Đại học Kinh tế Quốc Dân Đại học Kinh tế Quốc Dân Khoa Đào tạo Quốc tế o0o Đề tài nghiên cứu Việc làm thêm của sinh viên IBD Nhóm nghiên cứu Green Thành viên nhóm Nhật, Thảo, Sơn, Chi, Thúy Giáo viên[.]
Trang 1Đại học Kinh tế Quốc DânKhoa Đào tạo Quốc tế
-o0o -Đề tài nghiên cứu
Việc làm thêm của sinh viên IBD
Nhóm nghiên cứu: Green Thành viên nhóm: Nhật, Thảo, Sơn, Chi, Thúy Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Hồng Vân
Hà Nội -2009
Trang 2Lời nói đầu
Trong quá trình học tập tại trường Đại học, sinh viên không chỉ được hướng dẫn cáchhọc để tiếp cận các tri thức khoa học, mà còn được hướng dẫn để bước đầu biết cách nghiêncứu khoa học Nghiên cứu khoa học (NCKH) của sinh viên được xem như là cuộc tập dượtgiúp sinh viên có cơ hội vận dụng kiến thức để thực hiện các ý tưởng khoa học từ khi còn đihọc, nâng cao các kỹ năng cần thiết trong việc xây dựng đề cương, cũng như tiến hành quátrình nghiên cứu một đề tài
Trong thời đại bùng nổ thông tin hiện nay, trước mỗi vấn đề cần có thông tin nhiềuchiều, cần những góc nhìn khác nhau để tiếp cận toàn diện vấn đề Vấn đề việc làm thêm củasinh viên cũng đang là một vấn đề nóng hổi được quan tâm, với nhiều câu hỏi đặt ra: sinh viênnên hay không nên đi làm thêm? Đi làm thêm mang lại lợi ích gì, thiệt hại gì cho sinh viên…Với mong muốn tự mình tìm hiểu vấn đề này dưới góc độ là sinh viên IBD, chúng tôi đã
mạnh dạn chọn vấn đề “Việc làm thêm của sinh viên IBD” làm đề tài nghiên cứu Ngoài ra,
với việc nghiên cứu này, chúng tôi cũng muốn bước đầu làm quen, tập dượt việc nghiên cứukhoa học, tạo điều kiện tốt hơn cho việc học chuyên môn chuyên ngành sau này
Chúng tôi hy vọng với sự nỗ lực, năng động của mỗi thành viên trong nhóm “Green”,cùng với sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô giáo và các bạn trong khoa, trong trường, việcnghiên cứu của chúng tôi sẽ thu được kết quả tốt, mang lại một cách nhìn mới trong việc đilàm thêm của sinh viên nói chung và sinh viên IBD nói riêng
Tuy nhiên, vì là lần đầu tiên nghiên cứu nên chúng tôi còn gặp nhiều bỡ ngỡ và sai sót,nhóm chúng tôi hy vọng sẽ nhận được nhiều ý kiến đóng góp chân thành của các thày cô vàcác bạn
Nhóm Green
Trang 3Phần I Mở đầu – Những vấn đề chung của đề tài
1 Lý do chọn đề tài
Việc sinh viên đi làm thêm là vấn đề đang được xã hội, nhà trường, gia đình và sinhviên quan tâm Thực tế cho thấy, sinh viên đi làm thêm giải quyết được nhiều vấn đề cấp thiếtcủa cuộc sống: một phần đáp ứng nhu cầu bản thân, một phần đáp ứng nhu cầu xã hội Đi làmthêm giúp sinh viên có điều kiện tăng thu nhập cho bản thân, giải quyết các nhu cầu về sinhhoạt và giao lưu được thoải mái hơn, tạo ra nhiều mối quan hệ cho sinh viên, giúp sinh viên
có cơ hội tiếp xúc với nhiều đối tượng ở mọi tầng lớp xã hội khác nhau, từ đó rèn luyện kỹnăng giao tiếp, hoàn thiện một số phẩm chất nhân cách của bản thân Lựa chọn một công việclàm thêm phù hợp giúp sinh viên có điều kiện rèn luyện chuyên môn nghiệp vụ, phục vụ chonghề nghiệp tương lai
Nhóm nghiên cứu “Green” mong muốn tìm hiểu về thực trạng việc đi làm thêm củasinh viên IBD trên cơ sở so sánh đối chiếu với thực trạng việc đi làm thêm của sinh viên nóichung, để từ đó chỉ ra những ưu điểm cũng như những nhược điểm của việc đi làm thêm Mặtkhác cũng thông qua việc nghiên cứu này thấy được những lợi thế của sinh viên IBD khi đilàm thêm
