công nghệ hóa, hiện đại hóa nhưhiện nay.
Trang 4ĐỀ BÀI
Hãychứngminhquanđiểm “cóthểvậndụnggiáodục steam trongtrườngmầm non”
Thiếtkếmộtdựán steam chomộtđộtuổitrẻmầm non?
vàToánHọccũngđượcsửdụngđểgiảngdạyvàhướngdẫnchohọcsinh. STEAM làmộtsựchuy
ểnđổitừcáchthứcgiáodụctruyềnthống, dựavàotiêuchuẩnđiểmsốđểđánhgiá,vớimụcđíchgiúphọcsinhhiểuđượcsựliênquangiữacáckhốikiếnthứcvàcóthểvậndụngtốtvàothựctế
vàtạonềntảngchonhiềucôngviệcvữngchắcvàngànhnghềtrêntoànthếgiới Theo
Trang 5BộThươngmạiHoaKỳ, dựđoánrằngnghề STEAM sẽtăng 10% từ nay đếnnăm 2020.Ngoàira,
(cũngkhôngquámuộn) đểhọccác mônhọc STEAM
Không hề khó để tưởng tượng rằng trong một cộng đồng trẻ sẽ nhận được sự hỗ trợ
từ những người xung quanh tác động tích cực vào việc học STEAM của trẻ Trẻ em cónhiều khả năng phát triển, sự quan tâm đến các môn học STEAM ngay từ sớm sẽ giúptrẻ đạt được rất nhiều lợi ích cho tương lai Cộng đồng này có thể là một lớp học,trường học hoặc nhà của bạn
Trang 6* Ngày nay, nhiều người đang sử dụng robot mã hóa lập trình như một phương pháp
hỗ trợ để dạy trẻ em STEAM trong lớp học, và họ đã thấy nhiều lợi ích mà nó mang lại Đầu tiên, robot mã hóa lập trình cung cấp kinh nghiệm thực hành Trẻ em có thể học
mã hóa và lập trình trong khi chơi với những robot này Quan trọng hơn, trải nghiệmtrong thế giới thực mà họ có được từ nó sẽ khơi dậy sự sáng tạo và sự tò mò của củatrẻ Ngoài ra, trẻ em có thể thấy kết quả làm việc chăm chỉ của mình và cải thiện nó.Bằng cách làm như vậy, trẻ có thể phát triển sự theo hướng tích cực và toàn diện nhất.Những con robot mã hóa lập trình là một phần giáo cụ trực quan không thế thiếu trong
bài giảng giáo dục STEAM.
*Làm thế nào để áp dụng STEAM vào dạy học?
-Phương pháp STEAM là phương pháp giảng dạy tích hợp nhằm trang bị đầy
đủ kiến thức và kỹ năng liên quan đến 5 lĩnh vực là Science (Khoa học),
Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật), Art (Nghệ thuật), Mathematics(Toán học) cho học sinh mầm non
Phương pháp giáo dục STEAM cũng giúp phát triển tư duy đa chiều và kỹ năng
Trang 7giải quyết vấn đề cho các bé Mỗi bài học trong chương trình đều là các tình
huống, chủ đề thực tế và các bé cần phải vận dụng nhiều kiến thức đã học để giải
quyết vấn đề hiệu quả nhất Việc này sẽ giúp các bé hiểu rõ vấn đề và dễ dàng
ứng dụng vào thực tế thông qua những việc tận mắt nhìn thấy nghe thấy và chạm
giúptăngkhảnăngsángtạovàhìnhthànhkỹnănggiảiquyếtcácvấnđềvềkỹthuậttrongcuộcsống
- Kỹnăng khoa học: Giáodục STEAM cũngchohọcsinhhiểucáckháiniệm, địnhnghĩa,
từđórènluyệncáchthựchànhvàứngdụngvàogiảiquyếtnhữngvấnđềcóliênquan khoahọctrongthựctếđờisống
-KỹnăngToánhọc: Cáchoạtđộngrènluyệnkĩnăngtoánhọclànềntảngđểtrẻcótưduymạchlạc,
phảnứngnhanhnhạyvớicácphéptính,
địnhnghĩavàápdụnghiệuquảnhữngkiếnthứctoánhọcvàođờithực
