VnDoc Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí ÔN TẬP PHẦN LÀM VĂN A MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Kiến thức LỚP 10A2, 10A3 Đặc điểm của các kiểu văn bản tự sự, thuyết minh, nghị luận Dàn ý của bài văn[.]
Trang 1ÔN TẬP PHẦN LÀM VĂN A-MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức:
LỚP 10A2, 10A3:
- Đặc điểm của các kiểu văn bản tự sự, thuyết minh, nghị luận
- Dàn ý của bài văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Các phương pháp thuyết minh, cách lập dàn ý bài văn thuyết minh đảm bảo
tính chuẩn xác, hấp dẫn
- Các thao tác lập luận và cách lập dàn ý bài văn nghị luận
LỚP 10A8:
- Đặc điểm của các kiểu văn bản tự sự, thuyết minh, nghị luận
- Dàn ý của bài văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Các phương pháp thuyết minh, cách lập dàn ý bài văn thuyết minh đảm bảo
tính chuẩn xác, hấp dẫn
- Các thao tác lập luận và cách lập dàn ý bài văn nghị luận
- Yêu cầu và cách thức tóm tắt văn bản tự sự, thuyết minh
- Đặc điểm và cách viết kế hoạch cá nhân và quảng cáo
2 Kĩ năng:
- Phân tích đề, lập dàn ý bài văn tự sự, thuyết minh, nghị luận
- Viết đoạn văn tự sự, thuyết minh, nghị luận
- Tóm tắt văn bản tự sự, thuyết minh
- Viết kế hoạch cá nhân và quảng cáo
- Trình bày một vấn đề
3 Tư duy, thái độ, phẩm chất: Nghiêm túc, chủ động khi củng cố, ôn tập
kiến thức phần Làm văn
4 Định hướng phát triển năng lực: Năng lực tự chủ và tự học, năng lực hợp
tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; năng lực thẩm mỹ, năng lực tư duy; năng lực sử dụng ngôn ngữ
B-CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
GV: SGK, SGV Ngữ văn 10, Tài liệu tham khảo, Thiết kế bài giảng
HS: SGK, vở soạn, tài liệu tham khảo
C- PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
Gv tổ chức giờ dạy- học theo cách kết hợp các phương pháp: hướng dẫn hs trao đổi - thảo luận, trả lời các câu hỏi, thực hành
D- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức lớp:
2 Kiểm tra bài cũ: Trình bày cách viết văn bản quảng cáo?
3 Bài mới
Hoạt động 1 Khởi động
Tổ chức trò chơi: Ai nhanh hơn?
- Trong 1 phút hãy viết tên các kiểu văn bản trong chương trình Ngữ văn 10
- Trong 1 phút hãy viết tên các phương pháp thuyết minh
Hoạt động 3 Hoạt động thực hành
Hoạt động của GV&HS Nội dung kiến thức cơ bản
Trang 2Gv chia hs thành các nhóm thảo luận trả lời
các câu hỏi:
Câu 1: Nêu đặc điểm của các kiểuvăn bản
tự sự, thuyết minh, nghị luận và các yêu
cầu kết hợp chúng trong thực tế văn bản?
Câu 2: Sự việc và chi tiết tiêu biểu trong
văn bản tự sự là gì? Cho biết cách chọn sự
việc và chi tiết tiêu biểu khi viết kiểu văn
bản này?
Câu 3:
Trình bày cách lập dàn ý, viết đoạn văn tự
sự có sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu
cảm?