Kết quả nghiên cứu đề tài sẽ là những thông tin hữu ích giúp các thành viên trongnhóm Green, các sinh viên IBD và các sinh viên nói chung đang và định đi làm thêm có địnhhướng cho công việc đang làm hoặc công việc định làm đạt được kết quả tốt nhất, biết sắp xếphợp lí thời gian cá nhân để học tập và việc làm việc, không làm ảnh hưởng tới kết quả học tập,mục tiêu chính của mỗi sinh viên khi bước vào cổng trường Đại học
2 Mục đích và mục tiêu nghiên cứu
a Mục đích:
Tìm hiểu về việc làm thêm của sinh viên IBD về các vấn đề như: lựa chọn công việc(công việc đơn thuần nhằm mục đích kiếm thêm thu nhập, công việc để thực hành chuyênmôn, lý thuyết được học trên lớp, hay công việc chỉ làm theo phong trào, …); thời gian làmviệc (nghỉ hè, dịp lễ Tết, các buổi sáng, chiều, tối v.v…); sinh viên được gì và mất gì khi đilàm thêm… và tổng kết lại nhằm đưa ra kết luận cho câu hỏi: “sinh viên có nên đi làm thêmhay không? “ nếu có thì nên làm những loại việc gì? thời gian?; thời lượng? v.v…
b Mục tiêu:
+ Chỉ ra những lợi thế của sinh viên IBD khi đi làm thêm so với những sinh viên cáckhoa khác trong trường: ví dụ: chuyên môn chắc chắc, khả năng sử dụng tiếng Anh, đượctrang bị kĩ năng mềm,…Nêu lên những điểm còn hạn chế mà sinh viên IBD gặp phải khi đilàm thêm, ví dụ thời gian hạn hẹp do bài vở của chương trình học nặng, nhiều,…
Trang 4+ Tìm hiểu thực trạng làm thêm của sinh viên IBD theo các giai đoạn: sinh viên mớinhập trường (năm thứ 1, 2) và sinh viên sắp ra trường (sinh viên năm 3, 4).
+ Đưa ra gợi ý, lời khuyên thích hợp giúp sinh viên IBD quyết định nên đi làm thêmhay không và nếu có thì sẽ biết cân bằng giữa việc học và làm thêm
3 Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài sẽ gồm 2 nhóm chính:
+ Nhóm 1: Sinh viên IBD sắp tốt nghiệp (sinh viên năm thứ 3 và năm thứ 4) Đây là
nhóm mà việc đi làm thêm là cần thiết để có thể lấy và tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm thực
tế nhằm phục vụ cho công việc sau khi ra trường Những sinh viên này đã có các kiến thức vềchuyên ngành kèm theo là khả năng sử dụng ngoại ngữ là tiếng Anh nên công việc có thể lựachọn phong phú hơn và thu nhập có phần cao hơn so với các sinh viên khoa khác cùng khóa
+ Nhóm 2: Sinh viên IBD mới nhập trường (sinh viên năm 1 và năm 2) Đây là nhóm
các sinh viên cần làm quen với môi trường học tập mới, cần ổn định cho việc học tập nên phảidành nhiều thời gian cho việc học nên khi đi làm thêm có thể việc học bị ảnh hưởng Việcchọn công việc làm thêm sẽ có các khó khăn và hạn chế nhiều hơn do mới chỉ được học ngoạingữ và chưa có nhiều kiến thức chuyên ngành
Làm thêm theo từng giai đoạn khác nhau sẽ có những sự khác biệt rõ rệt
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu dữ liệu sơ cấp (primary data):
+ Phát phiểu hỏi (điều tra): dự kiến phát 100 phiếu Chúng tôi đã xây dựng một hệthống cấu hỏi tiến hành điều tra nhằm nghiên cứu thực trạng làm thêm của sinh viên IBD
+ Phỏng vấn trực tiếp: (trò chuyện, trao đổi với sinh viên) dự kiến 5 – 6 người mốikhóa
+ Thảo luận nhóm: dự kiến 8 sinh viên chia đều cho sinh viên năm 1,2,3,4
- Phương pháp nghiên cứu dữ liệu thứ cấp (secondary data): Tìm thông tin trên sách báo,internet, các phương tiện thông tin đại chúng về các vấn đề liên quan đến đề tài nhằm làm rõ
cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu:
- Các loại hình làm thêm
- Lợi thế và bất lợi của việc làm thêm đổi với sinh viên
- Định hướng tổng quát và cái nhìn chung về việc làm thêm của sinh viên