Trang 8- Kỹnăngnghệthuật: Nhưđãđềcậpđến ở trên, thông qua cáchoạtđộngkhámphá,
thựchànhkỹnăngsángtạo, nghệthuật, trẻsẽpháttriểncácgiácquanmộtcáchtốtnhất,biếtbiểuđạtvàphântíchvấnđề
Trẻ mầm non không học lý thuyết hàn lâm, qua những lời nói suông, giảng giải màchúng học qua chính những trải nghiệm – thực làm, thực học Đặc điểm tư duy của trẻmầm non là tư duy trực quan Vì thế khi cho trẻ quan sát và thực hiện một thí nghiệmkhoa học, sẽ tập trung vào việc đặt câu hỏi để trẻ tự nói ra những thay đổi, những hiệntượng mà trẻ nhìn thấy và nghe thấy Không giải thích dài dòng về nguyên lý khoa học,
mà tập trung vào giúp trẻ phát hiện những thay đổi, những diễn biến của hiện tượng.Với các nguyên lý khoa học phức tạp trẻ sẽ tiếp tục được tiếp cận ở các cấp học caohơn
Trang 9Trong giáodục STEAM, khiđặtcáccâuhỏichotrẻsẽsửdụngnhữngcâuhỏi ở dạng “mở”,nhữngcâuhỏigiúptrẻhuyđộngvốnkinhnghiệm, hiểubiết, như: Con gìđây? Conbiếtgìvềquả cam? Con cóthểkểchocônghe con đãxếpngôinhànàynhưthếnàokhông?…hay cáccâuhỏikíchthíchtrẻtìmhiểu, thửnghiệm, như: Tạisao con khôngthửlàmxem?…hoặckhuyếnkhíchtrẻsuyluận, phánđoán, như: Chuyệngìsẽxảyranếuchúng ta cho 1ítgiấmvàocốcbộtnởnàynhỉ?…hay khơigợitrítưởngtượngchotrẻkiểu: concóthấyđĩakẹobâygiờgiốngvớithứgìđómà con đãbiếtkhông?
vĩmômàtrẻhọcvềtấtcảnhữnggìdiễnraxungquanh, ngaytrongchínhcuộcsốngthực.Trẻhọckhôngchỉđểghinhớvàtrảbài,
màtrẻhọcnhanhnhấtkhiđiềuđóđượcứngdụngvàochínhcuộcsốnghàngngày Vìthế,
Trang 10Chiếcđènphátsáng, ô tôphảnlực, chongchóng quay, tòathápgiấy…
Trẻmầm non tiếpthuvàhọctậptốtnhất qua cáchoạtđộngtrảinghiệm
Trảinghiệmlàcáchhọchiệuquảnhấtchotrẻvàgiáodục STEAM chotrẻmầm non
Trang 11-Khuyếnkhíchtrẻthảoluậnvềcáckháiniệm khoa họctrongcáccuộctròchuyệnhàngngày
- Giúp trẻ hình thành và phát triển các kỹ năng cần thiết
Nhờ vào việc kết hợp các kiến thức từ nhiều môn học khác nhau từ công nghệ,
khoa học, kỹ thuật, toán học cho đến nghệ thuật, phương pháp giáo dục STEAM
giúp trẻ rèn luyện và phát triển nhiều kỹ năng mềm thiết yếu như:
- Kỹ năng đặt vấn đề: Trước khi bắt tay vào thực hiện bất kỳ một dự án hoặc thí
nghiệm nào, học sinh mầm non được giáo viên yêu cầu phải đặt ra bài toán cần
giải quyết trước khi đi tìm câu trả lời Thông qua đó, trẻ sẽ học được cách phân
tích, nhận định và dự đoán kết quả sẽ xảy ra
- Kỹ năng truy vấn: Kế tiếp, trong quá trình học tập và khám phá, trẻ phải dùng
phương pháp truy vấn để đặt câu hỏi và tìm ra đáp án cho nhiều bài toán được đưa
ra Điều này giúp trẻ rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện, kỹ năng truy vấn Từ
đó, các em sẽ biết cách giải quyết vấn đề cho mọi tình huống khác nhau gặp phải
trong cuộc sống
- Kỹ năng quan sát: Trong phương pháp STEAM, trẻ mầm non sẽ được rèn luyện
Trang 12được kỹ năng quan sát để tìm ra bản chất của sự vật và hiện tượng.