Câu 1:
a Văn bản tự sự:
- Khái niệm: Tự sự là trình bày các sự việc (sự kiện) có quan hệ nhân quả dẫn đến kết cục, biểu
lộ ý nghĩa
- Mục đích: Biểu hiện con người, quy luật đời sống, bày tỏ thái độ, tình cảm
b Văn bản thuyết minh
- Khái niệm: Thuyết minh là kiểu văn bản nhằm giải thích, trình bày chính xác, khách quan về cấu tạo, tính chất, quan hệ, giá trị, của một sự vật, hiện tượng, một vấn đề thuộc tự nhiên, xã hội và con người
- Mục đích: Giúp người đọc có tri thức khách quan và thái độ đúng đắn với chúng
c Nghị luận
- Khái niệm: Nghị luận là trình bày tư tưởng, quan điểm đối với tự nhiên, xã hội và con người bằng các luận điểm, luận cứ và cách lập luận
- Mục đích: Thuyết phục mọi người tin theo cái đúng, cái tốt, từ bỏ cái sai, cái xấu
d Mối quan hệ giữa 3 loại văn bản trên:
- Tự sự: có sử dụng yếu tố miêu tả, biểu cảm, thuyết minh, nghị luận
- Thuyết minh: có sử dụng yếu tố miêu tả, tự sự, nghị luận
- Nghị luận: có sử dụng yếu tố miêu tả, biểu cảm, thuyết minh
việc sử dụng kết hợp các kiểu văn bản trên nhằm tạo sự linh hoạt, thuyết phục và hấp dẫn cho các loại văn bản
Câu 2:
- Sự việc là cái xảy ra được nhận thức có ranh giới rõ ràng, phân biệt với những cái xảy ra khác
- Sự việc tiêu biểu là những sự việc quan trọng góp phần hình thành cốt truyện
- Chi tiết là tiểu tiết của tác phẩm mang sức chứa lớn về cảm xúc và tư tưởng
- Chi tiết đặc sắc là chi tiết tập trung thể hiện rõ nét sự việc tiêu biểu
- Các bước thực hiện việc lựa chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu:
+ Xác định đề tài, chủ đề câu chuyện
+ Dự kiến cốt truyện (sự việc tiêu biểu)
+ Triển khai sự việc bằng các chi tiết
Trang 3Câu 3:
- Cách lập dàn ý:
+ Xác định đề tài: Kể về việc gì, chuyện gì? + Xác định nhân vật
+ Dự kiến cốt truyện: Sự việc 1, 2, 3,
- Dàn ý chung:
+ MB: Giới thiệu câu chuyện (hoàn cảnh, ko gian, thời gian, nhân vật, )
+ TB: Kể những sự việc, chi tiết chính theo diễn biến câu chuyện, kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm
+ KB: Nêu cảm nghĩ của nhân vật hoặc một chi tiết đặc sắc
Gv chia hs thành các nhóm
thảo luận trả lời các câu hỏi:
Câu 4:
Trình bày các phương pháp
thuyết minh thường được sử
dụng trong 1 bài văn thuyết
minh?
Câu 5:
Làm thế nào để viết được
bài văn thuyết minh chuẩn
xác, hấp dẫn?
Câu 6:
Trình bày cách lập dàn ý và
viết các đoạn văn thuyết
minh?
Câu 7:
Câu 4: Các phương pháp thuyết minh thông dụng:
- Định nghĩa
- Phân tích, phân loại
- Liệt kê, nêu ví dụ
- Giảng giải nguyên nhân- kết quả
- So sánh
- Dùng số liệu
Câu 5:
a.Yêu cầu đảm bảo tính chuẩn xác:
- Tìm hiểu thấu đáo trước khi viết
- Thu thập đầy đủ tài liệu tham khảo, các tài liệu có giá trị
- Chú ý vấn đề thời điểm xuất bản của tài liệu để cập nhật thông tin
b Yêu cầu đảm bảo tính hấp dẫn:
- Đưa ra các chi tiết cụ thể, sinh động, những con số chính xác để bài văn ko trừu tượng, mơ hồ
- So sánh để làm nổi bật sự khác biệt, tạo ấn tượng
- Kết hợp và sử dụng các kiểu câu linh hoạt
- Khi cần nên phối hợp nhiều loại kiến thức để đối tượng thuyết minh được soi rọi từ nhiều mặt
Câu 6:
a Cách lập dàn ý:
- MB: Giới thiệu đối tượng thuyết minh
- TB: Cung cấp các đặc điểm, tính chất, số liệu, về đối tượng
- KB: Vai trò, ý nghĩa của đối tượngđối với đời sống
b Cách viết đoạn văn thuyết minh:
- Xác định chủ đề của đoạn văn
- Sử dụng hợp lí các phương pháp thuyết minh
- Đảm bảo tính liên kết về hình thức và nội dung
- Dùng từ, đặt câu trong sáng, đúng phong cách ngôn ngữ
Trang 4Trình bày cấu tạo của 1 lập
luận, các thao tác nghị luận
và cách lập dàn ý cho bài
văn nghị luận
Câu 8:
Trình bày yêu cầu và cách
thức tóm tắt VB tự sự và
VB thuyết minh?