- Phương pháp thống kê số liệu, miêu tả và phân tích Chúng tôi đã sử dụng một số công thứctoán học để xử lý số liệu trên phiếu điều tra, từ đó phân tích, đưa ra nhận xét…
Trang 55 Kết quả dự kiến
- Thành viên nhóm Green nói riêng và sinh viên IBD nói chung sẽ có cái nhìn toàn diện và
chính xác về vấn đề làm thêm để tự rút ra cho mình quyết định về việc làm thêm trong quátrình học
- Sinh viên IBD có khả năng lựa chọn công việc tốt hơn nhiều hơn so với các sinh viên khoakhác nhờ các lợi thế do chương trình đào tạo mang lại (khả năng ngôn ngữ, giao tiếp, kiếnthức,…)
6 Kế hoạch nghiên cứu
- Lên kế hoạch chi tiết và cụ thể (có bảng kèm theo – bảng 1)
- Mọi thành viên trong nhóm đều tham gia
- Giới hạn thời gian và yêu cầu mọi thành viên hoàn thành đúng hạn
Trang 6Công việc Phạm vi Người thực hiện
Hoàn thành bản đề cương nghiên
cứu, đưa ra mẫu bảng hỏi, kế hoạch
nghiên cứu, chi tiết phần đặt vấn đề,
lý luận chung và bản hướng dẫn
phỏng vấn
Sử dụng khả năng các thành viên, cáccông cụ tin học để soạn thảo đề cương Mọi thành viên của nhóm tham gia,phân chia công việc:+ Đề cương: Sơn phụ trách
+ Phiếu hỏi: Thúy thực hiện+ Hướng dẫn phỏng vấn, thảo luận: Nhật và Thảo+ Phần đặt vấn đề, lý luận chung: Chi + Sơn
Deadline: 23h thứ 6, 17/12/2009 (nộp cho cô Vân)
Tiến hành thu thập thông tin sơ cấp
và xử lí thông tin thu được
Thống kê, tính toán số liệu
Thu thập thông tin từ sinh viên khoa IBD,
cụ thể:
+100 phiếu hỏi chia đều cho sinh viênchương trình cử nhân quốc tế IBD nămthứ 1,2,3,4
+Phỏng vấn trực tiếp (face to face) 8-10sinh viên IBD
+Thảo luận nhóm gồm 8 sinh viên chiađều cho sv năm thứ 1,2,3,4 của khoa IBD
+ Phỏng vấn sinh viên, phát phiếu hỏi: Nhật và Sơn thực hiện+ Thảo luận nhóm: cả nhóm cùng thực hiện để tiến hành thảoluận với các bạn sv nhằm đạt tốc độ tiến trình nhanh và hiệuquả nhất
+ Cả nhóm tập trung xử lí các thông tin sơ cấp thu thập được
Deadline : 23h, thứ 6, 1/1/2010
Thu thập thông tin thứ cấp và xử lí Thu thập tin tin từ sách, báo, internet,… Phân công phụ trách
+Các loại hình làm thêm: Thảo+ Lợi thế và bất lợi: Chi và Thúy+ Ngoài ra có thể tìm thêm nếu có thể+ Xử lí thông tin: Sơn và Nhật
Deadline: 23h thứ 4 ngày 6/1/2010
Hoàn chỉnh đề tài có bao gồm số
liệu, … và nộp bản beta cho cô Vân
Làm slide thuyết trình
Chỉnh sửa và hoàn tất dựa trên khuôn của
đề cương nghiên cứu + Tất cả các thành viên trong nhóm phải tham gia viết, góp ýđể hoàn tất đề tài và
Deadline : 16/1/2010
Hoàn tất đề tài, chỉnh sửa lại lần cuối
nếu có sai sót Dựa trên nhận xét của cô ở bản beta + Hoàn tất và đưa ra đề tài hoàn chỉnh+ Thử thuyết trình về đề tài
Bảng 1: Kế hoạch nghiên cứu
Trang 7Phần II Nội dung và kết quả nghiên cứu của đề tài
I Vài nét về vấn đề nghiên cứu
có thêm thu nhập vì hoàn cảnh gia đình hoặc sẽ dư dả hơn trong việc trang trải cho cuộc sốngsinh hoạt, phục vụ nhu cầu cá nhân Hiện tượng sinh viên đi làm thêm đã góp phần khẳngđịnh được phần nào tính cách năng động, sáng tạo của thế hệ trẻ hiện nay Chính vì vậy “đilàm thêm” là một vấn đề nhận được sự quan tâm của nhiều sinh viên, gia đình, nhà trường và
xã hội trong những năm gần đây
Tuy nhiên không phải sinh viên nào cũng lựa chọn được một công việc làm thêm phùhợp hay xác định mục đích, tư tưởng rõ ràng khi đi làm thêm Nhiều sinh viên không giữvững lập trường, quan điểm, bị xã hội lôi kéo làm ảnh hưởng đến việc học tập (vốn là nhiệm
vụ chính): thi lại, học lại, vi phạm nội quy của lớp của trường Thậm chí một số sinh viên bịlôi kéo vào các tệ nạn xã hội, mại dâm, cờ bạc, ma túy…, bị tha hóa về phẩm chất, nhân cách,