- Kỹ năng hợp tác: Các chương trình giảng dạy áp dụng STEAM thường xuyên
xây dựng các bài học giúp trẻ có cơ hội làm việc theo nhóm và hợp tác với bạn bèxung quanh Các bé sẽ cùng đóng góp ý kiến và tìm ra giải pháp cho các vấn đề
đặt ra Qua đó, đối với mỗi bài học trẻ sẽ được học tập và nhìn nhận dưới nhiều
góc độ khác nhau và phát triển kỹ năng làm việc nhóm tốt hơn
Phương pháp giáo dục STEAM giúp trẻ hình thành và phát triển các kỹ năng cần
thiết
* Việctiếpcạnvớiphươngphápgiáodục STERM
cũnglàmtăngkiếnthứccụthểchotrẻvềtàiliệu khoa họcnhư (cân ,đo
li ,phễu )từđógiúptrẻcónhiềukhảnăngkhámphácáctrungtâm khoa
họcvàchơiđùahơnnguyênvậtliệu ,Trẻthíchkhámphácấckhuvựcmàchúngquenthuộcvớicáctàiliệuvàtàinguyên ở đâucósẵn hiểuđiềunày ,giáoviênsẽkhuyếnkhíchcácbétự do thửsứcvướinhiều ý tưởngkhácnhauvàkhôngđểchocảmgiác “ sợsai
”kiềmchếkhảnăngcủatrẻ Giáoviênsẽlàngườiluônluônnắngnghevàmanglạimộtnềntảngkiếnthứcthựctếngaytừkhicònnhỏxâydựngchotrẻcónhữngkỹnăngcầnthiếtcóthểvậndụngvàpháttriểntrongthếgiớicôngnghệhiệnđạingày nay
+ Các hoạt động ở trường Mầm non có thể tổ chức STEAM
Nội dung STEAM được thể hiện như sau:
+ S ( khoa học) : Biết tạo hình các con vật từ bóng bay với các nguyên vật liệu
khác nhau Trẻ biết sử dụng quả bóng bay khi đã thổi và chưa thổi để làm các bộ
Trang 13phận phù hợp.
+ T ( công nghệ) : Trẻ được xem các hình ảnh con vật trên màn hình
+ A ( art): Trẻ biết cách lựa chọn màu sắc của giấy màu, bóng bay để tạo thànhcác con vật màu sắc
+ E ( chế tạo): Trẻ biết sử dụng các nguyên liệu: Hồ dán, keo sữa, giấy màu, băngdính để tạo thành các con vật
+ M ( toán): Trẻ biết kích thước, số lượng các quả bóng, giấy màu
+ A ( art): Trẻ biết cách lựa chọn màu sắc của giấy màu để tạo thành các đồ chơi
âm nhạc đẹp
+ E ( chế tạo): Trẻ biết sử dụng các dụng cụ: thìa, mõ để tạo ra âm thanh
+ M ( toán):Trẻ sử dụng các hình học màu sắc để xếp tương ứng với các tiết tấuđược đưa ra
- Hoạt động khám phá:
Trẻ mầm non rất tò mò, qua giáo dục STEAM trre hiểu được hiện tượng, sự vật,trẻ được giải thích những hiện tượng thực tế, kiến thức khoa học-tiếp cận 1 cách
tự nhiên
Ví dụ: Với bài dạy: Khám phá màu sắc
+ S ( khoa học) : Trẻ được khám phá sự biến đổi của màu sắc