- Các cách tóm tắt VB tự
sự: tóm tắt theo cốt truyện
và tóm tắt theo nhân vật
chính
- Tóm tắt Vb thuyết minh
nhằm hiểu và nắm được
những nội dung chính của
VB đó
Câu 9:
Nêu đặc điểm cách viết kế
hoạch cá nhân và quảng
cáo?
Câu 7:
a Cấu tạo của 1 lập luận:
- Luận điểm
- Các luận cứ
- Các phương pháp lập luận
b Các thao tác nghị luận:
- Diễn dịch
- Quy nạp
- Phân tích
- Tổng hợp
- So sánh
c Cách lập dàn ý:
- Nắm chắc các yêu cầu của đề bài
- Tìm hệ thống luận điểm, luận cứ
- Sắp xếp các luận điểm, luận cứ hợp lí
Câu 8:
- Yêu cầu của tóm tắt VB tự sự:
+ Tôn trọng nội dung cơ bản của tác phẩm
+ Thỏa mãn những yêu cầu cơ bản của 1 văn bản
+ Đáp ứng được mục đích tóm tắt
- Tóm tắt VB tự sự theo nhân vật chính:
Mục đích:+ Giúp ta nắm vững tính cách , số phận nhân vật chính
+ Góp phần tìm hiểu và đánh giá tác phẩm
- Cách thức tóm tắt VB tự sự:
+ Xác định mục đích tóm tắt
+ Đọc kĩ VB, xác định nhân vật chính, đặt nhân vật trong mối quan hệ với các nhân vật khác và diễn biến của các sự việc trong cốt truyện
+ Viết VB tóm tắt bằng lời văn của mình, có thể trích dẫn nguyên văn 1 số từ ngữ, câu văn trong tác phẩm
- Yêu cầu của tóm tắt VB thuyết minh: VB tóm tắt phải rõ ràng, chính xác so với nôi dung văn bản gốc
- Cách thức tóm tắt VB thuyết minh:
+ Xác định mục đích, yêu cầu tóm tắt
+ Đọc kĩ VB gốc để nắm được đối tượng thuyết minh + Tìm bố cục văn bản
+ Viết bản tóm tắt bằng lời văn của mình
Câu 9: - Đặc điểm cách viết bản kế hoạch cá nhân:
+ Thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, cách thức và thời gian tiến hành
+ Lời văn ngắn gọn, thể hiện dưới các mục lớn nhỏ khác nhau, cần thiết có thể kẻ bảng
- Đặc điểm cách viết quảng cáo:
+ Ngắn gọn, súc tích, hấp dẫn, tạo ấn tượng
+ Trung thực, tôn trọng pháp luật và thuần phong mĩ tục
Trang 5Hoạt động 4 Hoạt động ứng dụng
Hệ thống hóa kiến thức bằng bảng biểu
So sánh sự khác nhau giữa văn thuyết minh và nghị luận
Hoạt động 5 Hoạt động bổ sung
4 Củng cố:
Các kiến thức cần nhớ trong phần Làm văn 10 :
- Đặc điểm của các kiểu văn bản tự sự, thuyết minh, nghị luận
- Các phương pháp thuyết minh, cách lập dàn ý bài văn thuyết minh đảm bảo
tính chuẩn xác, hấp dẫn
- Các thao tác lập luận và cách lập dàn ý bài văn nghị luận
5 Dặn dò
- Học bài và hoàn thiện các bài tập vào vở
- Chuẩn bị bài : Trả bài làm văn số 7 Hướng dẫn học tập trong hè
Câu 10:
Nêu cách thức trình bày 1
vấn đề?
+ Chọn được 1 nội dung độc đáo, gây ấn tượng, thể hiện tính
ưu việt của sản phẩm, dịch vụ rồi trình bày theo kiểu quy nạp hoặc so sánh và sử dụng những từ ngữ khẳng định tuyệt đối + Kết hợp sử dụng các từ ngữ và hình ảnh minh họa
Câu 10: - Cách thức trình bày 1 vấn đề:
+ Trước khi trình bày cần tìm hiểu, suy nghĩ, nắm chắc các đặc điểm của vấn đề, đối tượng cần trình bày
+ Chuẩn bị đề tài, đề cương cho bài nói
+ Khi trình bày cần tuân thủ trình tự: khởi đầu- diễn biến- kết thúc
- Yêu cầu: đảm bảo các yêu cầu về nội dung, ngữ điệu, cử chỉ, ánh mắt, điệu bộ, cảm xúc,… để lôi cuốn người nghe