bị bạn bè xa lánh, dễ dẫn đến bỏ học Thực trạng này cần lên án và có biện pháp can thiệp kịpthời
Làm thêm là một hoạt động tích cực của sinh viên, nhưng lựa chọn thời gian nào chophù hợp, sử dụng thời gian thế nào cho hợp lý… để không làm ảnh hưởng đến học tập củabản thân…là vấn đề mà mỗi sinh viên cần định hướng và nhận thức đúng Trước thực trạng
trên chúng tôi nghiên cứu đề tài “Việc làm thêm của sinh viên IBD” nhằm đề xuất ra một số
ý kiến giúp sinh viên nói chung và sinh viên IBD nói riêng lựa chọn công việc làm thêm phùhợp với nhu cầu của bản thân và yêu cầu của xã hội
Trang 82 Lý luận chung
a Khái niệm làm thêm
Từ những năm 90 cuối thế kỷ XX, kinh tế và xã hội nước ta ngày càng hội nhập vàphát triển, đặc biệt là sau khi Việt Nam tham gia vào tổ chức thương mại thế giới WTO Điềunày dẫn đến hệ quả là xuất hiện thêm nhiều ngành nghề mới cũng như tạo ra sự đa dạng hơntrong từng công việc Nhu cầu đòi hỏi nhiều lao động đặt ra ở nhiều ngành nghề khác nhau.Khái niệm làm thêm không còn trở lên xa lạ với mọi người
Làm thêm là một hoạt động lao động ngoài giờ làm việc chính, một công việc nhằm sửdụng có hiệu quả thời gian rảnh rỗi và tăng thêm nguồn thu nhập cho người lao động Mỗingười đều có một quan niệm khác nhau về làm thêm Các quan niệm làm thêm đều nghiêng
về mặt thời gian, thu nhập và khả năng của từng người, nhằm phục vụ cho nhu cầu nhiều mặtcủa bản thân, gia đình và xã hội
Việc làm thêm thường diễn ra trong thời gian ngắn, nó không mang tính chất ổn định,lâu dài như nghề nghiệp Công việc làm thêm có thể là công việc bất kỳ nào đó giúp người laođộng tăng thêm thu nhập, nhưng cần phải là công việc không bị pháp luật ngăn cấm và phảiphù hợp với sức khỏe, trình độ, khả năng… người lao động Mức lương thu nhập của ngườilao động từ việc làm thêm cần tương xứng với tính chất công việc và công sức người lao động
bỏ ra
Làm thêm của sinh viên là công việc làm ngoài giờ học nhằm tạo ra thu nhập và pháthuy những khả năng của mình, là công việc chính đáng và chân chính
b Mục đích, vai trò của việc làm thêm đối với sinh viên trong điều kiện xã hội hiện nay
Ở bất kỳ đâu thì sinh viên luôn là thế hệ trẻ của đất nước, là hạt giống phát triển vàcũng chính họ có khả năng và năng lực rất dồi dào nên việc lựa chọn công việc của họ cũngrất đa dạng Cuộc sống của chúng ta ngày càng năng động hơn và với những người trẻ tuổinhư sinh viên thì nhu cầu việc làm trong cuộc sống đó cũng ngày càng nhiều hơn Sinh viên đilàm thêm thường do nhiều lí do và ai cũng có lí do để thực hiện việc đó: trải nghiệm cuộcsống, có cơ hội cọ xát nhằm nâng cao khả năng giao tiếp, năng động hơn, kiếm thêm thunhập, theo xu hướng chung của xã hội hiện đại,…
Làm thêm là hoạt động bổ ích và thiết thực đối với sinh viên, đặc biệt là sinh viên khốingành kinh tế, quan trị kinh doanh, là cơ hội để sinh viên có điều kiện rèn luyện chuyên mônnghiệp vụ, vận dụng những tri thức hiểu biết vào thực tiễn cuộc sống Thực tế đã chứng minhnhiều sinh viên đi làm thêm từ nhút nhát trở nên mạnh dạn hơn, cứng cỏi hơn, có quan điểm,lập trường vững vàng, dám đương đầu với khó khăn thử thách của việc học cũng như xã hội,dám làm dám chịu trước những hành động của mình
Trang 9Qua việc làm thêm sinh viên rèn luyện được ý thức trách nhiệm, tinh thần độc lập…, ýthức trân trọng những giá trị tinh thần, vật chất, đồng tiền mình làm ra, từ đó có cách sử dụngchúng đúng mục đích, hiệu quả.