+ T ( công nghệ) : Trẻ được quan sát sự đa dạng của nước trong tự nhiên
+ E ( chế tạo): Trẻ biết sử dụng các nguyên liệu: chai nước màu và trải nghiệm
Trang 14pha trộn màu
+ M ( toán): Trẻ được sử dụng các dụng cụ đong đo khi pha màu
- Hoạt động làm quen văn học:
Những bài thơ, câu chuyện trong chương trình giáo dục cho trẻ MN được chọnlọc và mang ý nghĩa giáo dục Ở mỗi câu chuyện đều có thể giáo dục cho trẻ tìnhyêu gia đình, thiên nhiên, là cơ hội khơi gợi lên cảm xúc của trẻ, cho trẻ mongmuốn được thể hiện tình cảm của mình thông qua việc tạo ra những sản phẩm phùhợp theo nội dung của từng chủ đề.Những câu chuyện mang tính giải thích hiệntượng khoa học tạo cho trẻ những trải nghiệm tò mò, thú vị và cơ hội để trẻ mangnhững kiến thức đó vào các hoạt động khác để trải nghiệm
- Lồng ghép vào hoạt động góc
- Lồng ghép vào hoạt động ngoài trời: trẻ được hít thở không khí trong
lành, được quan sát thế giới xung quanh và khám phá những điều mới lạ từ
thiên nhiên giúp trẻ tăng thêm vốn sống và được tự do hoạt động
+ Cách thức lồng ghép STEAM trong thực hiện chương trình giáo dục mầm
non
* Xây dựng môi trường hoạt động STEAM
Môi trường hoạt động STEAM phải được xây dựng gắn liền với sự kiện để
học sinh khám phá về sự kiện, có nội dung cho giáo viên đưa ra thử thách cho trẻ
và có phần cho giáo viên trưng bày dự án đang làm dở hay đã hoàn thành
Tương tự như xây dựng môi trường hoạt động học qua chơi, góc chơi hoạt
động STEAM phải chú ý đảm bảo 2 yếu tố: không gian và đồ dùng Trong gócchơi cách sắp xếp bày đồ chơi phải đảm bảo khi trẻ chơi xong trẻ cũng biết tự cất
đi và lúc lấy ra dễ dàng.Trẻ được lựa chọn góc chơi Đồ dùng cho góc STEAMmầm non bao gồm các vật liệu rời, đồ xây dựng, blocks, đất nặn giấy, bút chì,giấy màu, đồ tái chế, đồ dùng toán, dụng cụ đo lường, kính lúp,đồ khoa học
Đồ dùng STEAM cũng có thể là các đồ hiện đại như Robotics , Robot Dash , Lego
Trang 15Wedo Nhưng trong trường mầm non hoàn toàn có thể sử dụng các nguyên vậtliệu đơn giản và gần gũi hơn như: Các đoạn gỗ, bìa cattong, ống hút, các loại giấymàu, lá cây, túi bóng, que kem, dây vải mà các nguyên vật liệu này có thể sưutầm không mất tiền mua.