Sinh viên là thế hệ trẻ năng động, nhu cầu hiểu biết rộng vì thế họ đã tìm đến việc làmthêm nhằm khẳng định tính tự lập, sáng tạo của mình Qua đó họ có cách ứng xử phù hợp với
xã hội, với những người xung quanh, là điều kiện tốt để hoàn thiện và phát triển nhân cách:tính có ý thức, lòng kiên trì, tính năng động…phục vụ cho cuộc sống và nghề nghiệp sau này.Với một số công việc làm thêm như tiếp thị, tư vấn… giúp cho sinh viên tính năng động, tổchức tốt, rèn luyện kỹ năng giao tiếp, ứng xử trước đám đông …có được kỹ năng sống màkhông một chương trình học nào ở các trường Đại học đưa vào giảng dạy
Thế kỷ XXI là thế kỷ của khoa học công nghệ, của sự hội nhập và cạnh tranh Sinhviên với tư cách là thế hệ của tri thức – nguồn bổ sung năng lực dồi dào cho xã hội - càng cầnphải trau dồi thêm tri thức từ nhiều nguồn khác nhau: sách vở, giáo trình, thầy cô, bạn bè, đặcbiệt là nguồn tri thức thực tế vô cùng phong phú Thực tiễn cuộc sống sẽ bổ trợ cho sinh viênrất nhiều hiểu biết, làm phong phú thêm nhãn quan của sinh viên, từ đó sinh viên có cáchsống, cách làm việc tích cực hơn, hiệu quả hơn, mạnh dạn tự tin bước vào cuộc sống
Tóm lại, đi làm thêm là một nhu cầu hoàn toàn chính đáng của sinh viên nói chung vàsinh viên IBD nói riêng Nó xuất phát từ nhu cầu của cá nhân và nhu cầu của xã hội
3 Việc làm thêm của sinh viên nói chung:
Với sự phát triển không ngừng của kinh tế, xã hội, cơ hội và nhu cầu việc làm ngàycàng tăng Chính vì thế việc làm thêm của sinh viên đang ngày càng phổ biến Thực tế hiệnnay cho thấy sinh viên Việt Nam đi làm thêm với những mục đích rất đa dạng Những côngviệc làm thêm không chỉ đơn giản là công việc để làm những khi rảnh rỗi mà còn là những cơhội quý báu để các bạn tự thể hiện bản thân mình, thể hiện khả năng, kiến thức và sự sáng tạocũng như nhiệt thành của tuổi trẻ
Qua những công việc dù lớn hay nhỏ, yêu cầu về tri thức hay sức lực đều là những cơhội, kiến thức thực tế cực kỳ quý báu mà không phải giáo trình hay một giảng viên nào cũng
có thể truyền đạt lại cho sinh viên của mình, cũng với những công việc đó đã bước đầu tạo lậpcho sinh viên những mối quan hệ, tăng khả năng giao tiếp, hay thậm chí là tạo điều kiện cho
sự hợp tác trong tương lai Khi tham gia làm thêm, mỗi sinh viên đều cần phải biết quản lýthời gian cá nhân một cách hiệu quả, để không những tránh ảnh hưởng tới kết quả học tập màcòn đem được những kiến thức thực tế thu được trong quá trình làm thêm củng cố thêm kiếnthức được học Đó vừa là thách thức vừa là cơ hội để sinh viên vượt qua, và khi đã đạt đượcđiều đó thì sinh viên sẽ rèn luyện được sự sáng tạo, kiên trì, phát triển nhân cách và hoànthiện bản thân
Trang 10Công việc làm thêm hiện nay được phân chia không rõ ràng về loại hình vì tính đadạng ngành nghề hiện nay khá cao, nhưng chúng tôi tạm chia thành hai nhóm là “lao động tríóc” và “lao động phổ thông”
+ Lao động trí óc liên quan nhiều đến tri thức như: gia sư, kế toán ,văn thư ở các cơquan, kinh doanh, tiếp thị, markerting v.v
+ Lao động phổ thông gồm những công việc dựa trên sức khỏe cá nhân như: bán hàng,chạy xe máy chở khách, chở hàng, làm trong những quán bar hay nhà hàng ẩm thực v.v…
Thời điểm để bắt đầu một công việc không cứng nhắc, nhiều trường hợp các bạn sinhviên đi làm thêm từ rất sớm, ví dụ một bạn sinh viên tận dụng được kiến thức khi ôn thi đạihọc để truyền dạy lại các em nhỏ tuổi hơn, như vậy bạn sinh viên đó đã có một công việc ổnđịnh, có thu nhập lại củng cố được kiến thức của mình Hay ngay trong những ngày hè, tronglúc chờ đợi kết quả thi đại học, bạn sinh viên đó nghe được thông tin tuyển dụng từ một hệthông bán hàng đa cấp nào đó, bạn sinh viên này có khả năng tham gia vào làm thêm ngay,vừa quản lý tốt thời gian rảnh rỗi lại có thêm thu nhập và tích lũy kiến thức Hoặc may mắnhơn, khi vào học tại một trường nào đó, sinh viên có cơ hội làm thêm ngay tại trường, vừađúng với chuyên ngành lại có được sự giúp đỡ quý báu của thầy cô trong trường
II Kết quả nghiên cứu việc làm thêm của sinh viên IBD
1 Vài nét về khách thể điều tra
5 năm về trước, ngày 25/10/2003 khoa quản lý Đào tạo quốc tế đã chính thức ra đờivới nhiệm vụ tập trung các nguồn lực của ĐHKTQD, phát huy tối đa thế mạnh của Trường đểphát triển và quản lý có hiệu quả các chương trình, dự án hợp tác đào tạo với các trường đạihọc và tổ chức quốc tế tiến tới xây dựng các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế trongtương lai Từ năm 2005, Khoa đã triển khai chương trình hợp tác đào tạo ở bậc cử nhân Đếnnay chương trình đã tuyển sinh được 5 khóa Cử nhân Quản trị kinh doanh quốc tế với gần 700sinh viên Sau 3 năm học, sinh viên sẽ nhận được bằng Diploma Quốc gia BTEC của Tổ chứcEdexcel Sau đó sinh viên có cơ hội lựa chọn tiếp tục học tiếp năm cuối cùng tại VN để lấybằng ĐH Quốc tế của trường ĐHTH Sunderland hoặc chuyển tiếp sang các trường ĐH kháccủa Anh, Úc, Mỹ tuỳ theo năng lực và khả năng tài chính
Mặc dù là khoa mới và có số lượng sinh viên không nhiều nhưng thầy và trò khoaQuản lý Đào tạo quốc tế luôn quyết tâm phấn đấu xây dựng để khoa ngày càng phát triểnvững mạnh
Để đánh giá chính xác thực trạng việc đi làm thêm của sinh viên IBD, chúng tôi đãtiến hành khảo sát sinh viên của năm thứ 1, 2, 3, 4 thuộc Intake 2,3,4,5 để thấy được tình hình
Trang 11đi làm thêm của sinh viên trong khoa, cọ sát với thực tế, có điều kiện tập dượt, chuẩn bị tốtcho nghề nghiệp tương lai.
2 Mục đích làm thêm ngoài giờ của sinh viên IBD
Sinh viên hiện nay nói chung và sinh viên IBD nói riêng đi làm thêm hoàn toàn phùhợp với quy luật tất yếu của cuộc sống Phần lớn các sinh viên IBD mà chúng tôi điều tra đều
có quan niệm rất thực tế về vấn đề làm thêm Đó là công việc ngoài giờ làm chính, một hìnhthức bán thời gian Do hầu hết chương trình đào tạo ở Đại học là dành rất nhiều thời gian chosinh viên tự học Sinh viên có nửa ngày học chính khóa, còn lại là thời gian tự học, tự sắp xếp
Và với nhiều sinh viên thì thời gian rảnh rỗi là rất nhiều và họ đã tìm đến việc làm thêm Sinhviên đi làm thêm vì nhiều mục đích khác nhau
Để tìm hiểu về mục đích đi làm thêm ngoài giờ của sinh viên IBD, chúng tôi đã đưa ra
câu hỏi “Bạn đi làm thêm với mục đích gì ? » .
Kết quả nghiên cứu được thể hiện ở bảng và biểu đồ sau:
Bảng 2: Mục đích đi làm thêm của sinh viên IBD
Năm 1,2 Năm 3,4 Năm 1,2 Năm 3,4 Tổng %
Biểu đồ: Mục đích đi làm thêm của sinh viên IBD
Trang 12Kết quả cho thấy:
Sinh viên đi làm với nhiều mục đích: sinh viên IBD đi làm thêm để qua các công việc làm có được kinh nghiệm sống, kinh nghiệm làm việc …chiếm tỷ lệ cao nhất (52,63%)