* Ứng dụng công nghệ và tích hợp các yếu tốt STEAM vào giảng dạy
STEAM giống như mô hình Venn nơi giáo viên quyết định lĩnh vực nào sẽ
tập trung vào trong các hoạt động tích hợp dựa vào lớp học , nội dung giờ học vàhọc sinh Việc tích hợp 5 thành phần STEAM với nhau sẽ được dựa theo 3 yếu
tố :
- Tích hợp với chủ đề chung: Với yếu tố này, giáo viên có thể tìm một quyểnsách liên quan đến chủ đề chung, thiết lập thí nghiệm khoa học để dạy về chủ đềnày cho học sinh Sau đó giáo viên đưa ra một vấn đề tương tự được tìm thấytrong
sách, hỗ trợ cho trẻ có cơ hội tìm các cách để giải quyết vấn đề, sau đó chọn mộtcách Giáo viên cho trẻ thiết kế, xây dựng và thử nghiệm vật mẫu và cùng là chotrẻ trình bày về sản phẩm của mình
VD : Chủ đề về nước: Cô giáo cho trẻ tìm hiểu về các nguồn nước trong tự
nhiên, cho trẻ hiểu tầm quan trọng của nước với cuộc sống của con người Nhưngnếu muốn giữ được nguồn nước sạch để sử dụng, con người đã làm gì? Làm nhưthế nào? Cô cho trẻ quan sát một số cách mà người lớn làm để chế ra nước
sạch.Sau đó cô cho trẻ tự suy nghĩ làm thế nào để biến nước chưa sạch thành nướcsạch như người lớn Trẻ tự sáng tạo và trải nghiệm
- Tích hợp theo vấn đề cần giải quyết ở thế giới thực8/15
Với yếu tố này, giáo viên có thể tìm một quyển sách liên quan đến vấn đề
đang tồn tại, thiết lập thí nghiệm khoa học để dạy về vấn đề này cho học sinh Sau
đó giáo viên sẽ hỗ trợ cho trẻ tìm các cách để giải quyết vấn đề, sau đó chọn mộtcách Giáo viên cho trẻ thiết kế, dựng và thử nghiệm vật mẫu và cuối cùng là cho
Trang 16trẻ trình bày về sản phẩm của mình.
VD: Vấn đề trồng rau ở trong thành phố
Với dự án này chúng ta cho trẻ xem các đoạn video về quan cảnh của thànhphố, không có đất trồng rau, từ những nhu cầu thực tế, giáo viên cho trẻ nghĩ racách làm thế nào không có đất mà vẫn trồng được rau ở thành phố? Trẻ tự tìmphương án trả lời
- Tích hợp với mối quan tâm , yêu thích của học sinh
Học sinh quan tâm tới vấn đề bạo lực học đường Yếu tố này, giáo viên lựachọn một chủ đề rộng, sau đó cho học sinh thảo luận về bất kể vấn đề nào chúngnghĩ ra Nhóm các chủ đề liên quan lại và cho học sinh lựa chọn một chủ đề màchúng quan tâm nhất để có thể tìm ra cách giải quyết Sau đó trẻ sẽ thiết kế, làmvật sản phẩm mình vừa tạo ra
- Lồng ghép các dự án STEAM trong hoạt động học
- Trong từng hoạt động cụ thể cần linh hoạt ứng dụng phương pháp STEAM đểđạt được hiệu quả cao nhất.Tùy theo những dự án khác nhau thì cách thức tiếpcận và tổ chức cho trẻ là hoàn toàn khác nhau
Trang 17KẾ HOẠCH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG STEAM
DỰ ÁN: SỰ KÌ DIỆU CỦA ĐẤT SÉT
Lứa tuổi: MGL 5-6 tuổi
Người thực hiện: Lê Thị Thanh Minh
- Ngôn ngữ và chữ viết: Lên bảng tổng hợp kết quả, lên bản thiết kế
- Phát triển khả năng cảm xúc và xã hội:
+ Trẻ thích thú khi được tự mình thiết kế và tạo ra cái bát từ đất sét
+ Trẻ mạnh dạn tự tin
2 Các kỹ năng và nội dung chính
2.1 Các kỹ năng
- Kỹ năng giao tiếp, hợp tác nhóm
- Kỹ năng tư duy suy đoán, tư duy sáng tạo
2.2 Nội dung kiến thức, kỹ năng
* Kiến thức
- Trẻ biết tính chất của đất sét: Đất sét khô thì cứng, dễ vỡ vụn, đất sét ướtthì mềm và dẻo, giữ nước và có sự kết dính nên đất sét có thể biến thành nhiềuhình khác nhau
- Trẻ biết quy trình tạo cái bát từ đất sét
* Kỹ năng
- Trẻ phối hợp các kỹ năng chia đất, xoay tròn, ấn lõm, vuốt đất … để tạo ra