Khi tham gia vào bất kỳ công việc hay hoạt động nào thực tế ngoài xã hội, chúng tahướng tới một mục tiêu là tích lũy kinh nghiêm Điều đó thực sự cần thiết đối với những bạnsinh viên sắp tốt nghiệp.Sinh viên IBD không nằm ngoài xu hướng đó, đa số các bạn chọnlàm thêm là một hoạt động nhằm rèn luyện những kỹ năng, kiến thức học được cũng như tựtrải nghiệm những tình huống thực tế mà không có giáo trình hay giảng viên nào có thể truyềnđạt một cách hiệu quả bằng
Qua trò chuyện với sinh viên, chúng tôi thấy do cơ chế thị trường hiện nay, nhu cầutinh thần và vật chất của sinh viên ngày một tăng: học thêm, ăn mặc, vui chơi… mà sinh viênchỉ có nguồn “trợ cấp” duy nhất là khoản tiền hàng tháng bố mẹ cho không đủ trang trải choviệc học tập và sinh hoạt Vì vậy họ đã tìm giải pháp là đi làm thêm để tăng thêm thu nhập.Kết quả điều tra cho thấy: làm thêm để kiếm tiền, phục vụ nhu cầu bản thân cũng chiếm tỷ lệkhá cao (28,94%) Các sinh viên được hỏi đều quan niệm làm thêm là hoạt động nhằm tăngthêm thu nhập hoàn toàn chính đáng vì không phạm pháp Số tiền thu nhập từ việc làm thêmkhông phải là lớn nhưng nó cũng giúp cho sinh viên rất nhiều trong những lúc khó khăn, thiếuthốn, những chi phí phát sinh, bớt một phần gánh nặng cho gia đình Tuy nhiên, sinh viên đềucho rằng không nên đặt vấn đề tiền bạc lên hàng đầu mà cái chính là chúng ta chiến thắngchính bản thân mình
Còn có phải đi làm thêm để phụ giúp gia đình không, thì không có ý kiến nào (0%) 18,42% sinh viên đi làm thêm với mục đích khác Các bạn sinh viên IBD đi làm thêmkhông phải vì áp lực kinh tế của gia đình hay đôi khi câu trả lời cho câu hỏi “mục đích củaviệc làm thêm của bạn?” chỉ là “cho vui” hoặc chỉ đơn giản là “lấp thời gian biểu còn trống”hay “tự cải thiện kinh tế” nhưng qua sự “vui” đó chúng tôi tin chắc các bạn sinh viên cũngnhận được rất nhiều từ những kinh nghiệm thực tế trải qua, có điều kiện cọ xát với cuộc sống,tích lũy thêm kinh nghiệm vốn sống Đây là xu hướng chung của giới trẻ ngày nay: khôngmuốn bị lệ thuộc vào gia đình, mà muốn khẳng định vị trí, khả năng của mình với gia đình,bạn bè, với thực tế xã hội
Để hiểu rõ hơn mục đích đi làm thêm của các sinh viên IBD chúng tôi có đưa ra câuhỏi “Nếu có thu nhập từ việc làm thêm thì bạn sẽ sử dụng vào công việc gì?” Phần lớn cácsinh viên đều cho rằng sẽ sử dụng số tiền do làm thêm mà có vào học thêm, mua tài liệu thamkhảo cho học tập, … Đây là một điều tốt Nhưng cũng có một số sinh viên đi làm thêm cótiền là được tự do trong chi tiêu như tổ chức hội hè, rượu chè, mua sắm quần áo, giầy dép…
Trang 13Điều này cũng ảnh hưởng ít nhiều đến những phẩm chất, nhân cách của sinh viên nếu quá sa
đà vào những điều phù phiếm, ảnh hưởng đến kết quả học tập Đó là thực trạng mà sinh viênkhó tránh
3 Thực trạng làm thêm ngoài giờ của sinh viên IBD
a Về công việc:
Chúng tôi đưa ra câu hỏi: “Bạn đang đi làm thêm ở lĩnh vực nào?”
Kết quả thu được như sau:
Bảng 3: Lĩnh vực lựa chọn để làm thêm của sinh viên IBD
Trang 14Với những đặc thù, lợi thế riêng trong chương trình học, những sinh viên của khoaĐào tạo Quốc tế - chuyên ngành Quản trị kinh doanh IBD rất có ưu thế trong một số lĩnh vựclao động Bằng chứng là hơn 50% sinh viên IBD khi được hỏi đều tự hào trả lời họ nhận đượccông việc liên quan đến các ngành kinh tế như marketing, ngân hàng, kinh doanh và tiếp thị ởnhiều cấp độ.
Sinh viên IBD được các nhà tuyển dụng rất yêu thích vì họ có khả năng tiếng Anh rấttốt, được tiếp xúc và tiếp thu được các kiến thức khoa học công nghệ hiện đại Ví dụ, sinhviên IBD có thể làm thêm như một hướng dẫn viên du lịch vì họ áp dụng được khả năng ngônngữ rất tốt Qua những công việc như vậy, sinh viên IBD nhận được sự hiểu biết về các vấn
đề xã hội, nâng cao khả năng tiếp thu kiến thức tổng quan, có được một tầm nhìn rộng mở saunày
Ngoài sự cố gắng từ bản thân mình, sinh viên IBD còn nhận được sự ủng hộ rất lớn từcác thầy cô trong khoa Một số sinh viên nhận làm các công việc cho khoa, những công việcnày thường có liên quan trực tiếp tới môi trường học tập của chính họ Ví dụ như tham gia tưvấn các kỳ tuyển sinh vào khoa; tham gia làm Mentor hướng dẫn cho các sinh viên mới nhậphọc; làm tình nguyện viên cho World bank…Công việc này thường được chính các thầy côtrong khoa đưa ra, khuyến khích sinh viên tham gia, tạo điều kiện cho sinh viên có thêm thunhập, cũng như mở rộng được mối quan hệ của mình, hiểu rõ hơn chương trình mà bản thânmình đang học…
Môi trường làm việc gần gũi quen thuộc sẽ giúp sinh viên có thời gian làm việc hợp lí,hiệu quả Do được học trong một môi trường năng động, có khả năng giao tiếp bằng tiếngAnh, cũng như có trình độ nhất định về chuyên ngành nên sinh viên IBD nhận được nhiềucông việc tốt cũng như có liên quan đến chuyên ngành mình học Thông qua một số môn họccủa mình và qua các hoạt động của khoa, sinh viên nếu làm tốt có thể được chính các thầy côcủa mình giao làm hay giới thiệu tới những dự án có tiềm năng qua đó có thể lấy kinh nghiệm
và khi ra trường có thể thuận lợi hơn trong xin việc Những công việc trong khoa như đi làmtrợ giảng tiếng Anh hay đi tư vấn tuyển sinh,… là một trong những hình thức làm thêm màhiện nay không phải trường đại học nào trong nước với chương trình giáo dục truyền thốngcũng có được
Với mức độ đa dạng trong lựa chọn công việc làm thêm nên ý thức, thái độ đối vớicông việc của sinh viên IBD cũng khá phong phú
Trang 15Kết quả nghiên cứu thể hiện qua bảng sau:
Bảng 4: Mức độ hài lòng của sinh viên IBD với công việc
Mức độ hài lòng với công việc
Ý kiến sinh viên
Năm 1,2 Năm 3,4 Năm 1,2 Năm 3,4 Tổng %
Bình thường, không có ý kiến gì 1 6 2,63 15,79 18,42
Khoảng 1/3 số sinh viên được hỏi (chiếm 31,6%) trả lời rằng mình rất yêu thích côngviệc đang làm, cho thấy nhiều sinh viên IBD đã chọn lựa chọn công việc rất phù hợp với sởthích và khả năng của bản thân nên có ý thức trách nhiệm rất cao đối với công việc và thànhquả lao động của bản thân mình
Hơn 31,5% bạn sinh viên muốn thay đổi công việc hiện tại vì lý do:
+ Các bạn đó chưa thực sự cảm thấy công việc hiện tại phù hợp với sở thích của mình
+ Muốn tìm một công việc mới với thời gian phù hợp hơn
+ Muốn tìm công việc mới với mức thu nhập cao hơn
Qua trao đổi chúng tôi thấy nhiều công việc mà sinh viên đã và đang đi làm thêm chưađáp ứng đúng với những mong muốn về công việc làm thêm của sinh viên Quản trị kinhdoanh quốc tế Nhiều sinh viên phải làm những công việc không phù hợp với năng lực vàmong muốn, do vậy họ đã gặp không ít khó khăn trong công việc Nền kinh tế thị trường hiệnnay có rất nhiều hiện tượng tiêu cực trong xã hội, nếu sinh viên không biết làm chủ bản thânthì sẽ dễ bị lôi kéo vào các tệ nạn xã hội Không ít sinh viên khi đi làm thêm phải chịu sự coithường, lôi kéo, trọc ghẹo, lợi dụng, bị bóc lột sức lao động của kẻ xấu và những người chủ ởnơi họ làm thêm
Trước những khó khăn đó, nhiều sinh viên đã phải từ bỏ công việc làm thêm của mình
để tìm một công việc khác phù hợp với bản thân hơn Nhưng cũng có một số sinh viên vìmuốn có thu nhập nên làm bất cứ việc gì xin được, ảnh hưởng đến kết quả học tập, thậm chíđến nhân cách của người sinh viên Đây là vấn đề cần được gia đình, nhà trường, xã hội quantâm
Trang 16b Về thời gian
Sinh viên IBD có quỹ thời gian rảnh rỗi tương đối lớn, một nửa ngày học chính khóa,còn lại là thời gian tự học, tự nghiên cứu Có nhiều sinh viên dành khoảng thời gian rảnh rỗicho việc tự học, học thêm một số môn khác, có sinh viên lại dành cho các hoạt động vănnghệ, thể thao, giao lưu, mở rộng quan hệ bạn bè… và có một số sinh viên dành cho việc làmthêm Đa số sinh viên cố gắng sử dụng có hiệu quả khoảng thời gian rảnh rỗi của mình lạikhông ảnh hưởng đến kết quả học tập Vì thế việc làm thêm được sắp xếp vào các khoảng thờigian khác nhau trong ngày, trong tuần, trong tháng, trong năm, các ngày nghỉ cuối tuần và vàocác buổi sáng, chiều, tối khác nhau…
Bảng 5: Thời gian các ca việc làm thêm của sinh viên IBD